Lexicon Latinum

Part 19

Chapter 193,077 wordsPublic domain

AUDĬO, is, īvi, ītum, ire, a. _Entendre_, _écouter_. SYN. Auribus accipio, exaudio, excipio, auditione accipio, aures do, ad aures venit, pervenit, auditor sum, ausculto, operam do. ADV. Admodum, aliunde, aliquamdiu, aliquando, alicunde, amice, assidue, attente, attentius, attentissime, bene, benigne, benignius, celeriter, clementer, commode, commodo, coram, diligenter, diligentius, diutius, gratis, male, hilare, intelligenter, latine, leniter, libenter, male, studiose, libentius, liberius, liquido, male, melius, merito, nunc primum, omnino non, nunquam palam, pariter, perattente, perlibenter, perstudiose, propius, prorsus, nihil unquam, celerrime, quam tardissime, statim a principio, studiosius, valde, vere, vulgo. PHRAS. 1. De tuis rebus libenter audio, _j’entends volontiers parler de vos affaires_. Ad tuas res mihi aures semper patent; res tuas libenter auribus percipio. Gaudeo, si quid de te ad aures meas perveniat, accidat, veniat, permeet. Sitienties gero aures ad res tuas. Propitiis auribus accipio, capto de te nuntios. 2. Dicentem libenter audio _je vous écoute volontiers_. Gaudeo, si vox tua ad aures advolet; nimis libenter edo sermonem tuum. Cibus mihi est, quod fabulare. Orationem tuam placide persequor. Sermo tuus haud invito ad aures accedit. Aures tibi libenter dedo meas; pronis auribus admitto; in aures ac animos admitto; secundis auribus accipio, quæ dicis. Animo dicta recipio. Faciles tibi aures præbeo; libenter, haud iniquo animo accipio, quæ tu ad me. Dicenti libenter operam do; aurium operam dicare soleo. Siquid me vis, vacuas aures affero; aures adhibeo benevolas; aures meas in ditionem dedo; aures expetunt meæ; ad advertendum animus adest, et opera est auribus; quidquid id est, aures commodo, accomodo non aversas; perpurgatis auribus operam do dicenti; facilem me præbeo in audiendo. 3. Auditus sum benevole, _on m’a écouté avec bienveillance_. Usus sum auribus æquissimis; aures nactus sum benevolas; in aures suaviter influxi; facilem habui in audiendo Principem. 4. Non audio libenter obtrectationes, _je hais les méchantes langues_. Aures respuunt, abhorrent, refugiunt obtrectantium voces; maledicæ linguæ graves sunt auribus meis; haudquaquam gratæ sunt auribus criminationes istæ: offenduntur aures maledictis; magnam in alienis obtrectationibus audiendis molestiam sustineo; obtrectationum siquid auribus objectum est, ingens me tædium capit. 5. Assidue hoc audio, _j’écoute sans cesse cela_. Auribus ista inculcantur quotidie; aures mihi his vocibus calent assidue; circumsonant, obtunduntur aures; frequenti auditione accipio ista; aures his quotidie nuntiis celebrantur meæ. 6. Audivi de morte fratris, _j’ai appris la mort de votre frère_. Auribus accepi, percepi tristem de fratris obitu nuntium; aures meæ jam fama et auditione acceperunt mortem fratris tui. De morte fratris tui ad me jam perlatum erat. Ad aures jam venit, pervenit, accessit, permanavit mors fratris tui; fama, rumor jam in urbem allatus est de morte fratris. 7. Cujus vocem audio? _Qui parle?_ Quæ vox ad aures meas accidit? cujus vox aures tetigit meas? aures verberat; ad aures advolat? cujus vox objecta est auribus meis? cujus vocis sonum usurpant aures meæ? quæ vox immissa in aures meas est; cujus ista vox est, quam auribus gusto, degusto? cujus sermonem excipio? quem auditu percipio? 8. Nihil audiri potest, _on ne peut rien entendre_. Nec aurium quidem usus superest; aurium usum intercepit fremitus; aurium usus aufertur, cessat. USUS: 1. Potest fieri, ut quod te audisse dicis, nunquam audieris. 2. Exaudio, _exaucer_. Dii preces meas audivere. 3. Assentior, _je suis docile_. Nec Homerum audio, qui etc. 4. Sum discipulus, _je suis le disciple_. Plato Socratem audiebat. 5. Laudor, _aut_ vituperor, _je suis estimé ou blâmé_. Homo ingenuus vult bene audire. Male audire. 6. Obtempero, obedio, morem gero, _obéir_. Si me amicissime monentem audisses, aliter res tuæ haberent. Dicto audientem esse. Cf. Auris.

AUDĪTĬO, ōnis, f. _Bruit_, _rumeur_. SYN. Rumor, publicus sermo. EPITH. Ficta, tenuis, tenuissima. USUS: 1. Nolite fictis auditionibus, aut disseminato sparsoque rumori credere. De ea re tenuissimam quidem auditionem accepi. 2. Auditus, _action d’écouter_, _leçon_. Homines fabularum auditione ducuntur, _les hommes se plaisent à écouter des fables_.

AUDĪTOR, ōris, m. _Disciple_. SYN. Discipulus. EPITH. Æqualis, in dicendo non nimis exercitatus, in jure civili non inferior, novus, æquus, attentus, benevolus, docilis, doctus, frequens alicujus, indoctus, intelligens, mitior, stultus et credulus, bonus, certior, infestus, tardus, vetus. USUS: 1. Platonis auctor Aristoteles. 2. Audiens, _auditeur_. Facere attentum auditorem.

AUDĪTŬS, ūs, m. _Ouïe_. SYN. Sensus audiendi, auditio. USUS: Hoc non perinde auditu, quam cogitatione intelligi potest.

AUFĒRO, ers, abstŭli, ablātum, ferre, a. _Enlever_. SYN. Eripio, abripio, averto, adimo, tollo, abduco, detraho, removeo, præcido. )( Do, affero. ADV. Gratis, impudentius, longe hinc, mordicus, occulte, omnino non, publice, rectissime, undique. PHRAS. 1. Omnia ei ab hostibus ablata, detracta, erepta sunt, _les ennemis lui ont tout pris_. Omnia per scelus erepta et asportata sunt. Omne instrumentum direptum, familia abducta, abactum pecus, convulsa suis ex sedibus omnia. Spoliatus, denudatus, rebus omnibus executus est. Fortunæ cultus deletus omnis est, atque extinctus. Spoliata domus, denudati parietes, sanguinem adeo ipsum exsorbere visi sunt hostes. 2. Tua oratio metum mihi omnem abstulit, _vos paroles m’ont enlevé toute crainte_. Metum omnem ademit, exemit, præcidit, dempsit, detersit. Tua oratione metus omnis ablatus et sepultus est; consedit, conquievit. Oratio tua metum omnem discussit, dissipavit, delevit, abstersit. Cf. Abduco. USUS: 1. Operis præstantia imitandi spem omnem abstulit. Aliquid judicio auferre; alicui jus suum; pecuniam de ærario; ab aliquo amorem auferre. 2. Obtineo, sequor, _gagner_, _recevoir_. Benignum responsum ab illo, decretum amplissimum, præmia, opem asenatu abstuli. Ex eo facto laudem et gloriam maximam abstuli. 3. Abeo, _s’en aller_. Auferre se de convivio, de conspectu.

AUFŬGĬO, is, fūgi, fugere, n. _S’enfuir_. SYN. Fugio, fuga me aufero, fugam capesso. USUS: Furto facto aufugit, non impune laturus. Cf. Fugio.

AUGĔO, es, auxi, auctum, augere, a. _Augmenter_. SYN. Majus facio, amplifico, addo, accessionem facio, exaggero, cumulo, multiplico. )( Detraho, extenuo, diminuo, minuo. ADV. Copiose, cumulatius, fuse, magnificentius, maxime, mirabilius, omnino, privatim, rhetorice, summe, valde, vehementer. PHRAS. 1. Pompeius valde auxit imperium, _Pompée recula les bornes de l’empire_. Amplificavit, multum protendit, produxit, protulit Imperii fines. Multum addidit, adjunxit additionem Romani Imperii. Magna per Pompeium ad Imperii vires accessio facta est. Res Romanæ magnum incrementum ceperunt, acceperunt; multo deinceps auctiores fuere, quam antea. Pompeius magnam terrarum partem hostibus demptam, ademptam, detractam, Romano Imperio adjecit. Multæ Provinciæ Pompeio victore Romani Imperii jura, potestatemque subiere. Pompeius latissime protendit Imperii terminos. Pompeius magnam orbis partem in potestatem Imperii redegit, ad imperium adjunxit. 2. Tuæ litteræ mihi dolorem auxere, _vos lettres n’ont fait qu’augmenter ma douleur_. Majorem fecere commemorando, retractando antiquum vulnus; velut attrectatu, et quassu dolorem amplificaverunt; gravarunt, duplicarunt conceptam animi ægritudinem, et dolorem; onerarunt dolorem metu. 3. Ipse sibi invidiam auget, _il accroît contre lui l’envie_. Novam flammam invidiæ adjicit; materiam criminibus suggerit; et unde gloriam inde invidiam intendit. 4. Non mediocriter auxit opes suas, _il s’est fort enrichi_. Cumulavit, adauxit, exaggeravit rem familiarem, auctarium non exiguum adjecit ad pristinas opes; lucro quotidiano suas auctavit opes; ad rem familiarem, ad domesticas copias accessiones fecit ingentes; fortutunis suis et copiis magnum incrementum attulit. 5. Augetur malum indies, _le mal s’accroît tous les jours_. Quotidie ingravescit malum, corroboratur, cumulatur; longinquitate crescit malum, suis progressibus augetur. Res ab exiguis profecta initiis eo crevit, ut etc. Malum ingentibus incrementis augetur, maximis auctibus crescit; tacitis augescit incrementis; serpit quotidie malum et incrementum capit. Increbescit malum, majusque jam est, quam ut remedium possit afferri. In incremento malum est, robur quotidie accipit; oneratur diuturnitate malum, et gravatur. Quantum tempori, tantum mali acerbitati accedit. Accessit in cumulum mali dolor novus. Nova quotidie fit mali accessio; malum nova quotidie incrementa accipit. 6. Augere cupiditatem, pretium, gloriam, formam, nequitiam, fortunam, _augmenter ses désirs, sa gloire, sa beauté, sa malice, sa fortune_. Accendere cupiditatem; pretium rei; intendere gloriam; formam cultu, nequitiam præceptis, fortunam comitate adjuvare. USUS: Honore, dignitate, divitiis, commodis augere aliquem. Beneficium tuum magno cumulo auxisti. Cf. Amplifico, Cresco.

AUGESCO, is, ere, n. _Croître_, _grandir_. SYN. Augeor, cresco. USUS: Semina temperatione caloris augescunt, aluntur, pubescunt.

AUGUR, ŭris, m. _Augure_, _prédisant l’avenir par le chant des oiseaux_. SYN. Interpres auguriorum; peritus cælestium prodigiorum. EPITH. Bonus, optimus, perfectus, publicus, summus, verecundus, antiquissimus, interpres Jovis optimi maximi. USUS: Romulus ipse magnus augur fuit. Augurum ars, disciplina, jus, prædicta.

AUGŬRĀLIS, e, gen. com. _Augural_, _relatif aux augures_. USUS: Vir augularis, libri augulares.

AUGŬRĀTĬO, ōnis, f. _Action de prendre les augures_. SYN. Auspicium, divinatio. USUS: Quæ tandem auguratio ex passeribus? _item_: Auguratus, us, _dignité et fonction d’augure_.

AUGŬRĬUM, ii, n. _Science des augures_, _divination par le chant ou le vol des oiseaux_. SYN. Auspicium, auctoritas rei bene gerendæ. EPITH. Addubitatum, contrarium, non tam artificiosum, quam superstitiosum, extremum, sinistrum, verissimum. USUS: Augurium in arce agebant augures. Certo salutis augurio. Cf. Divinatio.

AUGŬRĬUS, a, um, _Augural_. SYN. Auguralis. USUS: Jus augurium.

AUGŬROR, aris, atus sum, ari, d. _Prédire d’après les augures_; _prédire_, _annoncer_. SYN. Augurium ago, auspicium ago, divino, auspicor, elicio ex mentibus divinis responsa. ADV. Fideliter, pulcherime, recte, vere. USUS: Quantum ego animo auguror et conjectura, non despero. Bellum auguror, _je prévois une guerre_. Cf. Divino, Prædico, Vates.

AUGUSTĒ, _Selon le rite_, _religieusement_. SYN. Pie, sancte, feliciter. USUS: Auguste, sancte venerari Deos, aliquem consecrare.

AUGUSTUS, a, um, _Saint_; _auguste_, _majestueux_, _vénérable_. SYN. Sanctus, plenus majestate. USUS: Locus augustus, templum augustum. Augustior humano visu species. Ex hoc sancto, augustoque Platonis fonte omnis nostra manabit oratio. Cf. Amplus.

AULA, æ, f. _Cour_, _palais_. SYN. Atrium, regia. USUS: Ornamenta aulæ. Rex omni auctoritate aulæ communita.

AULÆUM, i, n. _Tapis_. SYN. Aulæ ornamenta, peripetasmata, peristromata, stragula, vestis stragula.

AŪLŒDUS, i, m. _Joueur de flûte_. SYN. Tibicen.

AURA, æ, f. _Souffle_. EPITH. Minima, pura, popularis, clarisona, inferna, subita, valida. USUS: 1. Aura spirat melior. 2. Favor popularis, _vent de la faveur populaire_. Illum popularis aura justo longius provexit Fertur populari aura. Me honoris aura nunquam potuit a cursu dimovere. Totam opinionem parva nonnunquam rumoris aura commutat. Cf. Aer.

AURĀTUS, a, um, _Doré_. SYN. Inauratus. USUS: Aries Colchorum auratus.

AURĔŎLUS, a, um, _De couleur d’or_. USUS: Aureolus libellus, aureola oratio.

AURĔUS, a, um, _D’or_. SYN. Ex auro. USUS: Stellæ aureæ, nummus aureus.

AURĬCŬLA, æ, f. _Oreille_. SYN. Quod circa foramen auris eminet. EPITH. Infima. USUS: Sermo tuus adhuc mihi hæret ad auriculas. Auricula infima mollior, _plus souple que le bout de l’oreille_. Adag. de effeminato.

AURĬFĔR, era, um, _Qui produit de l’or_. USUS: Arbor aurifera, _arbre aux pommes d’or_.

AURĬFEX, ĭcis, m. _Orfèvre_. USUS: Aurificis statera.

AURĪGA, æ, m. _Conducteur de char, cocher_. SYN. Curruum rector, agitator. EPITH. Indoctus. USUS: Currum, cum opus est, sustinet bonus agitator; auriga indoctus e curru trahitur, deripitur, eliditur, laniatur. Frænos inhibet, qui equos agit. Essedarius, rhedarius, _qui combat sur un char_.

AURĬS, is, f. _Oreille_. EPITH. Æquissima, aperta atque integra, avida, et capax, elegans, erudita, hebetior, jejuna, inhumana et agrestis, non obtusa criminatione, sed vacua, patientissima, teres et religiosa, trita. PHRAS. Aures arrigere, _dresser les oreilles_, _écouter attentivement_. Erigere aures, præbere, patefacere, dedere, admovere, commodare, adhibere. 2. Aures obsidere, _assiéger qqn de son bavardage_. Credulas aures implere, complere, imbuere; obtundere garritu; sermonibus refercire, verberare. Nescio quid in aures immittere, susurrare; ad aures oggannire; auribus inculcare. 3. Aurium judicio rem ponderare, _juger d’après ce qu’on a entendu_. Aurem suam interrogare; consilio et arbitrio aurium uti. USUS: Aures dare, _se faire l’auditeur de qqn_. Auribus aliquid dare, _flatter qqn_. In aures influere, _se faire écouter_, _captiver l’attention_. Calent adhuc aures sermonibus tuis, _j’ai les oreilles rebattues de ces discours_. Aures tuæ peregrinantur, _vous êtes distrait_. Auribus utor æquissimis, _je parle à qqn qui m’écoute favorablement_. Aliquid dignum hominum auribus efficere, _faire qqchose digne d’être rapporté_. Aures his vocibus inconditis offenduntur, _ces paroles inconvenantes offensent les oreilles_. Aures claudere, _se boucher les oreilles_. Cf. Audio.

AURŌRA, æ, f. _Aurore_. SYN. Diluculum. EPITH. Humida, prænuntia clari solis. USUS: Quumprimum aurora se ostenderit. Cf. Mane, Dies, Diluculum.

AURUM, i, n. _Or_. SYN. Metallum præcipuum. EPITH. Melius, præclarum. USUS: Auri venæ reconditæ. Aurum cœlatum, factum, signatum, coronarium. Pateram ab labris auro circumcludere.

AUSCULTĀTĬO, ōnis, f. _Action d’écouter_, _espionnage_. * SYN. Auditio. USUS: Quæ hæc auscultatio est?

AUSCULTĀTOR, ōris, m. _Auditeur_. USUS: Aut auscultator est tantum, aut disceptator.

AUSCULTO, as, avi, atum, are, a. et n. _Écouter_, _épier_. SYN. Aures admoveo, capto sermonem, aures arrigo, orationem clam sublego, sermoni vaco. USUS: 1. Sermonem meum auscultando excepit. Ad fores suspenso gradu accessi, animam compressi, aurem admovi, ita animum cœpi attendere et sermonem captare. 2. Obedio, _obéir_. Auscultemne seni? Cum Dat. Cf. Audio, Obedio.

AUSIM, sync. pro Auserim, _vel_ Ausus sim, ex ant. præt. Ausi pro Ausus sum, _Oser_. USUS: Nec si sciam, dicere ausim.

AUSPEX, ĭcis, _Augure_. USUS: Latores et auspices legis curiatæ. Auspice Deo, duce, _sous les auspices de Dieu_.

AUSPĬCĀTŌ, _Après avoir pris les auspices_. SYN. Bono auspicio, auspicio capto, bonis ominibus. USUS: Auspicato urbem condidit Romulus. Cf. Feliciter.

AUSPĬCĀTUS, a, um, _Consacré_, _saint_, _favorable_. SYN. Auguratus. USUS: Auspicato in loco consedit. Annus auspicatus. Cf. Felix.

AUSPĬCĬUM, ii, n. _Auspice_. SYN. Augurium. EPITH. Augustum, coactum, consulare, ementitum, extremum, optimum, præclarum, secundum, verum, salvum, bonum, divinum, juge, malum, militare, populare, ratum, sinistrum. USUS: Auspicium facere, agere, habere. Obtemperare auspiciis. Bono auspicio aliquid agere. Ductu, imperio, auspicio alicujus rem gerere.

AUSPĬCOR, aris, atus sum, ari, d. _Prendre les auspices_. SYN. De cœlo, terra auspicium ago. USUS: 1. Oblitus est auspicari. 2. Incipio, _commencer_. Annum, laborem, opus auspicari. Cf. Incipio, Initium.

AUSTĔR, ri, m. _Auster_, _vent du midi_. SYN. Ventus a meridie spirans. EPITH. Adversus, lenissimus, summus, vehemens. USUS: Belle nobis flavit ab Epiro mitissimus auster. Austro vehementi rejectus sum.

AUSTĒRĒ, _Durement_, _sévèrement_. SYN. Dure, severe, duriter. USUS: Severe mecum agit, et stoice.

AUSTĒRUS, a, um, _Dur_, _sévère_. SYN. Severus, acerbus. )( Dulcis, Decoctus. USUS: Austero more. Suavitas austera et solida. Cf. Rigidus, Asper, Severus.

AUSTRĀLIS, e, gen. com. _Du midi_, _méridional_. SYN. Ad meridiem, ad austrum. USUS: Australes regiones.

AUT, _Ou_, _ou bien_. SYN. Vel. USUS: Quid de pratorum viriditate, aut arborum ordinibus, aut vinearum specie dicam? Cave, huic particulæ particulam vel subjicias.

AUTEM, _Mais_. SYN. Sed, vero. USUS: 1. Poeta numeris adstrictior, verbis autem liberior. 2. Et, _et, mais que_. Cum pecunia deesset, essent autem prædia, vendi ea jussi. 3. An, _est-ce que?_ Cur consurgitis? vultis autem horum audaciam reprimere? pro: an vultis etc. 4. Præterea, _mais que_, _que du reste_. Cum ita esset, suspicarer autem etc. 5. In interrogatione servit correctioni. Meum est, providere, quid fiat. Fiat autem? Imo vero quid futurum sit, _je dois prévoir ce qui doit se faire_. _Se faire, ai-je dit?_ _Bien plus ce qui doit arriver._

AUTUMNĀLIS, e, gen. com. _D’automne_. USUS: Autumnale frigus.

AUTUMNUS, i, m. _Automne_. PHRAS. Tempus senescenti æstati adjunctum; autumnale æquinoctium instat; æstatis non multum superest; æstas in exitu est; æstas præcipitat, _l’automne arrive_.

AUTŬMO, as, avi, atum, are, n. _Prétendre_, _soutenir_, _décider_. SYN. Opinor, censeo, puto. USUS: Ecquid autumas?

AUXĬLĬĀRĬUS, a, um, et AUXĬLĬĀRIS, e, gen. com. _Auxiliaire_. PHRAS. Milites auxiliarii, _soldats auxiliaires_. Auxiliares copiæ; adventitiæ copiæ; auxilia; conductitiæ cohortes; subsidiarius miles; milites in societatem armorum assumpti, qui socia arma junxere; qui subsidio sunt legionibus. USUS: Miles, cohors auxiliaria.

AUXĬLĬOR, aris, atus sum, ari, d. _Aider_, _porter secours_. SYN. Juvo, adjuvo, opitulor; opem auxiliumque fero, auxilio sum, succurro; subsidio eo, _vel_ venio, præsto sum, subvenio, adsum, præsidium fero; adjumento, subsidio, præsidio sum. Suffragor, subsidio proficiscor. USUS: Auxiliari cuipiam. Cf. Auxilium, Faveo, Opera, Opitulor.

AUXĬLĬUM, ii, n. _Aide_, _secours_. SYN. Subsidium, præsidium, adjumentum, opis, adminiculum. EPITH. Adventitium, barbarum, bonum, certum, divinum, fidelissimum et gravissimum, et maximum, firmum, magnum, et varium, mediocre, multum, nefarium, novum, novissimum, præsens, summum, verum, voluntarium. PHRAS. 1. Tu mihi auxilium tulisti, _vous m’avez porté secours_. Tu primus afflicto, et jacenti consularem fidem dexteramque attulisti; te patrono usus sum diligente; tuo auxilio evasi. Tu summo semper studio mihi præsto fuisti. In te velut arcem rerum mearum habui; tu labentem, ac prope cadentem fulciebas. Te pro perfugio utebar, postquam amicorum consilia et auxilia mihi occidere. Tu ad pericula mea propulsanda concurristi; meas ruinas tua virtute sustinuisti. Egregiam mihi operam navasti; labentem excepisti; fortunis, fide fulcivisti. Amicum pendentem corruere non es passus. Patrocinium rerum mearum suscepisti. Tui auxilii umbra tectus; sub umbra tua latens, auxilium reperi. Tu adjutor meus, tu monitor, confectorque negotiorum meorum. Tu studium tuum saluti meæ dicasti unice, tu ope tua me defendisti. Te ego auctorem salutis, defensoremque habeo. In te opis mihi erat tantum, quantum vix omnium studia conferre in me poterant; adminiculo hoc uno erectus sum; eodem innixus principe steti. Tuo patrocinio nitebar unice, tuo præsidio sustentabar. 2. Auxilii nihil superest, _tout le monde m’abandonne_. Omnia mihi præsidia amicorum, omnia auxilia civium, perfugia, jura, consilia occiderunt. Emortuum est mihi ad eam rem auxilium. Nihil mihi in quoquam opis est, nihil auxilii. Omnia mihi undique auxilia detracta sunt. Nullus est auxilio locus. 3. Auxilio venire, _venir au secours_. Subsidio ire, proficisci; subsidium parare, comparare; adesse auxilio, suppetias ferre, adferre; suppetias advenire; adjutorem se profiteri ad rem; ad subsidium venire, suppetias venire. 4. Auxilia mittere, _envoyer des troupes auxiliaires_. Subsidiarias cohortes, subsidium mittere; submittere auxilia, subsidia, copias auxilio; subministrare auxilia. USUS: Auxilium ab aliquo petere, _implorer le secours de quelqu’un_. Implorare, efflagitare. Auxilium ferre, adjungere. Auxilio esse, _aider_. Cf. Adjumentum, Faveo, Affectus, a, um.

ĂVĀRĒ, _Avidement_. SYN. Avide, parce, restricte. USUS: Avare crudeliterque agere.

ĂVĀRĬTĬA, æ, f. _Avarice_. SYN. Sordes, aviditas, cupiditas. )( Liberalitas. EPITH. Ardens, cæca, fœda, hians atque imminens, importuna, incredibilis, nimia, par, senilis, summa. USUS: Omnium bona spe atque avaritia devorare. Homo avido ingenio, infinita rerum cupiditate, ardenti avaritia. Avaritia est alienorum appetitio injuriosa. Nullum officium tam sanctum, tam solemne, quod non violet avaritia et comminuat. Cf. Cupiditas.

ĂVĀRUS, a, um, _Avare_. SYN. Alieni appetens, sui nimium tenax, adstrictus, parcus, avidus, sordidus, qui omnia in pecunia ponit. )( Liberalis, munificus, effusus. PHRAS. Crassus Romanorum avarissimus putatur, _Crassus est regardé comme le plus cupide des Romains_. Avaritiæ nomine male audiebat, suspectus erat. Avaritiæ crimen Crasso maxime objicitur, exprobratur. Crassus avaritiæ infamia flagrabat, graviter laborabat. Crasso avaritiæ nota inuritur. Exagitatur, ut in avaritiam pronior; ad avaritiam proclivior; divitiarum plus æquo, justo appetentior; immoderate sitiens; supra modum cupidus; cupidior, quam satis est; in divitiarum cupiditate nimius. Auri sitientissimus putatur Crassus. Incumbere ad opes; opibus inhiare unus maxime existimatur; avaritiæ labe infectus; propensus ad avaritiam, siquis alter. In re quærenda; in opibus congerendis; in divitiis colligendis, comparandis, contrahendis plus operæ posuisse, collocasse, quam æquum sit, creditur. Crassi avaritia ad summum pervenisse: eo esse progressa dicitur, quo maxime potuit. Crassus homo erat summa avaritia, infinita rerum cupiditate; avaritia erat ardenti, inhiante ac imminente; homo erat avidi ingenii. Crasso nullus adversus immodicas cupiditates steterat terminus; nulla res Crassi avaritiam morabatur; avaras et insatiabiles manus ad omnia porrigebat; avaritia infinita aliorum bona devorabat, inexplebili auri cupiditate laborabat. Multi multa avare faciebant; in aviditatem proni erant; avidiores aliquando ad rem erant; sed Crassus unus omnium avaritiam, cupiditatemque superabat. Nullum erat officium tam sanctum ac solemne, quod Crassi avaritia non violarit. USUS: Homo avarus et furax. Cf. Avidus, Sordidus.

Ave Maria recitare, _Réciter la salutation angélique_. Salutationem Angelicam ad Dei parentem Virginem pronuntiare, iterare. Voce Gabrielis Archangeli Virgineam Matrem salutare.

ĀVĔHO, is, vexi, vectum, ere, a. _Emmener_. USUS: Puerum a patria avehit, _il emmène l’esclave hors de sa patrie_.

ĀVELLO, is, vulsi, vulsum, ere, a. _Arracher de_. SYN. Abstraho, aufero, abjungo, distraho, detraho. USUS: Avellere filium de matris complexu. Avulsus a meis, ab amicis summo cum dolore. Cf. Decerpo.

ĂVĒNA, æ, f. _Avoine_. USUS: Si avenam in segete uspiam videris.

ĂVĔO, es, ere, a. _Désirer ardemment_. SYN. Cupio; aviditas rei me tenet. ADV. Prorsus, valde. USUS: Valde aveo scire, quid agas. Cf. Cupio, Desidero.

ĀVERRUNCO, as, avi, atum, are, a. _Détourner (une calamité)_. SYN. Prohibeo, averto. USUS: Dii omen averruncent. Cf. Averto.

ĀVERSOR, aris, atus sum, ari, d. _Se détourner (avec répugnance)_. SYN. Refugio, abhorreo, recuso, me alio averto. USUS: Ad quæstionem repentinam hærere, aversari, rubere. Preces, mores, sermonem aversari; defugere aditum, sermonem. Cf. Alieno, Alienatio, Abhorreo, Adversor.

ĀVERSOR, ōris, m. _Qui détourne_, _distrait à son profit_. USUS: Aversor pecuniæ publicæ.

ĀVERSUS, a, um, _Qui a le dos tourné_. SYN. Qui terga dat. )( Adversus. USUS: Averso corpore vulneratus, _blessé par derrière_. Milites a prælio aversi, ad prædam conversi. Eo nuntio nihil a proposito aversus. Aversi Dii a salute populi Romani. Homo a litteris; sermo a vero aversus, abhorrens. Cf. Alienus.