Part 87

IRRĪDĔO, es, rīsi, rīsum, ere, n. et a. _Se moquer_. SYN. Derideo, rideo. ADV. Facete, turpiter, maxime. PHRAS. 1. Hominem irrident omnes, _tous se moquent de cet homme_. Est ejusmodi, quem omnes per risum ac jocum contemnant; cujus levitati ac imprudentiæ illudant omnes; quem pueri sectentur, et derideant; qui irrisionibus omnium sit subjectus; qui ludibrium sit cæterorum; qui ludibrio sit omnibus; quem omnes eludant, ludificentur; qui in ora hominum pro ludibrio abeat; quem omnes ludibrio habeant; qui risui sit omnibus; qui omnibus civibus spectaculo sit; per ora hominum traducatur; cui convitium facere, quem ludibrio lædere, in quem ea dicere, quibus totus explodatur, impune quisque audeat; qui ostentui, deridiculo sit omnibus; quem pro ridiculo ac delectamento habeant cæteri: omnes illum idoneum arbitrantur, quem ludos faciant; quem albis dentibus derideant; quem deridendum propinent; quem deridiculi gratia indignis modis ludificent. 2. Ille ipse præbet ansam irridendi sui, _il prête lui-même le flanc à la moquerie_. Sese ipse deridendum propinat; risui, ludibrio sibilisque aliorum os præbet, sese offert, objicit. USUS: Irridens insontes, olim vicissim irridebitur. Cf. Explodo.

IRRĬGĀTĬO, ōnis, f. _Irrigation_. USUS: Agrorum irrigationes.

IRRĬGO, as, avi, atum, are, a. _Arroser_. SYN. Rigo. USUS: Ægyptum Nilus irrigat.

IRRĬGŬUS, a, um, _Arrosé_. SYN. Quod facile irrigari potest. USUS: Hortus irriguus.

IRRĪSĬO, ōnis, f. _Moquerie_. SYN. Ludibrium. USUS: Cum irrisione audientium imitari militem gloriosum.

IRRĪSOR, ōris, _Moqueur_. USUS: Irrisores orationis.

IRRĪTĀBĬLIS, e, gen. com. _Irritable_, _susceptible_. SYN. Iracundus, qui facile irritatur, et accenditur.

IRRĪTĀMENTUM, i, n. _Stimulant_, _aiguillon_. USUS: Certaminum irritamentum.

IRRĪTĀTĬO, ōnis, f. _Stimulant_. USUS: Animorum irritatio.

IRRĪTO, as, avi, atum, are, a. _Irriter_, _aigrir_; _exciter_. USUS: Irritare et lacessere aliquem. Cf. Excito.

IRRĬTUS, a, um, _Sans effet_, _inutile_, _vain_, _stérile_. SYN. Vanus, inanis. )( Ratus. PHRAS. 1. Irritus fuit omnis labor meus, _tout mon travail a été inutile_. Quæ gesseram, concidere omnia; ad nihilum recidere; ad irritum cecidere; vana atque irrita evasere. Labor meus omnis in irritum redactus est. 2. Spes irrita fuit, _cette espérance a été vaine_. Incisa spes erat; spes erat in irritum redacta, ad irritum spes cecidit; spes ea luxuriaverat, et vana evaserat; vana atque irrita ea spes fuit. 3. Acta mea irrita declaravit senatus, _le sénat a annulé tous mes actes_. Acta mea senatus rescidit, irrita fecit, irrita esse jussit, sustulit, radicitus evellit, dissolvit, infirmavit, labefactavit, evertit, subvertit. Cf. Frustra, Labor inanis. USUS: Irritum et infectum facere aliquid. Testamentum irritum.

IRRŎGĀTĬO, ōnis, f. _Condamnation_. USUS: Irrogatio mulctæ.

IRRŎGO, as, avi, atum, are, a. _Imposer_, _infliger_, _decréter_. SYN. Legem fero, constituo. USUS: Irrogare leges, pœnas, mulctam.

IRRUMPO, is, rūpi, ruptum, ere, n. et a. _Se précipiter sur_, _attaquer_. SYN. Irruo, invado. )( Erumpo. ADV. Æquabiliter, temere, cursim; derepente, effrenatius, extrinsecus, improviso. PHRAS. Irrumpere in latus hostium, _attaquer l’ennemi en flanc_. In cornua impressionem facere, irruptionem facere; impetum, vim facere; irrumpere cornua; permittere se in medios hostium cuneos; incursu petere; impetu oppugnare nuda peditatu cornua, incursionem in dextrum latus facere. Cf. Impetus. USUS: Hostis in castra irrupit. Invidi in meas fortunas irrupere. Cf. Impressio.

IRRŬO, is, ŭi, ere, n., _nonnunquam_ a. _Se jeter sur_; _attaquer_. SYN. Impetum in aliquem facio, invado, in aliquem me permitto, irrumpo. USUS: In alienas possessiones irruit. Cf. Impetus, Adorior, Invado.

IRRUPTĬO, ōnis, _Irruption_. SYN. Incursio. )( Eruptio. USUS: Irruptionem facere. Cf. Irrumpo.

IS, ĕa, id, _Ce_, _cet_. SYN. Ille, talis. USUS: Is tu vir es; neque enim is eras, qui, etc.

ISTE, a, ud, _Celui-ci_, _celle-ci_. USUS: Atque ego ex istis sæpe audivi.

ISTHIC, _Ici_, _là, (sans mouv.)_. USUS: Ubi malis esse, quam isthic?

ISTHINC, _D’ici_, _de ce côté_. USUS: Qui isthinc veniunt.

ISTĬUSMŎDI, _De cette manière_, _de cette sorte_. USUS: Delectantur disputationibus istiusmodi.

ISTHUC, _Là (avec mouv.)_. SYN. Istud. USUS: Idem isthuc dicunt, quod dictum a te est.

ĬTA, _Ainsi_. SYN. Sic, ita enimvero, præclare, certe, sicut dicis, dici aliter non potest, vero quidem, admodum, ut maxime, næ, profecto. USUS: 1. Ita est; ita censeo. 2. Valde, _fort_, _très_. Simulacra quidem præclara, sed non ita antiqua. 3. Adeo, _tellement_, _ainsi_. O Dave, itane contemnor abs te!

ĬTĂQUE, _C’est pourquoi_. SYN. Idcirco, quam ob rem. USUS: Itaque ex me quærunt.

ĬTEM, _De même_, _pareillement_. SYN. Similiter, etiam, quoque, non minus. USUS: 1. Solis defectiones itemque lunæ. 2. Ita, sic, _comme_. Fecisti item, uti prædones solent. Si e meo capite natus sis item, ut aiunt Minervam. 3. Vicissim, _à mon tour_. Tu meas epistolas concerpito, ego item tuas.

ĬTER, ĭtĭnĕris, n. _Route_, _chemin_. EPITH. Alienum, devium, difficillimum, festivum, flexuosum, gloriosum, ineptum, longum, medium, molestum, necessarium, nefarium, reliquum, simplex, solemne, subitum, totum, tritum, tutum, verum, PHRAS. 1. Iter aliquo suscipere, _faire route pour quelque endroit_. iter aliquo apparare, suscipere, petere, habere, ingredi, facere, dirigere, convertere, maturare; itineri se committere; committere se viæ; in viam se dare; iter aggredi. Cf. Proficiscor. 2. Iter prosequi, _continuer son chemin_. Pergere iter cœptum; iter insistere; cursum perseverare, _seu_ exsequi; iter conficere. 3. Iter suum suspendere, _s’arrêter_. Iter supprimere; profectionis consilium abjicere, omittere, dimittere; itinere desistere. 4. Iter molestum habui, _avoir une route ennuyeuse_. Iter conficiebam æstuosa et pulverulenta via; profectio ea fuit, in qua et luctandum mihi cum tenacissimo sabulo et vestigiis cedente, et cum via inepta, qua ægre moliuntur pedes. Iter parum commode explicui, iniquitate locorum viæ errores ubique implicante. 5. Romam iter mihi faciendum est, _il me faut aller à Rome_. Roma mihi terrestri itinere petenda est; longum iter graveque instat. Italia percursanda, emetienda, peragranda. Romam terrestri itinere contendendum est. Romam iter suscipiendum, pedibusque conficiendum. Cf. Proficiscor. USUS: Iter gubernare, _diriger un voyage_. Iter equo, pedibus conficere, _voyager à pied, à cheval_. Iter alio flectere, _se détourner de sa route_. Iter impedire, intercludere, _empêcher un voyage_. Iter belle processit, _le voyage fut heureux_.

ĬTĔRĀTĬO, ōnis, f. _Répétition_. SYN. Geminatio, repetitio, redintegratio.

ĬTĔRO, as, avi, atum, are, a. _Faire une seconde fois_, _répéter_. SYN. Gemino, repeto, duplico. USUS: Verbum iterare.

ĬTĔRUM, _De nouveau_. SYN. Rursum. PHRAS. Dicta iterum dicenda fuere, _je dus répéter mes paroles_. Locus ille de integro retractandus fuit; ad prius dicta redeundum mihi erat; eodem devolvi oratio debebat; ad priora reverti; priora recolere debebam; decurso jam spatio, tanquam a meta ad carceres revocanda erat oratio; novus mihi renascebatur labor; novus erat de integro exsudandus labor, et quæ dixeram, repetenda. Cf. Repeto. USUS: Iterum atque iterum te rogo. Iterum ac tertium consul.

ĬTĬDEM, _De la même manière_, _semblablement_. SYN. Similiter, pariter, item. USUS: Vinctus itidem a Saturno filius. Cf. Item.

ĬTĬO, ōnis, f. _Action d’aller_. SYN. Iter, itus, incessus. USUS: De obviam itione faciam, ut suades. Illi domum itio concessa est ac data. Crebræ itiones, _allées et venues_.

ITO, as, are, n. _Aller souvent_. SYN. Frequenter eo. USUS: Ad cænas itare.

ITŬS, ūs, _Marche_. SYN. Itio. USUS: Quis noster itus, incessus, vultus?

J

JĂCĔO, es, cŭi, ere, n. _Être couché_. SYN. Prostratus sum, procumbo. )( Vigeo, floreo. ADV. In perpetuum, longe, obscure, sæpe et diu stratum ad pedes, sigillatim, tam diu, turpiter, valde. PHRAS. Vix erat, ubi jacerent, _il y avait à peine de la place pour se coucher_. Vix erat, ubi sternerent corpora; quo se conjicerent cui incubarent, ubi acquiescerent; vix erat, ut fusi in herba recubarent. USUS: 1. Mater diu ad pedes misere strata jacuit; mœrens jacebat in loco. 2. Negligor, _être négligé, délaissé_. Jacent litteræ, ingenia, religiones, leges, studia. Absens in tenebris, in oblivione diu jacuit, dum in lucem reipublicæ extraheretur. In sordibus et luctu jacere.

JĂCĬO, is, jēci, jactum, ere, a. _Jeter_, _lancer_. SYN. Immitto, objicio, conjicio. PHRAS. Tela jacere, _lancer des traits_. Emittere, conjicere in hostem; tela effundere, intorquere, ingerere in subeuntes; missilibus incessere hostem; quidquid sors in manus dedit, jaculari, mittere in hostem. USUS: Saxa, tela jacere; jacere contumeliam, probrum, injurias; terrores, minas, periculum in aliquem jacere, denuntiare, _faire entendre_, _proférer_. Is casus me in mediam contentionem jecit. Jacere fundamenta, suspicionem, gradum, aditum ad gloriam. Cf. Conjicio.

JACTĀTĬO, ōnis, f. _Jactance_, _faveur populaire_. SYN. Favor, aura popularis, ostentatio, concitatio. EPITH. Magna, inanis, modica, multa. USUS: 1. Non jactatione populari, sed dignitate et innocentia se tuetur. 2. Ostentatio, _ostentation_, _vanité_. Jactatione verborum et periculorum terrere aliquem. 3. Concitatio, _mouvement_, _agitation_. Jactatione maris fessus. Jactatio corporis exigua. Cf. Glorior, Ostentatio.

JACTO, as, avi, atum, are, a. _Publier_, _vanter_;—se (_exprimé ou sous-entendu_), _se vanter_, _être fier de_. SYN. Magnifice loquor, glorior, verbis me magnum facio, gloria me et prædicatione effero, me ostento, de me prædico. ADV. Dupliciter se, gravissime, inconstanter, insolentius, intolerantius, leniter primas hastas, magnificentissime, non ita diu sumptuosius, turbide, valde, vehementius, vehementissime. Jactari facetius, gravius, immoderate, petulantius, vulgo, inique. PHRAS. Solet se insolenter jactare, _il se vante sans mesure_. Insolenter gloriari de rebus suis; res suas inflatius commemorare; de suis laudibus verbosius prædicare; plenas ostentationis voces mittere; facta sua prædicando extollere; sese verbis insolenter efferre; magnificis verbis de se suisque rebus loqui; agere suarum rerum ambitiosum ostentatorem; laudis suæ buccinatorem; sui suarumque rerum odiosum prædicatorem; agere ubique militem gloriosum, et insolentius de se prædicare; ostentare ac venditare res suas putide; nullum sui ostentandi finem facere; omnia naturæ ingeniique instrumenta ad laudis jactationem convertere; gloriæ ac existimationi suæ falsa etiam laudis commemoratione servire. Cf. Glorior, Superbus. USUS: 1. Magnifice se et insolenter de re aliqua jactare. 2. Jacio, agito, commoveo, _remuer_, _secouer_, _agiter_. Oculos, caput, cerviculam jactare. 3. Injicio, infero, _dire_, _proférer_, _répandre_. Terrorem, minas, pericula jactare. 4. Exagito, _poursuivre_. Convitiis, clamore aliquem; æquitatem multis modis jactare. Æstu, febribus, labore forensi, tempestate populi jactari. 5. Huc illuc impelli, _être ballotté_. Turbato mari jactatur navis, ventoque rapitur.

JACTŪRA, æ, f. _Perte_. SYN. Damnum. EPITH. Immanis, magna, mediocris, minima, tanta, tolerabilis, turpis. USUS: Rei familiaris jacturam facere. Magna jactura pecuniæ, _vel_ in pecunia est facta. Cf. Damnum, Detrimentum.

JACTŬS, ūs, m. _Action de jeter, de lancer_. SYN. Conjectus. USUS: Fulminum jactus, _action de foudroyer_.

JĂCŬLĀTOR, ōris, m. _Qui jette_, _qui lance_. Qui jaculum emittit, telum mittit. USUS: Sæpe optimi juculatores errant.

JĂCŬLOR, aris, atus sum, ari, d. _Brandir_, _lancer_. SYN. Torqueo, conjicio, jacio. PHRAS. Jaculari, _frapper_, _atteindre_. Jaculo petere, ferire; jacula in hostem ingerere; telorum ingentem vim effundere, hostibus injicere. USUS: Jaculari ad metam. Cf. Jacio.

JĂCŬLUM, i, n. _Trait_, _javelot_. SYN. Telum. USUS: Murum jaculo trajicere.

JAM, _Déjà_, _depuis_. USUS: Jam illo tempore, cum; jam a principio belli; jam inde ab adolescentia; jam a Socrate; jam usque ab heroicis temporibus; jam, jamque pluit; jam delector. Jam vero.

JAMDĬU, _Depuis longtemps_. SYN. Jampridem, jam dudum, aliquot jam per annos, multorum jam dierum intervallo. USUS: Res jamdiu gestæ.

JAMPRĪDEM, _Depuis longtemps_. SYN. Jamdiu. USUS: Jam sum pridem tuus.

JĀNĬTOR, ōris, m. _Portier_. SYN. Januæ custos _seu_ præfectus.

JĀNŬA, æ, f. _Porte_. SYN. Ostium, aditus. EPITH. Consularis, effracta et evulsa. PHRAS. 1. Januam claudere, _fermer la porte_. Fores adducere, obserare, occludere; foribus pessulum obdere; fores firmare pessulis. 2. Januam effringere, _briser la porte_. Fores arietare; postes, limina securibus comminuere; moliri fores; foribus proterve injuriam facere; exitium ferre; impetum facere in januam; januam refringere. 3. Ad januam multi exspectant, _bien des gens attendent à la porte_. Multi assistunt ad fores; observantur vestibulo; ejus janua et vestibulum magna hominum frequentia celebratur.

1. JĀNŬĀRĬUS, a, um, _De janvier_. USUS: Calendæ Januariæ.

2. JĀNŬĀRĬUS, ii, m. _Janvier_. USUS: Mensis primus Januarius.

JĔCUR, cŏris et jĕcĭnŏris, n. _Foie_. SYN. Hepar. EPITH. Nitidum, plenum, horridum et exile, optimum. USUS: Cerebrum, cor, pulmones, jecur.

JĔCUSCŬLUM, i, n. _Petit foie_.

JĒJŪNĒ, _D’une manière sèche_, _pauvrement_. SYN. Tenuiter, exiliter. USUS: Jejune dicere agere.

JĒJŪNĬTAS, ātis, f. _Manque de_; _sécheresse (de style)_. SYN. Tenuitas. )( Ubertas, copia. USUS: Cavenda oratori jejunitas, siccitas, inopia. Verborum jejunitatem ac famem, quam uberitatem nimiam malo.

JĒJŪNĬUM, ĭi, n. _Privation de nourriture_, _jeûne_. SYN. Inedia; indicta, stata a certa ciborum usu abstinentia. PHRAS. 1. (Jejunium quadragesimale, VULG.), _Carême_. Feriæ esuriales; verni jejunii quadraginta dies; jejunium quadragenum dierum; hebdomades, quæ anniversariam Christi morientis reviviscentisque memoriam præcurrunt; solemnis jejunii quadraginta dies; jejunium maximum, quadragenarium. 2. Jejunium servare, _jeûner_. Abstinere se certo ciborum usu, parciusque ac frugalius vivere; esuriales serias agere; quadraginta continenter dies vescendi voluptatem reprimere, coercere, cibis contentum inanimis; interposito quadraginta dierum jejunio corpus exhaurire; jejunium servare; inedia voluntaria se macerare; inedia, jejunio corpus affligere; gulæ ventrique bellum indicere; jejunium sancte colere; adhibere inediam; certo ciborum usu sibi intercedere; parco inopique victu corpus domare, frangere; avidum ventrem jejuniis domare, corpori cibos lautiores subtrahere; voluntariam inediam in plures dies tolerare, sustinere, proferre; corpus arctius contentiusque certorum obsoniorum abstinentia habere. Cf. Abstineo.

JĒJŪNUS, a, um, _Qui est à jeun_; _sec_, _maigre_, _décharné (en parl. du style)_. SYN. Qui nihil edit, aridus, siccus, tenuis. PHRAS. Biduo jejunus sum, _je n’ai pas mangé depuis deux jours_. Biduo nihil cibi cepi; jejunum, fessumque mihi corpus est bidui inedia; biduum sine alimento traho; bidui abstinentia siccus et languens; biduo impransus, incœnatus persto; esuriales ferias ago biduum. Cf. Jejunium, Tenuis.

JENTĀCŬLUM, i, n. _Déjeuner_. SYN. Cibus, qui ante prandium sumitur.

JŎCĀTĬO, ōnis, f. _Plaisanterie_. SYN. Jocus, urbanitas, cavillatio. Cf. Facetiæ, Jocus.

JŎCOR, aris, atus sum, ari, d. _Plaisanter_, _badiner_. SYN. Cavillor, ludo; joco aliquid dico _vel_ facio. ADV. Familiarius, humanissime, libere. PHRAS. Jocatur interdum, _il plaisante de temps en temps_. Ludit interdum, ac familiariter per risum et jocum facete cavillatur; jocos interdum cum familiaribus miscet; jocose satis ludit interdum; jocularia interdum fundit; multa ridicula dicit; salibus utitur interdum; facetiarum et urbanitatis leporibus amicos exhilarat; sales nonnunquam orationi aspergit. Cf. Nugor. USUS: Familiariter cum ipso cavillor et jocor. Homo in jocando suavis.

JŎCŌSĒ, _En plaisantant_. SYN. Facete, urbane. USUS: Hominem lusi jocose satis.

JŎCŌSUS, a, um, _Enjoué_, _badin_, _gai_. SYN. Facetus, urbanus. )( Serius. Cf. Facetus, Jocus.

JŎCŬLĀRIS, e, gen. com. _Plaisant_, _drôle_, _risible_. SYN. Ridiculus, ludicrus. USUS: O licentiam jocularem! Cf. Ineptus.

JŎCŬLĀTOR, ōris, m. _Rieur_, _plaisant_, _railleur_. SYN. Nugator, narrator facetus, ad jocandum aptus. Cf. Facetus.

JŎCŬLĀTŌRĬUS, a, um, _Plaisant_, _badin_. SYN. Jocosus, festivus. USUS: Joculatoria disputatio.

JŎCUS, i, m. _Plaisanterie_. SYN. Ludus, risus, facetiæ, lepor, sales, hilaritas, festivitas, cavillatio. EPITH. Comis, dignus, familiaris, ingenuus, oratorius, scurrilis, suavis. PHRAS. 1. Ex joco fecit, _il l’a fait en riant_. Per jocum, per ludum et jocum, per risum ac jocum; animi causa, joci causa, joci gratia, joco; ridiculi causa hæc facta sunt. 2. Sine joco, _sans plaisanter_, _sérieusement_. Extra jocum; remoto joco; aufer nugas, et rem serio edissere. 3. (Jocum ex re facere, VULG.), _se moquer de qqch_. In jocum vertere, trahere, convertere; rem joco accipere; in risum vertere. 4. Nemo ad jocos faciendos illo est aptior, _personne ne badine mieux que lui_. Gratiæ hominem finxerint, lepores Attici educarint, necesse est, adeo prompto est ac extemporali ad jocationes ingenio; a Gratiis videtur fictus, adeo multus est in eo lepos, adeo venustæ sermonis facetiæ; sale facetiisque omnibus antestat; oratio omnibus salibus facetiisque abundat; nihil est illo homine festivius, facetius; sermonis festivitate ingenuisque salibus nemo cum illo est conferendus; ejus festive dictis ac facetiis mire capiuntur omnes; ita scite, ita venuste, lepide, argute sermonem condit, ut audientes mira voluptate perfundat; ita facetiis valet, ut verba prope singula audientium risus consequatur; comis in eo verborum urbanitas, jocique facetiarum pleni. 5. Fugiendi obscœni verborum joci, _il faut éviter les plaisanteries obscènes_. Omnis verborum obscœnitas vitanda; abstinendum prætextatis verbis; joci ne infra soccum liberi sint ac soluti; genus jocandi illiberale ac petulans; Atellanæ fabulæ, versusque Fescennini nostro in sermone locum ne habeant. Omnis verborum lascivia procul a congressu nostro arceatur. USUS: Dicere aliquid per jocum, extra jocum. Non hilaritate, non lascivia, nec risu, nec joco, qui levitatis comes, beati sumus, nec enim ad ludum et jocum facti sumus.

JŬBA, æ, f. _Crinière_. SYN. Crines leonum aut equorum collo fluentes. USUS: Equus jubam quatiens.

JŬBĀTUS, a, um, _Qui a une crinière_. SYN. Juba ornatus. USUS: Jubatus draco, _serpent qui a une crête_.

JŬBĔO, es, jussi, jussum, ere, n. et a. _Ordonner_, _commander_. SYN. Impero, mando, præcipio, edico, in mandatis do, mandata do, negotium do. )( Veto. ADV. Liberaliter, publice, valde, aperte. PHRAS. Rem imperas difficilem, _vous commandez une chose difficile_. Mandata das ardua, negotium das difficile; fieri, præstari a me vis, quæ vires meas exsuperant; magni negotii est, summæ difficultatis, operæ non exiguæ est, quod mandas; rem in mandatis das, quam exsequi, efficere, præstare, sustinere vix possum; jubes, ut mandata tua digeram, exsequar, persequar, conficiam, ad exitum perducam, sed ea ejusmodi sunt, quæ vires meas exsuperent; quæ in mandatis a te habeo, non istarum sunt virium. Cf. Impero, Mando, Præscribo. USUS: Jubeo te bene sperare, salvere. Populus hanc legem jussit. Senatus decrevit, populus jussit.

JŪCUNDĒ, _Agréablement_. SYN. Suaviter, dulciter. USUS: In convivio comiter et jucunde fuimus.

JŪCUNDĬTAS, ātis, f. _Charme_, _agrément_, _plaisir_, _gaieté_. SYN. Festivitas, lepor, hilaritas, fructus suavissimæ jucunditatis. )( Molestia. EPITH. Prima, major, multa, summa, tanta. USUS: Relaxare animum, et dare se jucunditati. Ex re aliqua jucunditatem fructumque percipere. Delectatio, tranquillitas jucunditasque animi. Hoc conducit ad vitæ commoditatem jucunditatemque. Urbani agri jucunditas. Cf. Jocus.

JŪCUNDUS, a, um, _Agréable_, _gai_. SYN. Amœnus, dulcis, suavis, gratus. ADV. Magnopere, maxime, summe, vehementer. PHRAS. Jucundus erit mihi reditus tuus, _votre retour me sera agréable_. Dulcissimus erit mihi reditus tuus; omnes amœnitates in te uno habeo; gratiæ omnes tecum remigrabunt; plurimum suavitatis habebit reditus tuus; optatissimus erit reditus tuus, hilariora mihi tecum erunt omnia; adventu tuo læta mihi erunt omnia et candida. 2. Te præsente convivium jucundius erit, _si vous êtes présent le repas sera plus gai_. Te præsente non magis epulis corpus, quam animus jucundissimæ consuetudinis tuæ voluptate explebitur; tu si conviva accesseris, epulæ ipsæ plus suavitatis accipient, habebunt; quadam hilaritate conspersa erunt omnia. Tali conviva, in quo tantum leporis est, luculente hunc habebimus diem. USUS: Est mihi jucunda et grata in malis meis voluntas tua. Comes alicui carus et jucundus. Ager, conspectus, odor jucundus. Cf. Hilaris.

JŪDEX, ĭcis, m. _Juge_, _arbitre_. RAD. a Jus dico. SYN. Arbiter, disceptator, animadversor, recuperator, cognitor, existimator, æstimator, censor, quæsitor. EPITH. Acer, æquus, attentus, benevolus, bonus, cupidus, durus, erectus, fortis, gratissimus, satis idoneus, immanis, iniquus, integer, iratus, juratus, misericors, nequam, obscurus, sapiens, severus, tristis, verissimus. USUS: Judicem sortiri, legere, accipere, sibi sumere, _choisir qqn pour arbitre_. Judicem alicui decernere, dare, constituere, ponere, _donner un juge à qqn_. Is mihi obvenit judex. Cf. Judico, Judicium.

JŪDĬCATĬO, ōnis, f. _Action de juger, jugement_. SYN. Disceptatio, quæstio. EPITH. Comparativa, dubia, simplex. USUS: Quæstio in conjecturali eadem, quæ judicatio.

JŪDĬCĀTUM, i, n. _Action de juger_. SYN. Res judicata. EPITH. Difficilius, majus, solitarium, rarius. USUS: Judicatum est, de quo jam ante sententia constituta est. Judicatum facere, _rendre un arrêt_. Judicato stare, _s’en tenir au jugement_. Judicatum solvere, rescindere, infirmare, irritum facere, negare, _casser un jugement_.

JŪDĬCĬĀLIS, e, gen. com. _Judiciaire_. SYN. Forensis, pertinens ad judicium. USUS: Judiciali jure, et consuetudine. Judiciale dicendi genus.

JŪDĬCĬĀRĬUS, a, um, _Judiciaire_. SYN. Judicialis. USUS: Lex, quæstio, controversia judiciaria.