Part 40

CŎRŌNA, æ, f. _Couronne_. SYN. Insigne regni, insigne regium, diadema, sertum. EPITH. Aurea, civica, illuminata, laurea, longa, maxima, multiplex, publica, subita. USUS: 1. Corona aurea fulgentibus gemmis illuminata, _couronne d’or enrichie de pierres précieuses_. Habere, ferre coronam auream in capite. Coronam civicam imponere. Ponere, deponere coronam. 2. Circulus audientium, cœtus, _cercle_, _assemblée_, _réunion_. Frequentissima corona cingi et sepiri. Causa erit ad maximam coronam dicenda. In corona hominum et consessu. 3. (Corona clericalis, VULG.), _tonsure_. Sacri Ordinis insigne, attonso in coronæ modum vertice, (VULG. tonsura). 4. Coronam Marianam recitare, _réciter le chapelet_. Statas ad DEI Matrem preces ad precarios globulos persolvere. Preces coronarias ad Divinæ Matris honorem persolvere. Corollam precariam pie sancteque volvere. Statis precibus DEI Parenti Virgini corollam texere. Piaculares sacræ corollæ globulos pie sancteque precando volvere. Preces coronariæ, corolla precaria, globuli precarii, piaculares, _chapelet_.

CŎRŌNĀRĬUS, a, um, _Qui se rapporte aux couronnes_. SYN. Quod ad coronas pertinet. USUS: Aurum coronarium dabatur consulibus ex provincia decedentibus ad decorandum triumphum.

CŎRŌNO, as, avi, atum, are, a. _Couronner_. SYN. Coronam impono, corona dono, venerabilem insignibus imperii facio, insignibus regni angustiorem reddo. USUS: Epulas coronati ineunt.

CORPŎRĀTUS, a, um, _Qui a un corps_, _matériel_. USUS: Mundus cernitur et tangitur, et undique est corporatus.

CORPŎRĔUS, a, um, _Qui a un corps_, _corporel_, _matériel_. SYN. Corporatus, concretus. USUS: Corporeum et aspectabile omne necesse est esse, quod natum est.

CORPŬLENTUS, a, um, _Gros_, _gras_, _qui a de l’embonpoint_. SYN. Obesi corporis homo. Cf. Pinguis, Abdomen.

CORPUS, ŏris, n. _Corps_. EPITH. Ægrum, bene constitutum, caducum et infirmum, castum, clarum, debile, externum, extremum, figuratum, firmum, fragile, grave, illustre, immane, immortale, imperfectum, impudicissimum, impurum, incultum, horridum, ingens, integrum, insipiens, inviolatum, maternum, mortale, mutabile, obliquum, æquabile, sanctissimum, sanum, semiferum, vitiosum. Corpora aspera, hamata, uncinataque, solida ac individua, terrena concretaque, viva. USUS: 1. Corpus, quasi vas animi et quoddam receptaculum. Corpus exercendum et ita afficiendum est, ut obedire rationi possit in exequendis negotiis, et in labore tolerando. Corporis infirmitas et imbecillitas. Corpora recalescunt, confirmantur, allevantur, revocantur agitatione et exercitatione. E morbo vires et corpus amisi. Dandum est tempus corpori. Serviendum est corpori. Voluptates ad corpus pertinentes. Corpus vulgare, meretricium. 2. TRANSL. Corpus reipublicæ. Non modo partes, sed corpus reipublicæ curasti, _prendre soin de la république tout entière_. 3. Opus, volumen, _volume_; _en parl. les œuvres complètes d’un auteur_. Ex his modicum corpus confici posset. Corpus defensionis.

Corporis Christi festum, _la Fête-Dieu_. Dies, quem anniversario augustissimoque ritu, sanctissimo Christi Corpori sacrum voluit Ecclesia; qui sanctissimi Christi Corporis honoribus a majoribus dicatus est; quo omni apparatus genere, triumphalem plane in modum, augustissimum mysterium celebrat Christianus orbis.

CORPUSCŬLA, ōrum, n. pl. _Petits corps_, _atomes_. EPITH. Levia, rotunda, angulata et curvata, et adunca. USUS: Democriti corpuscula quædam levia, alia aspera, rotunda alia, partim angulata, curvata quædam, et quasi adunca, ex his, etc.

CORRĀDO, is, rāsi, rāsum, ere, a. _Râfler_, _faire main basse sur_. USUS: Illi, credo, hæc pecunia corraditur.

CORRECTĬO, ōnis, f. _Correction_, _réforme_. SYN. Temperatio, emendatio. USUS: Correctionem alicui adhibere. Hæc est veteris Philosophiæ correctio et emendatio. Cf. Emendatio, Reprehendo, Corrigo.

CORRECTOR, ōris, m. _Censeur_, _réformateur_. SYN. Censor, emendator. USUS: Corrector et emendator civitatis.

CORRĒPO, is, psi, ere, n. _Se glisser_, _s’introduire_. SYN. Irrepo.

CORRĬGĬA, æ, f. _Courroie_ (_de soulier_). SYN. Lorus _seu_ cingulus e corio factus. Pedis offensio et corrigiæ abruptio erit cavenda.

CORRĬGO, is, rexi, rectum, ere, a. _Corriger_. SYN. Emendo, correctionem adhibeo, aliquem ab errore averto, compenso. )( Depravo. ADV. Ambitiose orationem. PHRAS. 1. Spero fore, ut se corrigat, _j’espère qu’il se corrigera_. Ut se flectat, et majores suos respiciat, ut sanetur; ut ne exemplum in perniciem civitatis manet; ut frugi evadat; ut virtute culpam corrigat, nova gloria flagitii memoriam aboleat; ut se restituat; se ad frugem corrigat; ad frugem animum applicet; ut in viam redeat; ab errore revocetur; objurgando melior fiat; ut correctionem subeat, suscipiat, admittat; ut correctorem patiatur; monitoribus et qui erranti viam monstrent, obtemperet, dicto audiens sit, morem gerat. 2. Vix jam corrigi potest, _il est presque incorrigible_. Nullum pene correctioni locum relinquit, reliquum facit; nullum prope melioris frugis spem facit; vix est, ut ad sanitatem flectatur; conclamatum videtur de ejus emendatione; insanabile pene malum est; is ut ad meliorem se frugem recipiat, sperari vix potest; deploranda in perpetuum videtur ejus emendatio; vix superest medicinæ locus; respuit jam inveterata vis mali, quasi desperata salute, medicinam; frustra jam in emendandis ejus moribus opera ponitur; altius jam animo insedit vitium, quam ut evelli ulla ratione possit. Cf. Melius. 3. Correxit orationem, _il a corrigé son discours_. Ad ineptos locos notam apposuit; orationem limavit; multis lituris delimavit, perpolivit; menda non pauca lituris sustulit; demendo, mutando, interpolando multis locis sensum restituit. USUS: Aliquem, mores aliorum, orationem, menda corrigere. Errorem pœnitendo correxit. Corrigere se et reprehendere Cf. Melius.

CORRĬPĬO, is, ripui, reptum, ere, a. _Prendre_, _saisir_; _blâmer_, _réprimander_. SYN. Comprehendo, reprehendo. ADV. Acerrime, occulte, severe. USUS: 1. Hominem corripi et suspendi jussit. Dolore, amentia, ira corripi; morbo subito corripi. 2. Reprehendo, arguo, incuso, accuso, _accuser_, _dénoncer_. Clamoribus maximis aliquem corripere. Cf. Reprehendo, Objurgo, Impetus.

CORRŌBŎRO, as, avi, atum, are, a. _Fortifier_, _consolider_. SYN. Firmo, confirmo, roboro, sancio. )( Infirmo, frango. USUS: Spem alicujus lenitate; factionem indulgentia corroborare. Cum se vox tua corroborarit. Corroborata jam vetustate audacia. Ætas corroborata, rerum cognitioni apta. Cf. Firmus, Confirmo.

CORRŌDO, is, rōsi, rōsum, ere, a. _Ronger_. SYN. Rodo. USUS: Mures scuta corroserant.

CORRŎGO, as, avi, atum, are, a. _Prier_, _demander_. SYN. Rogo, peto, precibus quæro. USUS: 1. Necessarios suos corrogat, ut sibi adsint. 2. Congrego, _amasser en demandant_. Vestimenta, vasa, milites corrogare. Cf. Colligo.

CORRŪGO, as, atum, are, a. _Rider_, _plisser_. USUS: Frontem corrugare. Caperare, contrahere, adducere frontem. Cf. Ruga.

CORRUMPO, is, rūpi, ruptum, ere, a. _Corrompre_; _ruiner_. SYN. Depravo, vitio, in vitium impello, destruo. PHRAS. 1. Cupiditates juventutem corrumpunt, _les passions corrompent la jeunesse_. Deteriorem faciunt; a recto cursu et ratione detorquent, nervos omnes virtutis elidunt; corruptelarum illecebris irretiunt; facile in omnia vitia præcipitant. 2. Juventus facile corrumpitur (VULG. Seducitur), _les jeunes gens se laissent facilement séduire_. Contagione malorum juventus facile evertitur, in errorem facile inducitur, facile transversum agitur; malis moribus depravatur; ad mala consilia deducitur; ad nequitiam facile inducitur; in fraudem illicitur; sollicitando et pollicitando juvenum animi lactantur, labefactantur. Juventus veluti contactu facile recipit vitia, animi virus; morbi illi animorum facile pervadunt juventutem; facile serpunt contagiones malorum; morbi illi animorum veluti corporum contactu vulgantur; ætas illa flexibilis, pravis capta corruptelarum illecebris a continentia facile deducitur; ad inertiam et voluptates corporis pessumdatur. 3. Hoc in se facinus nunquam concepisset, nisi a pravis sociis corruptus esset, _il n’aurait jamais songé à ce crime_, _s’il n’avait été corrompu par de mauvais compagnons_. Nisi exempli contagio juvenilem animum veluti pestilenti quodam sidere afflasset; nisi sociorum exempla transversum egissent; nisi pravitate sociorum ad hæc consilia traductus; hæc cum ageret, contagione quadam pestifera insaniit, sociorum pravitate auferri se passus; corruptelarum illecebris irretitus; contactus iis corruptelarum illiciis, quæ pravis a sociis sunt profecta. 4. Bellicam laudem avaritia corrupit, _l’avarice gâta sa gloire militaire_. Partam bello gloriam avaritia expunxit; avaritiæ sordes belli gloriam confregere; offecit bellicis laudibus, partoque armis decori avaritia importuna; armorum gloriæ avaritia labem imposuit, aspersit; illustrem belli gloriam avaritiæ sordibus inquinavit. Cf. Macula. 5. Corruptus est pecunia judex, _on a corrompu le juge à prix d’or_. Judex magna vi pecuniæ a sententiæ æquitate deductus est; ob rem judicandam pecuniam accepit; pretio addictam fidem habuit nummarius juris interpres; jus pecunia est adulteratum, spe et metu depravatum; judicis fides pretio labefactata concidit; saturatus infinita largitione judex, pecuniæ magnitudine facile ab instituto deductus est; mercenarius judex, cujus mens oppressa præmio, lingua adstricta mercede, vero pretium ac gratiam facile antetulit; judex venalem linguam fidemque habuit, judex mercede conductus; largitione cæcatus; pretio delinitus; auro corruptus est; adversarii mei infinita largitione adversum me usi sunt; judicem pretio mercati sunt; judicum voluntates largitione redemerunt; corruptelam judicii magna vi pecuniæ moliti sunt; tantum donis muneribusque perfecerunt, ut a sententia facile abiret, abduceretur; venalem pretio hominem et largitione devinctum, magnitudine pecuniæ facile a bono honestoque abstraxere. Judicem, a cupiditate auri haud intactum, qui adversus divitias haud quaquam invictum gerebat animum, facile donis ad suam causam perduxerunt. USUS: Aliquem pecunia, judicem largitione, pretio tribus corrumpere. Vitiosa et corrupta consuetudo. Corrupti ac depravati mores. Tabulæ publicæ lituris corruptæ. Oculi fletu, viæ luto, vestes usu, ædes situ corrumpuntur. Cf. Deterius, Destruo.

CORRŪO, is, ui, ere, n. et a. _Tomber_, _s’écrouler_. SYN. Ruo, cado. )( Sto. PHRAS. 1. Vulneratus corruit, _il tomba blessé_. Præceps in vulnus abiit; inter manus suorum collapsus est deficiens, ac jam vix spiritum ducens; moribundus labentibus super corpus armis ad terram defluxit; ruente equo saucius ipse, præceps ad terram datus est. 2. Domus corruit, _la maison s’est écroulée_. Domus convulsa sedibus suis cum fragore ingenti procidit, ruit, procubuit; diu quassata ac labefactata ruina tandem oppressa est. Cf. Cado. USUS: Ædes exesæ corruere. Uno meo fato tu, et omnes mei corruistis. Corruere urbis opes. Ille timore, ego risu pene corrui.

CORRUPTĒ, _Avec altération_, _avec corruption_. SYN. Male, prave, nequiter. USUS: Depravate et corrupte de re aliqua judicare.

CORRUPTĒLA, æ, f. _Ce qui sert à corrompre_; _action de corrompre_. SYN. Quod ad corrumpendum valet, ut largitio, illecebræ, etc. PHRAS. Corruptelam judicis moliri, _chercher à corrompre le juge_. Sollicitare judicem pecunia ad perniciem alterius; spe ac promissis prolectare; mercari pretio judicem; pretio ac largitione delinire; donis, muneribus tentare. Cf. Corruptus judex. USUS: Mores hac dulcedine, corruptelaque depravati. Corruptela malæ consuetudinis. Aliquem corruptelarum illecebris irretire.

CORRUPTĬO, ōnis, f. _Corruption_, _altération_. USUS: Morbum appellant totius corporis corruptionem.

CORRUPTOR, ōris, m. _Corrupteur_, _séducteur_. SYN. Largitor. USUS: Quis corruptor juventutis? Quem tu hujus tribus corruptorem ac venditorem clamitas.

CORRUPTRIX, īcis, f. _Corruptrice_. Corruptrix provincia.

CORS, ortis, f. _Cour fermée_, _basse-cour_. SYN. Arca villæ, spatium intra maceriem. USUS: Villam habes cum corte.

CORTEX, ĭcis, m. _Enveloppe des plantes_, _écorce_. USUS: Trunci obducuntur libro aut cortice quo sint a frigoribus et caloribus tutiores.

CORTĪNA, æ, f. _Tenture_, _rideau_. USUS: Cortina theatri.

CŎRUSCO, as, are, n. _Briller_, _étinceler_. SYN. Splendeo, emico. USUS: Flamma inter nubes coruscat.

CŎRUSCUS, a, um, _Brillant_, _étincelant_.

CORVUS, i, m. _Corbeau_. USUS: Milvo est bellum naturale cum corvo.

CŎRY̆PHÆUS, i, m. _Coryphée_; _chef_. SYN. Dux, princeps. USUS: Zenonem Philo coryphæum Epicureorum appellat. Cf. Auctor.

CŌS, cōtis, f. _Caillou_, _pierre à aiguiser_. SYN. Lapis, quo cultri acuuntur. USUS: Iracundia cos est fortitudinis, _la colère aiguise le courage_. Novacula cotem præcidere.

COSTA, æ, f. _Côte_. USUS: Animalium, navium costæ, _flancs des navires_.

CŎTHURNUS, i, m. _Cothurne_, _sorte de chaussure_. Calceamenti genus, tragœdis et virginibus familiare.

CRĀPŬLA, æ, f. _Pesanteur de tête_, _ivresse_, _indigestion_. SYN. Helluonum vitium, dissoluta victus ratio. PHRAS. 1. Crapulam habet, _il est ivre_. Mero incalescit; sensus mero victi sunt; gravata ebrietate mens; vino gravis est; mero oneratus; vino epulisque obrutus est; appotus probe; invitavit se plusculum majoribus poculis; temulentus est; vino rationem obruit; vino mentem mersit; vino sepultus est; vino onustus, languidus, oppressus est; vino madet; crapula ac capitis errore titubat; nec mens, nec lingua homini consistit; mero victus est; vini flore se complevit; vino se ingurgitavit; crapula gravis et impos sui est. Cf. Ebrius. 2. Crapulam edormivit, _il a cuvé son vin_. Crapulam exhalavit; somno concoxit; quies mentem reddidit; ebrietatem discussit. USUS: Edormi et exhala crapulam. Cf. Bibo.

CRAS, _Demain_. SYN. Secundum hanc diem, crastina die.

CRASSĒ, _Grossièrement_. USUS: Crasse compositum aliquid.

CRASSĬTŬDO, ĭnis, f. _Épaisseur_. USUS: Crassitudo æris mihi noxia.

CRASSUS, a, um, _Épais_. SYN. Densus, plenior, pinguis, concretus. )( Tenuis. USUS: Crassus et concretus aer. Omnia crassis circumfusa tenebris. Cœlum crassum.

CRASTĬNUS, a, um, _De demain_. USUS: Nisi me in crastinum differre velis.

CRĀTĔR, ēris, m. _Cratère_, _coupe_. SYN. Poculum, cratera.

CRĀTES, is, f. _Claie_. SYN. Tabula viminibus contexta. USUS: Locus conceptus cratibus.

CRĔĀTĬO, ōnis, f. _Création_, _élection_. USUS: Creatio magistratuum.

CRĔĀTOR, ōris, m. _Créateur_, _auteur_; _père_. SYN. Procreator, genitor, effector. PHRAS. Creator universi DEUS, _DIEU, créateur de l’univers_. Effector et molitor mundi; opifex, generator ædificatorque mundi DEUS; rerum, quæ in tota natura constant, omnium opifex; universi conditor ac parens DEUS; hujus immensi operis conditor, effector, mundi hujus architectus ac fabricator; temporum ac omnium rerum artifex. Cf. DEUS. USUS: Creator urbis Romulus.

CRĔĀTŪRA, æ, f. _Créature_. SYN. Res creata, ex nihilo producta; res condita ab opifice et ædificatore mundi, DEO; res a summo conditore DEO procreata; summi conditoris, creatoris, procreatoris opus; res mortalis. Creata omnia.

CRĒBER, bra, brum, _Fréquent_. SYN. Frequens, densus. USUS: Thucydides creber est rerum frequentia. Crebræ venæ toto corpore intextæ. Per hos dies creberrimus mihi sermo de te. Cf. Sæpe, Frequento.

CRĒBRĬTAS, ātis, f. _Fréquence_, _multiplicité_. SYN. Frequentia. EPITH. Pristina, tanta litterarum. USUS: Crebritate officiorum priora errata sarciam.

CRĒBRO, _Fréquemment_. SYN. Frequenter. USUS: Crebro litteras dare. Cf. Sæpe.

CRĒDĬBĬLIS, e, gen. com. _Croyable_, _vraisemblable_. SYN. Probabilis, verisimilis. )( Incredibilis. PHRAS. 1. Credibile est, _il est probable que_ (cum ut _vel_ inf.). Fidem est propius; ad fidem pronius est; verisimillimum est; a ratione haud alienum est, par est credere. Cf. Verisimile. 2. Rem credibilem reddidit, _il a rendu la chose vraisemblable_. Fidem ejus rei fecit allatus ab eo nuntius; suspicionem affirmavit rumor publicus, fidem rei addidit una consentiensque vox populi; ad suspicionem res certissimæ accesserunt; opinionem adjuvit constans rei fama. USUS: Narratio credibilis esse debet. Credibile est, quod sine ullo teste auditoris opinione firmatur. Cf. Incredibilis.

CRĒDĬBĬLĬTER, _D’une manière croyable_, _vraisemblable_. SYN. Verisimiliter, probabiliter. USUS: Quam non modo non credibiliter, sed ne suspiciose quidem.

CRĒDĬTOR, ōris, m. _Créancier_. SYN. Is, cui quacumque causa aliquid debetur. )( Debitor. EPITH. Cæteri, familiares, universi. USUS: Fraudare creditores. Cum omnibus creditoribus suis male agit.

CRĒDO, is, dĭdi, dĭtum, ere, a. _Croire_, _ajouter foi_. SYN. Fidem habeo, tribuo; auctoritatem tribuo, auctoritatem et fidem adjungo, mihi persuadeo. ADV. Cito de aliquo, facile, firmius, prorsus, recte de aliquo, stulte, temere pecuniam, valde, dementer. PHRAS. 1. Ne temere cuivis credas, _ne croyez pas légèrement le premier venu_. Ne cujusvis testimonio fidem adjungas; ne omnibus credulum te præbeas; ne omnibus credulitatem tuam addixeris; segnior ad credendum esto; caveas, ne fidem tibi quisque faciat, tibi aliquid persuadeat. 2. Non cuivis est credendum, _il ne faut pas croire tout le monde_. Quibusdam fidem et auctoritatem usta suspicio derogavit; quosdam leviores auctores rei culpa facit; sunt, quibus incerta, dubia, fluxa fides sit: quorum fide niti tuto haud possis; non cuivis adhibenda est fides. 3. Crede mihi, rem ita se habere, _croyez-moi_, _la chose est ainsi_, _telle que je vous le dis_. Persuasum tibi habe; induc animum; induc in animum, ita esse; pro certo habe; pro certo existima; nihil dubita; exploratum atque omnino certum habe; pro comperto habeas, velim; sit hoc apud te minime dubium; sit exploratum; pro inquisito et comperto sit, rem hoc loco esse; velim, sic habeas; tibi persuadeas, cum animo tuo constituas, in hoc statu rem esse. 4. Est vir, cui merito credi possit, _c’est un homme que vous pouvez croire_. Cujus conspecta fides et gravitas; est fide dignissimus; vir est suspectæ minime fidei; cujus ingens apud omnes auctoritas ac fides; cujus auctoritas magni apud omnes est ponderis; qui auctoritate valeat, floreat maxima; cujus ingens inter testes nomen; cui vel injurato credas. Cf. Auctoritas. USUS: 1. Aiunt, nervos atque artus esse sapientiæ, non temere credere. Adduci non possum, ut somniis credam. Non credo de numero militum. 2. Concredo, committo, _confier_. Se alicui, sua consilia; res omnes alienæ fidei; arcana libris; nocti se credere. Cf. Fides, Judico, Firmus, Certus.

CRĒDŬLĬTAS, ātis, f. _Crédulité_, _facilité à croire_. SYN. Credendi facilitas, animus simplex, credulus. USUS: Credulitas error potius est, quam culpa, et in optimi cujusque animum facillime irrepit.

CRĒDŬLUS, a, um, _Crédule_, _simple_. SYN. Simplex, antiqui moris homo, qui facile credit. )( Prudens, sapiens. USUS: Verba mihi dari facile patior, meque libenter præbeo credulum. Creduli et improvidi juvenes. Cf. Incautus.

CRĔMO, as, avi, atum, are, a. _Brûler_. SYN. Incendo, exuro, comburo, deuro, in ignem aliquid infero, flammis torreo.

CRĔO, as, avi, atum, are, a. _Créer_, _engendrer_, _produire_. SYN. Procreo, gigno, facio. ADV. De integro censores, injuste periculum, rite consules. PHRAS. 1. DEUS hunc mundum creavit, _DIEU a créé cet univers_. Ex nihilo procreavit; rerum omnium potentissimus ac sapientissimus opifex hoc pulcherrimum naturæ regnum ex nihilo condidit, effecit; commune hoc DEI ac hominum domicilium DEI consilio jussuque repente ex nihilo constitit; rerum hanc universitatem, qua omnia continentur, nullis ex elementis, nullis ex principiis molitus est DEUS; mundi hujus moles immensa non manibus hominum, sed DEI imperio surrexit; quidquid hic videmus, de nihilo natum est DEO imperante; DEUS est, qui cœlum et omnia, quæ cœli ambitu continentur; qui supera, media, infima condidit, architectatus est, ex nihilo excitavit, formavit, finxit. 2. Regem creant, _ils le créent roi_. Regem appellant, regem jubent, regnum ei deferunt; regem renuntiant; diadema ei imponunt; regem faciunt, dicunt; summam imperii ad eum deferunt. USUS: Artis proprium est creare et gignere. Periculum alicui creare. Luxuries in urbe creatur. Consules et prætores creantur. Errorem sæpe creat similitudo. Cf. Facio.

CRĔPĬDA, æ, f. _Sandale_. Calceamenti genus. USUS: Statua Scipionis cum chlamyde et crepidis. Ne sutor supra crepidam, _chacun son métier_. (PROV.).

CRĔPĬDĀTUS, a, um, _Qui porte des sandales_. SYN. Soleatus.

CRĔPĪDO, ĭnis, f. _Môle_, _jetée_; _rivage_. SYN. Ora terræ, quæ alluitur aqua, _vel_ ripa paulo eminentior. USUS: Pirata ad omnes urbis crepidines accessit.

CRĔPĬTŬS, ūs, m. _Bruit retentissant_, _craquement_. SYN. Sonus collisione excitatus, aut percussione. EPITH. Honesti, liberi. USUS: Pallor et tremor et dentium crepitus consequitur. Inter plagarum crepitum doloremque. Stoici aiunt, crepitus æque ac ructus liberos esse oportere.

CRĔPO, as, ui, ĭtum, are, n. _Rendre un son_, _craquer_. SYN. Percrepo.

CRĔPUNDĬA, ōrum, n. pl. _Jouets d’enfant_, _hochets_. SYN. Quæ pueris dantur oblectandi causa.

CRĔPUSCŬLUM, i, n. _Crépuscule_. USUS: Primo crepusculo. Cf. Vesper.

CRESCO, is, crēvi, crētum, ere, n. _Croître_. SYN. Augesco, accresco, adolesco, ingravesco, serpo, propagor, augeor, ætate procedo, surgo, ascendo. )( Decresco. ADV. Incredibiliter, plurimum, pariter cum ætate studia. PHRAS. 1. Herbæ e terra crescunt, _les herbes sortent de la terre_. E terra nascuntur; e terra maturatæ pubescunt et maturitatem assequuntur. Diffundit terra et elicit herbescentem viriditatem; e terra germina omnia effunduntur; terra herbes gignit, creat, progenerat; herbæ proveniunt, prosiliunt, prorepunt, emicant, enascuntur, exeunt, 2. Malum in dies crescit, _le mal s’accroît de jour en jour_. Malum in dies longius manat; serpit latius; magis vulgatur; augescit, ingravescit; longius progreditur, procedit; majora in dies incrementa capit. Cf. Augesco, Augeo. 3. Postquam crevit puer, _dès que l’enfant fut devenu grand_. Ubi adolevit ætate; ubi ætate processit; sumpto jam corpore, animique robore; ubi ad justum corporis modum adolevit; ubi ad justum corporis proceritatem; corporis habitum processit. 4. Ira dolorque crevit, _la colère et la douleur ont augmenté_. Exarsit ira, vehementius efferbuit. Cf. Augeo. USUS: Respublica privatis inimicitiis crescit. Exspectatio rumore creverat. Eos elige, e quibus crescere possis. Locus præter modum crevit. Cf. Augeo, Amplifico.

CRĒTA, æ, f. _Craie_. SYN. Terra alba. USUS: Laudatio Asiatica illa creta obsignata.

CRĒTĀTUS, a, um. _Blanchi avec de la craie_. SYN. Creta infectus. USUS: Cretatæ fasciæ.

CRĬBRUM, i, n. _Crible_. SYN. Vas pistorum ad grana farinamque purgandam. USUS: Mures cribra arrosere.