Category: Language & Communication

Lexicon Latinum

_En réimprimant ce livre, fameux en Allemagne au siècle dernier, notre unique but a été de rendre aux vrais amis des études latines un ouvrage destiné à développer la connaissance du latin. Nous avons voulu offrir aux professeurs et aux élèves, surtout à ces derniers, un manue...

Chapters

1. Part 1

_En réimprimant ce livre, fameux en Allemagne au siècle dernier, notre unique but a été de rendre aux vrais amis des études latines un ouvrage destiné à développer la connaissan...

2. Part 2

Externis vero nostris scholasticis quam ejusmodi opera non opportuna modo, sed necessaria foret omnino! CICERONEM, CICERONEM ex alto suggestus Juvenibus inclamamus magistri, in...

3. Part 3

ABLŪO, is, lui, lūtum, ere, a. _Laver._ SYN. Lavo, purgo, eluo, rigo, expio, abstergo. USUS: 1. Quin tu maculas, sordes eluis? 2. Corrigo, _effacer_. Superioris vitæ maculas egr...

4. Part 4

ABSUM, abĕs, abfui, esse, n. _Être éloigné de_. SYN. Remotus, disjunctus sum, disto, desum. )( Adsum. ADV. Longe, longius, diutius, frustra, dolenter, haud procul, longe gentium...

5. Part 5

ACCŪSĀTĬO, ōnis, f. _Accusation_. SYN. Incusatio, nominis delatio. EPITH. Honesta, diligens, illustris, mala, nugatoria, manifesta, nobilis, gloriosa, vera, vetus, usitata, acri...

6. Part 6

ĂDĔO, es, ii, _vel_ īvi, ĭtum, ire, n. et a. _Aller trouver_, _visiter_. SYN. Accedo, convenio, viso, inviso, visito, eo, venio. )( Abeo. ADV. Caste, ad vivos, intempestive ad a...

7. Part 7

ĂDŎLESCENS, entis, m. _Jeune homme_. SYN. Juvenis, ephebus, pubes. EPITH. Abstinens, acutus, bonus, bonus et eruditus, bonus et disertus, bonus et prudens, dignus illo loco ac n...

8. Part 8

ÆDĬFĬCĬUM, ii, n. _Édifice_, _bâtiment_. SYN. Structura, ædes, domus. EPITH. Malum, magnificum, privatum, publicum, sacrum et profanum. USUS: Exstruere, _vel_ deturbare in alien...

9. Part 9

AFFECTĬO, ōnis, f. _Disposition du corps ou de l’âme_. SYN. Perturbatio, commotio, incitatio animi, sensus, impetus, animi quidam dolor, studium, cupiditas. EPITH. Constans, con...

10. Part 10

ĂGRESTIS, e, gen. com. _Agreste_, _grossier_. SYN. Rusticus, incultus, asper, silvestris. PHRAS. Homo agrestis est, _c’est un paysan_, _un homme mal élevé_. Homo est incultis mo...

11. Part 11

ALTUS, a, um, _Haut_, _élevé_. SYN. Sublimis, excelsus, celsus, erectus, editus, excitatus humo. )( Abjectus, humilis. PHRAS. 1. Turris est altissima, _cette tour est fort élevé...

12. Part 12

ĂMO, as, avi, atum, are, a. _Aimer_. SYN. Diligo, carum habeo, studio prosequor, benevolentia complector, magno studio et amore sum in aliquem; faveo, cupio alicui maxime, hones...

13. Part 13

ĂNHĒLO, as, avi, atum, are, n. et a. _Respirer_. SYN. Spiro, respiro. USUS: Catilinam furentem audacia, scelus anhelantem, ex urbe vel ejecimus, vel emisimus. Species hominis es...

14. Part 14

ANTĔGRĔDĬOR, eris, gressus sum, gredi, d. _Marcher devant_, _devancer_. SYN. Antecedo, anteverto, prægredior. )( Sequor. ADV. Fortuito. USUS: Lucifer, cum solem antegreditur; cu...

15. Part 15

APPORTO, as, avi, atum, are, a. _Apporter_, _amener_. SYN. Affero. ADV. Undique. USUS: 1. Multos secum morbos senectus apportat. Clitellis frumentum eo apportandum est. 2. Nunti...

16. Part 16

ARGŪTUS, a, um, _Fin_, _ingénieux_. SYN. Qui argutias habet, callet, festivus, urbanus, concinnus, elegans, acutus. ADV. Nimium, plane. PHRAS. Nihil illo argutius esse potest, _...

17. Part 17

ASPĬCĬO et ADSPĬCĬO, is, spexi, spectum, ere, a. _Regarder_, _voir_. SYN. Conspicio, intueor, contueor, aspecto, contemplor. ADV. Decore, furtim inter se, strictim. PHRAS. 1. Ho...

18. Part 18

ATQUE, _Et_. USUS: 1. Is a constantia, atque a se ipse discessit. 2. Quam, _que_. Contra agis, atque oportet. Alia dicis, atque agis. Aliter, atque ominabar, res evenit. 3. Uti,...

19. Part 19

AUDĬO, is, īvi, ītum, ire, a. _Entendre_, _écouter_. SYN. Auribus accipio, exaudio, excipio, auditione accipio, aures do, ad aures venit, pervenit, auditor sum, ausculto, operam...

20. Part 20

ĀVERTO, is, verti, versum, ere, a. _Détourner_. SYN. Arceo, removeo, abduco, prohibeo, propello. )( Converto. ADV. Manifeste, parumper, repente. PHRAS. 1. Avertit animum a prist...

21. Part 21

BELLUM, i, n. _Guerre_. SYN. Duellum, Mars, belli contentio, certamen belli, tempus belli, arma. )( Pax. DIFFER. Bellum totum militiæ tempus; prælium solum armorum certamen est....

22. Part 22

BLANDĬOR, iris, itus sum, iri, d. _Caresser_, _flatter_. SYN. Amplexor. ADV. Mirifice, suaviter. PHRAS. Solet omnibus blandiri, _il flatte tout le monde_. Ubique suppliciter se...

23. Part 23

CĂLĔO, es, ui, ere, n. _Être chaud_. SYN. Calidus sum. TRANSL. Vigeo. USUS: 1. Calent judicia ut cum maxime, _l’instruction de l’affaire va rondement_. Calent rumores. Dum res c...

24. Part 24

CARCER, ĕris, m. _Prison_. SYN. Custodia, vincula, locus, in quo asservantur rei. EPITH. Totus vindex nefariorum scelerum. PHRAS. 1. In carcerem missus est, _il fut mis en priso...

25. Part 25

CAUSA, æ, f. _Cause_. SYN. Caput origo, fons, radix, principium, occasio, ratio, nomen. EPITH. Absoluta et perfecta per se, absurda, adjuvans aliquid et socia quædam efficiendi,...

26. Part 26

CERTUS, a, um, _Certain_, _assuré_, _indubitable_. SYN. Non dubius, non incertus, compertus, apertus, manifestus, notus, exploratus, minime dubius, ratus, quod nihil habet dubit...

27. Part 27

CIRCUMSPĬCĬO, is, spexi, spectum, ere, a. _Observer_, _examiner_. SYN. Adverto, perpendo, oculis obeo, collustro, accurate considero. ADV. Celeriter animo, diligenter, diligenti...

28. Part 28

CŌDEX, ĭcis, m. _Livre_, _registre_, _écrit_. SYN. Tabulæ accepti et expensi; _item_: liber, in quo acta publica scribebantur. EPITH. Falsus, interlitus. USUS: In codicem referr...

29. Part 29

CŎHĬBĔO, es, hĭbŭi, hĭbĭtum, ere, a. _Rétenir_, _réprimer_, _maîtriser_. SYN. Contineo, refreno. ADV. Ardentius assensionem. PHRAS. Cohibuit se ab alienis appetendis, _il s’abst...

30. Part 30

COMMĔĀTŬS, ūs, m. _Vivres_, _provisions_; _approvisionnements_. SYN. Cibaria ad alendam multitudinem aliquam. EPITH. Publicus et privatus. USUS: 1. Amici, socii annonam et comme...

31. Part 31

COMMŪNIS, e, gen. com. _Commun_, _qui appartient à plusieurs_. SYN. Conjunctus. PHRAS. 1. Amicorum omnia sunt communia, _entre amis, tout est commun_. Omnia sunt amicis cum nece...

32. Part 32

COMPRŌMITTO, is, mīsi, missum, ere, a. et n. _S’engager mutellement_; _faire un compromis_. SYN. Compromissum facio. USUS: Tribuni compromiserunt, pecunia apud Catonem deposita,...

33. Part 33

CONCURSŬS, ūs, m. _Réunion_; _rencontre_; _concours_. SYN. Effusio hominum, concursio, conflictus. EPITH. Admirabilis, felix, fortuitus, gravis, incredibilis, magnificentissimus...

34. Part 34

CONFLO, as, avi, atum, are, a. _Souffler_, _allumer_, _exciter_. SYN. Cogo, conficio, paro, comparo, acquiro. USUS: Bellum tua opera natum, conflatum, susceptum est. Unde hoc du...

35. Part 35

CONSCĬENTĬA, æ, f. _Conscience_. SYN. Recordatio, animi quædam ratio, vis, et lex, a qua et de recte factis, et secus admonemur. EPITH. Comes, communis, jucundissima bene actæ v...

36. Part 36

CONSĬLĬUM, ii, n. _Conseil_. SYN. Deliberatio, cogitatio, animadversio, ratio, cogitatum, quod aliquis sequitur, _aut_ spectat, consultum, sententia. EPITH. Amantissimum, amplis...

37. Part 37

CONSTO, as, stĭti, stĭtum, are, n. _Être composé_, _être formé_. SYN. Componor, fio, constituor. ADV. Constare certatim, mutuo studia officii, gratis navim, melius sibi, multum,...

38. Part 38

CONTENTĬO, ōnis, f. _Lutte_, _combat_, _rivalité_; _effort_. SYN. Certatio, controversia, luctatio, certamen, dimicatio, pugna; vis animi, labor corporis. )( Relaxatio, remissio...

39. Part 39

CONTUNDO, is, ūdi, ūsum, ere, a. _Écraser_, _broyer_. SYN. Obtero, frango. USUS: 1. Uxorem lapidibus, et fustibus debilitavit; manus ictibus contudit. 2. TRANSL. Audaciam exulta...

40. Part 40

CŎRŌNA, æ, f. _Couronne_. SYN. Insigne regni, insigne regium, diadema, sertum. EPITH. Aurea, civica, illuminata, laurea, longa, maxima, multiplex, publica, subita. USUS: 1. Coro...

41. Part 41

CRĪMEN, ĭnis, n. _Crime_. SYN. Criminatio, infamia; _item_: facinus, peccatum, noxa, scelus, delictum, maleficium. EPITH. Atrocissimum, certum, commentitium, commune, decumanum,...

42. Part 42

CUNCTOR, aris, atus sum, ari, d. _Temporiser_, _tarder_, _hésiter_. SYN. Remoror, retardo, differo. )( Propero. ADV. Diutius in vita. USUS: 1. In cursu bonorum consiliorum cunct...

43. Part 43

DAMNUM, i, n. _Perte_, _dommage_, _détriment_; _tort_, _préjudice_. SYN. Jactura, detrimentum, incommodum, malum, fraus, dispendium. EPITH. Magnum, majus, minus, novum, quæstuos...

44. Part 44

DĒCŎQUO, is, coxi, coctum, ere, n. _Manger son bien_, _faire banqueroute_. SYN. Male rem gero, conturbo. USUS: Fortunæ vitio, non suo decoxit. Agrum suum intra annum decoxit. Al...

45. Part 45

DĒFLECTO, is, flexi, flexum, ere, n. _Se détourner_. SYN. Declino, detorqueo, averto. ADV. Aliquantulum de spatio, tantulum. USUS: 1. De via deflectere, _quitter la route_. TRAN...

46. Part 46

DĒMERGO, is, mersi, mersum, ere, a. _Plonger_, _enfoncer_. SYN. Mergo, immergo, obruo. PHRAS. In mari demersus est, _il fut englouti dans la mer_. Gurgitibus haustus periit; rap...

47. Part 47

DESCRĪBO, is, scripsi, scriptum, ere, a. _Copier_, _transcrire_. SYN. Exscribo, transcribo, in scripta mea transfero. ADV. Commodius, decentissime, fuse, generatim, mirifice, pa...

48. Part 48

DĒTERRĔO, es, ŭi, ĭtum, ere, a. _Détourner_, _dissuader_. SYN. Dehortor, absterreo, revoco, avoco, deduco, repello, removeo, averto; studium alicujus retardo, _vel_ restringo. )...

49. Part 49

DĬCAX, ācis, omn. gen. _Railleur_, _mordant_. SYN. Paulo facetior, promptus, paratus ad dicendum quidlibet. ADV. Impunius. USUS: Demosthenes non tam dicax, quam facetus, illud a...

50. Part 50

DIGNĬTAS, ātis, f. _Mérite_, _dignité_. SYN. Honor, gradus, gradus dignitatis, gradus honoris, honoris amplitudo, splendor, auctoritas, gloria, majestas, honestas, decentia, dec...

51. Part 51

DĬRĬMO, is, rēmi, remptum, ere, a. _Partager_, _séparer_; _rompre_. SYN. Divido, distraho. )( Conjungo. ADV. Acerbe, impudenter. PHRAS. Diremit amicitiam, _il rompit les liens d...

52. Part 52

DISPŌNO, is, pŏsŭi, pŏsĭtum, ere, a. _Disposer_, _arranger_; _ordonner_. SYN. Dispenso, distribuo, colloco, ordino. )( Confundo. USUS: Aciem, classem, signa, tormenta suo quæque...

53. Part 53

DĪVERSŌRĬUM, i, n. _Hôtellerie_, _auberge_. SYN. Hospitium. EPITH. Aptum, peropportunum. USUS: Varro villam illam studiorum voluit, non libidinum diversorium. Requiescam in tuo...

54. Part 54

DŎLOR, ōris, m. _Douleur_. SYN. Mœror, acerbitas, acerbus animi _vel_ corporis sensus, animi cruciatus. EPITH. Acerbus, acerbissimus, acris, alienus, apertus, asper, molestus, o...

55. Part 55

DŬBĬUM, ii, n. _Doute_, _hésitation_. SYN. Dubitatio, difficultas, controversia. PHRAS. 1. Dubium movit de ea re, _il a élevé des doutes sur cette affaire_. Dubium fecit; rem in...

56. Part 56

1. ĒDŬCO, as, avi, atum, are, a. _Élever_, _nourrir_. SYN. Alo, nutrio, instituo. ADV. Ingenue, liberaliter. PHRAS. A me educatus est, _il fut élevé par moi_. Me educatorem habu...

57. Part 57

ĒLĬGO, is, lēgi, lectum, ere, a. _Arracher en cueillant_; _choisir_, _élire_. SYN. Lego, deligo, carpo, excerpo, opto, adopto. )( Negligo, contemno. ADV. Diligenter, parum dilig...

58. Part 58

Ĕpiscŏpus, i, m. _Évêque_. SYN. Antistes Sacrorum, Præsul. PHRAS. 1. Episcopus creatus est, _il fut créé évêque_. Ad Episcopi gradum, ordinem, honorem evectus est; in Antistitum...

59. Part 59

ĒVELLO, is, velli _vel_ vulsi, vulsum, ere, a. _Arracher_; _déraciner_. SYN. Exstirpo, convello. )( Infigo. ADV. Difficilius, penitus, radicitus, timide. USUS: Novas opiniones e...

60. Part 60

EXCĬPĬO, is, cēpi, ceptum, ere, a. _Excepter_; _recevoir_. SYN. Excludo, secerno, accipio, suscipio, recipio. ADV. Extrinsecus, fortiter, humane, nominatim, nunquam, simillime,...

61. Part 61

EXERCĬTĀTĬO, ōnis, f. _Action de s’exercer_, _exercice_; _usage_, _pratique_. SYN. Usus, tractatio, actio, meditatio, commentatio, consuetudo, industria, agitatio, curriculum, s...

62. Part 62

EXPĔDĪTUS, a, um, _Tout prêt_. SYN. Promptus, paratus, facilis, nulla re implicatus. USUS: Aditus ad cœlum bonis expeditissimus est. Expedito et prompto homine nobis opus est. A...

63. Part 63

EXSPECTĀTĬO, ōnis, f. _Attente_; _espérance_. SYN. Spes. EPITH. Acerba, adversaria, brevis, cæca, diuturna supplicii, firma, gravis, incredibilis, indigna homine libero, longa,...

64. Part 64

FĂCĬLE, _Facilement_. SYN. Libenter, nullo negotio, nullo labore, cito. )( Ægre, tristius, difficulter, vix. PHRAS. Sapiens facile fortunæ resistit, _le sage résiste aisément à...

65. Part 65

FĂMĬLĬA, æ, f. _Famille_, _maison_, _race_. SYN. Agnatio, cognatio, stirps, domus. EPITH. Abjecta et obscura, acerrima, equestris, severissima ad judicandum, ægra, amplissima, c...

66. Part 66

FĒNUS (fœnus), ŏris, n. _Intérêt de l’argent_, _usure_. SYN. Usura. EPITH. Grave, grande, iniquissimum, perpetuum, renovatum, tolerabile. USUS: Fenori dare, locare argentum, _pr...

67. Part 67

FĪDŪCĬA, æ, f. _Confiance_, _assurance_. SYN. Spes certa. EPITH. Stabilis. PHRAS. In te fiduciam habeo, _j’ai confiance en vous_. Quidquid est fiduciæ, in te uno certa cum spe r...

68. Part 68

FLŪMEN, ĭnis, n. _Cours d’eau_, _fleuve_, _rivière_. SYN. Fluvius, amnis, profluens. EPITH. Aureum, frigidius, illustre, magnum, maximum, publicum, universum. PHRAS. 1. Flumen p...

69. Part 69

FORTŪNA, æ, f. _Fortune_, _sort_, _destin_. SYN. Sors, fors, casus, temeritas, eventus, mora, conditio. )( Consilium, ratio. EPITH. Adversa, aversa, afflicta, perdita, aliena, a...

70. Part 70

FRŪMENTUM, i, n. _Blé_, _vivres_. SYN. Triticum. EPITH. Copiosum, decumanum, multum, privatum et publicum, unum et idem. USUS: 1. Frumentum serere, metere. Frumentum pulcherrime...

71. Part 71

FŬTŪRUS, a, um, _Qui doit arriver_. SYN. Consequens, posterior, reliquus, impendens, eventurus, venturus. PHRAS. Quid futurum sit, nemo scit, _personne ne connaît l’avenir_. Fut...

72. Part 72

GLŌRĬA, æ, f. _Gloire_. SYN. Claritas, splendor, lux, amplitudo. )( Turpitudo, probrum. EPITH. Abjecta, admirabilis facti, æterna, non æterna sed ne diuturna quidem, aliena, amp...

73. Part 73

GRĀTUS, a, um, _Reconnaissant_, _agréable_. SYN. Officii memor, non ingratus, qui meritam alicui gratiam memori mente persolvit, qui beneficii accepti meminit; _item_: Acceptus,...

74. Part 74

HÆRĒSIS, is, f. _Secte_; _opinion contraire à la foi_, _hérésie_. SYN. Secta, opinio a vera doctrina aberrans, prava de religionibus opinio; impium dogma. PHRAS. 1. Hæreses suas...

75. Part 75

HŎNOR, ōris, et HŎNOS, ōris, m. _Gloire_, _estime_. SYN. Ornamentum, laus, gloria, decus, amplitudo, dignitas, honestas. )( Ignominia. EPITH. Ambitiosus, amplior, communis, cont...

76. Part 76

HŪMĀNĬTER, _Humainement_. SYN. Humane, benigne, vultu benigno, omni genere humanitatis, quod vultu ac verbis exprimi potest, quam licet humanissime; eo vultu, qui facile gratiam...

77. Part 77

ILLŪMĬNO, as, avi, atum, are, a. _Éclairer_; _faire briller_. SYN. Lucem _vel_ lumen affero, lumen præfero, collustro, illustro, orno; colorum varietate distinguo. )( Obscuro. U...

78. Part 78

IMPĔRĀTOR, ōris, m. _Chef_, _général_; _général victorieux_. SYN. Dux, qui exercitui præpositus est; quem penes summa imperii est, princeps ducum; bello præfectus, omnibus copii...

79. Part 79

IN, præpos. _Dans_, _sur_. USUS: 1. Actio constituta in diem posterum; in annos multos solis defectiones prædicuntur. 2. In dies, _de jour en jour_. In singulos dies vitium cres...

80. Part 80

INCONSTANS, tis, omn. gen. _Inconstant_, _changeant_, _léger_. SYN. Mobilis, levis, volaticus, qui a seipso desciscit, levissimus transfuga; qui sibi non constat, neque in hac,...

81. Part 81

ĬNĔO, is, ĭi _vel_ īvi, ĭtum, ire, n. et a. _Entrer dans_; _commencer_. SYN. Adeo, ingredior. )( Exeo. USUS: 1. Convivia inire. 2. Incipio, _engager_. Prœlium, magistratum inire...

82. Part 82

INGĔNĔRO, as, avi, atum, are, a. _Implanter_, _inculquer_. SYN. Ingigno. USUS: Natura amorem in filios parentibus ingenerat, _la nature a gravé dans le cœur des parents l’amour...

83. Part 83

INNĪTOR, ĕris, nixus _vel_ nīsus sum, niti, d. _S’appuyer sur_. SYN. Inclinor, reclinor. PHRAS. In te uno respublica innititur, _la république s’appuie sur vous seul_, _c. à d._...

84. Part 84

INSTAR, _A la ressemblance de_, _comme_. SYN. Quasi. PHRAS. 1. Instar supplicis ad pedes ei accidit, _il se jeta à ses pieds en suppliant_. Fortuna et specie supplicis; supplici...

85. Part 85

INTERDICTUM, i, n. _Arrêt_, _sentence du préteur_. SYN. Prætoris edictum, vitandi formula. EPITH. Tyrannicum, quotidianum. PHRAS. Tota urbs sub interdicto est, (_en lang. ecclés...

86. Part 86

ĬNUNDO, as, avi, atum, are, n. et a. _Inonder_. SYN. Alluo, obruo. PHRAS. 1. Aqua inundat late omnia, _l’eau inonde au loin la plaine_. Effert aqua se alveo; alveum exit; extra...

87. Part 87

IRRĪDĔO, es, rīsi, rīsum, ere, n. et a. _Se moquer_. SYN. Derideo, rideo. ADV. Facete, turpiter, maxime. PHRAS. 1. Hominem irrident omnes, _tous se moquent de cet homme_. Est ej...

88. Part 88

JUDĬCĬUM, ĭi, n. _Jugement_; _discernement_, _goût_. SYN. Judicum deliberatio legitima, cognitio, controversia causarum; _item_: Sententia, opinio, existimatio. EPITH. Acerbum,...

89. Part 89

LĂBŌRO, as, avi, atum, are, n. _Travailler_; _souffrir_. SYN. Elaboro, contendo, laborem suscipio, opus facio, labore me exerceo, laboribus me frango, operam do. ADV. Æque ut, g...

90. Part 90

LĂTĪNĬTAS, ātis, f. _Latinité_, _la langue latine dans sa pureté_. SYN. Sermonis Latini puritas. PHRAS. Latinitate utitur optima, _il se sert d’un latin très pur_. Incorrupta ut...

91. Part 91

LĔVĬTER, _Légèrement_; _facilement_. SYN. Tenuiter, leniter, molliter, levi manu et brachio. )( Graviter. USUS: Leviter ægrotare. Leviter eruditus, saucius. Mala mea levissime f...

92. Part 92

LIS, ītis, f. _Dispute_, _procès_. SYN. Controversia, concertatio, causa, disceptatio. EPITH. Intestata, insolita, nova, privata, tota. Lites privatæ, reliquæ. PHRAS. 1. Litem i...

93. Part 93

LUCTŬS, ūs, m. _Deuil_, _affliction_. SYN. Mœstitia, mœror, squalor, sordes, lacrimæ, fletus. EPITH. Acerbissimus, continuatus, domesticus, gravissimus, impudens, magnus, public...

94. Part 94

MAGNĬTŪDO, ĭnis, f. _Grandeur_. SYN. Amplitudo, granditas, moles. EPITH. Admirabilis, singularis, immensa, excellens, eximia, incredibilis, interminabilis, insignis, inusitata,...

95. Part 95

MANSŬĒTUS, a, um, _Doux_; _apprivoisé_, _dompté_. SYN. Mitis, lenis, facilis; homo mitis ingenii. )( Ferus, immanis, atrox. PHRAS. 1. Equus mansuetus, _cheval dompté_. Animal ad...

96. Part 96

MĔMŎRĬA, æ, f. _Mémoire_, _souvenir_. SYN. Facultas animæ rerum perceptarum custos; recordatio, monumentum. EPITH. Acris, acerba, æqualis, æterna, altior, bona, brevis, clara, c...

97. Part 97

MĪLĬTĬA, æ, f. _État de soldat_, _service militaire_, _guerre_. SYN. Res militaris, bellum. EPITH. Communis, muliebris, plena sollicitudinis, prima, vetus, urbana. PHRAS. Militi...

98. Part 98

MŎDĔRĀTĒ, _D’une manière modérée_, _avec mesure_. SYN. Modeste, modice, temperate, temperanter, parce, restricte, abstinenter. PHRAS. Dignitate moderate usus est, _il usa de son...

99. Part 99

MŎRA, æ, _Délai_, _retard_. SYN. Cunctatio, dilatio, prolatio, procrastinatio, tergiversatio, retardatio, tarditas. )( Celeritas. EPITH. Justa, longa, minima, multa, parva, util...

100. Part 100

MULTĬTŪDO, ĭnis, f. _Multitude_, _foule_. SYN. Frequentia, celebritas, turba, cœtus, caterva, populus, vulgus, corona, manus, chorus, colluvies. EPITH. Armata, concitata, congre...

101. Part 101

NARRO, as, avi, atum, are, a. _Raconter_. SYN. Rem gestam narratione expono, demonstro, dico. ADV. Bene, hercule, breviter, diligenter, dilucide, enodate, graviter, sane et prob...

102. Part 102

NĒGLĬGENTĬA, æ, f. _Négligence, incurie, indifférence, etc._ SYN. Indiligentia, pigritia, socordia, inertia, incuria. )( Diligentia. EPITH. Agrestis et inhumana, diligens, diser...

103. Part 103

NŌDUS, i, _Nœud_, _lien_. SYN. Colligatio, vinculum. EPITH. Æternus, difficilis, magnus, cœlestis. USUS: 1. Amabilissimus nodus amicitiæ. Adstrictum pluribus nodis in semetipsos...

104. Part 104

NŬMĔRUS, i, m. _Nombre_. SYN. Multitudo, vis summa, copia. EPITH. Perfectus, accommodatior, magniloquentior, adstrictus, solutus, æquus, aptus, certus, difficilis, exiguus, freq...

105. Part 105

OBSCŪRĬTAS, ātis, f. _Obscurité_, _défaut de clarté_. SYN. Obscuratio, tenebræ, caligo, ænigma. )( Lux. EPITH. Diuturna, maxima, involuta. USUS: Causa latet obscuritate naturæ i...

106. Part 106

OCCĀSĬO, ōnis, f. _Action de se produire_, _d’arriver_, inde: _occasion_, _moment favorable_. SYN. Locus, tempus, opportunitas, facultas; ansa, campus, causa, tempus oblatum. EP...

107. Part 107

OFFENSĬO, ōnis, f. _Action de heurter contre qqche_; _action de choquer qqn, colère, haine_; _échec_, _revers_, _malheur_. SYN. Incommodum, detrimentum, damnum, molestia, calami...

108. Part 108

OPPĬDUM, i, n. _Ville_, _place_. SYN. Municipium, urbs modica. EPITH. Antiquum, celebre, clarum, frequens, nobile, ornatum, devium, lautissimum, locuples, honestum, munitum, non...

109. Part 109

ORTŬS, ūs, m. _Le lever des astres_; _naissance_. SYN. Exortus; oriens. )( Occasus. EPITH. Gravior, verior, moderatus et constans, præclarus, similis et minime generosus; clari,...

110. Part 110

PĀRĀTUS, a, um, _Prêt_, _disposé_; _bien armé_, _équipé_. SYN. Promptus, expeditus, instructus, qui præsto est. )( Imparatus. ADV. Bene, bene ad fortitudinem, jam pridem ad cæde...

111. Part 111

PĂTĬOR, ĕris, passus sum, pati, d. a. _Souffrir_, _endurer_, _supporter_. SYN. Fero, perfero, suffero, tolero, perpetior, sustineo, subeo, haurio, capio, permitto, sino, quiesco...

112. Part 112

PĔCUS, ŏris, n. _Le bétail dans le sens collectif_, et PĔCUS, ŭdis, f. _Pièce de bétail isolée_, _animal_, _bête_. SYN. Armentum. EPITH. Apta hominibus ad vescendum, impurissima...

113. Part 113

PĔRĔO, is, ĭi (īvi), ĭtum, ire, n. _Mourir_, _périr_. SYN. Intereo. ADV. Certe, crudelissime, fœde, funditus, necessario, plane, præclare, prorsus, tacite occulteque, turpiter....

114. Part 114

PERMŪTO, as, avi, atum, are, a. _Changer_, _modifier complètement_; _échanger_, _faire le change_. SYN. Muto. USUS: Sententiam permutare. Permutatum solvere cum quæstu. Permutar...

115. Part 115

PERTĬNĔO, es, ŭi, ere, a. _S’étendre_, _se répandre_, _appartenir à_; _se rapporter à_, _aboutir à_. SYN. Permano, permeo, penetro. ADV. Magnopere ad dicendum, omnino nihil ad s...

116. Part 116

PIGNĔROR, aris, atus sum, ari, d. a. _S’approprier qqche_, _en faire sa propriété_. SYN. Pignus aufero, fiduciam accipio. USUS: Mars fortissimum quemque ex acie pignerari solet,...

117. Part 117

PŒNĬTENTĬA, æ, f. * _Repentir_, _regret_. SYN. Dolor ob admissa peccata. PHRAS. 1. Pœnitentiam agit, _il fait pénitence_. Serio de admissis a se criminibus dolet; ex flagitiorum...

118. Part 118

POSSUM, pŏtes, pŏtŭi, posse, n. _Pouvoir_, _être en état de_, _avoir les moyens_, _la faculté de_. SYN. Licet, queo, valeo, polleo, potestas est, potestatem habeo, potestate val...

119. Part 119

PRÆCLŪDO, is, si, sum, ere, a. _Fermer qqche pour qqn_; _défendre_, _interdire_. SYN. Claudo, intercludo; præcido.)(Aperio. ADV. In perpetuum sibi curiam, curiæ aditus præclusit...

120. Part 120

PRÆSCRIPTUM, i, n. _Prescription_, _règle_, _loi_, _recommandation_, _ordre_. SYN. Præscriptio, formula, norma, regula, certa quædam et definita lex. EPITH. Commune, certum. USU...

121. Part 121

PRĔCOR, aris, atus sum, ari, d. n. et a. _Prier_, _supplier_; _souhaiter à qqn qqche_. SYN. Precibus peto, preces adhibeo, peto, imploro, deprecor, supplico, quæso; precibus ven...

122. Part 122

PRŌCINCTŬS, ūs, in. _Action de se ceindre_; _état de troupes prêtes à combattre_. SYN. Sine ritu solemni, ut in castris. USUS: Facere testamentum in procinctu sine tabulis, _fai...

123. Part 123

PRŌJECTUS, a, um, _Jeté en avant_, _étendu_. SYN. Abjectus, porrectus. USUS: 1. Brachium projectum. Cum esset projectus inhumatus. Urbs in altum projecta. Insula in portus ostiu...

124. Part 124

PRŌPŎSĬTUM, i, n. _Projet_, _plan_, _dessein_, _vue_, _intention_. SYN. Mens, consilium, scopus, proposita ratio; susceptum consilium, institutum. PHRAS. Propositum meum non mut...

125. Part 125

PRŪDENTER, _Avec sagesse_, _prudence_, _habileté_. SYN. Sapienter, provide. PHRAS. Prudenter agendum est, _il faut agir prudemment_. Consilio et ratione agendum, rationi hic dan...

126. Part 126

Purgātōrĭum, ĭi, n, _Purgatoire_. PHRAS. 1. Locus et regio apud inferos, in quo elapsi e coporibus humanis piorum animi, antequam in beatorum sedes transferantur, salutarium fla...

127. Part 127

QUĔROR, eris, questus sum, queri, d. _Se plaindre_, _exprimer sa douleur_, _son mécontentement_. SYN. Conqueror, expostulo, deploro, querelam _vel_ querimoniam habeo. PHRAS. 1....

128. Part 128

RĔCĒDO, is, cessi, cessum, ere, n. _Reculer en arrière_, _se retirer_, _rebrousser chemin_. SYN. Discedo, abeo, defluo, decedo. ADV. Longius, ne tantulum quidem, necessario, pau...

129. Part 129

RĔDŎLĔO, es, ŭi, ere, a. et n. _Être odorant_, _exhaler_, _sentir_. SYN. Oleo. USUS: Ejus sermonis multa indicia redolent. Oratio redolens antiquitatem. Mihi ex illius orationib...

130. Part 130

RĒLĬGĬŌSUS, a, um, _Religieux_, _pieux_. SYN. Summa religione præditus, sanctus, sacris deditus, animus religione perfusus. )( Impius. PHRAS. 1. Religiosissimus vir est, _cet ho...

131. Part 131

RĔPRĔHENDO, is, di, sum, ere, a. _Retenir_, _arrêter_; _reprendre qqn_, _gourmander_, _blâmer_. SYN. Increpo, arguo, redarguo, accuso; verbis castigo, exagito, insector; aliquem...

132. Part 132

RESTĬTŬO, is, ŭi, ūtum, ere, a. _Replacer_, _remettre en état_; _restituer_. SYN. Instauro, corrigo, repræsento. ADV. Æque, dissolute, honorifice, perniciose, plane, turpiter, i...

133. Part 133

RŎGO, as, avi, atum, are, a. _Demander en priant_, _solliciter_, _prier_; _interroger qqn au sujet de qqche_. SYN. Oro, precor, quæso, deprecor, obsecro, obtestor, interrogo, ex...

134. Part 134

SĂGUM, i, n. _Manteau militaire_. SYN. Vestis militaris index belli, ut toga pacis. USUS: Saga sumere; ad saga ire, quod fiebat tumultus causa, _revêtir le manteau de guerre_, _...

135. Part 135

SĂTĬĔTAS, ātis, f. _Satiété_, _dégoût_, _ennui_. SYN. Fastidium. )( Cupiditas. USUS: Satietatem afferre, parere, facere, dare; satietate afficere, _remplir de dégoût_. Satietas...

136. Part 136

SCRĪBO, is, psi, ptum, ere, a. _Écrire_. SYN. Litteras pingo, formo; litterarum elementa conformo; litterarum formas effingo; litterarum figuras formo, _écrire_, _former des let...

137. Part 137

SĒMEN, ĭnis, n. _Semence_, _graine_; _germes_. SYN. Materia serendi. TRANSL. Principia, rudimenta. EPITH. Perexiguum. PHRAS. Innata sunt virtutum nobis semina, _nous avons en na...

138. Part 138

SĔQUOR, ĕris, sĕcūtus sum, sequi, d. _Suivre_, _aller après_; _poursuivre_. SYN. Comitor, excipio, consequor, insequor, comes sum, prosequor; agmen claudo, agmen cogo. )( Antece...

139. Part 139

SIGNUM, i, n. _Signe_, _marque_, _empreinte_. SYN. Indicium, nota, argumentum, vestigium, monumentum, insigne. EPITH. Æneum, marmoreum, eburneum, amplum, excelsum, brumale, cert...

140. Part 140

SŎCĬĔTAS, ātis, f. _Compagnie_, _société_, _réunion_. SYN. Consociatio, conjunctio, communio, communitas, consortio, commercium, comitatus; fœdus, pactio. EPITH. Captiosa, civil...

141. Part 141

SORS, sortis, f. _Sort_. SYN. Fortuna, casus, fatum. PHRAS. Sorti res committatur, _qu’on en appelle au sort_. Sorti permittatur; ad sortem revocetur; sortes consulantur; in hyd...

142. Part 142

SQUĀLĬDUS, a, um. _Sale_, _malpropre_, _négligé_. SYN. Horridus, incultus, sordidus. PHRAS. Homo squalidus, _homme malpropre_. Obsitus squalore; obsita erat squalore vestis, fœd...

143. Part 143

STŬDĔO, es, ŭi, ere, n. _Étudier_, _s’appliquer à_. SYN. Operam do, studium in aliqua re pono, colloco; faveo. ADV. Summe, vehementer, exquisitius litteris. PHRAS. 1. A puero hu...

144. Part 144

SUBSCRĪBO, is, scripsi, scriptum, ere, a. _Signer une plainte judiciaire_, _donner sa signature_; _consentir à_, _approuver qqche_. SYN. Subsigno, accusationem alicujus comprobo...

145. Part 145

SUMPTŬS, ūs, m. _Dépense_, _frais_. SYN. Impensa, impendium. EPITH. Annuus, exiguus, infinitus, expers fructuum, legitimus, magnus, minimus, necessarius, publicus, certus, effus...

146. Part 146

2. SUSPĬCĬO, ōnis, f. _Soupçon_, _suspicion_. SYN. Conjectura, opinio, metus. EPITH. Abscondita, adversaria, atrocissima, cæca, certa, falsa, ficta, satis firma, indigna, maxima...

147. Part 147

TEMERĒ, _Sans réflexion_, _à la légère_, _avec témérité_; _de soi-même_, _spontanément_. SYN. Inconsulto, inconsiderate, imprudenter, sine judicio et modo, temeritate quadam; nu...

148. Part 148

TĔNŬĬTAS, ātis, f. _Ténuité_, _finesse_, _délicatesse_, _petitesse_. SYN. Gracilitas. USUS: 1. Quosdam corporum tenuitas ipsa delectat. 2. Subtilitas, _subtilité_. Tanta est ani...

149. Part 149

TĬMOR, ōris, m. _Crainte_, _effroi_, _peur_. SYN. Metus, formido. )( Spes, animus. EPITH. Cæcus, domesticus, falsus, inanis, major, verus, novus, vetus. PHRAS. 1. Hostis vicinus...

150. Part 150

TRANQUILLUS, a, um, _Calme_, _tranquille_, _paisible_. SYN. Quietus, securus, sedatus, placatus, lenis, placidus, omnis perturbationis expers. )( Turbulentus. PHRAS. Vix credas...

151. Part 151

TŬĔOR, eris, ĭtus sum, eri, d. a. _Veiller sur_, _protéger_, _défendre_. SYN. Tutor, servo, conservo, custodio, foveo, præsideo. )( Derelinquo. ADV. Castissime, commodius, demis...

152. Part 152

UNDĬQUE, _De tous côtés_, _de toutes parts_. SYN. Ex omni parte, ex omni genere. USUS: Undique ex omni regione terrarum concurritur. Aut undique religionem tolle, aut usquequaqu...

153. Part 153

VĂCO, as, avi, atum, are, n. _Être libre_, _inoccupé_, _oisif_. SYN. Nihil ago, cesso, otium habeo, otium est, otiosus sum. )( Sum occupatus. USUS: 1. Dii administratione rerum...

154. Part 154

VĔHĔMENTER, _Violemment_, _avec force_, _puissance_; _beaucoup_. SYN. Acriter, acerbe, aspere, impense, nimiopere, etiam atque etiam, incredibiliter, mirum quantum, summa conten...

155. Part 155

VĔRĒCUNDUS, a, um, _Retenu_, _réservé_, _modeste_. SYN. Prudens. PHRAS. Juvenis est admodum verecundus, _ce jeune homme est très modeste_. Verborum et rerum obscœnitate vitanda...

156. Part 156

VĪCĪNĬTAS, ātis, f. _Voisinage_, _proximité_. SYN. Vicinia, propinquitas. EPITH. Finitima, artium studiorumque, infelix, meretricia. USUS: In istam te vicinitatem constituisti....

157. Part 157

VIR, vĭri, m. _Homme_. PHRAS. 1. Vir omni ex parte præclarus, _homme de tout point remarquable_. Vir omni laude insignis, excellens, præstans; omnibus, ut aiunt, numeris absolut...

158. Part 158

VĬTŬPĔRĀTĬO, ōnis, f. _Blâme_, _reproche_, _réprimande_. SYN. Reprehensio, ignominia. EPITH. Major, summa, tanta, vehemens, justa, maxima. PHRAS. Vituperationem effugere quis po...

159. Part 159

VOX, vōcis, f. _Voix_, _son_, _cri_, _appel_. SYN. Sonus, verbum. EPITH. Acerba, inimica bonis, acuta, gravis, cita, tarda, magna, parva, mediocris, levis, aspera, contracta, di...

160. Part 160

161. Part 161

_Les_ archives, _actes publics_. Chartophylacium, scrinium cum _(Se dit des archives litteris, memoria principum elles-mêmes et aussi du local publica, tabularium rerum gestarum...

162. Part 162

_Celui qui a pris des_ Qui fiduciam accepit, debet præstare engagements, _doit y être et fidem. fidèle, doit les remplir_; _celui qui a reçu un fidei-commis, doit y être fidèle,...

163. Part 163

Fixer, _faire la fixation des Litem æstimare. dépens, fixer l’amende qui doit être payée par le condamné dans une affaire d’exaction ou de péculat_; _estimer le prix d’une chose...

164. Part 164

_Lettre de_ rappel; _édit, décret Edictum, decretum quo cives, milites en vertu duquel ceux qui sub extero Rege stipendia merentes occupent des postes militaires domum revocantu...

165. Part 165

166. Part 166

167. Part 167

168. Part 168

169. Part 169

170. Part 170

171. Part 171

172. Part 172

173. Part 173

174. Part 174

175. Part 175

176. Part 176

177. Part 177

178. Part 178

179. Part 179

180. Part 180

181. Part 181

182. Part 182