Lexicon Latinum

Part 58

Chapter 583,021 wordsPublic domain

Ĕpiscŏpus, i, m. _Évêque_. SYN. Antistes Sacrorum, Præsul. PHRAS. 1. Episcopus creatus est, _il fut créé évêque_. Ad Episcopi gradum, ordinem, honorem evectus est; in Antistitum sacrorum ordinem adscriptus, adlectus, cooptatus est. 2. Episcopatum Albanensem accepit, _il reçut l’évêché d’Albe_. Ad insulas Albanenses evocatus est; Albanensis Ecclesiæ cura illi demandata est. Rerum sacrarum princeps apud Albanenses; Albanensium Antistes renuntiatus est. Jus summum sacrorum apud Albanenses obtinuit; summo apud Albanenses sacerdotio auctus, ornatus est; Albanensium Ecclesiæ præfectus, præpositus est; Præsul datus est. Mitra pedoque in Albanensium Antistitem est inauguratus. 3. (Episcopus suffraganeus, VULG.), _Coadjuteur_. Episcopi vicarius; qui vicariam Ecclesiæ procurationem, administrationem habet; Episcopi partes agit; munus sustinet, peragit, exequitur, præstat. 4. Episcopatum erigere, _ériger un évêché_. Urbem Episcopi sede ornare; Episcopi sedem in urbe collocare.

ĔPISTŎLA, æ, f. _Lettre_. SYN. Litteræ. EPITH. Antiquissima, valde bella; brevis, brevior, brevissima, disertissima, dulcissima, elegantissima, extrema, falsa, grandis, gratissima, gravis, plena rerum, hodierna, inscripta patri suo, paulo gravior, inanis, innocens, tempestiva, interior, jucundior, levior, liberior, longior, longissima; maxima, minuscula, modestior, objurgatoria, optima, perhumana, pervetus, pervulgata, plena consilii summæque benevolentiæ, plena festinationis et pulveris, plena jucunditatis, plena stomachi et querelarum, plenior, ponderosa, plena omnium non modo actorum, sed etiam opinionum, præclara, propior, proxima, pusilla, recens, recentior, recentissima, suavis et gravis, superior, tantula, verbosior, vetus. Epistolæ crebræ longæque, dignæ, primum iniquæ, deinde contrariæ, postremo in aliquem contumeliosæ, jucundæ, molestæ, multæ, odiosæ, plenæ omnium probrorum, quotidianæ, selectæ, cum sparsæ sale humanitatis, tum amoris notis insignes, suavissimæ, subtiles. USUS: 1. Epistolam scribere plenam festivitatis et leporis; exarare, elucubrare. Dictare, texere epistolam plenam stomachi et querelarum; epistolam bene longam, sparsam sale humanitatis et amoris notis insignem mittere, _écrire une lettre_. 2. Epistolam elicere, _obtenir une lettre_. 3. Lacessere epistola, obtundere, _fatiguer qqn par des lettres_. 4. Afferre; reddere epistolam, requirere, exspectare, _rendre, attendre une lettre_. 5. Epistolam accipere, _recevoir une lettre_. 6. Epistolam complicare, obsignare, _plier, cacheter une lettre_. 7. Epistolam resignare, solvere, aperire, vinculum epistolæ solvere, _décacheter une lettre_. 8. Epistolæ rescribere, respondere, _répondre à une lettre_. 9. Epistolam dilacerare, conscindere, _déchirer une lettre_. 10. Epistolam comprimere, supprimere, premere, _anéantir une lettre_. Cf. Litteræ, Scribo.

ĔPĬTĂPHĬUM, ii, n. _Épitaphe_, _inscription_ _tumulaire_. SYN. Sepulcri inscriptio.

ĔPĬTŎME, ēs, f. _Extrait_, _abrégé_. SYN. Compendium capita libri et summam complectens. USUS: Epitomen Bruti mihi mittas.

ĒPŌTO, as, avi, atum, are, a. _Boire entièrement_. USUS: Veneno epoto concidit.

ĔPŬLÆ, arum, f. pl. _Banquet_, _festin_. SYN. Cibi præstantes, exquisiti. EPITH. Conquisitissimæ, funestæ, horribiles, moderatæ, profusæ, pulcherrimæ, quotidianæ, solemnes. USUS: Epulis exquisitis mensas exstruere. Apud vos nec libidinum, nec epularum modus est. Mens cogitationum epulis saturata. Cf. Convivium.

ĔPŬLĀRIS, e, gen. com. _De table_, _de festin_. USUS: Epularis accubatio amicorum.

ĔPŬLĀTĬO, ōnis, f. _Repas_, _festin_. USUS: Quæ ad mensam et epulationem attinent. Cf. Convivium.

ĔPŬLO, ōnis, m. _Épulon_, _prêtre qui présidait aux festins des sacrifices_. USUS: Epulones Jovis maximi. Præfecti epularum, qui epulas Diis instituendi potestatem habebant.

ĔPŬLOR, āris, atus sum, ari, d. _Assister à un festin_, _faire bonne chère_. SYN. Convivor; epulas do. ADV. Modice, opipare. USUS: Opipare, hilarem in modum cum sodalibus epulabamur. Cf. Convivium.

ĔPŬLUM, i, n. _Festin_, _banquet_. SYN. Convivium publicum. EPITH. Funebre, magnificum. USUS: Epulum dare populo. Sepulcrum alicujus cantibus, et epulis celebrare.

ĔQUA, æ, f. _Cavale_. USUS: Greges nobilissimarum equarum abacti.

ĔQUES, ĭtis, m. _Chevalier romain_; _cavalier_. SYN. Qui equo meret, vir equestris ordinis. USUS: Equitum turma; equitum manus. Equites ordini senatorio proximi. Equites desultorii, dimachi, _dragon_, loricati, _cuirassier_.

ĔQUESTRIS, e, gen. com. _Des chevaliers_, _de l’ordre équestre_; _de cavalier_. SYN. Quod equitum est. EPITH. Dignus contumelia, honestus, cumprimis honestus, eruditissimus et Græcis litteris antiquitatisque nostræ, scriptorum veterumque litterate peritus. Amicissimus, locuples, ornatissimus, spectatus, splendidus, gratiosus, splendidissimus. Auxiliarii, boni et locupletes, conjunctissimi concordia, cupidi alicujus rei, graves, non obscuri, neque ignoti, illustres, non optimi, veteres, nudi, plurimi, lautissimi et honestissimi, proximi dignitate ordinis senatorii. USUS: Equestres pedestresque copiæ. Equestris splendor. Statua equestris. Cicero equestri loco natus. Equestris pugna. Equestris procella, _charge de cavalerie_.

ĔQUĬDEM, _Certes_, _certainement_. SYN. Ego quidem, ego vero, et quidem, quidem. USUS: Equidem doleo, quod male habeas. Vestræ equidem cœnæ jucundæ sunt.

ĔQUĪNUS, a, um, _De cheval_, _de jument_. USUS: Seta equina.

ĔQUĬTĀTŬS, ūs, m. _Cavalerie_. SYN. Equitum turmæ; equitum munus, agmen equestre; alarii, equestres copiæ. USUS: Ita paratus ab equitatu et peditatu, ut, etc.

ĔQUĬTO, as, avi, atum, are, n. _Aller à cheval_. SYN. Equo vehor, _vel_ vector, equo iter facio, in equo sedeo, vehor. USUS: Equitabat cum suis delectis equitibus. Cf. Equus.

1. ĔQUŬLĒUS, ei, m. _Jeune cheval_, _poulain_. SYN. Equulus. USUS: Equuleorum vis effrenata fame debilitatur.

2. ĔQUŬLĔUS, ei, m. _Chevalet_. USUS: Ex equuleo suspendi, equuleo torqueri, _éprouver les tourments du chevalet_. Ponite vobis ante oculos vincula, verbera, equuleum, carnificem, tortorem.

ĔQUŬLUS, i, m. _Poulain_. SYN. Junior equus, equuleus. EPITH. Nobilis, argenteus.

ĔQUUS, i, m. _Cheval_. EPITH. Æneus, alacer, ferocitate exsultans, fortis, victor, inanis, intractatus et novus, melior, nobilis, pretiosus, publicus. PHRAS. 1. In equum ascendere, _monter à cheval_. In equum insilire; conscendere, inscendere equum. 2. Equo imponi, _être hissé sur un cheval_. In equum sublatus, illatus, impositus, subjectus est. 3. Equo insidere, _être assis sur un cheval_. Equo vehi, vectari, in equo sedere, vehi, equo sublimem ire. 4. Equo proficisci, _partir à cheval_. Equo expeditum provolare, flumen transmittere; equo se conferre aliquo; advehi equo; citato equo ferri. 5. Equum concitare, _pousser un cheval, le faire courir_. Admittere equum in hostem, equo calcaria subdere, adhibere, admovere. Citare equum; equum calcaribus incendere, incitare; equum in hostem agere, jumentum calefacere, cursum equi incitare; equum calcaribus concitare. 6. Equo celerrime provehi, _courir au grand galop_. Citato equo; equo calcaribus incenso; subditis calcaribus, effuso cursu ire, ruere, proruere, provolare; laxatis habenis invehi; effusis habenis evehi; detractis frenis equum concitatum calcaribus permittere; effrenatum equum, equum effrenum in hostem immittere. 7. Ex equo descendere, _descendre de cheval_. Desilire in pedes; desilire, descendere ex equo. 8. Equites jussit ex equis descendere, _il ordonna aux cavaliers de descendre de cheval_. Equitem ad pedes deduxit. 9. Ex equo decidit, _il tomba de cheval_. Jam dudum ægre hærens in equo ad terram defluxit; ex equo cecidit, decidit; de equo lapsus est. 10. Ex equo præcipitatus est, _son cheval le jeta à bas_. Effusus in præceps est; equo dejectus est. Cf. Cado, Decido. 11. Circumagere frenis equum, _tourner bride_. 12. Frenos inhibere, _serrer le mors_. 13. Equo advehi, adequitare equo, advolare, _accourir à cheval_. 14. Equos jungere currum tracturos, _atteler des chevaux à un char_. 15. Equos abjungere, _dételer les chevaux_.

ĒRĀDĪCO, as, avi, atum, are, a. _Arracher_. SYN. Evello. Cf. Destruo.

ĒRĀDO, is, rāsi, rāsum, ere, a. _Arracher_, _extirper_. SYN. Ex animo cupidinem eradere.

ĒRECTUS, a, um, _Élevé_; _fier_, _superbe_; _animé_. SYN. Stans, celsus. USUS: Is vagatur lætus, et erectus toto foro. Alacri animo, et erecto. Erectior hac oratione senatus. Cf. Alacris.

ĒREPTĬO, ōnis, f. _Spoliation_, _vol_.

ĒREPTOR, ōris, m. _Voleur_. SYN. Direptor. USUS: Iste bonorum possessor, ereptor, expulsor. Civitatis, libertatis ereptor.

ERGA, _Envers_, _pour_. SYN. Adversum, adversus. USUS: Tua voluntas erga me, meaque erga te par et mutua. Habere benevolentiam erga aliquem. Summa Pompeii merita erga me meamque salutem. Tuum erga meam dignitatem studium.

ERGASTŬLUM, i, n. _Prison d’esclaves_. SYN. Mancipiorum carcer. USUS: Compingere aliquem in ergastulum. Ergastula solvere, captivos liberare.

ERGO, _A cause de_; _donc_. SYN. Igitur, causa. USUS: Ergo nemo non miser est. Virtutis ergo præmio donare, _récompenser la vertu_, _donner le prix de sagesse_. Funeris ergo ne plangant mulieres.

ĒRĬGO, is, rexi, rectum, ere, a. _Dresser_, _relever_. SYN. Tollo, extollo, excito. )( Inclino, abjicio. ADV. Alte, paululum se. USUS: 1. Natura cum cæteras animantes abjecit ad pastum, solum hominem erexit, et ad cœli conspectum excitavit. 2. Excito, confirmo, consolor, invito, _relever de l’abattement_, _rendre le courage_, _ranimer_. Erigere animum demissum et depressum, et respirare e metu. Erigere et recreare afflictum. Ad audiendum aures erigere, et animum attendere. Quem fortuna erexit ad gloriam, virtus extulit ad laudem. Erigere, rectum constituere, levare, attollere. Erigere se et in pedes excipere. Erigere se, et corpus in cubitum levare. Cf. Confirmo, Consolor.

ĒRĬPĬO, is, ŭi, reptum, ere, a. _Emporter_, _enlever de force_; _délivrer_. SYN. Aufero, adimo, extorqueo. )( Do, confero. ADV. Ad extremum e manibus, crudeliter, impune, plane, plane alacritatem animi, privatim, publice, indignissime civitati, nominatim, penitus, subito, undique. PHRAS. Vide, ne tantum tibi bonum eripiatur, _veillez à ce que l’on ne vous ravisse un si grand bien_. E manibus extorqueatur; e manibus elabatur; tibi excutiatur; ne tanto bono frauderis; ne alius id bonum occupet, præcipiat. Cf. Amitto, Jactura, Perdo. USUS: 1. Eripere sibi tempus aliquod ex summis occupationibus. Facultatem simul ac voluntatem gerendæ rei mihi eripuit. Lucem alicui, vitam, conspectum rei optatissimæ eripere. 2. Libero. Aliquem e miseriis; alicui timorem eripere. E morte tuus te pudor eripuit. Cf. Libero, Privo, Furor.

ĒRŌDO, is, rōsi, rōsum, ere, a. _Ronger_. SYN. Arrodo, derodo.

ĒRŎGĀTĬO, ōnis, f. _Distribution_. SYN. Distributio. USUS: Erogatio pecuniæ.

ĒRŎGO, as, avi, atum, are, a. _Distribuer_. SYN. Distribuo. ADV. Privatim, publice. USUS: Erogasti pecunias ex ærario. Pecunia in classem erogata. Cf. Largior.

ERRĀBUNDUS, a, um, _Errant_. USUS: Errabundi domos pervagabuntur.

ERRĀTĬCUS, a, um, _Quierre_, _vagabond_. USUS: Vitis erratico et multiplici lapsu serpens.

ERRĀTĬO, ōnis, f. _Action d’errer_, _de s’égarer_. SYN. Error. USUS: In cœlo nec fortuna, nec erratio, nec vanitas inest.

ERRĀTUM, i, n. _Erreur_, _faute (involontaire)_. SYN. Mendum, error. EPITH. Commune, fabrile, intolerabile, minimum. USUS: Agnoscere erratum; errato veniam petere. Defendas velim tolerabile erratum. Non hoc meum erratum est, sed tuum. Cf. Error.

ERRO, as, avi, atum, are, n. _Errer_, _se tromper_. SYN. Labor, pecco, offendo, prolabor, per errorem labor, errore ducor, in errore versor, error mihi objectus est, consilio labor, errore captus sum, in errorem rapior, in culpa sum; vagor, evagor. ADV. Diutius, latius, licenter, longe, multum, pariter, propemodum, valde, vehementer. PHRAS. 1. Errare cujusvis hominis est, _tout homme peut se tromper_. Imprudentia labi; titubare aliquando et hallucinari; vulgi opinione in errorem rapi, omnium est. Nemo est, qui non offendat sæpius, et aliquo incurrat; qui nihil peccati admittat; qui semper consistat; qui ab officii religione interdum non declinet; qui nihil peccet; cujus nullum sit delictum, lapsio, titubatio; cui nullus usquam error objiciatur, offundatur; qui de via, de recto non aberret; quem nullus error implicet. Cf. Labor, Pecco. 2. Multum erras, _vous vous trompez beaucoup_. Tota erras via; toto cœlo aberras; janua aberras; a via degrederis, deflectis, declinas, divertis. 3. In portu impingis, _vous bronchez dès le premier pas_. In limine offendis. USUS: Cujusvis hominis est errare, nullius nisi insipientis, in errore perseverare. Errare malo cum Platone, quam cum his sapere. Cf. Error, Aberro.

ERROR, ōris, m. _Erreur_, _faute_. SYN. Peccatum, erratum, erratio, lapsio, prolapsio, falsa opinio; culpa, flagitium. EPITH. Communis, diuturnus, humanus, longus, magnus, maximus, mediocris, obscurus, perniciosus, similis, summus, tantus, turpis; magni, maximi, multi, privati, turbulenti, varii. PHRAS. 1. In errorem conjicere aliquem, _induire qqn en erreur_. In errorem inducere; errorem alicui objicere; errorem gignere, creare; errorem alicui offundere; erroris complere aliquem; erroris implere. 2. In errore esse, _être dans l’erreur_. Errore capi; falsa opinione duci, imbui, affici; errorem cum lacte sugere; in errore versari; error me tenet et veri ignoratio; error et caligo in animo effusa est; errores me implicant; erroribus cæcari; in errorem labi, mente labi. 3. Errorem deprehendere, _saisir sa méprise_. Erratum agnoscere; caliginem discutere; e tenebris in lucem emergere. 4. Errorem alicui adimere, _ouvrir les yeux à qqn_. Errorem eripere, depellere, tollere, eximere, extorquere. Deducere aliquem ab errore, avertere. Errore alterum exsolvere, levare. Errorem corrigere. 5. Errorem deponere, _revenir d’une erreur_. Redire rectam in semitem; veram in viam redire. 6. Errore carere, _être sans faute_. Cf. Peccatum, Flagitium.

ĒRŬBESCO, is, rŭbŭi, escere, n. _Rougir_. SYN. Rubeo, pudet. PHRAS. Ad criminis suspicionem erubuit, _il rougit au seul soupçon de crime_. Suffusus illi rubor est; rubore suffusus fuit; rubor consecutus est; capite demisso terram intuitus est; in ruborem datus est. Cf. Pudet, Verecundus. USUS: Non erubuit ille ora vestra. Pudici etiam de pudicitia loqui erubescunt. Digna res est, in qua omnes erubescant.

ĒRUCTO, as, avi, atum, are, a. et n. _Roter_; _vomir_. SYN. Ructo, jacto, crepo, erumpo. ADV. Turpissime. USUS: In convivio eructant cædem bonorum, _dans leurs festins, ils vomissent des menaces de mort contre les gens de bien_.

ĒRŬDĬO, is, īvi _vel_ ĭi, ītum, ire, a. _Former_, _instruire_. SYN. Doceo, instituo, imbuo, instruo; ad humanitatem informo, expolio, operum initia trado. ADV. Egregie. USUS: Erudire juventutem laboribus; aliquem in jure civili. Erudire liberos ad pietatem, ad majorum instituta. Cf. Doceo.

ĒRŬDĪTĬO, ōnis, f. _Savior_, _science_, _instruction_. SYN. Doctrina, institutio. EPITH. Digna, liberalis, perfecta, præclara, summa. USUS: Vir præstans ingenio, præclara eruditione, doctrina perfecta. Cf. Litteræ, Eruditus.

ĒRŬDĪTĒ, _Savamment_, _en homme instruit_. USUS: Eruditius disputare.

ĒRŬDĪTUS, a, um, _Instruit_; _savant_, _habile_. SYN. Doctus, perpolitus, philologus. ADV. Leviter, liberaliter, maxime, perfecte, plane. USUS: Eruditus, qui omnibus bonis artibus politus est. Doctrina et optimarum artium studiis eruditus. Socraticis disciplinis et institutionibus eruditus. Homo de schola et a magistro, et Græcis litteris eruditus; animus eruditus, qui semper aliquid ex se promat, quod delectet. Græci diutina servitute ad nimiam assentationem eruditi. Eruditus in Philosophia. Cf. Doctus, Peritus, Discipulus, Ingeniosus.

ĒRUMPO, is, rūpi, ruptum, ere, a. _Sortir avec impétuosité_, _s’élancer_; _éclater_, _se montrer_. SYN. Exeo, evado, eruptionem facio; exardeo, effervesco. ADV. Aliquando, undique fortiter. PHRAS. 1. Erumpet tandem hoc malum ad perniciem civitatis, _ce mal éclatera enfin pour le malheur de la cité_. Emerget, ebulliet, prorumpet latens malum; vincula claustraque omnia perfringet tecta eatenus et dissimulata perfidia; consilia illa nefaria, compressa ad hunc diem et constricta subito se profundent et ejicient. Fiet quædam velut vitiorum eruptio; effundet se ad urbis perniciem pestilens id malum. 2. Erumpunt ex capta urbe, _ils se précipitent hors de la ville prise d’assaut_. Effundunt se portis; ejiciunt se ex urbe; evolant ex urbe; projiciunt se ex urbe; erumpunt se portis foras; profundunt se portis; proripiunt se portis foras; eruptionem ex urbe faciunt; refractis portarum claustris ex urbe provolant, effunduntur. Cf. Impetus. USUS: Erupit tandem e latebris conceptus dudum furor. Vis improborum diu collecta et inveterata compresso odio erumpebat in actum; in fortunas civium. Venus, risus erupit; vitia erumpunt.

ĒRŬO, is ŭi, ūtum, ere, a. _Extraire_; _découvrir_; _arracher_, _déraciner_. SYN. Eligo, eripio, extraho, protraho. USUS: Aliquid indagare, invenire; e tenebris, ex abdito eruere. Eruere obruta. Hoc nunquam mihi erues, _vous ne m’enleverez jamais cette idée de l’esprit_. Cf. Extraho.

ĒRUPTĬO, ōnis, f. _Sortie_; _invasion_, _excursion_. EPITH. Præclara, salutaris. USUS: Fecere acrem eruptionem obsessi, _les assiégés firent une sanglante sortie_. Fortius obsidentes eruptionem sustinuere, repulere, repressere.

ESCA, æ, f. _Nourriture_. SYN. Cibus. EPITH. Contemptissima, temperata. USUS: Voluptas esca malorum, qua capiuntur, ut hamo pisces. Tenuissimo victu, contemptissimis escis et potionibus vivere. Escam cuidam objicere, spargere.

ESCŬLENTA, ōrum, n. pl. _Mets_. SYN. Escæ, cibi. USUS: Ea pars oris, qua esculentis et poculentis natura iter patefecit.

ESCŬLENTUS, a, um, _Nourrissant_, _succulent_. SYN. Escas redolens. USUS: Frusta esculenta. Eligere, quæ sunt esculenta.

ESSĔDĀRĬUS, ii, m. _Soldat qui combat sur un char_. SYN. Auriga essedi.

ESSĔDUM, i, n. _Char_. USUS: Vehebatur essedo tribunus. Vehiculi genus.

ESTO, _Soit_. Vox concedentis. USUS: Esto hoc imperite. Esto, concedatur hæc quoque acerbitas.

ĒSŬRĬES, ĕi, f. _Faim_, _appétit_. SYN. Fames. USUS: Miserebar ejus esuriei. Cf. Fames.

ĒSŬRĬO, is, īvi _vel_ ĭi, ire, n. et a. _Avoir faim_. SYN. Fame fatigor, conficior; famem tolero. USUS: Nostri milites esurire et algere consueverunt. Cf. Fames.

ET, _Et_. SYN. Que, etiam, jam vero etiam, item, itemque. USUS: Ille tamen et alacer venit. Agrum ei dedisti, et immunem.

ĔTĔNIM, _En effet_, _à la vérité_. SYN. Nam, enim, sed enim, quippe. USUS: Etenim rem totam breviter recognoscite.

ĔTĒSĬÆ, ārum, f. pl. _Vents étésiens_. SYN. Venti stati, qui quotannis post Caniculæ exortum fiant diebus quadraginta. USUS: Venti etesiæ tempestivi, et salutares hominibus juxta ac pecudibus, quorum flatu nimii temperantur calores, et maritimi cursus celeres et certi diriguntur.

Ethnĭcus, i, _Païen_. PHRAS. Qui nullam Christianæ Religionis disciplinam acceperunt; quos DEUS vera sui cognitione non afflavit; quorum animi densissimis errorum tenebris involuti ea, quæ nobis divinitus affulsit, veritatis luce carent; homines a vera DEI cognitione alieni; expertes doctrinæ divinioris; falsorum numinum cultores; antiquæ superstitionis sectatores; oppressi superstitionum tenebris, verique cultus divini expertes.

ĔTĬAM, _Même_, _aussi_, _encore_. SYN. Et, item, vel. USUS: Nobis etiam illa cognitio, nihil hoc proderit, etiam nocebit gravissime. Voce, motu, forma etiam magnifica.

ĔTĬAMNUNC, _Jusqu’à présent_, _encore maintenant_. SYN. Nunc etiam, etiamnum, adhuc etiam tum. USUS: Sed tota res etiamnunc fluctuat.

ĔTĬAMSI, _Quand même_, _quoique_. SYN. Etiam ut, quamvis, licet, quantumvis, tametsi, ut, utut, etsi. USUS: Etiamsi periculum foret nullum. Etiam, ut periculi nihil sit. Ut res sit minime periculosa, tamen, etc.

ĔTĬAM ATQUĔ ĔTĬAM, _A plusieurs reprises_, _bien des fois_, _souvent_; _de plus en plus_. SYN. Magnopere; magis ac magis; magis magisque, majorem in modum.

ETSI, _Quoique_, _bien que_. SYN. Etiamsi, tametsi. USUS: Etsi non dubitabam, quin, etc.

ĔTY̆MŎLŎGĬA, æ, f. _Étymologie_. SYN. Notatio, etymon vocabuli. USUS: Verborum interpretationem et etymologiam inquirere.

ĔTY̆MON, i, n. _Étymologie_. SYN. Etymologia.

Euchăristĭa, æ, _L’Eucharistie_, _le Saint Sacrement de l’Autel_. PHRAS. 1. Sacrosanctum Christi Corpus; cœleste convivium; Epulum divinum; Hostia divina augustissimumque Christi corporis mysterium; Corporis ac sanguinis Christi divina mysteria; arcanum latentis sub panis specie Christi DEI mysterium. Cf. Communio S., Cœna Domini, Consecro S. Hostiam. 2. Eucharistiam suscipere, _recevoir la sainte Communion_. Ad mensam divinam accedere; cœlesti excipi convivio; divinum convivium celebrare; percipere sacrosancta mysteria; ad sacram synaxin accedere; inire divinum convivium; a cœlesti convivatore cœlestibus et immortalibus epulis ad aram accipi; divino pane sese reficere. Cf. Communio sacra, Viaticum sacrum.

EUGE! _Courage!_ Interjectio laudantis, gratulantis.

EUMĔNĬDUS, um, f. pl. _Les Furies_, _les Euménides_. SYN. Furiæ. USUS: Speculatrices et vindices facinorum et sceleris Eumenides.

EUNŪCHUS, i, m. _Eunuque_. SYN. Castratus.

EURĪPUS, i, m. _Détroit_. USUS: Quod fretum, quem Euripum tot motus, tantas ac tam varias habere putatis agitationes fluctuum, quot iste, etc.

ĒVĀDO, is, ēvāsi, ēvāsum, ere, n. _Sortir_, _s’échapper_. SYN. Effugio, elabor, emergo, exeo. PHRAS. Qui tandem ex hoc periculo evadam? _Comment enfin pourrai-je échapper à ce danger?_ Qua tandem ratione e discrimine emergam? ex ista flamma; ex hoc labyrintho elabar, evolabo? ex hoc judicio me eripiam? Quæ me salus hoc e periculo servabit? Qua vi, qua ope ex his laqueis me exuam? his vinculis me explicabo? has insidias, hæc tela effugiam? ex his angustiis enatabo? ex scopulis his enavigabo? Nullum exitum reperio, adeo res tota vacillat et claudicat. Ex hac nassa non exibo, nisi occulte surripiam me. Diverticulum nullum reperio. Non modo non effugiam, sed ne moram quidem mali assequar. Ni anguilla sim, non elabar. Cf. Effugio. USUS: 1. Summus vir, orator inclitus, ex humili evasit. In dies asperior evasit. 2. Evenio, cado, _parvenir à_, _aboutir à_; _s’accomplir_. Videbo, quo hæc evasura sint; quorsum hæc evadant. Aliquando id quod somniamus, evadit. Id, sicut prædictum fuerat, evasit. 3. Erumpo, exeo, aufugio, evolo, _passer_, _franchir_, _traverser_. Ægrotus evasit ex morbo, navis e periculo, exercitus ex insidiis. Cum animus hic e corpore evaserit. Cf. Elabor.

ĒVĂGOR, aris, atus sum, ari, d. _Errer_, _courir çà et là_, _s’écarter_. SYN. Vagor, decedo via. ADV. Longius. USUS: Appetitus longius evagantur, finemque et modum transeunt. Cf. Vagor.

ĒVĀNESCO, is, ānui, escere, n. _S’évanouir_, _se dissiper_. SYN. Vanesco, ad nihilum recido, in nihilum occido; exaresco, obsolesco; e conspectu me aufero, oculis subducor. PHRAS. Evanuit vigor tuus pristinus, _votre vigueur première a disparu_. Consenuit tuus ille ardor; vix, ac ne vix quidem de veteri vigore tuo apparet, superest, reliquum est; diuturnitate, vetustate vigor ille tuus contabuit, obscuratus est, exolevit; abiit vis illa corporis, et defluxit; dilapsus est animi vigor, ut jam vix eumdem agnoscamus. USUS: Spes nostra extenuatur, evanescit. Jam prope evanuerat Hortensius, _déjà Hortensius n’était plus que l’ombre de lui-même_. Omnis gloria ejus, et memoria evanuit.

ĒVANGĔLĬA, ōrum, n. pl. _Présents accordés pour l’annonce d’une bonne nouvelle_. SYN. Præmia ob jucundum nuntium dari solita. USUS: Epistolis tuis evangelia quæ reddam, nescio. Evangelium prædicare, vox Eccles., _prêcher l’Evangile_. Evangelium promulgare; Evangelii lumen terris barbaris inferre; legem JESU CHRISTI promulgare; monumenta Christi, DEI res gestas institutionesque complexa populo exponere, explicare. Christianæ disciplinæ fontes ex Evangelii libris ostendere, detegere, aperire.

ĒVASTO, as, avi, atum, are, a. _Ravager_, _dévaster entièrement_. SYN. Vasto. Cf. Vasto.