Lexicon Latinum

Part 47

Chapter 473,125 wordsPublic domain

DESCRĪBO, is, scripsi, scriptum, ere, a. _Copier_, _transcrire_. SYN. Exscribo, transcribo, in scripta mea transfero. ADV. Commodius, decentissime, fuse, generatim, mirifice, paulisper, summatim, varie. PHRAS. Statum reipublicæ egregie mihi descripsit, _il m’a parfaitement dépeint l’état de la république_. Formam reipublicæ expressam misit, exposuit, depinxit, adumbravit, deformavit, expinxit, oculis subjecit. USUS: 1. Librum describere. 2. Exprimo, _représenter_, _décrire_, _raconter_. Crassum egregie descripsit. Aliquem suis coloribus describere. Figuras in pulvere describere. 3. Indico, designo, _désigner_, _tracer_, _représenter_. Rem definire breviteret verbis describere. Tu mihi describe, quam viam ineam. Illi me latronem nimirum describebant. Neminem consciorum sceleris describam. 4. Decerno, designo, distribuo, constituo, destino, _imposer_, _taxer_, _assigner_. Singulis urbibus frumenti rationes, vectigalia, leges descripsit. Suum cuique jus, suum munus describere. Descripsisti urbis partes ad incendium. Descripsit pecuniam in bellum, Cf. Explico.

DESCRIPTĬO, ōnis, f. _Figure_, _représentation_; _ordonnance_; _répartition_. SYN. Designatio, figura, forma, distributio, definitio, dispositio. EPITH. Æqua, æquabilis, brevis, cœlestis, falsa, similis, solers, subtilis, vetus, apta, tanta. USUS: Descriptio civitatis a majoribus sapienter constituta. Magistratuum descriptione omnis reipublicæ forma continetur. Regionum, rerum, ordinum descriptio. Urbis salubritas, descriptio, pulchritudo. Juris æqua descriptio, certaque vivendi disciplina.

DĒSĔCO, as, cŭi, ctum, are, a. _Couper_, _tailler_. SYN. Seco.

DĒSĔRO, is, sĕrŭi, sertum, ere, a. _Abandonner_. SYN. Destituo, relinquo, derelinquo; non adsum, desertum esse patior, prodo, negligo, prætermitto; a causa alicujus recedo. PHRAS. Aliorum curam geris, te ipsum deseris, _vous vous occupez des autres et ne songes pas à vous-même_. De aliis plurimum, de te ipso tuisque rebus minime laboras. Aliena tibi curæ sunt, tua negligis. Aliorum rationes pluris apud te sunt, quam tuæ. Propensior ad alios, quam ad te ipsum tua voluntas est. Alienam voluntatem ut sequaris, tuam deseris. Alienæ ut voluntati morem geras, te ipsum negligis, derelinquis. Ut aliis satisfacias, aliorum causa te ipsum destituis. Quid aliis placeat, quid aliorum e re sit, attendis; ratio rerum tuarum quid postulet, minime cogitas. Ut sequaris alios, discedis a te; deficis a te; desciscis a te ipso; alienis commodis omni studio, cura, labore inservis, invigilas, operam das, dicas, navas, præstas, tribuis, e tuis commodis nihil agis; tua commoda minime tibi cordi sunt. Aliorum commoda dum captas, tua negligis. Dum aliorum causam foves, juvas, agis, suscipis, tuam jacere, frigere, neglectam jacere pateris; tuam abjicis, nihili facis, parvi pendis. De aliena causa sollicitus es, tuam nihil curas; tuæ causæ oblitus es. Alienæ causæ faves multo magis ac tuæ. Causam tuam ut alienam, alienam ut tuam tractas. Quod tuæ causæ dicandum erat studium, dicas alienæ; id ponis, collocas in aliena. Cf. Relinquo, Deficio, Apostata. USUS: Causam suam, vadimonium, virtutis viam deserere. Turpe, auxilium implorantes deserere. A voluptatibus, a malitia deseruntur. A mente, consilio, spe deseritur, _il perd la tête_. A re familiari desertus, _pauvre_. Cf. Destituo, Relinquo.

DĒSERTĬO, ōnis, f. _Abandon_. Ista quidem velut desertio generis humani est.

DĔSERTOR, ōris, m. _Celui qui abandonne_; _déserteur_. )( Conservator. USUS: An proditores salutis meæ estis, an desertores, quos propugnatores speraveram. Cf. Apostata.

DĒSERTUS, a, um, _Abandonné_, _désert_. SYN. Relictus, incultus, vastus, vastatus, nudus. )( Celebris, frequens. PHRAS. Locus desertus erat, _le lieu était désert_. Locus erat humano cultu vacuus; solitudine et inopia vastus; locus inanis ac vastus a natura, et humano cultu; vasta erat in his locis solitudo. (VULG. Desertum). Cf. Solitudo. USUS: Ager ab hominum cultura desertus. Desertissima solitudo. Via deserta, inculta, frondibus inclusa. Desertus ab officiis amicorum et abjectus. Cf. Solus.

DĒSERVĬO, is, ire, n. _Rendre service_, _servir_. SYN. Servio. USUS: Officia mea, operæ, vigiliæ amicis deserviunt. Cf. Servio, Curo.

DĒSES, ĭdis, omn. gen. _Oisif_, _inoccupé_. SYN. Otiosus, nil agens. PHRAS. Desides sumus, _nous sommes inoccupés_. Marcescimus otio situque; senescimus otio; elanguescimus ignavia; socordius a nobis res agitur, geritur; luxuriantur animi otio; mulierum ritu sedemus desides, et cessamus; cessatores ignavi sumus. Cf. Piger. USUS: Sedemus desides domi, mulierum ritu inter nos altercantes.

DĒSĬDĔO, es, sēdi, sidere, n. _Être assis_. SYN. Subsideo. USUS: Frustra totum diem desedi.

DĒSĪDĔRĀBĬLIS, e, gen. com. _Désirable_. SYN. Expetendus. USUS: Nihil desiderabile concupiscunt.

DĒSĪDĔRĀTĬO, ōnis, f. _Désir_. SYN. Desiderium, cupiditas. USUS: In senibus nec tanta titillatio voluptatis est, nec desideratio. Cf. Desiderium.

DĒSĪDĔRĬUM, ii, n. _Désir_, _regret_. SYN. Cupiditas; studium, ardor, amor, sitis, igniculus desiderii. )( Satietas. EPITH. Diuturnum, gravissimum, incredibile, magnum, melius, minus, mirum, par, summum, tantum, triste. PHRAS. 1. Desiderium magnum commovit, _il a excité de grands regrets_. Injecit magnum sui desiderium; magno omnes sui desiderio affecit; magnum sui desiderium reliquit; est in desiderio civium suorum; desideria hominum mirifice incendit, excitavit, inflammavit; ingens sui apud omnes desiderium commovit. 2. Desiderio tui ardeo, _je désire vivement vous voir_. Æstuo, flagro, exardesco, incendor incredibili tui desiderio; tenet me desiderium ingens tui; teneor desiderio tui incredibili; summa cupiditate inflammor; totus sum in desiderio tui; vehementer te exspecto. Nihil mihi longius, quam ut te videam; studio teneor acerrimo; admirabili studio concitor; dici non potest, ut immineam in adventum tuum. Revolvor animo identidem in te; inflammato studio rapior. Ad insaniam te videre concupisco. Sitientissimum me tui profiteor; prægestit animus te videre. Efferor studio te complectendi; discupio tecum esse quamprimum. Ingens tui cupido incessit animum. Ingens ardor macerat, remordet animum cupido tui. Ingens animum cupido stimulat, invadit, incessit, me tui conspectu explendi. Dudum me cupido cepit videndi tui; in desiderium venit amicissimi hominis conspectus; magno animi fervore feror ad te complectendum; desiderium me tui ingens cepit; macerat me desiderio tui amicissima consuetudo nostra; jam dudum in amicissimi hominis amplexum trahi, rapi me sentio; ingens cupido animum stimulat videndi tui; accendi me incredibili cupiditate videndi tui persentisco. Cf. Desidero, studium. 3. Desiderium urbis ferre jam non potest, _il ne peut plus supporter d’être éloigné de Rome_. Impar jam ferendo est desiderio patriæ; premitur, agitur desiderio patriæ; laborat ex desiderio patriæ suæ, elanguescit, contabescit, moritur desiderio patriæ; remordet animum patriæ desiderium; desiderio urbis maceratur. 4. Desiderium absentis amici lenire litteris possumus, _nous pouvons par des lettres adoucir les regrets nous cause l’absence d’un ami_. Minuere desiderium litteræ possunt, efficere, perficere tamen non possunt, ut omnino ponatur; litterarum subsidio consolari orbitatem nostram possumus; litteræ præstare possunt, ut intra modum amici desiderium se contineat; remittere, ac residere tantisper solet dolor ex amici absentia conceptus, ad conspectum litteratum. USUS: 1. Desiderium commovere, injicere, _faire désirer qqch_. Desiderium sui relinquere, _laisser de grands regrets_. Desiderium hominis non fero, _je ne puis supporter l’absence de cet homme_. 3. Absentis desiderium lenire litteris, _adoucir par des lettres les regrets que cause l’absence d’un ami_. 4. Desiderium renovare, instaurare, augere, inflammare, _renouveler_, _augmenter le désir_. Cf. Studium.

DĒSĪDĔRO, as, avi, atum, are, a. _Désirer_. SYN. Desiderio rei flagro, in desiderio rei sum, desiderium me tenet, teneor studio rei; omnibus votis expeto, requiro, postulo, sitio, quæro, cupio, concupisco, aveo, opto, exopto, cupidus sum, avidus sum, inhio, aspiro, anhelo; in votis habeo; efferor studio, cupiditate ducor, rapior, inflammatus sum; studio incensus sum; æstuo, flagro, ardeo, exardesco. ADV. Diutius, in posterum, magnopere, manifestius, maxime, mediocriter, paulisper, plane, prorsus, valde, vehementer, graviter. PHRAS. 1. Nihil aliud quam cœlum desidero, _je ne soupire qu’après le ciel_. Animus meus in cœlo est; in desiderio cœlum est; æstuat animus, flagratque incredibili patriæ cœlestis cupiditate; cœlum spectat animus, nec præterea quidquam; tenet me beatarum in cœlo sedium ardor ingens, ac desiderium; efferor studio rapiorque cœlestis patriæ; ad cœlum acri animo tendo; incensus studio sum; animus exardescit cœlestis illius civitatis desiderio; ad cœlum studio inflammato rapior; dici non potest, quam flagrem desiderio patriæ cœlestis; quanto studio tenear beatorum sedibus quamprimum perfruendi; præter cœlum nihil aliud in desiderium venit. Cf. Desiderium. 2. Mirum in modum tuam laudem desidero, _je désire ardemment vous voir honoré_. Mire, mirifice, mirabiliter, mirandum in modum, admirabili quodam studio tuam laudem, tuum decus specto, cupio, aveo, exopto. Percupio tuam laudem; sum in desiderio tuæ laudis. Tuæ laudis cupiditate incredibili teneor, ardeo, flagro, sum incensus, sum inflammatus, ducor, trahor, rapior. Amore flagro tuæ laudis; studio sum incensus laudis tuæ. Alacris animo sum, ut honestissimum te videam; ut te videam honoratum, laude florentem. Tua mihi laus carissima est, cordi est, curæ est, prima est, inter primas ducitur, antiquissima est, in maximis est, inter ea, quæ apud me summa. Cf. Aveo, Cupio. USUS: 1. Desiderant te oculi mei. 2. Desum, _trouver qu’il y a manque_. Eo in negotio fidem tuam et diligentiam desideravi. Nihil in Catone ad summam diligentiam desideres. Desiderata dicuntur tria militum millia. Tuam operam et diligentiam desidero.

DĒSĬDĬA, æ, f. _Oisiveté_, _paresse_. SYN. Inertia, ignavia, languor, socordia, segnities. )( Virtus. USUS: Desidiæ se dedere. Plenum esse desidiæ. Non in umbris, deliciis, otio, languore, desidia animum affecimus. Cf. Piger, Inertia.

DĒSĬDĬŌSUS, a, um, _Oisif_, _négligent_. SYN. Ignavus, socors, iners, deses, otiosus. USUS: Desidiosam artem dicimus. Inertissimum otium et desidiosissimum. Cf. Deses.

DĒSĬDO, is, sēdi, ere, n. _S’abaisser_, _s’affaisser_. USUS: Terra hiatu vasto desedit.

DĒSIGNĀTĬO, ōnis, f. _Plan_, _indication_. SYN. Descriptio. USUS: Requiro totius urbis designationem et apparatum. Infinita quæstio sine designatione personarum et temporum.

DĒSIGNĀTOR, ōris, m. _Ordonnateur des jeux et pompes funèbres_. SYN. Qui ludis funebribus præest, quique locum, tempus personis designat ad agendum.

DĒSIGNO, as, avi, atum, are, a. _Marquer_, _indiquer_, _noter_. SYN. Describo, noto, significo, constituo, destino, definio, animo concipio, animo metor locum, regionem. USUS: Notat et designat oculis nos ad cædem. Facinus, consilium atrox designat. Castra, pontem, fabricam, operis totius formam designare. Designata sunt a DEO cuncta. Designatus, declaratus, decretus consul in annum sequentem.

DĒSĬLĬO, is, ŭi _vel_ ĭi, sultum, ire, n. _Sauter_, _se jeter de_. SYN. Celeriter, et quasi saltu descendo, devolo, dejicio me per gradus, etc. USUS: Rejecta penula de rheda desiluit.

DĒSĬNO, is, sīvi _vel_ sii, sĭtum, ere, n. et a. _Cesser_, _interrompre_. SYN. Desisto, cesso, finem facio, conquiesco, prætermitto, intermitto, omitto, evado. )( Incipio. PHRAS. Cur litterarum studia desinis? _Pourquoi interrompre vos études?_ Ecquid in litterarum studio, velut perfecta re, conquiescis? cur litteris desistis? rationes litterarias deponis? Cur refrixit, defluxit, consenuit tam cito illud animi propositum ardens? cur exaruit tam cito illa vetus discendi cupiditas? ecquid erat, cur a mente tua tam cito recederes? ecquid litterarum studia tibi tam obsoleta? qua vetustate, aut negligentia emortuum est, evanuit, obsolevit, interiit tuum litterarum studium? ecquid tibi velut finitus labor constitit? cur doctrinarum studia abjicis turpi cessatione? cur cœptis absistis? cur conticescit, remisit tuus discendi ardor? Cf. Deficio, Cesso, Finis. USUS: Disputari desitum est. Libenter artem istam desinerem. Desine communibus locis. Cf. Desisto.

DĒSĬPĬO, is, pŭi, ere, n. _Avoir perdu l’esprit_. SYN. Demens sum, deliro. USUS: Nimio gaudio prope desipiebam. Populus Atheniensis prope jam desipiens vestutate. Cf. Deliro, Insanio.

DĒSISTO, is, stĭti, stĭtum, ere, n. _S’arrêter, cesser_, _se désister_. SYN. Intermitto, cesso, demitto, discedo. PHRAS. 1. Desiste a lacrimis, _cessez de pleurer_. Missas fac istas lacrimas; mitte istas tandem querelas; aufer lacrimas; emove hanc pectore tristitiam; lacrimas cohibe, inhibe, tene; tempera tandem a lacrimis; sit modus lacrimis; impera tandem dolori tuo, et lacrimas reprime. Cf. Lacrima. 2. Dudum a litterarum studiis destitit, _depuis longtemps il a abandonné l’étude_. Dudum litteris et scholæ multam salutem dixit; a musis, ut si bellum ipsis indixisset, se disjunxit; divortium fecit cum musis; litterarum studia abjecit; operam a studiis alio traduxit, transtulit; litterarum studia missa fecit; librorum usum dimisit, deposuit; a studio bonarum artium discessit, se abjunxit Cf. Desino. 3. Desistet, spero, a petitione consulatus, _j’espère qu’il cessera de briguer le consulat_. Abibit, opinor, a petitione consulatus; ambitiosa hæc consilia abjiciet; abducet animum ab ambitioso hoc consilio; incepto absistet; deponet, nisi me fallit conjectura, voluntatem petendi consulatus; damnabit periculosa hæc consilia; voluntatem abjiciet. USUS: Causas tandem agere desiste. Auctionem facere destitit. Orare Pompeium non desisto. De sua sententia desistere, discedere. Cf. Cesso, Desino, Abrumpo.

DESPECTĬO, ōnis, _Mépris_. SYN. Contemptio. USUS: Consolabitur eum magnitudo animi, et humanarum opinionum alta quædam despectio. Cf. Contemno.

1. DESPECTŬS, ūs, m. _Mépris_. USUS: Despectui et ludibrio esse omnibus.

2. DESPECTUS, a, um, _Méprisé_. SYN. Contemptus, abjectus. Cf. Contemptus, Vilis.

DESPĒRANTER, _En désespéré_, _avec désespoir_. USUS: Desperanter mecum locutus est.

DESPĒRĀTĬO, ōnis, f. _Désespoir_. EPITH. Diuturna, falsa, magna. USUS: Desperatio est ægritudo sine ulla rerum exspectatione meliorum. A desperatione ad spem me vocarunt. Tanta est rerum omnium amissio, et recuperandi desperatio.

DESPĒRO, as, avi, atum, are, a. et n. _Perdre toute espérence_, _désespérer de_. SYN. Diffido, spem perdo in perditis; ac desperatis habeo, animo cado, hastam abjicio, a spe absum. )( Spero, confido, spem habeo. PHRAS. 1. Desperatis medicina adhibenda non est, _il n’y a point de remède au désespoir_. Perditis jam, et in laqueum collum inserentibus; qui animo plane concidere; magna desperatione affectis; desperatione torpentibus, deploratis ac prope depositis; conclamatis, animo labentibus, qui malis obruti animos despondere, ægre medicinam afferas. 2. Tametsi pauperrimus sim, non tamen desperabo, _bien que je sois dans la plus extrême pauvreté, je ne désespèrerai point_. Etsi me fortuna iis orbavit rebus omnibus, quæ carissimæ sunt in vita, non faciam tamen, ut omnem spem abjiciam. Etsi fortuna mihi carissima quæque abstulit, eripuit, ademit, non tamen committam, ut ipse me plane deseram atque destituam; ut ab omni spe animum abducam; ut ad desperationem adducar, redigar. Ut cætera eripuerit fortuna, spe tamen salutis orbare me non poterit. Fortuna equidem adversa premor, nec tamen nihil spero. Licet exclusa spes omnis videatur, meliorum tamen rerum spe aliqua nitor etiamnum, sustentor, fulcior. 3. Desperarunt de magnis illis consiliis, _ils désespérèrent de leurs grands desseins_. Ex alta spe deciderunt; ex magna spe deturbati, dejecti, detrusi, depulsi jacent; spem illam, quam susceperant ingentem, abjecerunt, deposuerunt; non, ut antea, spe tenentur; non eos, quæ antea spes alit, fovet, pascit; spes omnis jam abiit, discessit, evanuit. Nulla prorsus jam spes est, quæ illos sustentet; firma se niti spe putabant, ea quam sit imbecillis, nunc intelligunt. 4. In tanta rerum iniquitate desperaret alter, _dans de telles difficultés, un autre perdrait toute espérance_. Spe excideret; ad desperationem perveniret, adduceretur; animos aliorum desperatio incesseret; desperatione torperet alter; spem salutis damnaret; nullius salubris consilii patiens esset; spem amitteret; spem sibi ademptam, spei nihil superesse, reliquum esse lamentaretur. In tam perdita re spes alium tota desereret, destitueret, a spe decideret alius, spem in perpetuum amitteret; præcisam sibi spem omnem, abscissum omnium rerum respectum clamitaret; in tam perturbata temporum calamitate, in exigua spe esset alius; in exigua spe traheret animam. 5. Desperatum est, _c’est fini_. Cf. Actum est. USUS: Nec temere desperandum est propter ignaviam, nec minus confidendum propter cupiditatem. Honores, vitam, salutem desperare. Desperatus morbus. Homo a se ipso desperatus, a cæteris relictus. Cf. Spes.

DESPĬCĀTĬO, ōnis, f. _Mépris_, _dédain_. SYN. Contemptus, despicatus, despicientia. USUS: Odia, despicationes adversantur voluptatibus. Cf. Contemptus.

DESPĬCĀTŬS, ūs, m.(dat. sing.). _Mépris_. SYN. Despicatio. USUS: Despicatui habere, _mépriser_. Si quis despicatui habetur, Mysorum ultimus dicitur.

DESPĬCĬENTĬA, æ, f. _Mépris_. SYN. Contemptio. USUS: Totam vim bene vivendi in despicientia rerum externarum collocemus.

DESPĬCĬO, is, spexi, spectum, ere, a. _Mépriser_. SYN. Contemno, negligo, despicatui habeo. USUS: 1. Omnes despicit, hominem præ se neminem putat. Omnia despicere et pro nihilo putare. 2. Video, cerno, animadverto, _voir_, _remarquer_. Res tot, tam varias in illa reipublicæ potestate sponte despexi. Despexit, quid illi moliantur. Cf. Contemno.

DESPŎLĬO, as, avi, atum, are, a. _Dépouiller_, _spolier_. SYN. Spolio. USUS: Templa despoliare. Cf. Spolio.

DESPONDĔO, es, spondi, sponsum, ere, a. _Promettre_. SYN. Paciscor, promitto, destino, spondeo. USUS: Filiam suam alicui despondere. Lentulus Hortensii sibi domum despondit, _se promettre_. Desponsam mihi laudem præripuit, et destinatam provinciam. Spes mihi nulla despondetur, _cet espoir ne se réalisera pas_. Animos despondere, _perdre courage_.

DESTĬNO, as, avi, atum, are, a. _Arrêter_, _fixer_; _désigner_. SYN. Designo, decerno, constituo, attribuo, despondeo. USUS: Animo, animis, in animo aliquid destinare et designare. Necem alteri destinare. Destinata hora adero. Cf. Propono, Statuo.

DESTĬTŬO, is, ŭi, ūtum, ere, a. _Abandonner_; _tromper_. SYN. Desero. USUS: Roscius miseros socios induxit, decepit, destituit. Res suas, fortunas destituere. Viri boni sæpe illusi et destituti. Cf. Relinquo, Desero.

DESTĬTŪTĬO, ōnis, f. _Abandon_, _infidélité_. SYN. Derelictio, desertio. USUS: Destitutione illa perculsus hæsit.

DESTRŬO, is, struxi, structum, ere, a. _Détruire_, _ruiner_. SYN. Tollo, deleo, diruo, everto, diripio, excido, excindo, convello, vasto, opprimo, exstinguo, dissolvo, disturbo, demolior, nullum vestigium relinquo, ruinam edo, exstinguo et funditus deleo. )( Construo, ædifico, coagmento. PHRAS. 1. Hostis urbem destruxit, _l’ennemi ruina la ville_. Diruit, afflixit, inflammavit, funestavit; saxis, ignibus, ferro vastitatem urbi attulit, intulit; muros ab imo subruit; ad solum diruit; sedes tectaque convellit; urbem tectorum excisione dissipavit; dejecta murorum fundamenta, ne quod urbis vestigium exstaret; parietes cuniculis subrui jussit; templa ruinis et ignibus deleta, aditus demolitione sublati, disturbata tecta, exscisæ et complanatæ domus; vici deusti; labefactata vectibus et convulsa publica monumenta; urbs tota ab hoste excisa ac eversa, sic, ut præter famam nihil urbis in urbe duraret, permaneret. Cf. Vasto, Everto. 2. Pons destructus est, _le pont fut rompu_. Pontis compages crebris fluctibus verberatæ se laxabant; nulla tam firma moles erat, quam non exederent undæ per operum nexus manantes; interruptus aquarum incursu, pons ruina oppressus est; impulsi in latus pontis ruinæ pendebant; pontium capita a fundamentis proruta jacebant; convulsis pontium monimentis tabulata ac trabes in fluctus sparsæ sunt. Pontis facta demolitio est. 3. Annibal Italiam fœde destruxit, _Annibal saccagea l’Italie_. Annibal Italiam, effusis ac dissipatis pulcherrimæ regionis fructibus, ad exitium et vastitatem vocavit. Italiæ terror, vexator, perditor, afflictor, eversor, exterminator, Annibal, Romanam rem graviter labefactavit; magnis editis ruinis, magnis plagis impositis ac inflictis, Romanas opes vastatione fregit ac prostravit; cæde ac incendio omnia complevit; rempublicam multis cladibus attrivit, debilitavit, præcipitem dedit. Hujus crudelitate jacuit Italia prostrata, perculsa et abjecta, summis calamitatibus fracta et afflicta; hujus rapacitate lacerata, exhausta, exinanita; deleta scelere et exterminata; direpta ab Annibale Italia, ac barbaris condonata; belli impetu perculsa, ac prostrata; omnibus partibus quassata ac labefactata. Cf. Vasto, Bellum, Damnum, Populor. USUS: Navem, ædificium destruit facillime, qui construxit.

DĒSŬBĬTO, _Tout à coup_, _soudain_. SYN. Subito.

DĔSŪDO, as, avi, atum, are, n. _Suer beaucoup_, _suer_. SYN. Sudo, nitor, laboro. USUS: Desudare atque elaborare in re aliqua. Cf. Laboro, Contendo.

DĒSŬĒFĂCĬO, is, fēci, factum, ere, a. _Déshabituer_. SYN. Consuetudinem tollo. PHRAS. A dicendo prope desuefactus sum, _j’ai presque perdu l’habitude de parler en public_. Prope oblivio me cepit dicendi; ea orandi consuetudo prope mihi detracta est; is dicendi usus prope exolevit. USUS: Multitudinem jam a concionibus desuefactam ad veterem consuetudinem revocavit.

DĒSŬESCO, is, sŭēvi, sŭētum, ere, a. et n. _Déshabituer_; _se déshabituer_. USUS: Res dudum desueta, _usage depuis longtemps aboli_.

DĒSŬĒTŪDO, ĭnis, f. _Perte d’une habitude_. USUS: Populus desuetudine armorum mollior.

DĒSULTŌRĬUS, a, um, _Relatif aux écuyers_; _volage_, _inconstant_. SYN. Qui ex equo in equum facite desilit; _item_: TRANSL. Inconstans, ingenii mobilis, levis. USUS: E prætorio candidato consularis quasi desultorius, etc. Cf. Levis.

DĒSUM, ĕs, fŭi, esse, n. _Être absent_, _manquer_. SYN. Absum, deficio, non adsum. )( Adsum. PHRAS. Deest, quod aliis largiar, _je n’ai pas de quoi faire l’aumône_. Omnia me deficiunt; omnium inopi, quod largiar, non est; in summa penuria ac egestate dego; nihil præsto est, nihil superest, nihil suppetit, quo aliorum inopiam sustentem. Cf. Careo. USUS: Doctrina mihi non defuit, nec ingenium. Tibi nullum a me pietatis officium defuit. Nunquam occasioni, officio, causæ defui.

DĒSŪMO, is, sumpsi, sumptum, ere, a. _Prendre_, _choisir_. USUS: Hostem sibi certum desumere. Cf. Eligo.

DĒTĔGO, is, texi, tectum, ere, a. _Découvrir_, _dévoiler_. SYN. Denudo, aperio. USUS: Insidias detegere. Cf. Aperio, Manifestus.

DĒTENDO, is, tendi, tensum, ere, a. _Détendre_. USUS: Tabernacula detendere, _plier les tentes_.

DĒTERGO, is, si, sum, ere, a. _Ôter en essuyant_, _essuyer_. SYN. Abstergo. USUS: Jucundo sermone fastidia, dolorem, molestias detergere.

DĒTĔRĬOR, ōris, gen. com. _Pire_, _plus mauvais_. SYN. Pejor, nequissimus. PHRAS. 1. Rem omnem sua importunitate deteriorem effecit, _il a gâté toute l’affaire par son défaut de politesse_. Diis hominibusque invitis negotium plane evertit; corrupit omnia et profligavit. Omnia nunc deteriora sunt; in statu, loco deteriore sunt. Versa et mutata in pejorem partem sunt omnia, sic ut nihil offensioni huic mederi jam queat. 2. Deterior factus est, _il est devenu plus mauvais_. Nimium quantum e pristina virtute deflexit; a se ipso degeneravit, discessit. Nimium descivit; nec gradu, sed præcipiti cursu in vitia transcurrit. Cf. Corrumpo, Depravo, Disciplina solutior.

DĒTĔRĬUS, _Pis_, _plus mal_.

DĒTERMĬNĀTĬO, ōnis, f. _Borne_, _limite_, _fin_. SYN. Terminus, conclusio, finis. USUS: Cœli complexus, extima ora et determinatio mundi. Conclusio est exitus et determinatio totius orationis.