Part 100

MŪLĬŌNĬUS, a, um, _De muletier_. USUS: Penula mulionia.

MULLUS, i, m. _Rouget_, _mulet_. Genus piscis. USUS: Mulli barbati in piscinis sunt.

MULSUM, i, n. _Vin mêlé avec du miel_. SYN. Potio e melle vinoque confecta. USUS: Calicem mulsi ei impingamus, ut plorare desinat.

MULTĬFĂRĬAM, _Dans beaucoup d’endroits_. SYN. Multis locis. USUS: Aurum multifariam defossum, _or enfoui en différents endroits_.

MULTĬFORMIS, e, gen. com. _Qui a plusieurs formes_, _varié_. SYN. Varius, diversus. USUS: Principis qualitates sunt variæ, et quasi multiformes.

MULTĬJŬGUS, a, um, et MULTĬJŬGIS, e, gen. com. _Attelé avec plusieurs_, _multiple_, _nombreux_. SYN. Multus et varius, multiplex. USUS: Multijugas epistolas simul accepi, _j’ai reçu plusieurs lettres ensemble_.

MULTĬMŎDIS, _De beaucoup de manières_. SYN. Multis modis. USUS: Multimodis sum circumventus.

MULTĬMŌDUS, a, um, _Varié_, _divers_. USUS: Multimoda ars.

MULTĬPLEX, ĭcis, omn. gen. _Multiple_, _varié_; _nombreux_; _considérable_. SYN. Multus, varius, copiosus. USUS: Varia multiplexque natura. Genus orationis vagum et multiplex. Anceps et multiplex verbi potestas. Multiplex et tortuosum ingenium.

MULTĬPLĬCĀBĬLIS, e, gen. com. _Multiplié_, _nombreux_. SYN. Multiplex.

MULTĬPLĬCO, as, avi, atum, are, a. _Multiplier_, _augmenter_. SYN. Augeo. USUS: Aucto exercitu multiplicatis auxiliis, multiplicata cum gloria redii.

MULTĬTŪDO, ĭnis, f. _Multitude_, _foule_. SYN. Frequentia, celebritas, turba, cœtus, caterva, populus, vulgus, corona, manus, chorus, colluvies. EPITH. Armata, concitata, congregata, domestica, egens, imperita, incredibilis, indocta, infima, infinita, innumerabilis, magna, miranda, repentina, splendidior, tanta, turpis, urbana, universa. USUS: Hominum multitudinem congregare, cogere. Quanta multitudo, quanta vis hominum! Multitudo beneficiorum. Cf. Copia, Numerus.

MULTO, _Bien_, _beaucoup_, _de beaucoup_. SYN. Longe, multis _vel_ omnibus partibus, non paulo, haud paulo, impendio, longo intervallo. USUS: Multo doctior. Meo judicio multo stare malo, quam aliorum.

MULTUM, _Beaucoup_, _souvent_, _longtemps_. SYN. Valde, sane, non parum, sane quam; nescio, quid. )( Parum. USUS: Res diu multumque agitata. Multum ad salutem alicujus conferre.

MULTUS, a, um, _Nombreux_, _en grand nombre_. SYN. Multiplex, frequens, non pauci. ADV. Ita, ut, non ita, non parum, quam minime, nimis, fortasse, valde, minus. PHRAS. 1. Multi affuere, _ils vinrent en grand nombre_. Frequentes, conferti aderant; magnus numerus erat eorum, qui præsentes interfuere; multitudo hominum forum inundaverat, impleverat. 2. Multa et varia erant consilia, _les avis étaient nombreux et différents_. Mille indies nova consilia; sexcenta erant de re consilia. Longum sit explicare quot in sententias abierint senatores; plura, quam pro numero senatorum, erant consilia; quot capita, tot erant sententiæ; plura pene consilia, quam capita numerabantur. USUS: 1. Multæ et magnæ res. 2. Præclarus, _grand_, _illustre_. Tuum nomen multum est in his locis. 3. Prolixus, longus, nimius, _long_, _diffus_. Multus est in laudando. Multus sermo, ad multum diem extractus. Ne in re tenui multus ac insolens sim, _pour n’être pas trop long_.

MŪLUS, i, m. _Mulet_. USUS; Mulus clitellarius. Mutuum muli scabunt (PROV.), _ce sont deux mulets qui se grattent, en parl. de deux personnes qui se louent mutuellement_.

MUNDĀNUS, a, um, _Du monde_, _de l’univers_. SYN. Mundi civis et incola. PHRAS. 1. (Res mundanæ, VULG.), _choses de la terre_. Res caducæ, perituræ, fugaces, profanæ, inanes, infimæ, mortales, humanæ, fluxæ res et fragiles. 2. (Homo mundanus, VULG.), _mondain_. Homo rerum fluxarum blandimentis implicitus; humanæ vitæ deliciis ac commodis impense deditus; illecebris vanarum oblectationum captus, et irretitus; qui res fugaces et caducas ardenti studio persequitur; omnibus humanæ vitæ voluptatibus obsequitur. USUS: Socrates rogatus, cujas esset? mundanum se dixit, nempe mundi civem et incolam. Cf. Mundus.

MUNDĬTĬA, æ, f. _Propreté_. SYN. Elegantia, lautitia. EPITH. Non odiosa. USUS: Adhibenda est munditia, non odiosa, nec exquisita nimis, _il faut avoir une propreté, une élégance qui ne dégénère pas en insupportable recherche_.

1. MUNDUS, a, um, _Propre_, _élégant_. SYN. Elegans, lautus. )( Sordidus. USUS: Vir mundus et elegans.

2. MUNDUS, i, m. _Monde_, _univers_. SYN. Orbis terrarum, orbis universus, rerum universitas; pulcherrimum naturæ regnum; orbis theatrum; universitas rerum, qua omnia continentur; natura universa; mundi moles; civitas communis mortalium atque immortalium. EPITH. Æternus, amens, sapiens, aptus, beatus, bonus, pulcher, salutaris, ornatus aspectu, constans, communis, disertus quidem, et mathematicus et musicus, omnium doctrinarum eruditus, postremo philosophus; expers consilii, globosus, immensus, immundus, parum mundus, levis undique, æquabilis et a medio ad summum par, perfectus et absolutus, litterratus, melior, mortalis, sempiternus, præditus animo et sensibus, rotundus, ardens, pulcher, quietus, similis, singularis, unigenus, omnium rerum, quæ naturæ administrantur, seminator et parens et educator atque auctor, universus, stabilis, volubilis. PHRAS. 1. (Sic agitur in mundo, VULG.), _ainsi on se conduit dans le monde_. Sic est vita hominum; sic vivitur; sic natura comparatum est; ita fert hominum consuetudo; sic sunt homines. 2. Quamdiu mundus stetit, _depuis la création du monde_. Post natos homines; post hominum memoriam; post natum hominum genus. 3. Quamdiu mundus stabit, _jusqu’à la fin du monde_. Dum genus hominum erit. 4. Quidquid in mundo est, _tout ce qu’il y a dans le monde, sous le soleil_. Quidquid cœlum suo ambitu complectitur; quidquid in se continet orbis terrarum; quidquid in orbe terrarum est. 5. (Egregie se accommodare novit mundo, VULG.), _il sait se faire tout à tous_. Mores ex hominum moribus feliciter effingit; vitæ rationem ad communem vivendi modum belle exigit; vitam ex usu hominum agit; ex communi lege metitur, ad communem vivendi morem mores fingit suos. Cf. Sæculum. USUS: Naturam mundi, et pulchritudinem contemplari. Democritus ait innumerabiles esse mundos. Mundi ætates, partes.

MŪNĔRO, as, avi, atum, are, a. _et_.

MŪNĔROR, aris, atus sum, ari, d. _Donner en présent, gratifier de_. SYN. Largior. ADV. Opipare. USUS: Opipare me muneratus est. Cf. Remuneror.

MŪNĬA, ōrum, n. pl. _Affaires_, _devoirs_, _offices_; _charges publiques_, _magistrature_. SYN. Munera, onera. USUS: Suis cervicibus publica munia sustinere. Obire munia. Cf. Officium, Munus, Magistratus.

MŪNĬCEPS, ĭpis, m. _Citoyen d’un municipe_, _d’une ville libre_. SYN. Civis, popularis, qui e municipio est. EPITH. Honestissimus, ornatissimus. USUS: Municipes sunt cives Romani suo jure et legibus suis utentes, muneris tantum cum populo Romano honorarii participes, a quo munere capessendo appellari videntur.

MŪNĬCĬPĀLIS, e, gen. com. _De municipe_, _municipal_. SYN. Ex municipio. USUS: Homines municipales et rusticani.

MŪNĬCĬPĬUM, ĭi, n. _Ville municipale_, _municipe_. SYN. Conventus, colonia. EPITH. Antiquissimum et fidelissimum, frequentissimum, frequens mœstumque, gratum, grave, firmum, honestum, illustre, immune, integerrimum, rusticanum, totum. Reliqua, rusticana, vetera. USUS: Scis cujus municipii sim.

MŪNĬFĬCĒ, _Généreusement_. SYN. Liberaliter, large, prolixe. USUS: Munifice et large dare aliquid.

MŪNĬFĬCUS, a, um, _Généreux_, _libéral_. SYN. Liberalis, largus. Cf. Liberalis.

MŪNĪMEN, ĭnis, et MŪNĬMENTUM, ti, n. _Rempart_, _fortification_. USUS: Illa quoque fossa haud parvum urbis munimentum.

MŪNĬO, is, īvi _vel_ ĭi, ītum, ire, a. _Entourer un lieu d’une muraille, fortifier_. SYN. Firmo, confirmo, obvallo, sepio, obsepio; paro, adorno. ADV. Præclare. PHRAS. 1. Urbem munire, _fortifier une ville_. Firmissimis præsidiis munimentisque firmare; vallo fossaque cingere; quasi sepimento aliquo vallare; fossam et alia munimenta urbi circumjicere; aditus omnes fossis aggeribusque præsepire; novo munimenti genere impedire, sepire. 2. Castra egregie munita habemus, _notre camp est parfaitement fortifié_. Castra ita firmavimus, ut nihil tam clausum ad exitus, tam septum undique, tam tutum ad custodiam nec fieri, aut cogitari possit; castra ex omni parte præmunita, præsidiis militum tecta, probe obvallata; munitionibus valida habemus; castra vallo, vallum congestis arboribus septum habemus, ne qua intrare in munimenta hostis possit. Cf. Munitus. USUS: 1. Munite communem arcem bonorum, obstruite perfugia improborum. 2. Sterno, facio, _frayer le chemin_. Munire viam sibi ad honores. 3. Reparo, reficio, _défendre_, _protéger_. Munire alveum, ripam, aditum. 4. TRANSL. Viam et aditum ad aliquem sibi munire. Tueri et munire se adversus incumbentia discrimina; benevolentia multorum se munire, _se faire un rempart de l’affection publique_.

MŪNĪTĬO, ōnis, f. _Fortifications_, _ouvrages de défense_, _murs_, _remparts_. USUS: Operibus et munitionibus sepire urbem. Operis munitione, et concursu militum, et telorum repulsu submotus hostis.

MŪNĪTŎR, ōris, m. _Celui qui fortifie_, _ingénieur militaire_.

MŪNĪTUS, a, um, _Muni_, _fortifié_, _défendu_. SYN. Septus, vallatus; armatus, stipatus. PHRAS. 1. Locus natura munitus, _lieu fortifié par la nature_. Oppidum positu munitum; locus ipso satis positu defensus; oppidum loci natura tutum a periculo; defendit se ipse locus; ipsa loci natura facile repellit periculum, in ipso loco satis est ad firmitatem præsidii; oppidum ingenio situs, locique natura, firmum. 2. Locus arte munitus, _lieu fortifié par l’art_. Munitum manu oppidum. Munitus opere locus. Locus munitionibus obseptus; objectis aggeribus a periculo tutus. Cf. Munio. USUS: 1. Munitus firmissima hominum benevolentia. Urbs natura ac loco munita, succincta portubus, armata muris. Regulus virtutum præsidio munitus. Munitus ad vitæ custodiam. 2. TRANSL. Sapientia munitum pectus gerere.

MŪNUS, ĕris, n. _Don_, _présent_; _service_, _office_, _devoirs_, _fonctions_. SYN. Donum, beneficium, largitio; officium, provincia. EPITH. Ædilitium, amplum, gratum, annuum, candidatorium, consulare, dignum, expletum, divinum, exiguum, extraordinarium, latum, magnificum, mediocre; perfectum, præclarum, provinciale, proprium, publicum, servile, sordidum, pristinum, senatorium, certum. PHRAS. 1. Muneribus corrumpi se sinit, _il se laisse corrompre par les présents_. Muneribus facile delenitur; pretio sollicitari atque etiam labefactari fides ejus solet; pretio addictam fidem gerit; est, quem pecunia non oppugnes modo, sed expugnes; venalem habet pretio fidem; quæstui omnia in illo sunt venalia, fides, jusjurandum, æquitas. 2. Munus alicui imponere, _imposer une charge à qqn_. Muneri aliquem præficere, præponere; munus alicui assignare; partes judicis, quæstoris, etc. dare, imponere; imponere alicui personam judicis, etc. Provinciam alicui decernere, dare, tradere; provinciæ, procurationi præficere; procurationem committere. 3. Munus aliquod gerere, _remplir une fonction_. Munus sustinere, obire, exsequi; muneri præesse; munere fungi; provinciam habere, sustinere, obire, administrare; liberaliter dextereque munia obire; procurationem habere; personam judicis, etc. sustinere, gerere, tenere, tueri; partes judicis agere. 4. Munus mihi obtigit, _on m’a confié une charge_. Munus mihi obvenit; mihi mandatum est; ad procurationem ejus muneris vocatus sum; provincia mihi obvenit; obtigit; provinciam cepi, accepi. 5. Munere hoc orbatus est, _il a été privé de cette charge_. Munus illi ereptum est; a procuratione amotus; procuratione privatus; munere exutus est; ea provincia illi abrogata est; ejus muneris partes illi ereptæ sunt. 6. Muneri suo satisfecit, _il a satisfait aux devoirs de sa charge_. Munere egregie perfunctus est; munus pro sua et reipublicæ dignitate gessit; partes eas egregie sustinuit, egit, tuitus est; nihil in eo munere gerendo officii, nihil diligentiæ desiderari passus est; summam ex eo munere laudem collegit, tulit, retulit, sibi peperit, comparavit; officium integre cumulateque præstitit. 7. Hoc tui muneris est, _c’est votre office_, _cela vous regarde_. Hoc partes tuæ sunt; id tuum est; tui officii est; tuum id munus est, tuarum id partium est; ad te, ad tuum officium pertinet, tuæ curationis res ista est; tua ista curatio est. USUS: Munera dare, largiri, mittere, afferre. Munera sua apud aliquem bene collocare. Munus concinnare. Munus verbis ornare. Muneribus populum delinire. 2. Officium, provincia, _dignité_, _emploi public_. Ad munus aliquem instruere. Muneri præficere aliquem. Munus, partes, personam Consulis suscipere. Muneri succedere. Munus defugere. Munerum immunitatem alicui dare. Cf. Donum, Officium, Magistratus.

MŪNUSCŬLUM, i, n. _Petit présent_, _léger don_. SYN. Donum exiguum, tenue munus. EPITH. Tenue. USUS: Munuscula non ingrata misit.

MŪRĀLIS, e, gen. com. _De mur, mural_. USUS: Tormentum murale, _machine de guerre pour ébranler les murailles_, _bélier_. Muralis corona, _couronne murale_.

MŬRĬA, æ, f. _Saumure_, _eau salée_. SYN. Aqua multo sale condita. USUS: Caro muria condita. Piscis muriæ incoctus.

MURMUR, ŭris, n. _Murmure_, _bruit sourd_; _bruit_, _son_. SYN. Fremitus, mugitus, strepitus. USUS: Murmur ortum aliorum cum assensu, aliorum assentientes increpantium.

MURMŬRO, as, avi, atum, are, n. _Murmurer_, _faire entendre des murmures_; _gronder_. USUS: Fremitus murmurantis maris, _frémissements de la mer qui murmure_.

MŪRUS, i, m. _Mur_; _rempart_, _le plus souv. au pluriel_. SYN. Mœnia, paries. EPITH. Firmissimus. PHRAS. 1. Muri pars tormentis dejecta est, _les machines ont abattu une partie des murailles_. Pars muri tormentis labefactata est; murorum pinnæ frequentibus tormentorum ictibus detersæ sunt; pars mœnium tormentis prostrata, diruta, deturbata, aditum hosti patefecit; verberata crebris tormentorum ictibus mœnia ruinam traxere; disjecta tormentis mœnia; pars una muri tormentis diruta continentibus ruinis urbem nudavit; murus cum ingenti fragore procidit; oppidum ruinis mœnium est patefactum; tormentorum tot ictibus secuta murorum strages; murorum hiatus; mœnium ruina; quassati muri labes; imposita muris plaga ruinam impulit. Quassata pars muri ruinam dedit, ruina collapsa est, ruinam fecit; crebri tormentorum ictus muri ruinam, stragem edidere. Convulsa tormentorum ictibus mœnia et disjecta sunt. 2. Muros tormentis ferire, _ouvrir une brèche à coups de canon_. Muros tormentis quatere, labefactare; munimentorum ruina aditum in urbem moliri; crebris tormentorum ictibus mœnia verberare; in muros impressionem facere. 3. Murorum hiatum reparare, _réparer une brèche_. Quassatam muri partem objectis saxis reficere; mœnium ruinam instaurare; muri labem obducta raptim lorica defendere; pinnas loricasque ex cratibus attexere; pluteos vallo addere; desidentem murorum labem pluteis cratibusque reficere, sarcire. 4. Hostes ex murorum ruina depellere, _chasser les ennemis des murailles en ruines_. Ad prostrati muri ruinas; ad ruinosam muri labem; ad quassatum muri hiatum; ad labefactum muri partem hostes irruptionem molientes arcere; hostem impressionem in munimentorum ruinas facientem depellere; ex ipsis mœnium ruinis hostem submovere. USUS: Leges propugnacula et muri sunt tranquillitatis et otii. Muro urbem sepire, cingere; circumdare. Murum ingentis altitudinis duximus. Facile subruitur ex imo murus quod cæmenta non calce durata sunt, sed interlita luto, structuræ antiquæ genere. Murus humilior, et scalis facile superabilis.

MUS, mūris, m. _Souris_, _rat_. USUS: Platonis Politiam nuper mures apud me corroserunt. Clypei a muribus derosi.

MŪSA, æ, f. _Muse_, _chant_. MŪSÆ, ārum, f. pl. _Les muses_; _sciences_, _études_. EPITH. Agrestiores, mansuetiores, proximæ, pulchellæ, superiores. USUS: Cum omnibus Musis rationem habere cogito. Quis tam aversus a Musis? _Qui est si ennemi des études?_ Quis cum musis, id est, cum humanitate ac doctrina, non habet commercium? Cum musis commercium habet unice. Mansuetiores musæ. Cum musis se delectare. Cf. Litteræ.

MUSCA, æ, f. _Mouche_. USUS: Puer, abige muscas. Depellere muscas. Ne musca quidem.

MUSCŌSUS, a, um, _Couvert de mousse_. USUS: Nihil alsius, nihil muscosius.

MUSCUS, i, m. _Mousse_. USUS: Saxum sæpius volutum non obducitur musco, _pierre qui roule n’amasse pas mousse_. (PROV.).

MUSĬCA, æ, et MUSĬCE, es, f. _Art musical_, _musique_. SYN. Cantus, symphonia. PHRAS. 1. Musica valde delector, _j’aime beaucoup la musique_. Musicæ studio teneor; studio sonorum capior; nervorum vocumque cantibus delector; fidibus, tibiis modulate canentibus; fidiculis numerose sonantibus, varietate sonorum; mollissimis et delicatissimis in cantu flexionibus mirifice delector; pulsis scienter fidium nervis, vocum gravitate ac varietate concitari animum vehementer sentio. 2. (Ille textum fecit, ego musicam, VULG.), _il a fait les paroles et moi la musique_. Ille materiam subjecit, ego modulate illam descripsi; ille verba, modos ego ac numeros adinveni; voces ille subjecit, ego modis musicis illigavi. 3. (Interea musica instrumentalis fuit, VULG.), _pendant ce temps il y eut un concert instrumental_. Interea tibiis fidibusque modulate canebatur; sub hæc cantus nervorum et tibiarum personabat; cantatum interea tibiis fidibusque; interea symphonia, pulsis scienter fidium nervis canebat. USUS: Leges musicæ. Musicam Damon et Aristoxenus tractaverunt. Cf. Cano.

MŪSĬCUS, i, m. _Musicien_. SYN. Musicis eruditus, symphoniacus, qui voce, fidibus, etc. canit. USUS: Musici, qui erant quondam iidem Poetæ.

MUSTĀCĔUM, i, n. _Sorte de gâteau où il entrait du vin doux et que l’on faisait cuire sur des feuilles de laurier_. Cibi genus. USUS: Laureolam in mustaceo quærere, _chercher une couronne de laurier dans un gâteau au laurier_, _c. à d._, _se faire valoir par des bagatelles_ (PROV.).

MUSTĒLA, æ, f., _Belette_, _fouine_. USUS: Mustela catulos suos quotidie transfert.

MUSTUM, i, n. _Moût_, _vin doux_. EPITH. Novum, dulce. USUS: Nova ista quasi de musto et lacu fervida oratio.

MŪTĀBĬLIS, e, gen. com. _Changeant_, _variable_, _inconstant_. SYN. Quod habet mutationem. PHRAS. (Valde mutabilis homo est, VULG.), _cet homme est très inconstant_. Animum ex levibus fortunæ momentis suspensum gerit; parum constat. Cf. Varius, Inconstans. USUS: Omne corpus mutabile. Mutabile vulgus. Polypo mutabilior. Sidera mutabili ratione labuntur. Cf. Varius, Inconstans.

MŪTĀBĬLĬTAS, ātis, f. _Mobilité_, _mutabilité_. USUS: Inconstantia et mutabilitas mentis.

MUTĀTĬO, ōnis, f. _Changement_, _variation_. SYN. Permutatio, motus, conversio, inclinatio. EPITH. Crebra, magna, manifesta, misera, suspiciosa, imbecillis, minuta, varia. USUS: Optimus est portus pœnitenti mutatio consilii. Coloris, morum, officiorum mutatio. Mutationes quatuor temporum. Mutationem moliri, facere, subire. Magnam voluntatis mutationem afferre.

MŬTĬLO, as, avi, atum, are, a. _Mutiler_, _couper_, _estropier_. SYN. Diminuo. USUS: Mutilatum exercitum in Galliam duxit. Naso, auribus, membrorum parte mutilati.

MŬTĬLUS, a, um, _Mutilé_, _tronqué_. SYN. Diminutus, mutilatus. )( Integer. USUS: Mutila quædam et hiantia loqui, _prononcer des phrases tronquées, parler sans suite_. Cornibus mutilus.

MŪTO, as, avi, atum, are, a. _Mouvoir_, _déplacer_; _changer_, _modifier_. SYN. Mutationem facio, permuto, inverto, converto, immuto, commuto, vario. ADV. Turpissime, leviter, paulatim, repente, valde. PHRAS. 1. Locum mutavit, non ingenium, _il changea de lieu, non de conduite_. Nihil de suis institutis immutavit; mores antiquos non exuit, non correxit; novum ingenium non induit, nec in diversum animum mutavit; nihil de actionum suarum cursu deflexit; loci mutatione nihil a versus a prioribus institutis, nec ad alia se consilia contulit, in alios mores non abivit; commutatio loci quidem facta est, sed ab ingenio suo nihil variavit. 2. Fortuna mutata est, _la fortune a tourné_. Fortuna jam verterat; fortuna jam variaverat; fortunæ inclinatio quædam facta erat; eam rem conversio rerum, et inclinatio temporum secuta est; fortunæ mutatio in contrarium facta est; paucis diebus magna erat rerum facta commutatio, ac se fortuna inclinaverat. Res in contrarium verterat. 3. Mutare consilium, _changer de résolution, de plan, de projet_. Calculum reducere; decedere de sententia; discedere a sententia. 4. Mutare ferociam, _changer son naturel sauvage_. De asperitate multum lenire atque submittere; in mores a veteri asperitate alienos verti; supercilium remittere, ponere. 5. Tempus concedere ad mutandam sententiam, _accorder du temps pour changer d’idée_. Tempus dare ad receptum pertinacis sententiæ. USUS: Pactiones, consilium, genus dicendi, moris, vestem, sententiam mutare. Civitatem, solum mutare. Nihil mutavit odor, nihil mutatus est.

MŪTŬĀTĬO, ōnis, f. _Action d’emprunter_, _emprunt_. USUS: Multos minutis mutuationibus defraudavit.

MŪTŬĒ, _Réciproquement_, _en retour_. SYN. Vicissim, mutuo. USUS: Officiis mutue respondere, _répondre aux bons offices_.

MŪTŬO, _Mutuellement_, _réciproquement_. SYN. Mutue. USUS: Fac, valeas meque mutuo diligas.

MŪTŬOR, aris, atus sum, ari, d. _Emprunter qqche à qqn_. SYN. Mutuam sumo pecuniam; utendum aliquid accipio. ADV. Aliunde. USUS: Orator subtilitatem e philosophia mutuatur, et vicissim reddit ubertatem orationis et ornamenta dicendi.

MŪTUS, a, um, _Muet_. SYN. Elinguis, tacitus. )( Loquens, eloquens. USUS: Civitas fracta malis, muta, debilitata metu. Curia elinguis, mutum forum. Tempus mutum a litteris. Cf. Obmutesco.

MŪTŬUM, i, n. _Emprunt_. USUS: Pecuniam sumere mutuum.

MŪTŬUS, a, um, _Emprunté_, _prêté_; _mutuel_, _réciproque_. SYN. Par, æqualiter, respondens. USUS: Pecuniam dare mutuam, sumere mutuam. Mutuas operas tradere. Beneficentia mutua esse debet. Voluntas mutua. Mutua inter nos officia. In mutua benevolentia amici conquiescunt.

MY̆ŎPĂRO, ōnis, m. _Sorte de navire léger à l’usage des pirates_. SYN. Navis piratica, lembus piraticus. EPITH. Perennes, inopes, relicti. Egregius, pulcherrimus.

MYSTĂGŌGUS, i, m. _Celui qui conduit qqn dans les lieux consacrés aux mystères_. SYN. Rex sacrorum.

MYSTĒRĬUM, ĭi, n. _Cérémonies secrètes_; _mystère_. SYN. Sacra res occulta. EPITH. Augustum, tantum. USUS: Hoc tacitum tanquam mysterium teneas. Mysteria aperire, enuntiare nefas. Epistolæ nostræ multum habent mysteriorum.

N

NÆ, _Assurément_. SYN. Profecto, valde. USUS: Næ illi vehementer errant.

NÆNĬA, æ, f. _Chant funèbre_. USUS: Næniæ nomine Græci lugubres cantus appellant.

NÆVUS, i, m. _Tache sur le corps_. SYN. Corporis macula. USUS: Farina decocta in aceto nævos tollit.

NAM, _Car_. SYN. Enim, namque, etenim, siquidem, quippe, nimirum, videlicet, sane.

NAMQUE, _En effet_, _à savoir_. SYN. Siquidem.

NANCISCOR, ĕris, nactus sum, nancisci, d. _Acquérir_, _obtenir_, _recevoir_, _trouver_. SYN. Invenio, adipiscor, consequor, assequor, mihi obvenit, offertur mihi. USUS: Si quid firmitatis, virium, laxamenti nactus fuero. Cf. Acquiro.

NĀRIS, is, f. _Narine_; _au pl._ NĀRES, ĭum, f. _Les narines_, _le nez_. SYN. Foramen nasi geminum. USUS: Nares semper patent. Fasciculum ad nares admovere.

NARRĀTĬO, ōnis, f. _Narration_, _récit_. SYN. Rerum gestarum expositio. EPITH. Aperta, ficta, brevis, probabilis, dilucida, jucunda, longa, obscura, perspicua, suavis, verisimilis; breves, incredibiles, indoctæ, molestæ. USUS: Narrationes non historico modo, sed prope quotidiano sermone exponere, explicare.

NARRĀTOR, ōris, m. _Narrateur_, _conteur_, _historien_. USUS: Imitator et narrator facetus.