Part 9

ÆVUM, i, n. _Éternité_. SYN. Ætas æternum duratura, sempiterna. EPITH. Æternum, sempiternum. USUS: Beati in cœlo ævo sempiterno fruuntur; æternum ævum agunt.

AFFĀBĬLIS, e, gen. com. _D’un abord facile_, _affable_, _poli_. SYN. Comis, placidus, mitis maxime in sermone. USUS: In omni sermone affabilem se præbebat. Cf. Facilis, Comitas, Humanus.

AFFĀBĬLĬTAS, ātis, f. _Affabilité_. SYN. Comitas sermonis, facilitas in audiendo; alloquendi, audiendi lenitas. USUS: Difficile dictu est, quantum animos hominum conciliet affabilitas, lenitasque sermonis. Cf. Comitas, Admitto, Facilis, Humanitas.

AFFĂBRE, _Artistement_, _habilement_. SYN. Fabre, pulchre, artificiose. USUS: Statua miro artificio affabre facta.

AFFĀRĬS, fatus sum, fari, d. _Parler à_. SYN. Alloqui, compellare. USUS: Liceat mihi te versibus affari. Cf. Alloquor.

AFFĀTIM, _Amplement_, _abondamment_. SYN. Abunde. USUS: Affatim tibi satisfaciam. Satiaberis affatim. Cf. Satis.

AFFECTĬO, ōnis, f. _Disposition du corps ou de l’âme_. SYN. Perturbatio, commotio, incitatio animi, sensus, impetus, animi quidam dolor, studium, cupiditas. EPITH. Constans, conveniensque, non distorta, nec prava, firma corporis, invita, inconstans et a se ipsa dissentiens, laudabilis, interior, malitiosa animi, prima et optima, utilis, manens, recta. USUS: 1. Ut ad primam, optimamque animi affectionem pervenias, perturbatio ratione pellenda est. Ea est animi mei affectio, commodi mei causa neminem ut violem. O te extra omnes humanorum pectorum affectiones positum! quem non lætitia, mœror, ira, gaudium exagitent, jactent, incessant. 2. Status, vis, constitutio, _état_, _manière d’être_, _disposition_. Affectio astrorum varia multas res immutat. In puero refert, qua cœli affectione primum spiritum duxerit. Affectio corporis firma.

AFFECTO, as, avi, atum, are, a. _Désirer_, _rechercher ardemment_, _aspirer à_. SYN. Appeto, quasi arcesso, nimis inquiro; ambio. USUS: Lumina quædam orationis non quidem affectanda sunt, sed tamen adhibenda nonnunquam. Iter affectare. Munditiam non exquisitam affectare.

AFFECTUS, a, um, part v. afficio. _Qui est dans tel ou tel état de corps ou d’esprit_. SYN. Paratus, comparatus, constitutus _seu_ corpore, _seu_ animo. ADV. Male. PHRAS. Omnes sunt tibi bene affecti, _tout le monde vous aime_. Hoc animo animati sunt singuli, ut tua causa, gratia, omnia velint; ingenium est illis rectum erga te; animum habent erga te optimum ac rectissimum; is habitus amicorum est illis, ut omnia tibi secunda cupiant; ita animati, eo animo, ea mente sunt præditi; ita animo comparati sunt; hunc erga te gerunt animum; is sensus est animorum; ea animi propensio, voluntas, studium, ut cupiant tibi quam optime. USUS: 1. Oculi indicant, ut animo sis affectus, _les yeux sont le miroir de l’âme_. Nunc ita affectus sum, tecum ut vivere non possim. 2. Præditus, cumulatus, _pourvu de_. Honoribus, beneficio, præmiis abs te affectus sum. E litteris tuis magna molestia, lætitia, dolore affectus sum. Summis difficultatibus affectus. 3. Vexatus, afflictus, tractatus, et acceptus male, _affaibli_, _en mauvais état_, _abattu_. Affecta et prostrata respublica. Urbs ab illo prædone misere affecta. 4. Ad finem vergens, _qui touche à sa fin_, _presque terminé_. Affectum est bellum, nondum perfectum. Æstas affecta, carmen, oratio, _guerre qui touche à sa fin_, _ouvrage presque terminé_. 5. Aptus, _apte à_. Animus, oculus conturbatus non est probe affectus ad fungendum munus suum. 6. Ægrotus, _malade_. Cæsarem Neapoli reliqui graviter affectum.

AFFECTŬS, ūs, m. _Impression_, _sentiment_. * SYN. Affectio. EPITH. Laudabilis. USUS: Affectus animi sunt: amor, odium, ira, invidia, misericordia, spes, lætitia, timor, molestia. Cf. Perturbatio.

AFFĔRO, fers, attŭli, allātum, ferre, a. _Apporter_, _porter vers ou à_. SYN. Apporto, importo, adhibeo, induco, infero, dico, nuntio profero. )( Aufero. ADV. Divinitus, in perpetuum, nec ita multo post, repente, similiter, sero, violenter, ultro. USUS: 1. Ad id munus spiritus magnos, animos, auctoritatem afferas, necesse est. Ad eam facultatem dicendi, industriæ multum afferendum est. 2. Do, exhibeo, præbeo, _causer_. Afferre alicui fastidium, odium, molestiam, satietatem, calamitatem, miseriam, detrimentum, angorem, perniciem, necessitatem, metum, dubitationem, dolorem, egestatem, luctum, errorem animi, et perturbationem; _item_: Id consilium magnam tibi laudem, auctoritatem, dignitatem, voluptatem, solatium affert. 3. Nuntio, _annoncer_. Aliquid novi litteris affertur. Mandata odiosa, incerta afferre. Ex sermone rumor id attulit ad aures nostras. 4. VULG. allegare, _vel_ citare, _alléguer_. Rationem facti, causam afferre. Scriptum, legem, exempla, similitudinem afferre. 5. Infero, _faire violence_. Vitæ alienæ, aut corpori vim afferre. Manus sibi afferre, _se suicider_. Sensibus vim afferre. Afferre consulatum in familiam. 6. Propono, _proposer_. Quæstionem afferre, in medium afferre.

AFFĬCĬO, is, fēci, fectum, ere, a. _Affecter_, _émouvoir_. SYN. Commoveo, permoveo. ADV. Accommodatissime, avide, graviter, gravius, nominatim, optime, probe, recte, valde. USUS: 1. Litteræ tuæ me varie affecere. Varie animo affectus fui. 2. Bene _vel_ male afficio, _bien traiter_, _maltraiter_. Aliquem summa lætitia, voluptate; _vel contra_: morte, exilio, satietate, tædio, pudore, ignominia, molestia afficere.

AFFĪGO, is, fixi, fixum, ere, a. _Attacher_ à. SYN. Ad aliquid figo, insero, addo. ADV. Maxime, penitus, vehementer. USUS: 1. Minervæ talarium pinnas affigunt. 2. TRANSL. _Fixer_, _graver_, _inculquer_. Animum litteris affigere. Animo suo tenacius aliquid affigere. Num tu humi particulam divinitatis affiges? Cf. Hæreo, Adhæreo.

AFFINGO, is, finxi, fictum, ere, a. _Attribuer_, _supposer_. SYN. Fingo non vera, adorno. )( Detraho. USUS: Peccat poeta, qui probam orationem affingit improbo. Error multa, plus invidia affinxit. Rebus certis multa falsa affinguntur. Cf. Calumnior.

AFFĪNIS, e, gen. com. _Allié_, _parent par alliance_. SYN. Conjunctus affinitate. EPITH. Novus, ornatissimus omni virtute officiosusque, amans alicuius. USUS: 1. Affinem tuum a genibus repelles? 2. Particeps, conscius, _complice_. Sceleri illi, et flagitio, et turpitudini affinis judicatus est. Homines hujus affines suspicionis, facinoris, _aut_ facinori affines, _ces hommes que l’on peut soupçonner_, _complices du crime_. Cf. Propinquus.

AFFĪNĬTAS, ātis, f. _Alliance_, _parenté_. SYN. Conjunctio affinitatis, necessitudo. EPITH. Gravior, impurissima, nova. PHRAS. Affinitate junctus est Lentulo, _il est parent de Lentulus_. Est cum Lentulo maximis vinculis affinitatis et propinquitatis, conjunctus; affinitate devinctus, junctus; affinitate Lentulum attingit; sanguinem cum Lentulo sociavit; affinitatem junxit; affinitate cum Lentulo adstrictus est, per affinitatem Lentuli familiæ immistus, innexus est. In affinitatem Lentuli pervenit, affinitate Lentulum contingit; suum cum Lentuli familia genus connubio miscuit, vinculum affinitatis cum Lentulo nexuit; vinculo affinitatis Lentulo obstrictus est. USUS: Affinitatibus, amicitiis, vicinitatibus conjunguntur cives. Cf. Necessitudo, Cognatus.

AFFIRMĀTE, _Affirmativement_, _positivement_. SYN. Asseveranter. USUS: Quod affirmate, quasi Deo teste promiseris, id tenendum est. Cf. Certe.

AFFIRMĀTĬO, ōnis, f. _Affirmation_. )( Dubitatio. EPITH. Gravior, religiosa. USUS: Jusjurandum est affirmatio religiosa. Dubitationem illi omnem mea affirmatione exemi.

AFFIRMO, as, avi, atum, are, a. _Affirmer_, _donner pour certain_. SYN. Confirmo, assevero aio, annuo, comprobo. )( Nego. ADV. Facile, nimis, temere, vere, valde. PHRAS. 1. Affirmare id possum, _je puis affirmer cela_. Confirmare hoc tibi liquido possum, id plane profiteor; præ me fero; asseveranter testificor; id certum tibi testatumque volo. Narro tibi; omni asseveratione tibi affirmo, asseveranter loquor. 2. Formulæ affirmativæ: Moriar, ni hæc plane contemno. Ne vivam, si ejus dictis moveor. Ita vivam, ut hominis vanitatem derideo. Incredibile est, quam ista parum curem. Ne sim salvus, si fallo; pendens plectar, si tanti eum facio. Quid? illum curarem? An dubia est hominis ineptia? USUS: 1. Ecquid tanta asseveratione rem affirmas? 2. Firmo, stabilio, _affermir_, _fortifier_, _prouver_. Dicta tua rationibus affirmes, oportet, _il vous faut prouver vos affirmations_. Is rumor opinionem, spemque conceptam valde affirmavit. Animo te affirmes, cura.

AFFIXUS, a, um, part. v. affigo. _Attaché à_ SYN. Infixus, adhærens, cohærens. Annexus, connexus, adjunctus. USUS: Opinio hæc in animo meo penitus affixa est, et insita, _cette opinion est profondément fixée dans mon esprit_. Ut magistro, ita mihi affixus es. Affixa ista sunt ad orationem tuam, non cohærent. Cf. Hæreo, Adhæreo, Jungo.

AFFLĀTŬS, ūs, m. _Souffle_, _inspiration_. SYN. Animi inflammatio, et quidam quasi furor, instinctus, impetus, anhelitus, concitatio, incitatio mentis. EPITH. Divinus. USUS: Nemo vir magnus sine afflatu divino, nemo poeta sine inflammatione quasi furoris unquam fuit. Oracula divino afflatu funduntur.

AFFLICTĀTĬO, ōnis, f. _Peine physique et morale_. SYN. Ægritudo cum vexatione corporis. Cf. Miseria.

AFFLICTĬO, ōnis, f. _Affliction_, _abattement_. SYN. Angor. USUS: Habet ardorem libido, sed ægritudo majora quædam, tabem, cruciatum, fœditatem, afflictionem. Cf. Miseria.

AFFLICTO, as, avi, atum, are, a. _Tourmenter_, _maltraiter_, _désoler_. SYN. Ango, vexo, affligo, conficio. USUS: Tu me accusas, quod me afflictem. Cf. Affligo.

AFFLICTOR, aris, atus sum, ari, p. _Être affligé_, _désolé_. SYN. Angor, vexor, affligor. ADV. Acerbissime, gravius, turpius, vehementius. PHRAS. Valde afflictatur, _il est très-affligé_. Malis conflictatur undique; calamitatibus, infortuniis premitur, torquetur, cruciatur, conficitur gravissimis: vitam ducit inter ærumnas miseram, infelicem, calamitosissimam, magnas quotidie acerbitates perferre, exhaurire cogitur; angoribus opprimitur; molestiis innumeris implicatur; malis ingentibus obruitur, oneratur. Multa sunt, ac gravia, quæ hominem angunt. USUS: Vide, quantum fratris morte afflictetur, squaleat. Vehementer afflictatur respublica.

AFFLICTOR, ōris, m. _Celui qui renverse_, _destructeur_. SYN. Qui affligit, et vexat. USUS: Odit te senatus afflictorem, et proditorem dignitatis, auctoritatis, ordinis, ac nominis sui.

AFFLICTŬS, ūs, m. _Choc_, _frottement_, _collision_. SYN. Afflictatio. USUS: Effœminata virtus afflictu occidit.

AFFLICTUS, a, um, part. v. affligo. _Abattu_, _malheureux_. SYN. Miser, prostratus, ærumnosus, calamitosus. PHRAS. Mœrore ac miseriis perditus; æger animi; æger et exulceratus animus, animus dolore, calamitate fractus; obrutus, oppressus malis; mœrore confectus, exanimatus, consternatus; calamitate vexatus, perturbatus, exagitatus. Cf. Miser. USUS: Afflictum erigere, perditum recreare.

AFFLĪGO, is, flixi, flictum, ere, a. _Abattre_, _ruiner_, _accabler_. SYN. Vexo, perturbo, perdo, pessumdo, prosterno, deprimo. )( Levo, recreo, erigo. PHRAS. Galliam hæresis graviter afflixit, _l’hérésie a été pour la France une source de maux_. Multa mala peperit hæresis; multa damna, detrimenta, incommoda, infortunia attulit, intulit, invexit, importavit; Gallia multa ab hæresi damna tulit, pertulit, passa, perpessa est; multa detrimenta cepit, accepit; multis damnis affecta est; in gravissima mala incidit, incurrit. Gravissimis afflicta malis, vehementer vexata, exercita, debilitata, comminuta est ab novarum religionum sectatoribus. Iidem summis difficultatibus universam Galliam affecere; in multas difficultates conjecere, impulere. Magnæ ex hæresi calamitates exstitere, accidere, evenere, obvenere, contigere; illatæ, allatæ, oblatæ sunt. Hæresis Galliæ exitiosa, perniciosa; exitio, damno, calamitati fuit; Galliam perdidit; fortunis omnibus evertit; in ultimum discrimen, in miserrimum statum, in hanc omnium deterrimam, miserrimamque conditionem adduxit. Hæresis Galliæ mala gravissima ingessit; multas sollicitudines confecit; exitium, perniciem creavit, peperit; salutem afflixit; calamitatem summam ac pestem importavit. Cf. Torqueo, Doleo, Tristitia. USUS: 1. Illius statuam proturbant, affligunt, comminuunt, dissipant, _renverser une statue_. Navim ad scopulos affligunt, _briser le navire contre les écueils_. 2. TRANSL. Curæ animos; prava exempla juventutem affligunt, _corrompre abattre_. Quoties afflictum, eversum, perditum te, fractum et afflictum calamitate erexi, confirmavi? Luctu, mœrore, ægritudine, mœstitia afflictum; afflictam virtutem tuam, animum, salutem, fortunam, dignitatem levavi, restitui? afflicto, jacenti dexteram porrexi?

AFFLO, as, avi, atum, are, 1ᵒ a. _Souffler sur_, _communiquer en soufflant_. 2ᵒ n. _Se répandre_, _transpirer_. 3ᵒ p. _Être inspiré_. SYN. Aspiro, spiro, exhalo. USUS: Afflaverat nescio quid rumoris, _je ne sais quel bruit s’était répandu_. Cave, ne quid mali tibi afflet sociorum importuna licentia. Poetæ divino spiritu afflantur. Odor e floribus afflatur.

AFFLŪENTĬA, æ, f. _Abondance_. SYN. Ubertas, copia. USUS: Ex hac affluentia et copia omnium rerum arrogantia nascitur. Cf. Copia.

AFFLŬO, is, fluxi, fluxum, ere, n. _Affluer_, _être abondant_. SYN. Abundo, circumfluo. USUS: Urbs voluptatibus, divitiis, opibus, et copiis, hominibus, uberrimis ingeniis affluens, _ville qui regorge de richesses etc._ Homo bonitate, unguentis, lepore, ac venustate affluens. Cf. Abundo, Copia.

AFFULGĔO, es, fulsi, gere, n. _Luire_, _briller_. * USUS: Magna spes, magna nobis fortuna affulget, _la fortune nous sourit_.

ĂGĔ, _Allons_, _courage_. Interjectio hortantis, excitantis, consentientis. USUS: Age porro, age vero, age jam. Plurali numero dicitur: Agite porro.

ĂGĔDUM, _Allons_, _courage_. idem. USUS: Agedum, confer hujus vitam cum illius moribus. Pro plurali numero: Agitedum, ite mecum.

ĂGELLUS, i, m. _Petit champ_. USUS: Dii nec agellos, nec viticulas persequuntur.

ĂGENS, entis, part. v. ago. _Actif_, _efficace_, _passionné_. SYN. Efficax, vim habens. USUS: Utendum est imaginibus acribus, agentibus, insignitis.

ĂGER, gri, m. _Champ_. SYN. Arvum, campus, solum, territorium. EPITH. Colonus, communis, compascuus, cultissimus, decumanus, fertilis, fructuosus, miser atque jejunus, optimus et fructuosissimus; privatus, pulcherrimus, vectigalis, universus. PHRAS. 1. Ager bonus, _champ fertile_. Cultissimus; latus ac fertilis; qui plurimum efficit; optimus et fructuosissimus. Ager natura perbonus, et diligentia, culturaque melior, frugum fertilis, bonus pecori, arbori infœcundus, frugum, pabulique lætus. 2. Ager malus, _champ stérile_. Deformis atque horridus; aridus et frugum vacuus. Cf. Fertilitas, Sterilitas. USUS: Agrum colere, _cultiver un champ_. Ager quantumvis fertilis, fructuosus non est, nisi colatur, conseratur, seratur, aratro perstringatur, aretur, exerceatur. 2. Agri facile emaciantur; ab hostibus infestantur, _ravager les campagnes_. 3. Agro exui, exturbari, moveri, multari, _être dépouillé de ses propriétés_.

AGGER, ĕris, m. _Rempart_, _digue_, _retranchement_. SYN. Tumulus ex terra, cespite congestus ad munienda præcipue _vel_ oppugnanda loca. EPITH. Maximus. USUS: Aggere urbem cingere. Aggerem fluvii inundationi objectum interscindere. Aggerem jacere, exstruere; cuniculis subvehere.

AGGĔRO, is, gessi, gestum, ere, a. _Amonceler_. SYN. Congero, cumulo. Cf. Accumulo.

AGGLŎMĒRO, as, avi, atum, are, a. _Amasser_, _réunir_, _assembler_. SYN. Glomero, conjungo, implico. USUS: Densis se cuneis agglomerant.

AGGLŪTĬNO, as, avi, atum, are, a. _Coller_, _attacher_. SYN. Adnecto. )( Dissolvo.

AGGRĂVESCO, is, ere, n. _S’aggraver_. SYN. Gravior fio, ingravesco. USUS: Metuo, ne vulnus, aut morbus aggravescat.

AGGRĂVO, as, avi, atum, are, a. _Aggraver_, _empirer_. SYN. Valde gravo, onero, premo, exaggero. USUS: Res nostræ eo bello valde aggravatæ sunt. Cf. Onero, Premo.

AGGRĔDĬOR, eris, gressus sum, gredi, d. _Attaquer_. SYN. Invado, adorior. PHRAS. 1. Latrones ex insidiis viatores aggrediuntur, _les voleurs_, _sortant de leur embuscade_, _attaquent les voyageurs_. Ex occultis, subito, improviso, repentino, nec opinato impetu viatores adoriuntur, invadunt, petunt; in viatores irruunt; impetum, impressionem faciunt; incurrunt, insiliunt; in viatores sese inferunt, injiciunt, immitunt; viatores assiliunt; iteratis aggressionibus retentant; superfundunt se viatoribus; arma iis inferunt. Cf. Adorior, Invado. 2. Hostes strenue aggressus est, _il attaqua vigoureusement l’ennemi_. In hostium agmen strenue irrupit; in hostes se incitavit; in cornua hostium invectus est, signa strenue hostibus intulit; novissimum agmen moratus, in hostem animose proruit, incurrit, ivit; ordines hostiles magno animo invasit. Cf. Impetus. 3. Rem aggreditur arduam, _il entreprend une chose difficile_. Demittit se in causam ancipitem; ingreditur in causam multis obseptam difficultatibus; affectat viam ad rem factu arduam; molem capessit laboris improbi; rem suscipit arduo loco positam; magnis ille quidem animis ad rem vertitur, assilit, sed difficilem et inexplicabilem experietur. Animum adjicit, adjungit, applicat ad negotium permolestum; operam ponit, industriam exercet in re, quæ illi multum laboris dabit et curæ. Cf. Inchoo, Incipio. USUS: 1. Quis hominem importunum aggredi audeat? 2. Accedo, incipio, _entreprendre_, _commencer_. Antequam ad dicendum, ad negotium, ad rem quamlibet aggrediare, adhibenda est præparatio diligens. 3. Audeo, _tenter_. Aggrederis majora viribus.

AGGRĔGO, as, avi, atum, are, a. _Joindre_, _unir_. SYN. Adjicio, congrego, conjungo, addo. USUS: Studium suum, et voluntatem ad dignitatem alicujus aggregare, _associer_. Aliquem in amicorum numerum agregare, _admettre qqn au nombre de ses amis_. Eodem crimine aliquem aggregare, in societatem criminis vocare. Cf. Adjungo, Annumero, Addo.

AGGRESSĬO, ōnis, f. _Exorde_. SYN. Principium, exordium. EPITH. Contraria, prima. USUS: Operam det orator, ut animos prima aggressione occupet.

ĂGĬLIS, e, gen. com. _Agile_, _léger_. * SYN. Brevi et expedito corpore. USUS: Naves agiles. Cf. Celer.

ĂGĬLĬTAS, ātis, f. _Agilité_. Habilitas, agendi dexteritas. USUS: Agilitas, mollitiesque naturæ.

ĂGĬTĀTĬO, ōnis, f. _Agitation_, _mouvement_. SYN. Commotio. EPITH. Æqualis; tanta, tam varia. USUS: 1. Corporis, _mouvement_. Agitatione linguæ cibus depellitur. 2. Animi, _activité_. Nunquam animus motu, et mentis agitatione vacuus esse potest.

ĂGĬTĀTOR, ōris, m. _Cocher_. SYN. Auriga qui currum, et equos agit. EPITH. Bonus, callidus. USUS: Bonus agitator equos vel in medio cursu sustinet.

ĂGĬTO, as, avi, atum, are, a. _Chasser devant soi_. ADV. Aliunde, belle, celerrime, simul, copiosius, immoderate, vehementer, mobiliter, celeriter, dissolute, populariter, severe. USUS: 1. Verso, excito, _poursuivre_. Feras agitare, excitare, insectari, _chasser_. Atomi agitantur concursu fortuito. 2. Vexo, disturbo, _inquiéter_, _troubler_, _tourmenter_. Impii sui sceleris furiis ut tædis ardentibus agitantur. Metu atque libidine diversum agitari. Animo formidines agitare. 3. Inquiro, verso in omnes partes, discutio, _rouler_ (_dans son esprit_), _penser_. Hæc sententia multis diebus in senatu est agitata, jactata tum in senatu, tum ad populum. Agraria lex vehementer agitata. Animus semper agitatur. Agitare et exquirere rationes. Aliquid animo secum agitare, commentari, reputare. Quæstionem, consilia cum vicinis agitare. Res hæc omnium sermonibus agitatur, jactatur. 4. Ago, _être_, _vivre_, _habiter_. Getuli in tuguriis agitant. Diem natalem, convivium agitare. Sacra, vigilias, vitam suavem, jocos, ludos, rem militarem agitare. Cf. Vexo, Verso, Ago.

AGMEN, ĭnis, n. _Troupe en marche_, _armée_, _bataillon_. SYN. Multitudo armata, turma, copiarum ordo. EPITH. Medium, perpetuum, quadratum. USUS: Redeuntem Ciceronem perpetuum Italiæ agmen comitatum est. Agmen constituere. Agmen extremum sagitarii claudunt, cogunt, _fermer_. Agmen ultimum, novissimum hostes premebant, morabantur. Cf. Acies.

AGNASCOR, nasceris, natus sum, nasci, d. _Naître après le testament du père_. USUS: Constat agnascendo testamentum rumpi.

AGNĀTĬO, ōnis, f. _Parenté du côté paternel_. SYN. Sanguinis conjunctio, et familiarum. USUS: 1. Lex agnationum; Gentilitatum et agnationum jura, _droits qui régissent les agnations_. 2. Communio et affinitas naturæ, sive societas et propinquitas, _communauté d’origine_. Homines Deorum agnatione et stirpe tenentur.

AGNĀTUS, i, m. _Parenté du côté paternel_. SYN. Qui per virilis sexus personas conjuncti sunt, gentiles. Cf. Affinis.

AGNĪNUS, a, um, _D’agneau_. * USUS: Agnina caro, pellis.

AGNĬTĬO, ōnis, f. _Connaissance_. SYN. Cognitio. USUS: Res ad animi agnitionem pulcherrima.

AGNŌMEN, ĭnis, n. _Surnom_. SYN. Cognomen.

AGNOSCO, is, nōvi, nĭtum, ere, a. _Connaître_, _reconnaître_. SYN. Intelligo, nosco, sentio, audio, reperio; percipio, assequor, perspicio. ADV. Facile, leviter, libenter, nuper. USUS: Quod mihi gratularis, agnosco humanitatem tuam DEUS ex operibus agnoscitur. Cf. Intelligo, Percipio, Adverto.

AGNUS, i, m. _Agneau_. SYN. Agnellus, fœtus ove natus.

Agnus DEI, SYN. Cereæ Agni cœlestis imagines, effigies. Agni e cera rite consecrata ficti. Sacrata in cera effigies Agni cœlestis. Divinus Agnus in cerea effigie. Sacra Agni DEI imago. Sigillata Agni divini imagine cera.

ĂGO, agis, ēgi, actum, agere, a. _Faire_. SYN. Tracto, curo, procuro, tento, molior, gero, agito, contendo, transigo, aggredior. )( Cesso, quiesco. ADV. Acerbe, acriter, acrius, acerrime, accurate, accuratius, accusatorie, actuose, ambitiose, aperte, apertius, astute, atrocissime, attentius, austere, bene, benignissime, calide, caute, publice, commodius. PHRAS. Agendum est mihi cum homine importuno, _j’ai à traiter avec cet importun_. Res est mihi cum homine ferrei oris, ac importuno. Negotium mihi est cum homine, cujus importunitatem oris non facile, quisquam sustineat. Miscendum est mihi negotium cum homine insigniter impudente. USUS: 1. Censorem, civem, partes alicujus, causam amici, lenonem agere, _faire_, _avoir l’emploi de_. Rem tuam, negotium egi optima fide. Egi cum amicis de rebus tuis. 2. Litigo, discepto, judicio contendo, _plaider_, _attaquer en justice_. Ego tecum non gladiis, sed ex jure, ex syngrapha, ex sponso agam. Agere aliquem injuriarum, furti, subintellige, reum. Ad populum agere. 3. Admoveo, _pousser_, _approcher_. Turres, vineas ad urbem. 4. Impello, urgeo, _pousser_, _mener_. Agere asellum; aliquem in arma agere; in fraudem, in omnem libidinem agere. 5. Celebro, _célébrer_. Agere ludos, diem festum, choreas, triumphum. 6. Vivo, _vivre_. Agere in bona spe. Inter homines agere. Ætatem desidiose agere. Hiemem sub pellibus agere. 7. Agito, _au pas. être agité_. Diris agitur. Cf. Facio. Sunt et aliæ formulæ, ut: animam agere, _rendre l’âme_. Bene, male, præclare tecum agitur, _on a bien_, _mal agi à votre égard_. Alia omnia agis, extra rem vagaris, _vous n’êtes pas à la question_, _vous êtes distrait_. Nihil agis, actum agis, frustra laboras, _vous travaillez en vain_.

ĂGŌNĬA, æ, f. _Agonie_. SYN. Supremus morientis conflictus; suprema cum morte luctatio; ultimæ morientium angustiæ. PHRAS. In agonia est, _il est à l’agonie_. Animam agit, cum morte luctatur, confligit; vita deficit; in supremo vitæ articulo versatur; in confinio mortis est; animam jam ægre trahit; abest a morte proxime; in extremis est; extremo mortis discrimine tenetur; extremos ducit anhelitus, extremum spiritum. In confinio vitæ mortisque versatur. Ad supremas mortis angustias redactus, adductus est. Ad mortem, obitum recta fertur. Cf. Morior.

ĂGRĀRĬUS, a, um, _Agraire_. USUS: Res, lex agraria, _partage des terres_, _loi agraire_.