Part 154
VĔHĔMENTER, _Violemment_, _avec force_, _puissance_; _beaucoup_. SYN. Acriter, acerbe, aspere, impense, nimiopere, etiam atque etiam, incredibiliter, mirum quantum, summa contentione, summa ope, omnibus nervis, omnibus machinis, vehementissima contentione animi, ingenii, virium, animo acri, majoribus præsidiis ac copiis, omni arte, industria, solertia, omni ope ac opera, majorem in modum. )( Remisse. PHRAS. Vehementer dixit, _il parla avec chaleur_. Omnes dicendi faces adhibuit; summa contentione animi, ingenii, virium dixit; vehementissime declamavit; acris in oratione spiritus erat; acriter et vehementer prœliatus est, perpetuaque ac plenissima gravitatis oratione adversarium fregit. USUS: Illud mihi vehementer displicet. Cf. Enixe.
VĔHĬCŬLUM, i, n. _Char_, _chariot_, _voiture_. SYN. Rheda, essedum, carpentum. EPITH. Divinum et novum, triumphale. USUS: Ego vehiculo me ex horum latrocinio eripiam, si navis deerit.
VĔHO, is, xi, ctum, ere, a. _Porter_, _conduire_. n. _Être porté sur un char_. SYN. Porto, inveho, conveho, deveho, subveho, deporto. ADV. Male. USUS: Curru, equo, navi, in navi; rheda perurbem vehi. Fruges ex agris vehere, jumentis deportare. Cf. Currus.
VEL, _Ou_. SYN. Ve, seu, sive, aut. USUS: 1. Multorum _vel_ periculo _vel_ honori servire. 2. Præcipue, etiam, cumprimis, _et même_, _même_, _et encore_. Vel mori satius est quam servire, _je préfère la mort à la servitude_. Vel acerrimus oratorum.
VĒLĀMENTUM, i, n. _Enveloppe_, _couverture_. USUS: Ramos oleæ ac velamenta alia supplicum porrigentes, _rameaux d’oliviers, ou rameaux quelconques, entourés de bandelettes de laine et portés par des suppliants_.
VĒLES, ĭtis, m. _Soldat armé à la légère_, _vélite_, _voltigeur_. SYN. Levis armaturæ miles.
VĒLĬFĬCĀTĬO, ōnis, f. _Action de déployer les voiles_. USUS: Mutata velificatione id facilius assequaris, _vous obtiendrez plus facilement cela en changeant de direction_.
VĒLĬFĬCOR, aris, atus sum, ari, d. _Déployer les voiles_; _travailler ardemment à_, _favoriser_. SYN. Vela facio. TRANSL. Faveo, gratificor, auram popularem capto. USUS: Honori suo aut cupiditati velificari, _rechercher les honneurs, les satisfactions_. Cf. Assentor.
VĒLĬTĀRIS, e, gen. com. _De vélite_. USUS: Pugna, hasta, arma velitaria.
VĒLĬTĀTĬO, ōnis, f. _Escarmouche_. SYN. Pugna, digladiantium dimicatio. USUS: Velitationes facere, et in multa prœlia parvaque capere summam totius belli.
VĒLĬTOR, aris, atus sum, ari, d. _Combattre à la manière des vélites_, _escarmoucher_. SYN. Pugno, contendo, certo. USUS: Diu mecum velitatus est, _il se disputa longtemps avec moi_.
VELLĬCO, as, avi, atum, are, a. _Arracher; gacer_, _persiffler_. SYN. Pervello. USUS: In conviviis rodunt, in circulis vellicant, ubique carpunt.
VELLO, is, velli _vel_ vulsi, vulsum, ere, a. _Arracher_, _détacher_, _enlever_. SYN. Evello, pervello. USUS: Illa quæ vellerat ex patellis, in aureis poculis illigabat. Spinas vellere.
VELLUS, ĕris, n. _Laine arrachée_, _toison_. SYN. Lana ex ovibus detonsa.
VĒLO, as, avi, atum, are, a. _Couvrir d’un voile_, _envelopper_; _cacher_, _dissimuler_. SYN. Tego, obduco. USUS: Pietatis nomine velare suam cupiditatem. Cf. Tego.
VĒLŌCĬTAS, ātis, f. _Célérité_, _rapidité_. SYN. Pernicitas. )( Tarditas. USUS: Non enim viribus, non velocitatibus aut celeritate corporum res magnæ geruntur. Alii velocitate ad cursum valent.
VĒLŌCĬTER, _Rapidement_. SYN. Ocius. )( Tarde.
VĒLOX, ōcis, omn. gen. _Rapide_, _agile_, léger. SYN. Celer. Cf. Celer.
VĒLUM, i, n. _Voile_. SYN. Integumentum, involucrum. EPITH. Carbaseum, plenum. USUS: Multis simulationum velis natura cujusque obtenditur. Res illa velis remisque fugienda. Ad id unde aliquis flatus ostenditur, vela dare, facere. Plenis velis navigare. Vela pandere, contrahere, dimittere, subducere. Remis velisque, _à rames et à de voiles_, _c. à d._, _de toutes ses forces_. (PROV.)
VĔLUT, _Comme_, _ainsi que_. SYN. Veluti, sicut. USUS: Velut in hac quæstione. Cf. Sicut.
VĒNA, æ, f. _Veine_. SYN. Arteria. EPITH. Cava; abditæ, ad usum aptæ, crebræ, multæ, reconditæ auri. PHRAS. Venam secare, _ouvrir la veine, saigner_. Venas incidere; e venis sanguinem mittere; detrahere aliquid sanguinis; e venis sanguinem elicere; venam ferire; incisa vena sanguinem minuere; venas sanguine exonerare, levare. USUS: 1. Sanguis per venas in corpus omne funditur. Venæ et arteriæ micare non desinunt. Si cui venæ sic moventur, is habet febrim. Venam pertentare. 2. TRANSL. Pars interior, _l’intérieur, le fond, le sein, le cœur d’une chose_. Periculum in visceribus venisque reipublicæ inclusum, _péril renfermé dans les veines et les entrailles de la république_, _c. à d._, _le cœur même de la république_. Reconditæ auri argentique venæ. Venas cujusque generis, ætatis, ordinis teneat orator oportet.
VĒNĀBŬLUM, i, n. _Épieu de chasseur_. SYN. Hasta, telum, spiculum venaticum. USUS: Venabulo transverberare bestiam.
VĒNĀLIS, e, gen. com. _Qui est à vendre_, _exposé en vente_, _vénal_. SYN. Ad vendendum expositus, pretio addictus, merce adstrictus. USUS: Proponere, habere fidem venalem, quæstui habere rempublicam. Domi tuæ turpissimo quæstu omnia erant venalia, virtus, pudor, jusjurandum, _vous trafiquiez de tout, vertu pudeur, serment_.
VĒNĀLĬTĬUS, ĭi, m. _Marchand d’esclaves_. SYN. Venditor mancipiorum. USUS: Divitiis Africanos omnes multi venalitii mercatoresque superarunt.
VĒNĀTĬCUS, a, um, _Relatif à la chasse_, _de chasse_. USUS: Canes venatici.
VĒNĀTĬO, ōnis, f. _Chasse_; _espèce de spectacle donné au peuple_, _combat avec des animaux_. SYN. Venatus. USUS: Condiunt curas aucupium et venatio. Prodigi venationum apparatus. Cf. Venor.
VĒNĀTOR, ōris, m. _Chasseur_. USUS: Pernoctant venatores in nive, in montibus uri se patiuntur. Physicus, speculator venatorque naturæ, _physicien_, _c. à d._, _observateur et investigateur de la nature_.
VĒNĀTŬS, ūs, m. _Chasse_. SYN. Venatio. USUS: Labor in venatu, cursus sudor.
VENDĬBĬLIS, e, gen. com. _Facile à vendre_, _recherché_, _agréable_. SYN. Tolerabilis. USUS: Orator, oratio vendibilis, _orateur_, _discours recommandable_.
VENDĬCO, melius VINDĬCO, as, avi, atum, are, a. _Réclamer_, _revendiquer_. ADV. Quodammodo. USUS: Quisque prædæ partem sibi vindicat. Homerum Chii suum vindicant. Cf. Attribuo.
VENDĬTĀTĬO, ōnis, f. _Étalage_, _ostentation_. SYN. Ostentatio. USUS: Laudatiora, quæ sine venditatione et sine populo teste fiunt, _sans ostentation et sans avoir le peuple pour témoin_. Cf. Ostento.
VENDĬTĬO, ōnis, f. _Vente_. SYN. Abalienatio. EPITH. Fraudulentæ, firmæ, raræ. USUS: Venditio bonorum.
VENDĬTO, as, avi, atum, are, a. _Offrir_, _exposer en vente_; _vanter_, _étaler_. SYN. Ostento. ADV. Fallacissime se, flagitiose eloquentiam, perditissime decreta _seu_ imperia, palam commentaria. USUS: Venditare se alicui et operam polliceri, _vendre à qqn ses services_. Memoriam ostentare, venditare ingenium. Cf. Gloriori Ostento.
VENDĬTOR, ōris, m. _Vendeur_. SYN. Venalitius. EPITH. Firmior, liberalis. USUS: Mercatores provinciarum, venditores libertatis.
VENDO, is, dĭdi, dĭtum, ere, a. _Vendre_. RAD. Venumdo. SYN. Alieno, abalieno, venditionem facio, pretio addico, venale habeo. )( Emo. ADV. Gravate, male, nominatim vectigalia, non ita commode, præclare, quam optime, recte, palam. USUS: Vendere aliquid alteri grandi pecunia. Parvo pretio, quam optime, sub corona, sub hasta vendere. Quam optime vendere, _vendre à très bon prix, faire le meilleur marché du monde_. Præsenti ære, numerata pecunia vendere, _vendre argent comptant_. Bona sub hasta vendere, præconis voci subjicere, auctionem facere, _vendre par autorité de justice, à la criée_.
VĔNĒFĪCĬUM, ĭi, n. _Préparation de breuvages empoisonnés_, _crime d’empoisonnement_. SYN. Veneficii artificium, crimen, cantio. USUS: Id veneficiis et cantionibus factum dicebat. Veneficiis remedia invenire.
VĔNĒFĬCUS, a, um, _Qui empoisonne_, _empoisonneur_, _magicien_, _magicienne_. SYN. Qui venena spargit, qui cantionibus et malis artibus utitur, ad suam libidinem explendam. USUS: Venefici nomen delatum est.
VĔNĒNĀTUS, a, um, _Empoisonné_, _infecté de poison_. _Vénimeux, en parl. des animaux_; _vénéneux, en parl. des plantes_. SYN. Venenum habens, veneno imbutus et infectus. USUS: Vipera venenata. Telo venenato ictus concidit.
VĔNĒNUM, i, n. _Venin_, _poison_. SYN. Virus. EPITH. Improbabile, inusitatum, novum, malum, recens, suspiciosum, apertum, omnibus manifestum. PHRAS. 1. Venenum alicui porrigere, _empoisonnner qqn_. Venenum alicui parare, præbere, infundere, dare; aliquem veneno interficere, tollere, necare, occidere; veneno grassari. 2. Venenum sumere, _prendre du poison_. Venenum haurire, sumere, bibere; veneno sibi mortem consciscere; poculum mortis exhaurire; veneno se exanimare; veneno mortem præcipere. USUS: Venenum spargere. Veneno uti. Venenum diluit ferrumque promit.
VĒNĔO, is, ĭi _vel_ ivi, ire, n. _Être exposé en vente_, _être vendu_. SYN. Vendor, sub præcone subjicior, pretio addicor. USUS: Cur bona non veniere? Si venibunt horti, venibunt quam plurimo. Cf. Vendo.
VĔNĔRĀBĬLIS, e, gen. com. _Vénérable_, _respectable_. SYN. Cultu et veneratione dignus.
VĔNĔRĀBUNDUS, a, um, _Respectueux_, _plein de respect_. USUS: Perfusus honore ac venerabundus astitit.
VĔNĔRĀTĬO, ōnis, f. _Vénération_, _respect_, _estime_. SYN. Honor, reverentia. EPITH. Justa. USUS: Quidquid excellit, justam venerationem habet. Cf. Reverentia.
VĔNĔROR, aris, atus sum, ari, d. _Vénérer_, _honorer_, _adorer_. SYN. Colo. ADV. Sancte, auguste. PHRAS. Loca sacra venerari, _révérer les lieux sacrés_. Eximia religione colere; pie sancteque colere; sacris locis religiosum cultum adhibere; veneratione prosequi. USUS: Dii quos colere, precari, venerarique solemus. Aliquem ut deum _vel_ pro deo venerari. Cf. Colo, Revereor, Observo.
VĔNĬA, æ, f. _Pardon_, _grâce_; _faveur_, _bienveillance_. SYN. Condonatio erroris, impunitas, potestas, copia, facultas. EPITH. Accommodata, bona, molesta, tenuis. PHRAS. 1. Delicti, veniam petit, _il demande le pardon de sa faute_. Ad clementiam vestram confugit, ut ignoscatis rogat; suis peccatis concedi ignoscique orat; veniam et immunitatem rogat; delicti gratia ut fiat; venia ut detur; noxa ut una hæc mittatur; præterita ut condonentur aut parentum promeritis remittantur, supplicat. USUS: 1. Iis qui errorem suum deposuerunt, et peccasse se fatentur, veniam petentibus, venia danda, concedenda, tribuenda est. Dabunt mihi veniam cives mei, vel potius gratiam habebunt. A diis immortalibus veniam et pacem exposcere. 2. Potestas, facultas, _permission_. Date mihi veniam exponendi. Quod pace vestra, quod bona vestra venia dictum sit, _soit dit avec votre permission_, _sauf le respect que je vous dois_.
Vĕnĭalĭa peccata, _Péchés véniels_. Noxæ minores, errata leviora, peccata leviora et quotidiana, quæ crebra magis et pauciores quasi officii numeros prætereunt; divinæ legis offensiones crebræ quidem sed leviores; culpæ minores, quæ piorum etiam animis frequenter obrepunt. Cf. Peccatum.
VĔNĬO, is, vēni, ventum, ire, n. _Venir_, _arriver_. SYN. Advenio. ADV. Ad vesperum, æqualiter, aliquando, audacter, belle, bene, brevi, celerius, clam, confestim, continuo, coram, crebro, diligentius, divinitus, falso, honeste, incommode, libere, longe, maturius, modeste, necessarie, nunc primum, obviam, occulte, opportune, optato, palam, paratius, perraro, postremo, precario, privatim, proxime, publice, quamprimum, serius, stulte, tardissime, tuto, vesperi, ultro. PHRAS. 1. Veni quamprimum, _venez le plus tôt possible_. Contende ad nos, advola quamprimum, præsto sis; ad nos excurre; conveni nos quamprimum; opportune te nobis ostende. 2. Cumprimum venit ad nos, _dès qu’il fut arrivé près de nous_. Simul ut ædes nostras tetigit; simul ut ad nos delatus est; simul ut pedem in ædibus nostris posuit; simul ut nos adivit, præsto fuit; simul ut domum nostram accessit; simul ut nos convenit; simul ut se nobis ostendit; simul ut ædes nostras attigit. 3. Libenter jam veniret, _il viendrait volontiers_. Jam aspirat in urbem nostram; appropinquare adventum suum cupit; diem cupide exspectat, quo se urbs nostra accipiet; quo se ardore ad urbem raperet, si modo liceret. 4. Quomodo in eam mentem venisti? _Comment avez-vous eu cette idée?_ Quomodo huc descendisti? ad istas ineptias abiisti? huc perductus, delapsus es? quomodo ad hæc inania defluxisti, te demisisti? 5. Eo ventum tandem est, _les choses en vinrent à ce point_. Eo res rediit; in eum locum adducta est; in eum locum rediit, deducta est; in eum locum res venit; eo res perducta est, prorupit; eo delapsa res est. 6. Inde veniunt hæc mala, _c’est de là que vient tout le mal_. Inde hæc manant, fluunt, affluunt, nascuntur incommoda. Ex hoc fonte defluunt, profluunt omnes istæ miseriæ. Hic fons est, hæc origo omnium malorum. Cf. Causa, Origo. USUS: 1. In amicitiam alicujus, familiaritatem, complexum, conspectum, consuetudinem venire. Nescio, quomodo in certamen cum illo, ad inimicitias, in contentionem honoris venerim. In calamitatem ingentem venit. Res ad arma, ad pugnam, ad manus veniet. Ea res in oblivionem, in consuetudinem, in sermonem et vituperationem, in odium publicum, in summam gloriam venit. Res quæ in controversiam, in disceptationem veniunt. In suspicionem, in spem, in possessionem, in numerum oratorum venire. In discrimen, in periculum venire. Venit mihi in mentem. Si usus venerit. 2. Obtingit, obvenit, _arriver_. Magna ei hereditas venit, multæ divitiæ, fama, honor ei venere. 3. Adversor, _aller contre_, _attaquer_. Venire contra rem, existimationem, gratiam alicujus. Venire alicui adversum.
VĒNOR, aris, atus sum, ari, d. _Chasser_, _faire la chasse_. SYN. Venatu me exerceo, venationi operam do, venatione me oblecto, feras consector, insector, aucupor. USUS: 1. Canum mira alacritas in venando. 2. TRANSL. _Poursuivre_, _rechercher_. Modestiæ laudem in re aliqua venari, _chercher à se donner en qqche le mérite de la modestie_. Cf. Capto.
VENTER, tris, m. _Ventre_. USUS: Vitium ventris et gutturis. (VULG. Gulositas.)
VENTĬLĀTOR, ōris, m. _Celui qui vanne le blé_, _vanneur_. SYN. Qui frumentum ventilat.
VENTĬLO, as, avi, atum, are, a. _Remuer dans l’air_, _secouer_; _mettre en mouvement_, _animer_. USUS: Cujus lingua, quasi seditionis flabello, illa est concio ventilata, _dont la langue, comme un soufflet de sédition, allumait la fureur de l’assemblée_. Cf. Exsecutio.
VENTĬTO, as, are, n. _Venir fréquemment_. SYN. Crebro venio.
VENTŌSUS, a, um, _Plein de vent_; _léger_, _mobile_, _inconstant_. SYN. Levis, inanis, vanus. USUS: Homo ventosissimus, _homme d’une légèreté extrême_.
VENTRICŬLUS, i, m. _Ventricule du cœur_. USUS: Ventriculus cordis, cui similis est alter ventriculus in quem sanguis ex jecore influit.
VENTUS, i, m. _Vent_. SYN. Aura, flamen. EPITH. Non adversus, gravis, molestus, popularis, servus, subtilis, vehemens, salutaris alicui, secundus, tempestivus. PHRAS. 1. Ventus vehementior fit, _le vent devient plus violent_. Increbescit ventus; ingravescit, violentior incumbit ventus; vehementius spirare incipit; majori se impetu effundit; furere, sævire, tumultuari majorem in modum incipit. Cf. Tempestas. 2. Ventus lenior spirat, _le vent souffle avec douceur_. Aura leniter, molliter, placide spirat; levis Favonius insusurrat. 3. Ventus se ponit, _le vent s’apaise_, _se calme_. Ventus cadit, concidit, remittit; ventus ponit; venti vis omnis cadit; frangit se ventus, languescit; ventus jam est remissior. 4. Ventum habemus prosperum, _nous avons un vent favorable_. Secundo utimur vento; idoneum ventum nacti sumus; ventus flat bellissime; venti nobis obsecundant; secunda vehimur, provehimur aura; flantibus ad puppim ventis propellimur, Ventis ferimur secundis. 5. Ventos habemus contrarios, _nous avons des vents contraires_. Reflant venti; venti adversi sunt; adversis ventis utimur; ventis reflantibus rejicimur. 6. TRANSL. _Le vent comme symbole de la fortune (favorable ou contraire), de la renommée, de la faveur, etc._ Ex ancipiti mutatione temporum pendere; se ad motum fortunæ movere; suspensas habere ex temporum inclinatione consiliorum rationes. USUS: 1. Mare ventorum vi turbatum et agitatum. Cape flabellum et ventum mihi facito. Meliores ventos exspecto. Vento se et mari dare. Si mites lenesque fuerint venti, solvemus. 2. TRANSL. Rumorum ventos colligere. Popularem ventum quærere, aucupari. Dux nobis et auctor opus, et horum quos proposui ventorum moderator quidam et gubernator, _il nous faut, au milieu de tous ces vents gui nous poussent, un pilote assez habile pour les gouverner_. Cæsaris nunc venti valde secundi sunt, _le souffle de la fortune seconde en ce moment César_.
VĒNUM, i, n. _Vente_, _trafic_. USUS: Ignorabant se venum datos, _avoir été mis en vente_. Ut ejus familia ad ædem Cereris venum iret, _que ses esclaves fussent vendus_.
VĒNUNDO et VENUMDO, as, dĕdi, dătum, are, a. _Mettre en vente_, _vendre_ (_en parl. des prisonniers_). USUS: Numidæ puberes interfecti, alii omnes venundati, _tous les autres furent vendus_. * SYN. Vendo.
VĔNUSTAS, ātis, f. _Charmes extérieurs_, _attraits_, _grâce_, _beauté_. SYN. Pulchritudo proprie muliebris, lepos, gratia, suavitas. EPITH. Eximia, muliebris, prisca, prope scenica, summa. USUS: Agere cum dignitate et suavitate. Homo affluens omni lepore et venustate, _homme qui réunit tous les agréments_. Cf. Pulcher.
VĔNUSTĒ, _Agréablement_, _avec grâce_, _élégance_. SYN. Pulchre, belle, apte, eleganter, commode. USUS: Illud pervenuste cecidit.
VĔNUSTUS, a, um, _Charmant_, _gracieux_, _élégant_. SYN. Lepidus, festivus. USUS: Gestus et motus corporis venustus, _gestes et mouvements gracieux_. Cf. Pulcher, Elegans.
VĔPRES, is, sæp. Vepres, ĭum, m. pl. _Buisson épineux_, _épines_, _buissons_. SYN. Spinæ.
VER, ēris, n. _Le printemps_. Pars anni ab æquinoctio ad solstitium in Cancro. SYN. Vernum tempus, tempus hiemi senescenti adjunctum, tempestas verna, dies verni, pars anni floridior. USUS: Vere jam appetente. Veris initium a Favonio notatur. Ver tanquam adolescentiam significat, _le printemps est l’emblème de la jeunesse_.
VĒRAX, ācis, omn. gen. _Qui dit la vérité_, _véridique_, _sincère_. SYN. Veridicus, minime fallax, veritatis cultor et amicus.
VERBER, ĕris, n. _Fouet_; _coups_, _bastonnade_. SYN. Virga, flagellum. PHRAS. Ventum est ad verbera, _on en vint aux coups_. Nec manibus temperatum; procacitas manibus coercenda videbatur; ubi verba minus processissent, de tergo hominis infelicis satisfactum; verbera adhibebantur; verberibus male mulctatus, acceptus est. USUS: Aliquem vinculis, verberibus, omni supplicio excruciatum necare. Verberibus aliquem cædere, exanimare.
VERBĔRĀTĬO, ōnis, f. _Action de battre_, _châtiment_, _correction_. SYN. Pulsatio. USUS: Mirificam mihi verberationem cessationis epistola dedisti, _me voila fustigé de main de maître pour mon silence_.
VERBĔRO, as, avi, atum, are, a. _Battre_, _frapper_, _fouetter_. SYN. Cædo, pulso, manus affero, vim et manus affero, infero. ADV. Vehementissime. PHRAS. Graviter eum verberavit, _il le battit très-fort_. Latera illi tutudit; fustibus membra debilitavit, loris concidit, cecidit; verberum dolore laniavit; graviter hominem pulsavit; de ejus tergo sibi satisfecit; verberibus eum fœdum in modum accepit, affecit, laceravit; multis plagis mulctavit; ejus tergo dire consuluit; homo miser tergo pœnas dependit; dirum in modum ab eo vapulavit. Cf. Cædo, Fustis, Ictus. USUS: Verberare matrem. Aliquem tacito cogitationis convicio verberare, _maudire intérieurement qqn, lui dire tout bas mille injures_.
VERBŌSĒ, _Verbeusement_, _longuement_. SYN. Loquaciter, copiose, multis verbis.
VERBŌSUS, a, um, _Verbeux_, _diffus_, _prolixe_. SYN. Multus in verbis, loquax. USUS: Habes epistolam justo verbosiorem, _vous avez une lettre peut-être un peu plus longue qu’il ne faudrait_. Cf. Inanis.
VERBUM, i, n. _Mot_, _terme_, _parole_, _expression_; _au pluriel_: _Discours_, _langage_, _opinion_, _etc._ SYN. Nomen, vox, vocabulum. EPITH. Ardens, consideratissimum, durum, insolens et humile, elegans, grave, immutatum, inflexum, inusitatum, novatum, translatum, nefarium, odiosum, plenum humanitatis, priscum, solemne, suspiciosum, usitatum ac tritum. Verba grandia, amplissima, gravia, sonantia, spendida, dura, aspera, insolentia, prisca, inquinata, abjecta, odiosa, intolerabilia, inepta, rigida, obsoleta, non aperta, longe petita, scabra. PHRAS. 1. Multi verba studiose curant, rem et sententiam non ita, _bien des gens choisissent avec un soin scrupuleux les mots qu’ils emploient, sans s’inquiéter autant_. Multi toti sunt in aucupio verborum, et litterarum tendiculis, rem et sententiam negligunt. Aliqui sunt magni verborum architecti, rebus interea inopes et jejuni. Multi vocabulorum opifices agunt egregios rerum inquisitores non item. Multi verborum magnificentia delectantur in magna sententiarum jejunitate. 2. Verborum pompa sine rerum pondere inanis et ridicula est, _une expression pompeuse, mais vide de sens, est vaine et ridicule_. Verborum volubilitas sine rerum pondere inanis est et irridenda. Oratio, nisi subest res, inanem habet quamdam elocutionem et pene puerilem. Oratio, si res non subest, aut nulla sit necesse est, aut omnium irrisione ludatur. Composite et apte sine sententiis dicere, insania est. 3. Rerum copia verborum copiam gignit, _l’abondance des choses produit l’abondance des paroles_. Ipsæ res verba rapiunt; verba provisam rem non invita sequuntur; ex rerum magnitudine splendor quidam et copia in verbis exsistet. 4. (De verbo ad verbum transferre, VULG.), _traduire mot à mot_. Verbum e verbo exprimere; ad verbum de Græcis exprimere; verbum, de verbo exprimere; totidem verbis transferre; verbum pro verbo reddere; verbum verbo reddere; ad verbum transferre. (Ad meum verbum, VULG.), _sur ma parole, ma foi_. Fide mea; me auctore; interposita fide mea. 6. Uno verbo, _en un mot, bref_. Verbo, in summa, ad summam summa illa sit. USUS: Verbum ex eo elicere, exsculpere non potui, _je n’ai pu lui arracher une parole_. Non multa verba faciam. Excidit mihi verbum priscum et obsoletum. Verba perpetuare difficile. Verbo aliquem lacessere, violare, _dire des injures à qqn_. Ad verborum contumelias descendere, _en venir aux injures_. Verba mihi dari non patior, _je ne souffre pas qu’on m’en impose_. In verba alicujus jurare. Ad verbum ediscere, _apprendre mot à mot, par cœur_. Verbi causa, verbi gratia. Verbo promittere, re negare. Uno verbo dicam. Verbo rem transigam. Verba facere in senatu, apud senatum. Idem sonat, valet hoc verbum. Subjecta verbi notio, _signification_, _sens d’un mot_. Verbum insolens, inusitatum, novatum, _mots nouveaux_, _néologismes_. Verba vulgata, trita, usitata, _mots en usage_. Verba prisca, desita, obsoleta, _mots anciens dont on ne se sert plus_, _archaïsmes_.
VĒRĒ, _Vraiment_, _justement_. SYN. Revera. )( Falso, inaniter, ficte. USUS: Majores nostri ficte et fallaciter, sed vere et sapienter populares fuere. Vere tecum agam et libere.
VĔRĒCUNDĒ, _Avec retenue_, _réserve_, _pudeur_. SYN. Pudenter, timide, dubitanter. )( Impudenter.
VĔRĒCUNDĬA, æ, f. _Retenue_, _réserve_, _modestie_. SYN. Pudor, rubor, modestia, ingenuitas. )( Impudentia. EPITH. Invisa, stulta, virginalis. USUS: Maximum ornamentum amicitiæ tollit, qui ex ea tollit verecundiam. Verecundia custos virtutum et quidam quasi ornatus vitæ. Solus homo pudoris ac verecundiæ particeps. Virginali verecundia, timidus, _homme timide_, _d’une pudeur virginale_. Cf. Pudor.
VĔRĒCUNDOR, aris, atus sum, ari, d. _Avoir de la retenue_, _craindre_, _ne pas oser_. SYN. Pudore deterreor, absterreor, impedior, ingenuo rubore suffundor, erubesco. USUS: Cunctantem et quasi verecundantem incitare, _aiguillonner une réserve trop timide_.