Part 62

EXPĔDĪTUS, a, um, _Tout prêt_. SYN. Promptus, paratus, facilis, nulla re implicatus. USUS: Aditus ad cœlum bonis expeditissimus est. Expedito et prompto homine nobis opus est. A natura satis aptus et expeditus ad dicendum. Credebat ille viam sibi expeditiorem ad honorem. Expedita oratio. Clodius obviam fit expeditus in equo. Provinciam quam expeditissimam tradere, _laisser une province dans le meilleur état possible_. Cf. Paratus, Promptus.

EXPĒLLO, is, pŭli, pulsum, ere, a. _Pousser hors de_, _chasser_. SYN. Ejicio, exigo, detrudo, exturbo, amoveo, submoveo, loco moveo. PHRAS. Parentem nefarium cum liberis improbis expulit, _il chassa ce père criminel avec sa race coupable_. Parentem nefarium cum scelerata stirpe omni executus est; evomuit pestilentem eam familiam e foro; sceleratam eam stirpem foro submovit; foro exesse jussit. Cf. Pello. USUS: Ejici, exterminari, expelli ab urbe, prædiis.

EXPENDO, is, pendi, pensum, ere, a. _Peser_, _examiner_, _considérer_. SYN. Perpendo, exquiro, examino. ADV. Diligenter. PHRAS. Expendendum est sedulo, _il faut examiner avec soin_. Versanda res in animis; sermonibus agitanda; ad calculos vocanda, reducenda; cum animo, in corde agitanda est; calculus ponendus; subducendi sunt calculi; ejus rei consilia animo probe circumspicienda sunt; pensanda sunt ista, ac mente agitanda crebrius; res est animo volvenda, volutanda diligenter; res ejusmodi est, in qua animus se ad omnes cogitationes verset; quam animus secreta æstimatione penset. Cf. Examino, Cogito. USUS: 1. Omnia diligenter expendere, seligere, æstimare. 2. Do, pendo. Pœnas alicui expendere, _être puni par quelqu’un_. 3. Pondero, metior, _peser avec soin_. Aurum expendere.

EXPĒNSUS, a, um, _Compté_, _prêté_, _déboursé_. SYN. Datus. )( Acceptus. USUS: Expensum ferre; scribere, se alicui pecuniam dedisse, _porter une somme comptée_, _payée ou avancée à qqn_. Quis tibi mille nummum ferret expensum? Cur iis, quibus credebas, expensum non ferebas?

EXPERGĒFĂCĬO, is, fēci, factum, ere, a. _Éveiller_. SYN. Somno excito. USUS: Hic Italiam tumultus terrore subito expergefecit. Cf. Excito, Evigilo.

EXPERGISCOR, eris, perrectus sum, gisci, d. _S’éveiller_. SYN. A somno, de somno excitor, somno solvor. )( Dormio. PHRAS. Ad gallorum cantum expergisceris, _vous vous éveillez au chant du coq_. Gallorum cantus te suscitat; tibi soporem discutit; somno te excire solet; somno te solvit. Cf. Evigilo.

EXPĔRĬENS, entis, omn. gen. _Actif_, _entreprenant_. SYN. Expertus. USUS: Homo navus, experientissimus, ac diligentissimus.

EXPĔRĬENTĬA, æ, f. _Essai_, _tentative_, _expérience_. SYN. Periclitatio, usus, exemplum. PHRAS. (Est homo magnæ experientiæ, VULG.), _c’est un homme d’une grande expérience_. Vir quem longa vita ususque rerum maximarum plurimum docuit; quem usus in plurimis rebus erudivit; magna prudentia, magno usu est atque experientia præditus; quem usus reapse experiendo docuit; multum imbutus usu; ætate et usu doctus. Non promptus ingenio tantum, sed usu etiam exercitatus; magnæ solertiæ et usus; in rebus admodum versatus et experiens; magnum habens usum in rebus; longo usu edoctus; qui multa usu ac tractatione cognovit; magno rerum usu in rebus agendis exercitatus. Cf. Disco. USUS: Experientia patrimonii amplificandi. Cf. Usus, Peritus, Discipulus.

EXPĔRĬMENTUM, i, n. _Preuve_. SYN. Argumentum. USUS: Sed hoc experimentum est maximum, quod etc. Cf. Experior.

EXPĒRĬOR, iris, pertus sum, iri, d. _Essayer_; _éprouver_. SYN. Periclitor, periculum facio, usu tractando cognosco, tento. ADV. Maxime, paulisper. PHRAS. Omnia experiar, _je tenterai tout_. Omnes vias persequar, quibus putabo ad id, quod volo, perveniri posse. Usu, tractando cognoscam; gustabo omnia; nihil non tentabo; nihil inexpertum et intentatum relinquam. Periclitabor omnia; periculum faciam; experimentum capiam rerum omnium, quibus optata consequi possim; ultima experiar; nullum non movebo lapidem. Cf. Tento. USUS: Experiri noli, quod assequi te posse diffidas. Vim veneni in cane experiri. Par est eum multa experiri, qui res magnas animo volvit. Ultima experiri malo, quam, etc. Cf. Experientia.

EXPERS, ertis, omn. gen. _Privé_, _dépourvu_. SYN. Non particeps, vacuus, immunis. )( Particeps. USUS: Consilii, ingenii, eruditionis expers. Nulla pars vitæ summæ turpitudinis expers.

EXPERTUS, a, um, _Qui a essayé_; _passive_: _éprouvé_, _reconnu_. SYN. Qui habet usum multarum rerum, multarum rerum peritus, experiens. )( Rudis. USUS: Hoc experti scimus. Nec hoc conjectura, sed expertus dico. In aliqua re expertus; virtus præsens, experta perspectaque.

EXPĔTO, is, ii _vel_ īvi, ītum, ere, a. _Désirer vivement_. SYN. Opto, cupio, peto, adscisco. )( Vito. USUS: Expetere pœnas ab aliquo, _punir, tirer vengeance de qqn_. Vitam alicujus expetere, appetere. Probat Epicurus, voluptatem natura expeti. Cf. Peto, Cupio, Desidero.

EXPĬĀBĬLIS, e, gen. com. _Que l’on peut expier_.

EXPĬĀTĬO, ōnis, f. _Expiation_. SYN. Procuratio. USUS: Diis violatis expiatio debetur. Scelerum et impietatis quæ tandem erit expiatio?

EXPĪLĀTĬO, ōnis, f. _Pillage_. Direptio. EPITH. Tanta. USUS: Expilationes et direptiones sociorum. Cf. Furtum.

EXPĪLO, as, avi, atum, are, a. _Voler_, _dépouiller_. SYN. Diripio, exinanio, exhaurio; ago feroque res. USUS: Expilare socios, diripere provincias. Cf. Fur.

EXPINGO, is, pinxi, pictum, ere, a. _Peindre_. SYN. Pingo. USUS: Motus hominum et ferarum expingere. Cf. Describo.

EXPĬO, as, avi, atum, are, a. _Expier_, _réparer_. SYN. Procuro. PHRAS. Sua scelera expiare, _expier ses crimes_. Debitam DEO expiationem facere; placamina cœlestis iræ, et piacula conquirere; ipsum se cruciatibus offerre, piaculaque dare; abolere superioris vitæ maculas; piaculo diluere contractas in vita sordes. Cf. Pœnitentia. USUS: Expiare religiones; forum a vestigiis sceleris. Hoc scelus expiari, nisi supplicio tuo, nequit. Tua scelera Dii in nobis expiarunt. Expiare DEUM, _seu_ placare, _apaiser la colère de DIEU_.

EXPISCOR, aris, atus sum, ari, d. _Chercher à tirer (un secret)_. SYN. Indago, inquiro. USUS: Omnia ab illo expiscatus sum.

EXPLĀNĀTĒ, _D’une manière claire, intelligible_. USUS: Definire aliquid explanatius et uberius.

EXPLĀNĀTĬO, ōnis, f. _Explication_. SYN. Explicatio, enodatio, interpretatio. EPITH. Illustris. USUS: Dii nobis objiciunt, quorum neque scientiam, neque explanationem habemus. Explanatio, quæ reddit apertam, planamque orationem. Ad obscura et ambigua explanatio adhibetur.

EXPLĀNĀTOR, ōris, m. _Interprète_, _commentateur_. SYN. Interpres, explicator. USUS: Grammatici Poetarum explanatores.

EXPLĀNO, as, avi, atum, are, a. _Expliquer_. SYN. Interpretor, interpretationem _vel_ explanationem facio; interpretatione explico, illustro _aut_ expono, planum et perspicuum facio, explico, aperio, patefacio. USUS: Diligentius, apertius aliquid explanare. Cf. Explico.

EXPLĔO, es, ēvi, ētum, ere, a. _Remplir_. SYN. Impleo, compleo, saturo, satio, absolvo. )( Exhaurio, Exinanio. ADV. Aptius, nihilo, cumulate, insaturabiliter. USUS: Avaritiam suam pecunia, libidinem voluptatibus explere. Inimicitias, odium, diuturnam sitim satiare et explere. Mortalitatem, supremum diem explere. Legiones supplementis explere. Sic explevit, quod utrique defuit. Res perfecta expletaque omnibus numeris suis et partibus. Vita virtutibus expleta.

EXPLĬCĀBĬLIS, e, gen. com. _Explicable_. USUS: Difficilis res est, et vix explicabilis.

EXPLĬCĀTĒ, _Clairement_, _distinctement_. SYN. Enodate, explanate. )( Implicite, abscondite. USUS: Explicate et distincte dicere.

EXPLĬCĀTĬO, ōnis, f. _Explication_. EPITH. Brevis quædam et circumscripta, facilis, facilior, illustris perpolitaque, mira, suspiciosa. USUS: Explicatio illustris ac perpolita. Explicatio fabularum. Cf. Explico.

EXPLĬCĀTOR, ōris, m. _Qui explique_. EPITH. Gravior, commodior. USUS: Prudens, severus, gravis explicator.

EXPLĬCĀTRIX, īcis, f. _Celle qui explique_. USUS: Oratoria, explicatrix perpetuæ orationis.

EXPLĬCĀTUS, ta, tum, _Expliqué_, _éclairci_, _clair_. SYN. Apertus, definitus. USUS: Veterum rerum non satis explicata recordatio. Litteræ tuæ, quibus nihil explicatius, illustrius. Explicata salutis ratio.

EXPLĬCĀTUS, ūs, m. _Explication_. USUS: Natura Deorum obscura est, et difficiles explicatus habet.

EXPLĬCO, as, avi, atum, are, a. _Expliquer_, _éclaircir_, _débrouiller_. SYN. Expono, explano, in medio pono, enodo, evolvo, aperio, extrico, interpretor, verbis rem complector, exitum reperio. ADV. Accurate, accuratius, acute, apertissime, brevi, breviter, commodius, copiose, diligenter, diligentissime, dilucide, eleganter, enodatius, expedite, facete, facile, facilius, graviter, uberius, plane, planius, planissime, præclare, ridicule, similiter, sigillatim, subtilius, valde, varie, vere, facile, omnino, prope, sane, non satis. PHRAS. 1. Ille locus difficulter explicatur, _l’interprétation de ce passage est difficile_. Difficilis explicationis locus est; res est obscura, et difficiles explicatus habet; locus est inenodabilis, vix explicabilis; verba desunt, quibus loci hujus explicatam notionem exsequar, evolvam, vix satis enucleate, aperte, ac plane exponi, exprimi potest, explanatione opus est subtili. Loci hujus non est satis explicata ratio. Cf. Obscurus. 2. Nondum me explicare et expedire ex his negotiis potui, _je n’ai pas encore pu me débarrasser de ces affaires_. Nondum mihi explicata et expedita est ejus negotii ratio; nondum evolvere me iis ex negotiis potui; nondum explicare id negotium. Hæret adhuc, pendet negotii imperfecti moles; affectum, non confectum id negotium est. Cf. Eximo. USUS: 1. Explicare se dicendo; mentem suam et cogitationem litteris. Factum, sententiam suam explicare. 2. Absolvo, libero, expedio, _dégager_, _délivrer_. Urbem hostibus cinctam explicavit. Negotia, quæso, mea explica. Explica te, ut ad nos quamprimum venias. Se laqueis, insidiis, periculis explicare. Provinciam alicui explicatam tradere. 3. Excutio, enarro, _raconter_, _exposer_. Vitam alterius totam explicare, et sub conspectum ponere. 4. Produco, _déployer_, _dérouler_. Ædificium ad aliquem locum usque explicare. Aciem, ordines explicare.

EXPLŌDO, is, plōsi, plōsum, ere, a. _Pousser hors_; _mal accueillir_. SYN. Ejicio, exsibilo. ADV. Jam pridem. PHRAS. Explodunt hominem merito clamoribus ac manuum collisione, _c’est à bon droit que l’on rejette cet homme par des cris et des battements de mains_. Convitiis, sibilis, strepitu, fremitu consectantur; sibilis excipiunt, conscindunt; haud intactus a sibilo abibat; explodebatur non modo sibilis, sed etiam convitio; refrigeratus sibilis, convitiis exanimatus, communi explosione ejectus, expulsus, extrusus, exturbatus est. USUS: Crates comœdus non modo sibilis, sed etiam convitio e scena explodebatur. Tam explosam et ejectam sententiam sequeris.

EXPLŌRĀTĒ, _En toute sûreté_. SYN. Certe, plane. USUS: Explorate percepta res est et cognita. Explorate navigare.

EXPLŌRĀTOR, ōris, m. _Éclaireur_. USUS: Misit exploratores, qui observarent.

EXPLŌRĀTUS, a, um, _Examiné_, _reconnu_. SYN. Certus, explicatus. )( Dubius. USUS: Exploratum, perspectum, cognitum habere aliquid. Cui exploratum est, se ad vesperum victurum? Explorata nobis est victoria. Magna spe, et prope explorata. Cum mihi erit exploratum, scribam. Exploratus illi, et velut domi conditus videbatur consulatus.

EXPLŌRO, as, avi, atum, are, a. _Observer_, _examiner_. SYN. Indago, exquiro, observo, omni cura investigo. ADV. Diligenter, maxime, plane. USUS: Explora rem totam. Africam exploravit. Cf. Observo, Indago.

EXPLŌSĬO, ōnis, f. _Action de huer_. USUS: Ludorum explosiones.

EXPŎLĬO, is, īvi _vel_ ii, ītum, ire, a. _Polir_, _perfectionner_; _embellir_. SYN. Excolo, exorno, perpolio. USUS: Doctrinis omnibus vir expolitus. Nihil omni ex parte perfectum natura expolivit. Expolire partitiones, carmen, et castigare.

EXPŎLĪTĬO, ōnis, f. _Ornement_. SYN. Exornatio, explicatio. EPITH. Artificiosa alicujus inventi, urbana. USUS: Argumentatio, et inventi artificiosa expolitio. Numerorum expolitio.

EXPŌNO, is, pŏssi, pŏsĭtum, ere, a. _Exposer_; _expliquer_. SYN. Edissero, exprimo. ADV. Absolute, aperte, breviter, apte, brevissime, diligenter, diligentissime, dilucide, humanissime, indiligenter, memoriter, ornate, perbreviter, planius, planissime, probabiliter, prudenter, simpliciter, summatim, vere. PHRAS. Omnibus periculis se exposuit, _il s’est exposé à tous les dangers_. Ad omnes casus subitorum periculorum objecit; invidiæ malevolorum se dedidit; pro republica se in plurimas dimicationes, ac profligatorum hominum quotidianos impetus objecit; vitam suam hostium telis objecit; periculis se omnibus opposuit, exposuit; nudus ac expositus ad omnes ictus stetit; caput imperterritus discrimini obtulit; in omnem casum se demisit; in omne discrimen se obtulit. Cf. Periculum, Fortis. USUS: 1. Rem ut gesta est, exponam. Artem Rhetoricam exponere. Eam sententiam Cato in suis originibus exponit. 2. Narro, _faire connaître_, _raconter_. Summam cognitionum suarum, mandata alicujus alteri exponere. Quod ut planius exponam, paulo altius repetam. Reddere et exponere rationem facti. 3. Propono, exhibeo, palam pono, in conspectu pono, _mettre en vue_, _exposer_, _étaler_. Frumentum, merces, vasa Samia exponere, in conspectu ponere, numerare, vendere. Copias in terram exponere. Infantem exponere, _exposer_. Cf. Explico, Exprimo.

EXPORRĬGO, is, rexi, rectum, ere, a. _Étendre_. SYN. Extendo. USUS: Munitiones exporrigere, extendere. Frontem exporrigere, _dérider le front_.

EXPORTĀTĬO, ōnis, f. _Exportation_. )( Invectio. USUS: Earum rerum, quibus abundamus, exportatio, et quibus egemus, invectio.

EXPORTO, as, avi, atum, are, a. _Exporter_. )( Inveho. USUS: Frumentum in fame exportare ausus est.

EXPOSCO, is, pŏposci, ere, a. _Demander instamment_. SYN. Posco, flagito. Cf. Peto.

EXPŎSĬTĬO, ōnis, f. _Exposé du sujet_. USUS: Perspicua et dilucida expositio sententiæ.

EXPŎSĬTUS, a, um, _Exposé_, _raconté_, SYN. Explicatus, declaratus. USUS: 1. Capita multa exposita, nec explicata. 2. Obnoxius, objectus, _exposé_, _en butte à_. Domus patens, et adeo cupiditatibus exposita.

EXPOSTŬLĀTĬO, ōnis, f. _Réclamation_, _grief_. SYN. Criminatio, quædam accusatio. )( Purgatio. USUS: Flagitatur bonorum expostulatione. Cum esset expostulatio facta. Cf. Accusatio.

EXPOSTŬLO, as, avi, atum, are, a. _Demander_; _se plaindre_. SYN. Expostulationem facio, queror, exposco. ADV. Iracundius, vehementius. USUS: De injuriis expostulare iracunde et vehementer. Expostulare cum aliquo injuriam. Auxilium expostulare. Cf. Queror.

EXPRESSĒ, _Clairement_. SYN. Plane, aperte, diserte, dilucide, sine circuitione. USUS: Expresse conscripta ponere licebat exempla.

EXPRESSUS, a, um, _Exprimé clairement_. SYN. Firmus, confirmatus, apertus. USUS: Expressa sceleris vestigia exstant. Expressa signa virtutis. Imago nostræ vitæ in alienis moribus expressa. Bellum Mithridaticum totum ab Archia expressum est.

EXPRĪMO, is, pressi, pressum, ere, a. _Exprimer_, _exposer_. SYN. Expono, eloquor, oratione complector, declaro, imitor, effingo. )( Obscuro. ADV. Amplius, breviter, diligenter, late, necessario, subtiliter, planius, præclare, putidius, facilius. PHRAS. Exprimere non possum quæ sentio, _je ne puis exprimer ce que je ressens_. Mentis cogitata, animi sensa, sensus animi explicare; sermone depromere; oratione concipere, exsequi, efferre non possum. Exprimendis animi sensibus omnis impar est oratio; oratio non sufficit; verba desunt; non suppetunt; evolvere mentis cogitata non satis possum. Oratione mentem assequi, æquare, exprimere nequeo. Verbo satis digno, ut velim maxime, appellari ea res non potest. USUS: 1. Exprimere similitudinem, mores, vultum alicujus dictione. Aliquem imitando effingere et exprimere. Expressa et polita effigies. Expressum et illustre exemplum. Sonus nec expressus, nec oppressus. 2. Aufero, extorqueo, cum labore obtineo, _arracher_, _obtenir par force_. Nummulos aliquot, vide, ut ab illis exprimas. Risum alicui, _vel_ gemitum exprimere. Vitam exprimere tormentis. Cf. Extorqueo, Aufero.

EXPRŎBRĀTĬO, ōnis, f. _Reproche_, _blâme_. USUS: Hæc commemoratio quasi exprobratio est immemoris beneficii.

EXPRŎBRO, as, avi, atum, are, a. _Reprocher_. SYN. Objicio, probro; vitio, culpæ do, verto. PHRAS. Nihil tibi unquam exprobraxi, _je ne vous ai jamais rien reproché_. Nullum tibi probrum objectavi, objeci; non in calamitate insultavi, nec adversam fortunam objeci. Nullum tibi probrum intuli, impegi, inussi. Nunquam vecordiam tuam culpavi; vitio et culpæ dedi. Nullum in te exprobrationis telum ejeci; nihil in te criminis congessi. Non vecordiam probris increpui. Nihil in te criminis, nec mea in te merita commemoravi; nullum in te probrum jeci. Cf. Objicio, Culpa. USUS: Exprobrare languorem alicui. Odiosum hominum genus officia exprobrantium.

EXPRŌMO, is, prompsi, promptum, ere, a. _Montrer_, _manifester_. SYN. Profero, expono. )( Occulto. ADV. Audacius. USUS: Odium, crudelitatem suam expromere. Leges, sententiam suam expromere. Causa hæc est, in qua omnis vis eloquentiæ possit expromi. Cf. Profero.

EXPUGNĀTOR, ōris, m. _Celui qui a pris d’assaut_. USUS: Urbis expugnator. Pudicitiæ expugnator.

EXPUGNĀTĬO, ōnis, f. _Prise d’assaut_. EPITH. Luctuosa fani alicujus et acerba, clara apud omnes, hostilis. USUS: Nocturnæ expugnationes.

EXPUGNO, as, avi, atum, are, a. _Prendre de vive force_. SYN. Vi capio. USUS: Sperabat, se ejus adolescentiam et fortunas expugnare posse. Sapientis animus nunquam vincitur, aut expugnatur. Cf. Urbem capio.

EXPULSĬO, ōnis, f. _Expulsion_. USUS: Expulsiones vicinorum.

EXPULSOR, ōris, m. _Celui qui chasse_. USUS: Iste bonorum possessor, expulsor, direptor.

EXPULTRIX, īcis, f. _Celle qui chasse_. USUS: Philosophia expultrix scelerum.

EXPUNGO, is, xi, ctum, ere, a. _Effacer_. USUS: Expungere nomen debitoris, _payer une dette_. Cf. Debitum.

EXPURGO, as, avi, atum, are, a. _Disculper_, _justifier_. SYN. Expio, quasi purgo. USUS: Expurgare suspicionem, dimovere crimen. Cf. Purgo, Excuso, Causor.

EXPŬTO, as, are, a. _Peser_, _examiner_. SYN. Excogito, reputo. USUS: Quid illi in mentem venerit, exputare non possum. Cf. Puto.

EXQUĪRO, is, quīsīvi, quisītum, ere, a. _Chercher avec soin_. SYN. Quæro, inquiro, requiro, perquiro, investigo, perscrutor. ADV. Accuratius, diligenter, diligentissime, magnopere, quam diligentissime, studiose, undique. USUS: Omissis auctoritatibus, in ipsa re et ratione exquirere veritatem. Exquirere de aliquo causam facti. Cf. Inquiro.

EXQUĪSĪTĒ, _Avec grand soin_. SYN. Accurate, diligenter. USUS: Accurate et exquisite aliquid facere. Rationes exquisitius colligere.

EXQUĪSĪTUS, a, um, _Choisi_, _recherché_, _distingué_. SYN. Accuratus, lectus, excellens. USUS: Tua exquisita et singularis doctrina. Verba exquisita. Dicendi genus exquisitum. Nihil apud hunc lautum, nihil elegans, nihil exquisitum. Reconditæ et exquisitæ sententiæ. Munditia odiosa et exquisita nimis. Exquisita supplicia. Cf. Diligens, Accuratus.

EXSANGUIS, e, gen. com. _Pâle_; _faible_. SYN. Pallidus, decolor. USUS: Aliquis supremo spiritu exsanguis, enervatus, confectus. Aridum et exsangue genus dicendi.

EXSĂTĬO, as, avi, atum, are, a. _Rassasier_, _assouvir_. SYN. Satio, exsaturo. USUS: Ne morte quidem Scipionis exsatiantur. Cf. Satio.

EXSĂTŬRO, as, avi, atum, are, a. _Rassasier_, _assouvir_. SYN. Exsatio. USUS: Pascere oculos, exsaturare animum cruciatu alicujus. Cf. Satio.

EXSCENDO, is, ere, n. _Débarquer_. SYN. Exscensionem facio. USUS: Navi in terram exscendo.

EXSCINDO, is, scīdi, scissum, ere, a. _Ruiner_, _anéantir_. SYN. Ad internecionem redigo, ad internecionem funditus deleo. USUS: Scipio Numantiam exscidit. Urbs exscindi se potius pateretur, quam, etc. Cf. Everto, Vasto, Destruo.

EXSCRĪBO, is, scripsi, scriptum, ere, _Copier_. USUS: Tabulas exscripsit. Cf. Describo.

EXSĔCO, as, cŭi, ctum, are, a. _Couper_. SYN. Seco, reseco. USUS: Qui exsecant pestem aliquam tamquam strumam civitatis. Medicina vitiosas partes exsecat.

EXSECTĬO, ōnis, f. _Amputation_. SYN. Excisio. USUS: Exsectio linguæ.

EXSĔQUĬÆ, ārum, f. pl. _Funérailles_, _obsèques_. SYN. Funus, pompa, justa, justa funeris, supremi diei celebritas, parentatio. PHRAS. Exsequias facere, _faire les funérailles_. Funus facere; funeris exsequias celebrare; cohonestare exsequias; exsequias ducere, prosequi; parentare; justa funebria solvere; funus ducere. Cf. Funus. USUS: 1. Funeris exsequias celebrare. 2. Exsequiis privare, _priver des derniers honneurs_. Exsequiarum honore, laudatione, pompa spoliare, orbare aliquem. 3. Exsequiarum honore carere, _être privé des derniers honneurs_.

EXSĔQUOR, _vel_ EXĔQUOR, eris, sĕcūtus sum, equi, d. _Suivre jusqu’au bout_; _achever_, _exécuter_. SYN. Sequor, observo, præsto, perficio. ADV. Usque ad extremum. PHRAS. Exsecutus est imperium, _il exécuta l’ordre_. Defunctus est imperio; injunctum negotium transegit, perfecit, expedivit, effectum reddidit, confecit, absolvit; mandatum exhausit; mandatum nec moræ, nec molestiæ sibi habuit, dum exhauriret. Cf. Perficio, Efficax, Facio, Efficio. USUS: 1. Exsequi officia _aut_ mandata. 2. Imitor, _imiter_. Cur non factum illius exsecuti sumus? 3. Perficio, _achever_, _exécuter_. Quod semel cœpisti, quod ingressus es, exsequere. Fugam exsequi non omnes potuere. 4. Explico, expono, attingo, _exposer_, _développer_. Multa sunt præterea, quæ verbis exsequi non possum. Non exsequar peccata juventutis tuæ. 5. Jus suum exsequi, _soutenir son droit_. 6. Egestatem exsequi, _souffrir la pauvreté_.

EXSĔRO et EXĔRO, is, rŭi, ertum, ere, a. * _Mettre à découvert_. SYN. Extraho. USUS: Humeros exerere.

EXSĪBĬLO, as, avi, atum, are, a. _Siffler_, _huer_. SYN. Explodo. USUS: Histrio infacetus exploditur, exsibilatur, ejicitur. Cf. Explodo, Irrideo.

EXSICCO, as, avi, atum, are, a. _Vider_. ADV. Furtim. USUS: Lagenas furtim exsiccare. Exsiccatum genus dicendi.

EXSĬLĬO (exĭlĭo), is, ĭi _vel_ ŭi, ire, n. _Sauter hors_, _bondir_, _jaillir_. SYN. Prosilio, evado, me projicio, me proripio. USUS: Perlectis tuis litteris gaudio exsilii. Exsiliit conscientia sceleris excitatus. Repente exsilit et in publicum se proripit; in forum se projicit.

EXSISTO, is, stĭti, stĭtum, ere, n. _S’élever_, _naître_, _paraître_. SYN. Sum, appareo, prodeo, emergo. ADV. Parumper, repente, subito. USUS: 1. Tua in me summa beneficia exstiterunt. Metuo, ne in filium exsistam crudelior. Ex luxuria exsistit avaritia. E vultu animi magnitudo exsistit, elucet, _se montrer, briller_. 2. Prodeo, exeo, emergo, _sortir de_. Utinam ille ab inferis exsistat! E virtutibus beata vita solet exsistere. Anguis repente ex ara exstitit. E silice ignis exsistit. Lignum ex aqua exstitit.

EXSOLVO, is, vi, sŏlūtum, ere, a. _Dégager_, _délivrer_. SYN. Solvo, dissolvo, libero, absolvo. ADV. Plane. USUS: Nomina mea exsolvi, expedivi, _payer ses dettes_. Aliquem religione, religionum nodis, metu, pœna exsolvere. Se suspicione, pudore aliquem liberare et exsolvere; fidem votaque exsolvere, _accomplir un vœu, une promesse_. Cf. Solvo.

EXSORBĔO, es, ui, ere, a. _Boire_, _s’abreuver_. SYN. Haurio, helluor. USUS: Civilem sanguinem exsorbueras. Quæ unquam Charybdis tantos gurgites haurire posset, quantas ille prædas exsorbuit? Multas difficultates exsorbere.

EXSORS, ortis, gen. omn. _Exempt_, _exclu_, _privé_. SYN. Non particeps. USUS: Amicitiæ, culpa exsors.