Part 63

EXSPECTĀTĬO, ōnis, f. _Attente_; _espérance_. SYN. Spes. EPITH. Acerba, adversaria, brevis, cæca, diuturna supplicii, firma, gravis, incredibilis, indigna homine libero, longa, magna, major, maxima, mirabilis, mirifica, non parva, quotidiana, sollicita, summa, suspensa, tacita, ultima, crebra. PHRAS. 1. Vereor, ne, quam tui exspectationem concitasti, hanc sustinere ac tueri non possis, _je crains que vous ne répondiez pas aux espérances que vous avez fait concevoir_. Vereor, ut studia tua exspectationi hominum respondeant. Timeo, ne studiorum tuorum eventus ab exspectatione hominum dissentiat. Timeo, ne tuis studiis non is, qui exspectatur, sit exitus. Magna me dubitatio tenet, an eum, quem homines exspectant, studia tua fructum latura sint. Timeo, ne studia tua cum hominum opinione non consentiant; alium, atque exspectatur, exitum habeant; qui exspectatur, fructum non pariant; fallas hominum spes de te conceptas. Timeo, ne studiorum tuorum eventus alius, atque exspectatur, exsistat. 2. Exspectationem de te egregiam movisti, _vous donnez de grandes espérances_. Exspectationem apud omnes, omnibus de te magnam commovisti, concitasti, fecisti, dedisti, attulisti; magnam in exspectationem omnes adduxisti. 3. Magna de te exspectatio est, _on attend beaucoup de vous_. Scito, te in summa exspectatione esse; summam esse tui exspectationem; omnes exspectant a te, quæ a summa virtute, summoque ingenio exspectanda erant; nihil humile, nihil vulgare, nihil angustum a te exspectatur; magnum quiddam, et excellens; excelsa omnia, ampla, divina sibi de te pollicentur; civitas omnis exspectatione suspensa, in exspectationem erecta est. 4. Exspectationem de te concitatam egregie sustinuisti, _vous avez parfaitement rempli l’attente que vous aviez fait concevoir_. Exspectationem de te factam tuitus es præclare; explevisti, quin vicisti, superasti desiderii nostri exspectationem; conceptæ de te opinioni egregie respondisti. 5. Exspectationi non respondisti, _vous n’avez pas répondu à notre attente_. Fefellisti, decepisti exspectationem nostram; id, quod a te præstitum, longe infra exspectationem est; non æquasti spem de te conceptam; longe absunt a præclara exspectatione studiorum tuorum fructus. Cf. Opinio, Spes.

EXSPECTO, as, avi, atum, are, a. _Attendre_. SYN. Præstolor, spero. ADV. Acriter, acerrime, admodum, amanter, amplius, avide, avidissime, commodissime, jam diu, maxime, melius, mirifice, omnino, privatim, prorsus, publice, quotidie, summe, valde, vehementer, recte, foris. PHRAS. 1. Diu te jam exspecto, _je vous attends depuis longtemps_. Diu te operior; in diuturna exspectatione est adventus tuus; acerrime, valde suspenso animo te præstolor; magna tui est exspectatio; vix fero jam desiderium tui; animus jam præstolantem deficit; angor singularum horarum exspectatione. 2. Omnes exspectabant exitum rei, _tous attendaient l’issue de cette affaire_. Omnes erecti exspectatione stabant; in exspectatione civitas erat universa; civitas in rei exspectationem erecta erat; tot mortalium animi spe, metuque pendebant; exspectationes ea res nonexiguas commovebat; angebantur, cruciabantur, torquebantur omnes exspectatione rei. Civitas omnis cæca exspectatione suspensa tenebatur; in eventum sortis intenta erat; multiplici exspectatione commota erat. 3. Cum omnes exspectarent, _comme tous attendaient_. In tanta exspectatione rerum; tot mortalium animis spe, metuque pendentibus; intentis in rei eventum omnium animis oculisque. USUS: Reditum tuum spe exspecto, absentem memoria colo. Omnia, volo, a me postules et exspectes. Diem ex die exspectare. Carus omnibus et exspectatus venies. Exspectatus ad summam dignitatem. Cf. Exspectatio.

EXSPĪRĀTĬO (expiratio), ōnis, f. _Exhalaison_, _vapeur_. SYN. Exhalatio. USUS: Terræ exspirationibus aer alitur.

EXSPĪRO (expiro), as, avi, atum, are, a. et n. _Exhaler_; _rendre le dernier soupir_. SYN. Spiritum emitto. USUS: Animam exspirare. Inter primam curationem exspiravit, _il mourut pendant le premier traitement_. Cf. Morior.

EXSPŎLĬO, as, avi, atum, are, a. _Dépouiller_. SYN. Exhaurio. PHRAS. Exspoliavit provinciam, _il a dépouillé une province_. Provinciam eam frumento, etc. exinanivit; prædas ex omnibus locis egit; prædæ loco eam provinciam habuit; quidquid ferri agique potuit avertit. Cf. Spolio, Diripio. USUS: Exspoliare Pompeium exercitu et provincia.

EXSPŬO, is, ŭi, ūtum, ere, a. _Rejeter_, _vomir_. SYN. Cum fastidio rejicio, expello.

EXSTINCTĬO, ōnis, f. _Mort_, _extinction_. SYN. Interitus. USUS: Supremas ille dies non exstinctionem, sed loci commutationem affert.

EXSTINCTOR, ōris, m. _Celui qui éteint_. USUS: Non exstinctor, sed auctor incendii, belli, seditionis. Exstinctor patriæ et proditor.

EXSTINGUO, is, xi, nctum, ere, a. _Éteindre_. SYN. Restinguo, opprimo. )( Incendo. ADV. Omnino, animum plane, maturius, simul, funditus, jam pridem. USUS: 1. Vir egregius mature exstinctus. Belli reliquias exstinguere. Memoria tanti sceleris non exstincta quidem, sed repressa vetustate. 2. Deleo, interitum affero, _faire périr_, _détruire_. Exstinguere senatum, leges, rempublicam, imperium, judicia. Alicujus salutem exstinguere, gloriam infringere. Furorem alicujus et audaciam opprimere, exstinguere. Cf. Deleo.

EXSTIRPO, as, avi, atum, are, a. _Déraciner_, _arracher_. SYN. Extraho, evello; stirpem tollo, interficio, funditus deleo. USUS: TRANSL. Nisi omnem humanitatem ex ejus animo exstirpatam credimus. Vitia funditus exstirpari non possunt.

EXSTO, as, tĭti, tĭtum, are, n. _Apparaître_, _se montrer_. SYN. Appareo, consto, sum. ADV. Aliunde, nusquam, repente, subito, divinitus. USUS: 1. Exstant multa fortitudinis exempla. Multa tua in me merita exstant. 2. Emineo, _dépasser_, _faire saillie_. Navis ab aquis exstat. Quod est illuminatum magis, exstare et eminere videtur. Cf. Exsisto.

EXSTRUCTĬO, ōnis, f. _Construction_. USUS: Exstructiones tectorum.

EXSTRŬO, is, uxi, uctum, ere, a. _Élever_, _dresser_. SYN. Ædifico. ADV. Accurate, vere. USUS: 1. Immortale monumentum exstruere. Ad cœlum exstruxit villam. 2. Cogito, _se représenter_. Age, exstrue animo altitudinem et excellentiam virtutis. 3. Onero, _charger_. Mensam exquisitis epulis exstruere. Cf. Ædifico.

EXSŪDO, as, avi, atum, are, a. _Faire avec peine_. USUS: Laborem exsudare.

EXSŪGO, is, suxi, suctum, ere, a. _Sucer entièrement_; _épuiser_. USUS: Sanguinem, fortunasque omnium exsugere.

EXSŬPĔRANTĬA, æ, f. _Supériorité_. USUS: Populus omnem exsuperantiam virtutis odit.

EXSŬPĔRO, as, avi, atum, are, a. _Surpasser_. SYN. Supero. USUS: Dum anima exsuperabo mea. Cf. Supero, Excello.

EXSURGO, is, surrexi, surrectum, ere, n. _Se lever_. SYN. Surgo, erigor. ADV. Honestissime, paulisper. USUS: Exsurge et erigere te. Recreatus morbo, ut exsurgere et erigere se posset. Cf. Surgo.

EXSUSCĬTĀTĬO, ōnis, f. _Appel fait à l’attention (de l’auditeur)_. SYN. Commotio.

EXSUSCĬTO, as, avi, atum, are, a. _Éveiller_; _émouvoir_, _exciter_. SYN. Expergefacio. USUS: Hæc cura animos exsuscitat. Memoriam, se exsuscitat.

EXTA, ōrum, n. pl. _Entrailles des victimes_. SYN. Præcordia. EPITH. Argutissima, bona, prima, secunda, tristissima. USUS: Præsentio per exta. Exta pecudum interpretari.

EXTĀBESCO, is, tābŭi, escere, n. _Se sécher_, _devenir maigre_. SYN. Contabesco, lenta tabe conficior. USUS: Corpus macie, sententia illa diuturnitate extabuit. Cf. Tabes.

EXTEMPLO, _Sur le champ_. SYN. Illico. Cf. Statim.

EXTEMPŎRĀLIS, e, gen. com. _Improvisé_.

EXTENDO, is, tendi, tensum, ere, a. _Étendre_. SYN. Projicio. PHRAS. 1. Late se extendit tua industria ad alienas utilitates, _vous vous occupez beaucoup des intérêts a’autrui_. Late se porrigit et explicat, late patet, fluit, manet; urbem totam complectitur tua industria; ad exteros etiam porrigis, profers tuam industriam; non constringi, contineri se patitur tua industria; certis finibus includi, circumscribi se non sinit, egreditur extra fines, quos muneris tui ratio constitutos habet. 2. Peninsula late extenditur in mare, _la péninsule se prolonge au loin dans la mer_. Excurrit late in mare; porrecta est in mare multis passuum millibus, peninsula late in mare projecta. 3. Arbor ramos late extendit, _l’arbre étend au loin ses branches_. Diffunditur vastis ramis arbor; in omnes partes funditur; late ramos promittit; passis late ramis, projectis brachiis procera arbor. USUS: Extensis brachiis aliquid de gestu addidit. Cf. Dilato, Explico.

EXTĔNŬĀTĬO, ōnis, f. _Atténuation_ (Fig. reth.). EPITH. Concisa. USUS: Distincte concisa brevitas extenuatioque.

EXTĔNŬO, as, avi, atum, are, a. _Rendre mince_, _diminuer_. SYN. Minuo, attenuo, deprimo, elevo. )( Augeo, exaggero, amplifico. ADV. Sigillatim voluptates. USUS: Amor omnes molestias extenuat. Munus suum et beneficium verbis extenuare. Extenuatur spes nostra et evanescit. Extenuare atrocitatem facti, levare, elevare. Extenuabant angustiæ gradientium agmen. Extenuare suspicionem, offensionem, ignominiam et elevare. Cf. Minuo.

EXTĔRĔBRO, as, are, a. _Obtenir avec effort_, _arracher_. SYN. Perterebro, exterebrando extraho. USUS: Nummulos, aurum exterebrare ex aliquo.

EXTERGĔO, es, _vel_ EXTERGO, is, tersi, tersum, ere, a. _Essuyer_, _nettoyer_. SYN. Tergendo purgo, ac mundum facio. Cf. Tergo.

EXTERMĬNĀTOR, ōris, m. _Celui qui chasse_, _qui bannit_. SYN. Expulsor.

EXTERMĬNO, as, avi, atum, are, a. _Expulser_, _bannir_. SYN. Expello, ejicio. ADV. Contra. USUS: Exterminare ab urbe. Reipublicæ auctoritatem. Rempublicam exterminare. Peregrinos urbibus exterminare. Cf. Pello, Ejicio.

EXTERNUS, a, um, _Étranger_. SYN. Extrarius, extraneus, exterus, alienigena, extrinsecus accedens, adventitius, peregrinus, advena. )( Domesticus. USUS: Externa commoda, et ad corpus pertinentia. Canum amor in dominos, odium in externos. Animos externa et adventitia visione pulsare. Adjumenta externa et adventitia.

EXTĔRO, is, trīvi, trītum, ere, a. _Broyer_; _digérer_. SYN. Comminuo, digero, conficio. USUS: Calor stomachi ad exterendum cibum.

EXTERRĔO, es, rŭi, ĭtum, ere, a. _Épouvanter_. SYN. Perterreo. ADV. Præter modum. USUS: Admotis dolorum facibus exterrentur plerique. Cf. Terreo.

EXTĔRUS, a, um, _Étranger_. SYN. Externus. )( Domesticus. USUS: Exteræ nationes. Cf. Peregrinus.

EXTĬMESCO, is, mŭi, escere, n. et a. _Être épouvanté_; _craindre_, _redouter_. SYN. Pertimesco. USUS: Unum extimescendum est, ne quid turpiter faciamus. Cf. Timeo.

EXTĬMUS, a, um, _Qui est à l’extrémité_; _le dernier_. SYN. Extremus. USUS: Orbis cœlestis extimus.

EXTISPEX, ĭcis, m. _Devin qui observait les entrailles des victimes_. SYN. Aruspex. USUS: Ars extispicum.

EXTOLLO, is, tŭli, ēlātum, ere, a. _Lever_, _relever_; _ranimer_. SYN. Effero, erigo, animos tollo, insolentem facio. )( Deprimo. USUS: Aliquem laudibus in cœlum; rerum verbis in majus extollere. Extollere jacentem et erigere. Libertas pressa tandem caput extollere, erigere, se recreare incipit. Opes illum admodum extollunt. Cave addas: Suos oculos, etc. Cf. Laudo, Illustro.

EXTORQUĔO, es, torsi, tortum, ere, a. _Arracher_, _obtenir violemment_. SYN. Exprimo, aufero, eripio. ADV. Ingratiis, sero. PHRAS. Nummos aliquot extorsit, _il m’a extorqué quelques écus_. Vi pecuniam ex me expressit; invito, atque ingratiis nummos aliquot extorsit; peculii sibi aliquid expugnavit; nummorum aliquid a me exterebravit, exsculpsit; argento me emunxit. USUS: Vi ferrum, arma de manibus alicui extorquere. Sententiam alicui extorquere. Hic mihi error, dum vivo, non extorquebitur. Cf. Eripio.

EXTORRIS, e, gen. com. _Banni_, _proscrit_. SYN. Exul. Cf. Exul, Exilium.

EXTRA, _Hors_. SYN. Extrinsecus, foris. Vim exprimit remotioris loci. )( Intra. USUS: 1. Extra urbem, ostium eminere foras. Ea, quæ extra sunt, contemplari. In corpore et extra, quædam bona sunt. 2. Præter, _à part_. Extra tumultum Gallicum multis armorum vacatio est. Sunt hæc extra modum absona. Extra culpam se ponere. Extra hanc causam, nemo arma ferat.

EXTRĂHO, is, traxi, tractum, ere, a. _Extraire_, _tirer_; _prolonger_. SYN. Exstirpo, evello; produco, differo. ADV. Penitus, radicitus, stirpitus. PHRAS. Res variis modis extrahitur, _on prolonge l’affaire de toutes les façons_. Res trahitur; dies producitur; res protrahitur, ducitur, differtur; mora rebus alia et alia injicitur, intercedit; dies unus, alter, tertius agendæ rei eximitur. Cf. Differo. USUS: 1. Epicurus ex hominum animis radicitus extrahit religionem. Extrahere ex animo sententiam alteri. 2. Libero, eripio, _arracher_, _délivrer_. Extrahere se e negotio. Rempublicam periculis extrahere. 3. Produco, differo, _traîner en longueur_, _prolonger_. Res variis calumniis extracta est. Diem, senatum, judicium extrahere. Certamen in noctem extrahere, _prolonger le combat jusqu’à la nuit_.

EXTRĀNĔUS, a, um, _Extérieur_, _étranger_. SYN. Extrarius. USUS: Res, bona extranea. Cf. Externus, Peregrinus.

EXTRĂORDĬNĀRĬUS, a, um, _Extraordinaire_, _inusité_. SYN. Extra ordinem. )( Legitimus. USUS: Extraordinarios honores accipere. Pecunia extraordinaria. Cupiditatibus extraordinariis adeo non indulgeo, ut vix quotidianis satisfaciam.

EXTRĀRĬUS, a, um, _Extérieur_. SYN. Externus. )( Interior. USUS: Extraria defensio.

EXTRĒMĬTAS, ātis, f. _Extrémité_, _bout_, _fin_. SYN. Ora. USUS: Cœli nulla ora, nulla extremitas. Omnem infinitatem peragrabat, in nulla extremitate consistens.

EXTRĒMO, _A la fin_. SYN. Ad extremum, postremo.

EXTRĒMUM, _Terme_, _fin_. SYN. Ultimum, finis. USUS: 1. Quod non habet extremum, infinitum est. 2. ADV. Tandem, _cum_ ad, _pour la fin_. Non illi animus, non fides ad extremum defuit.

EXTRĒMUS, a, um, _Extrême_, _dernier_. SYN. Postremus, ultimus, novissimus. )( Infimus, primus. PHRAS. Res ad extremum venit, _la chose est dans une situation désespérée_. Ad ultimum dimicationis ventum est. Ad ultimum laboris ac periculi ventum est. Res est in extremum deducta casum. Ad ultima propellimur; omnia extrema, ultima tentanda nunc sunt, et audenda. Cf. Finis, Periculum, Despero. USUS: Cœlum extremum atque ultimum mundi. Extremum discrimen; in extremo libro. Extrema in oratione. In extremis litteris erat.

EXTRĪCO, as, avi, atum, are, a. _Débarrasser_, _démêler_. SYN. Explico, expedio, evolvo. USUS: De negotio tuo nihil adhuc extrico. Cf. Expedio, Explico.

EXTRĬNSĔCUS, _Au dehors_, _à l’extérieur_. SYN. Extra, foris. USUS: Pulmones adducunt spiritum extrinsecus. Extrinsecus inaurata columna. Re extrinsecus terribili objecta. Cf. Extra.

EXTRŪDO, is, trūsi, trūsum, ere, a. _Chasser_, _repousser_, _éloigner_. SYN. Ejicio, exturbo. )( Retineo. ADV. Quamprimum. USUS: Domo aliquem, quin amicitia extrudere. Cf. Ejicio.

EXTUNDO, is, tŭdi, tūsum, ere, a. * _Créer_, _produire_; _arracher_. USUS: Labor extundit artes, extundit fastidium. Cf. Exprimo.

EXTURBO, as, avi, atum, are, a. _Chasser par force_, _bannir_. SYN. Per vim ejicio, expello, dejicio, everto. ADV. Nominatim. USUS: 1. Exturbari domo, fortunis, numero vivorum. 2. TRANSL. Ægritudinem ex animo, lassitudinem ex membris exturbare. Cf. Pello, Ejicio.

EXŪBĔRANTĬA, æ, f. _Abondance_.

EXŪBĔRO, as, avi, are, n. _Regorger_, _abonder_. SYN. Abundo. USUS: Annus pomis exuberat. Cf. Copia.

EXUL, ŭlis, m. _Exilé_. SYN. Extorris, ejectus, relegatus. )( Civis. PHRAS. Multi egregii viri exules facti sunt, _un grand nombre d’hommes illustres furent exilés_. Complures viri insignes inique relegati; e patria amandati, expulsi, ejecti, ablegati sunt; exulaverunt; exilio mulctati, damnati sunt; patrium solum vertere compulsi, coacti sunt; patriam exules reliquerunt; urbe, domo, penatibus, foro, congressu civium extorres fuerunt; patria cedere coacti sunt; in exilium projecti sunt; patriæ finibus prohibiti; in ultimas terras deportati; in ultimum pene rerum humanarum terminum relegati, amandati sunt. USUS: Vagus exul errabat undique. Reducere, restituere exules. Cf. Exilium, Exulo.

EXULCĔRO, as, avi, atum, are, a. _Ulcérer_; _irriter_, _aigrir_. SYN. Ulcus facio, corrumpo. )( Concilio. ADV. Clam. USUS: Animus suspicionibus exulceratus. Non modo non exulcerasti ejus gratiam, sed conciliasti.

EXŬLO, as, avi, atum, are, n. _Être banni_, _proscrit_, _exilé_. SYN. Exul sum; exilii causa solum verto, _vel_ muto; in exilio sum. PHRAS. 1. Sponte sua exultavit, _il s’exila volontairement_. Voluntarium conscivit exilium; sponte urbe cessit, migravit, excessit; exulatum iit, abiit; in exilium profectus est; patriam reliquit; solum vertit, mutavit; exilio patriam sedem mutavit. 2. Tarquinii merito Roma exularunt, _c’est justement que les Tarquins furent bannis de Rome_. Merito urbe pulsi; Roma exacti, extrusi, ejecti, exterminati sunt. Roma abire, egredi, cedere, migrare, recedere, exire; in exilium ire; exulatum abire jussi sunt; Romam relinquere coacti sunt. Cf. Exul, Exilium.

EXULTĀTĬO, ōnis, f. _Joie immodérée_, _transport_. USUS: Illa exultatio Athamantis.

EXULTO, as, avi, are, n. _Bondir de joie, d’orgueil, etc._ SYN. Efferor gaudio; gaudio triumpho; voluptate, _vel_ lætitia nimia gestio. )( Lamentor. ADV. Audacius, effuse, immoderate, inaniter, palam lætitia, palam luctu, juveniliter. USUS: Alacris exultat improbitas in victoria. Otio, rebus secundis, gaudio exultare, et triumphare. Exultaret et triumpharet oratio. Elatus gaudio, animi lætitia exultans. Temere gestiens, furens, et exultans. Furor exultans. Cf. Gaudium, Lætor.

EXŬO, is, ŭi, ūtum, ere, a. _Dépouiller_. SYN. Spolio corpus, corpus nudo, vestem detraho, ornatu denudo. )( Induo. USUS: 1. Omnem humanitatem, fidem, obsequium, jus fasque exuere. Arrogantiam exuere; hominem exuere, _dépouiller tout sentiment d’humanité_. 2. Extrico, _se débarrasser de_. Laqueis se exuere. 3. Vestem pono, depono, _se déshabiller_. Vestem, se veste exuere.

EXŪRO, is, ussi, ustum, ere, a. _Brûler_, _consumer_, _anéantir_. USUS: Mihi ex animo exuri non potest, esse DEUM. Cf. Comburo, Concremo, Ignis.

EXUSTĬO, ōnis, f. _Combustion_. USUS: Exustiones, eluviones terrarum, _les inondations et les embrasements_.

EXŬVĬÆ, ārum, f. pl. _Dépouilles_. SYN. Spolia. USUS: Locus exuviis nauticis, et classium spoliis ornatus. Exuviæ leonis, asini, serpentis; bubulæ exuviæ. Exuvias defuncti terræ demandare, _enterrer un mort_.

F

FĂBA, æ, f. _Fève_. SYN. Legumen maximum. USUS: Faba abstinuere Pythagorici, quasi eorum cibo mens, non venter infletur. Faba inflationem magnam habet.

FĀBELLA, æ, f. _Récit_, _anecdote_, _historiette_, _conte_. SYN. Fabula. EPITH. Tota, vetus, anilis, commentitia. Latina. USUS: Vetus fabella narratur. Cf. Fabula.

FĂBER, ri, m. _Ouvrier_, _artisan_. SYN. Opifex, artifex. EPITH. Lignarius et optimus. PHRAS. Faber est admodum peritus, _il est fort habile ouvrier_. Inventor et machinator bellicorum operum; qui miri artificii machinationes summa celeritate promoveat; fabrilium operum magister excellens est. USUS: Adhibere non modo ut architectos, sed ut fabros ad ædificandam rempublicam.

FĂBRĒ, _Artistement_, _habilement_. SYN. Affabre, artificiose, scite, miro opere, summo artificio. USUS: Argentum fabre factum.

FĂBRĒFĂCĬO, facis, fēci, factum, ere, a. _Construire_, _façonner avec art_. SYN. Artificiose compono, ædifico. USUS: Astutiam fabrefacere. Vasa fabrefacta.

FĂBRĬCA, æ, f. _Atelier_; _confection_, _structure_. SYN. Fabricatio, ars fabrilis. EPITH. Admirabilis, crudelis, diligens, divina, incredibilis. USUS: Incredibilis illa naturæ fabrica. Quam solers subtilisque descriptio, quamque admirabilis fabrica membrorum. Vulcanus Lemni fabricæ præest.

FĂBRĬCĀTĬO, ōnis, f. _Travail_, _mise en œuvre_, _construction_. SYN. Fabrica. USUS: Si erit tota hominis fabricatio perspecta.

FĂBRĬCĀTOR, ōris, m. _Constructeur_, _ouvrier_. SYN. Architectus, artifex, ædificator. USUS: Minutorum opusculorum fabricator. Ille fabricator tanti operis DEUS.

FĂBRĬCOR, aris, atus sum, ari, d. _Faire_, _façonner_, _fabriquer_. SYN. Fabrico, architector. ADV. Incredibiliter. USUS: Fabricemur verba, _forgeons_, _créons des mots_. Vim esse aliquam cum prudentia et consilio, quæ finxerit, et fabricata sit hominem. Cf. Ædifico.

FĂBRĬLIS, e, gen. com. _D’ouvrier_, _d’artisan_. USUS: Erratum fabrile.

FĀBŬLA, æ, f. _Récit_, _histoire_; _fable_, _conte_. SYN. Res commentitia, apologus, scenæ argumentum. EPITH. Decantata, falsa, ficta, commentitia, incredibilis, nova, obscœnissima. USUS: 1. Lupus in fabula. Decantata fabula. Num fabulis credam? 2. Comœdia, Tragœdia, _pièce de théâtre_, _poëme_. Festive fabulam egisti. Fabulam ætatis peregit. Fabulam dare, exigere, conficere. 3. Deridiculo sum, _devenir la fable de tout le monde_. Fabula sto. Vulgi tabulam fieri.

FĀBŬLŌSUS, a, um, _Fabuleux_; _dont on raconte beaucoup de fables_. SYN. Fabulis poeticis decorus; de quo multa finguntur. USUS: Fabulosa antiquitas.

FĂCESSO, is, cessii, _vel_ cessīvi, ītum, ere, a. et n. _S’éloigner_. SYN. Abeo. ADV. Paulisper. USUS: Facessant homines importuni, _loin de nous ces importuns_. 2. Creo, exhibeo, _créer_, _produire_, _causer_, _susciter_. Periculum alicui, molestiam, negotium facessere, _susciter des ennuis, des affaires à qqn_. Cf. Abeo.

FĂCĒTĒ, _Plaisamment_; _élégamment_. SYN. Concinne, venuste, ridicule, salse. USUS: Facete, venuste, breviter, acute dicere.

FĂCĒTĬÆ, ārum, f. pl. _Traits d’esprit_; _plaisanteries_. SYN. Jocus, sales, lepor, argutiæ, suavitas, urbanitas, festivitas; cavillatio, dicacitas. EPITH. Asperiores, multæ, perpetuæ, politissimæ. PHRAS. Facetiis suis multos oblectat, _il amuse tout le monde par ses plaisanteries fines, son enjouement_. Ita belle, scite, venuste; ita argute, ingeniose, festive, lepide jocatur, ut audientes mira voluptate perfundat; facetiis ita valet, ut singulis pene verbis risum commoveat, excitet; ejus facetiis et jocationibus mire capiuntur multorum animi; multæ politissimæque sunt in eo facetiæ. Nihil illo est festivius, lepidius; lepore, festivitate, elegantia morum conferendus cum illo nemo est. Lepores tot habet, ac loquendi suavitates, multorum ut amorem sibi conciliet. Cf. Jocus. USUS: Libandus est ex omni genere urbanitatis facetiarum quidam lepor. Sale conditus et facetiis Cæsar. Sale tuo et lepore et politissimis facetiis multos erexisti.

FĂCĒTUS, a, um, _Enjoué_, _fin_, _spirituel_, _divertissant_. SYN. Festivus, argutus, concinnus, scitus, urbanus, venustus, elegans, salsus, acutus, dicax. )( Insulsus. PHRAS. Homo est mire facetus, _cet homine est très spirituel_. Quo nemo lepore et festivitate conditior; qui nusquam non urbanum et venustum sermonem inducat; qui persalse una et perhumaniter jocatur; longe a scurrili dicacitate remotus; cujus joci nihil de gravitate decerpant. Homo est, jocosa dicta scite admodum in quoslibet jactare gnarus; ingenio nec rustico, nec absurdo; minime omnium severo et tetrico; qui jocum movere, sermone uti vel molli, vel pervicaci queat; cui leporis plurimum inest; cujus facetiæ prorsus venustæ; qui ridiculus omnino ac festivus, vultu adjuvante et voce, et ipso genere sermonis; homo sale conditus et facetiis. Homo dulcis, festivique sermonis, ac perfacetus; in quo multus lepos, multæque facetiæ; qui dicendi sale, et acute faceteque dictis plurimum valet; ex quo rusticum nihil exeat, sed venusta multa, et perfaceta multa; natura dicax et festivitate conditus, ac ne inter seria quidem risu satis temperans. Cf. Jocor. USUS: Ante facete dictum emissum hærere debet, quam cogitari potuisse videatur. Faceti narratores quidam, vultu adjuvante, et voce, et ipso genere sermonis. Cavillator facetus et ridiculus.

FĂCĬES, ēi, f. _Visage_, _figure_, _physionomie_. SYN. Species oris, vultus. EPITH. Clara, crebra, egregia, eximia, illustris, nova, pulchrior, formidolosa. USUS: 1. Quæ nobis fingere non possumus, facies, vultus, sonus. 2. Forma, status, species, conditio, _forme_, _figure_, _apparence_, _image_. Formam et tanquam faciem honesti vides. Faciem præsentis reipublicæ describere. Cf. Vultus.