Part 44

DĒCŎLŎRO, as, avi, atum, are, a. _Décolorer_, _ternir_. USUS: Mortuum deformatum, rumore perditum, corpore decolorato constat fuisse.

DĒCŎQUO, is, coxi, coctum, ere, n. _Manger son bien_, _faire banqueroute_. SYN. Male rem gero, conturbo. USUS: Fortunæ vitio, non suo decoxit. Agrum suum intra annum decoxit. Alea, potatione, scortatione decoxit. Cf. Nepos, Consumo, Abligurio, Prodigo.

DĔCOR, ōris, m. _Tout ce qui sied bien_, _parure_, _ornement_. SYN. Species, formæ gratia, quod decet. USUS: Metaphrastus virtutem decore suo spoliavit.

DĔCŌRĒ, _Convenablement_, _décemment_. SYN. Decenter. USUS: Loqui ad rerum dignitatem apte et decore.

DĔCŎRŌ, as, avi, atum, are, a. _Décorer_, _orner_, _honorer_. SYN. Celebro, orno, honesto. )( Dedecoro. USUS: Hos majores nostri omni laude, triumpho, honoribus decorarunt, auxerunt, honestarunt. Cf. Orno, Honesto, Colo.

DĔCŌRUM, i, n. _Bienséance_, _convenance_, _décorum_. SYN. Decus. USUS: Ut in vita, sic in oratione nihil est difficilius, quam quod deceat. Scio, quid gravitas vestra, quid hæc advocatio, quid ille conventus, quid dignitas populi Romani, quid periculi magnitudo, ætas mea, honos, decorum denique postulet. Cf. Indecorum, Decet.

DĔCŌRUS, a, um, _Convenable_; _beau_, _orné_. SYN. Decens, conveniens, consonus. USUS: Mihi eo ire decorum visum non est. Aurum et ad usum aptum est, et ad ornatum decorum. Nihil magis decorum, quam æqualitas universæ vitæ. Quod non decorum est, nec Diis dignum.

DĒCRĔPĬTUS, a, um, _Décrépit_. SYN. Senectute confectus, invalidus, qui summa senectute est. USUS: Tristis ac decrepitus senex.

DĒCRESCO, is, crēvi, crētum, ere, n. _Décroître_, _diminuer_. SYN. Subsideo, decedo. USUS: Conchylia omnia cum luna crescunt et decrescunt, _seu_ exhauriuntur.

DĒCRĒTUM, i, n. _Décision_, _jugement_, _décret_. SYN. Consultum, scitum, interdictum. EPITH. Egregium, justum, interpositum, severum, liberalissimum, obsignatum, præclarum, stabile, fixum, ratum, vetus. Decreta amplissima atque ornatissima, divina atque immortalia, falsa, firma, gravissima, honestiora, honorificentissima, magnificentissima, multa, nova, ornatissima, superiora. USUS: Decretum facere, interponere. Decreti tabulas figere. Quis consulum illorum decretum comprobabit; honestissimum a senatu decretum abstuli, obtinui. Cf. Consilium, Sententia.

DĔCŬMA, æ, f. _Dîme_, _10ᵉ partie de ses biens que l’on paie au fisc_. SYN. Decima pars, quam arator decumano dat. EPITH. Certæ, magnæ, reliquæ. USUS: Decumas conducere, exigere acriter. Dare decumas, et accipere. Decumis rempublicam defraudare.

DĔCŬMĀNUS, i, m. _Fermier des dîmes_, _publicain_. SYN. Publicanus, qui decumas exigit. EPITH. Ministri ac satellites cupiditatum suarum, principes et quasi senatores publicanorum. USUS: Omnia consumis cum decumano.

DĒCUMBO, is, cŭbŭi, cŭbĭtum, ere, n. _Se mettre au lit_, _se coucher_. SYN. Cubo, jaceo. )( Sto. USUS: Honeste, turpiter decumbere. Cf. Cubo.

DĔCŬPLUS, a, um, _Décuple_. SYN. Decies tantum.

DĔCŬRĬA, æ, f. _Décurie_, _corps judiciaire_. SYN. Classis, ordo judicum Romæ, a decies centenis judicibus appellatus, qui in singulis curiis sedebant. USUS: Non suæ decuriæ munere, neque ex lege sedit. Lex promulgata est de tertia decuria judicum.

DĔCŬRĬĀTĬO, ōnis, f. _Division par décuries_. SYN. In curias distinctio et descriptio. USUS: Decuriatio tribulium, descriptio populi.

DĔCŬRĬO, as, avi, atum, are, a. _Diviser par dizaines_. SYN. In curiam adscribo. USUS: Cum vicatim decuriarentur servi et conscriberentur. Decuriatos habere exercitus peditum.

DĔCURĬO, ōnis, m. _Décurion_. SYN. Quasi senator in municipio, _vel_ conventu. USUS: Factus est Neapoli decurio.

DĒCURRO, is, curri, cursum, ere, n. et a. _Descendre en courant_, _arriver_; _parcourir_, _raconter_. SYN. Conficio, transigo. ADV. Bellissime, cupide ad jura, breviter. USUS: Jam ad calcem decursum est, nec velim decurso spatio ad carceres revocari. Prope acta et decursa. Quæ a te breviter decursa sunt, audire cupio, _je voudrais entendre les points que tu as parcourus brièvement_.

DĒCURSĬO, ōnis, f. _Marche militaire_, _incursion_. SYN. Excursio. USUS: Decursionibus equitum ea loca vastavit.

DĒCURSŬS, ūs, m. _Cours_, _espace_. SYN. Spatium, functio. USUS: Honorum decursus. Cf. Curriculum.

DĔCURTĀTUS, a, um, part. v. decurto. _Tronqué_, _mutilé_. Decurtata oratio.

DĔCUS, ŏris, n. _Ornement_, _parure_; _gloire_, _honneur_. SYN. Honor, laus, dignitas, honestas, ornamentum. )( Dedecus. USUS: Decus et ornamentum senatus Cicero. Populi decus et lumen Pompeius. Verum decus in virtute positum est. Nati sumus ad laudem et decus. Cf. Decet.

DĒCUSSO, as, avi, atum, are, a. _Croiser en forme d’X_, _en sautoir_. SYN. In formam litteræ X diduco, divido, constituo, per medium seco.

DĔCŬTĬO, is, cussi, cussum, ere, a. _Abattre_. SYN. Dejicio. USUS: Summa papaverum capita decussit.

DĒDĔCET, cŭit, ere, _Il ne convient pas_, _il est malséant_. SYN. Indecorum est. )( Decet, decorum est. PHRAS. Nostris moribus nefas habetur, _cela ne sied pas à notre époque_, _ne va pas avec nos habitudes_. A decore alienum est; minime decorum est; abhorret a nostris moribus, moribus nostris non est consentaneum; haudquaquam decorum est; præter decorum est; nefas est. USUS: Oratorem irasci dedecet, simulare decet. Cf. Dedecus, Indecorum, Inhonestum.

DĒDĔCŎRO, as, avi, atum, are, a. _Déshonorer_, _souiller_. SYN. Turpifico. USUS: Urbis et magistri auctoritatem dedecorasti.

DĒDĔCUS, ŏris, n. _Déshonneur_, _honte_, _infamie_, _opprobre_. SYN. Turpitudo, nota turpitudinis, infamia, probrum, labes, macula, ignominia, labes turpitudinis, opprobrium, flagitium. EPITH. Æternum, commune, detestabile, domesticum, maximum, sempiternum, summum, tantum. PHRAS. 1. Vide, ne dedecori sis majoribus, _prenez garde de ternir la gloire de vos ancêtres_. Ne vita tua insigni turpitudine notata atque depressa dedecore et infamia illis probro vertat; ne ignominia afficias; ne macula turpissima genus tuum notes; generi tuo ignominiam inuras; ne hanc labem tot scelerum in familia relinquas; ne sempiternam turpitudinis notam inuras; dedecus tuis imprimas; majorum famam probris flagitiisque tuis violes; nomen familiæ tuæ iis maculis obscures, quæ nulla temporum longinquitate abstergi possint. 2. Æternum dedecus incurristi, _vous avez mérité un opprobre éternel_. Æternam ignominiæ labem subiisti; sempiternam tibi ignominiam imposuisti; æterna tibi est inusta infamiæ nota; aspersisti atque inquinasti te maculis infamiæ sempiternis; spem tibi omnem futuræ dignitatis ademisti; nullam tibi in posterum dignitatis partem reliquisti; infamia eris seculi tui; turpitudinis hanc labem, qua te infecisti, dedecus consequetur sempiternum; contractam turpitudinis notam nulla temporum diuturnitas delebit; hærebit ea labes nomini tuo; insidebit macula ac inveterascet, nec ulla temporis diuturnitate abolebitur. 3. Dedecori sibi ducit, _il regarde comme une honte pour lui_. Probro, dedecori, vitio sibi vertit, dat; pudori esse sibi reputat, turpe putat; haud a vitio abesse censet; maculam inferri, labem aspergi, notam inuri ea re sibi autumat; crimini, vitio sibi dandum, vertendum dedecori; fraudi fore existimat; dedecus, turpitudinem in ea re constitutam censet; ne qua inde in se redundet infamia, ne quod dedecus emergat, veretur. USUS: Vide ne quid dedecoris admittas, concipias, suscipias; ne in dedecus incurras, in dedecore voluteris. Cf. Contumelia, Infamia, Labes, Macula, Nota.

DĒDĬCĀTĬO, ōnis, f. _Consécration_, _dédicace_. SYN. Consecratio. EPITH. Religiosa, superstitiosa. USUS: Postem teneri in dedicationibus templorum oportet Memoria consecrati solemni religione templi, _dédicace_.

DĒDĬCO, as, avi, atum, are, a. _Consacrer_; _dédier_. SYN. Sacro, consecro, religiosum facio, religionem in aliquem locum infero, aliquem locum religione devincio. PHRAS. 1. Templum dedicavit, _il consacra un temple_. Sempiterna religione obligavit; religione devinxit; religioso ritu consecravit; DEO sacravit; divino cultui addixit; dedicationem celebravit. 2. Multis de causis hunc librum tibi dedicare volui, _pour bien des raisons_, _j’ai voulu vous dédier ce livre_. Librum hunc nuncupare, inscribere, offerre volui; multæ me impellunt causæ, multæ sunt causæ, quæ me moveant, ut has meas vigilias sub tui nominis clypeo, auctoritate, fulgore, splendore edam, emittam; ut has lucubrationes meas prodire, exire; in lucem prodere, in publicum edere, sub nomine tuo apparere velim. Cf. Consecro. USUS: Smyrnæ delubrum Homero dedicatum est. Ædes Castori et Polluci dedicata, dicata, consecrata. Cf. Consecro, Dico.

DĒDIGNOR, aris, atus sum, ari, d. _Dédaigner_. SYN. Indignum habeo, contemno. USUS: Amicum dedignari. Cf. Contemno.

DĒDISCO, is, dēdĭdĭci, ere, a. _Désapprendre_, _oublier_. SYN. Quæ didici, obliviscor. USUS: Juventus nostra dediscit pene docendo.

DĒDĬTĬO, ōnis, f. _Reddition_, _capitulation_. SYN. Subjectio, cum quis se in hostium potestatem tradit. PHRAS. 1. Ad deditionem obsessos invitare, _inviter les assiégés à capituler_. Spe honestarum pactionum, honestorum pactorum ad deditionem impellere, inducere; deditionem spe pactorum maturare. 2. Ad deditionem cogere, _forcer qqn à se rendre_. In deditionem redigere; ad deditionem subigere; ad deditionem trahere. 2. Deditionem facere, _capituler_. Deditionem subire; in deditionem venire, concedere; in jus deditionemque victoris dare obsessam urbem; potestatis alienæ facere; in hostium ditionem urbem, agros, divina humanaque omnia dare; urbem, aquam, agros, terminos, divina humanaque omnia in hostium ditionem dedere; libertatem suam fidei ditionique victoris permittere; se victori hosti permittere; in potestatem victoris fidemque permittere; ad conditiones descendere. Cf. Conditio. 4. Per deditionem urbem capere, _prendre une ville par capitulation_. In deditionem accipere, recipere, urbem in deditionem accipere. 5. Deditionem omittere, _refuser de se rendre_. Deditionem abrumpere, deserere; a paciscendi consilio abire, recedere. USUS: Ad deditionem invitare. Deditionem facere. Deditionem spectant, _ils se proposent de capituler_. Cf. Conditio, Dedo.

DĒDĬTĬTĬUS, a, um, _Qui a capitulé_, _qui s’est soumis à discrétion_. USUS: Id decretum ad dedititios pertinet.

DĒDĬTUS, a, um, _Abandonné_, _livré_; _dévoué_, _appliqué_. ADV. Mirifice. PHRAS. Homo litteris deditus, _homme livré à l’étude des belles-lettres_. Litterarum studio flagrans, unicus litterum sectator. USUS: Puer his studiis maxime deditus. Auctoritati senatus, gratiæ alicujus et voluntati deditus. Adstrictum me tibi semper, magnopere deditum, addictum penitus habebis. Cf. Obnoxius.

DĒDO, is, dēdĭdi, dēdĭtum, ere, a. _Donner_, _livrer_; _se rendre_. SYN. Addico, do, trado, mancipo, quasi consecro. PHRAS. Dedere se victori, _se rendre au vainqueur_. Armis positis ad victoris fidem confugere; ditioni victoris se permittere; se suaque omnia victoris arbitrio potestatique permittere; in victoris ditionem voluntaria deditione concedere; rempublicam sine dimicatione in manum victoris tradere. Cf. Deditio. USUS: Patriæ nos totos dedere, in ea nostra omnia ponere, et quasi consecrare debemus. Alicui arti se totum dedere. Toto animo libidini, desidiæ, ægritudini, luctui dedere. Mancinum hostibus dedidere Romani. Cf. Trado, Deditio.

DĒDŎCĔO, es, cŭi, ctum, ere, a. _Faire oublier ce qu’on avait appris_. SYN. Ab eo, quod quis doctus est, abduco, secus doceo. USUS: Dedocendus ille potius fuerat, quam docendus.

DĒDŪCO, is, xi, ctum, ere, a. _Tirer de, faire sortir_; _conduire_; _fonder une colonie_. SYN. Abduco, revoco, removeo, detraho, deductionem facio. ADV. Necessaria, gradatim, de publico, auspicato, omnino, sensim. USUS: 1. In campum aliquem, domum, ad judicium, ex provincia, de via deducere. Præsidia deducere oppidis. 2. Adduco rem in locum aliquem et statum, _conduire_, _amener une chose à ce point que...._ Eum in locum res deducta est; huc rem deduxit, ut, etc. 3. Transfertur ad animi motus, _détourner_; _gagner_, _séduire_. Ab voluntate, mente, consilio bono, sententia, cœpto aliquem deducere, dimovere. Nunquam me divitiæ de fide, ab animi lenitate deducent. Oratione ab tristitia, de pravitate animi illum deduxit. 4. Detraho, _retrancher_, _soustraire_. Centum nummos ei deduxi. Addendo deducendoque vide, quæ summa fiat reliqua.

DĒDUCTĬO, ōnis, f. _Action de tirer de_, _de détourner_. SYN. Derivatio. EPITH. Admirabilis, crudelis, misera militum. USUS: 1. Mirabilis illa aquæ Albanæ deductio, _cette admirable dérivation du lac Albain_. Rivorum e fonte deductio. 2. Detractio, _déduction_, _retranchement_, _diminution_. Certis nominibus deductiones fieri solent.

DĒDUCTOR, ōris, m. _Celui qui accompagne_, _qui escorte un candidat_. Qui honoris causa aliquem deducit. USUS: Deductorum officium majus est, quam salutatorum.

DĔERRO, as, avi, atum, are, n. _S’écarter du droit chemin_, _se fourvoyer_, _s’égarer_. SYN. Erro, aberro. USUS: Ne deerret orator ab eo, quod cœpit exponere. In itinere deerravimus. Cf. Erro, Aberro.

DĒFÆCO, as, avi, atum, are, a. _Clarifier_; _purifier_. SYN. A fæcibus purgo. USUS: 1. Vinum defæcatum. 2. TRANSL. Animus defæcatus, omni anxietatum et dolorum sorde vacuus.

DĒFĂTĪGĀTĬO, ōnis, f. _Fatigue_, _lassitude_. SYN. Lassitudo. USUS: Ne qua possit defatigatio animum tuum retardare. Corpora defatigatione et exercitatione ingravescunt, animi levantur.

DĒFĂTĪGO, as, avi, atum, are, a. _Fatiguer_, _épuiser_. SYN. Defatigationem, laborem, lassitudinem, languorem affero. USUS: Aliquem negotio aliquo defatigare. Noli conservanda republica defatigari. Non conquiescam nec defatigabor, donec, etc. Cf. Fatigo.

DĒFECTĬO, ōnis, f. _Défection_, _désertion d’un parti_. SYN. Defectus. PHRAS. 1. Defectionem suadere, _conseiller la révolte_. Ad defectionem sermonibus seditiosis trahere, invitare, sollicitare. 2. Defectionem parare, _préparer les défections_. Defectionem moliri, attentare; ad defectionem spectare; defectionis tempus circumspectare. 3. Defectionem facere, _déserter_, _passer à l’ennemi_. Aperte ad hostem desciscere; desciscere ad fortunam hostis; defectionem facere; defectionem inire; ad hostes deficere. USUS: 1. Solis ac lunæ defectiones, _éclipses_. Defectio virium adolescentiæ vitiis tribuenda est potius, quam senectuti. Defectio animi, _abattement_, _découragement_; _défaillance_, _faiblesse_. Intemperantia est a recta mente defectio, a virtute defectio. 2. Animi, studiique abalienatio, _éloignement_, _aversion_. Nescio, a quibus defectionis initium sit exortum. Cf. Deficio, Descisco, Seditio, Rebellis.

DĒFĒCTŬS, ūs, m. _Révolte_, _sédition_; _déclin_, _éclipse_. SYN. Defectio. USUS: Luna a defectu suo in initia recurrit. (Defectus _pro_ animi vitio, _vel_ labe, _défaut_, _vulgare est_).

DĒFENDO, is, di, sum, ere, a. _Défendre_, _protéger_; _écarter un mal_. Tego, protego, propugno, adsum, studeo, foveo; pro aliquo dico, verba facio, causam alicujus suscipio, _vel_ ago, tueor, injuriam prohibeo; calamitate _vel_ periculo prohibeo, complector, sustineo. )( Oppugno. ADV. Accurate, acerrime, animose, audacter, benigne, constantissime, copiosissime, diligentissime, diu multumque, facillime, feliciter, fortiter, gravissime et verissime, honestissime, uberius, libere, magnopere, negligenter, ornatissime, diligenter, præclare, precario, prudentissime, publice, pugnatissime, religiose, sane, animose, segnius, simpliciter, timide, vehementius, vere, versutius, vix satis honeste, usque ad extremum causæ, vulgo in judiciis, studiose. PHRAS. 1. Semper te defendam, _je vous protégerai toujours_. Pro tuis fortunis loquar; propugnationem et defensionem tuæ dignitatis suscipiam; in meis castris prædiisque versaberis; inimicorum impetus propulsabo; meo patrocinio te sustentabo; tuam causam quam accuratissime tutabor; tela a cervicibus tuis depellam; tui patrocinium suscipiam; defensor periculi tui, et propugnator; ultor hostium tuorum, restitutor salutis tuæ ero; sub umbra mea tuto delitesces; sub tutela mea acquiesces; innocentiam tuam protegam, fulciam; vim arcebo; propulsabo injuriam; ab injuria prohibebo; semper a te stabo; tuas partes sequar, tuebor; adero causæ tuæ; ab injuria vindicabo; vel capitis periculo tuebor; pro salute tua vel in capitis discrimen me offeram, vel corporis oppositu intenta jugulo tela prohibebo. 2. Urbem strenue defendit, _il défendit vigoureusement la place_. Oppugnationem urbis fortiter sustinuit; urbem oppositu corporum sustentavit, vim hostium feliciter prohibuit; urbem ab injuria hostium prohibuit, vindicavit; bellum illatum mœnibus fortiter sustinuit, propulsavit; nullum locum nocendi oppido dedit; pro nudata mœnibus patria corpora opposuit fortissimorum civium, urbemque e periculo eripuit; nihil ab illo prætermissum, quo vim hostium arceret; justitium indictum, custodiæ in portis, vigiliæ, vicatim exactæ, arma, tela in muros congesta, juvenes sacramento adacti; vires omnes ad salutem patriæ collatæ; patriæ acerrimus propugnator ac defensor fuit; urbem ab exitio, interitu servavit, liberavit; urbem fortiter tutatus est; pro patriæ salute corpus suum hostibus strenue opposuit, objecit; tela, faces a civitatis jugulo depulit, avertit; pro salute patriæ defendenda nervos omnes contendit; propugnator ac custos urbis exstitit, terror hostium, spes, subsidiumque patriæ. 3. Defendam me pro virili parte, _pour ma part_, _je me défendrai de toutes mes forces_. Jus meum armis exequar; partes has suscipiam strenue; causam meam acturus sum fortiter; nullum nocendi mihi locum adversario dabo; impetum adversarii sustinebo fortiter, vimque armis repellam; injuriam vel capitis periculo propulsabo; honoris, dignitatis, fortunarum mearum defensionem strenue suscipiam. Cf. Tueor, Foveo, Complector, Arceo, Prohibeo. USUS: Pericula civium, injuriam prohibere, defendere. Uva vestita pampinis solis ardores defendit. Nunquam quid defendit Carneades, quod non probarit. Defendere aliquem de ambitu. Cf. Tueor, Studeo, Faveo.

DĒFENSĬO, ōnis, f. _Défense_, _action de défendre_. SYN. Propugnatio, patrocinium, tutela. USUS: Defensionem tui libenter suscepi, in suscepta perseverabo. Cf. Defendo.

DĒFENSĬTO, as, avi, atum, are, a. _Défendre souvent ou de toutes ses forces_. SYN. Defendo. ADV. Studiose. USUS: Causas defensitare.

DĒFENSOR, ōris, m. _Défenseur_, _protecteur_; _avocat_, _patron_. SYN. Propugnator, patronus, tutor, advocatus, adstipulator, custos, qui aliquem in fidem suam suscepit, quem quis patronum adoptat, qui aliquem habet suæ fidei commendatum. )( Oppugnator, adversarius. EPITH. Acerrimus, assiduus, constantissimus, diligentissimus, fidelis, idoneus, nimium ligitiosus, consuetus ad rixas, ineptus ac stultus inter viros, inter mulieres, peritus juris ac callidus, magnus. Defensores studiosissimi, multi, perpetui. USUS: Defensor custosque libertatis. Propugnator senatus, patronus publici consilii, defensor vestræ voluntatis. Defensorem sibi aliquem constituere, adoptare, repudiare. Cf. Patronus, Advocatus.

DĒFĔRO, fers, tŭli, lātum, ferre, a. _Porter à la connaissance_, _rapporter_. SYN. Nuntio, afferro, significo. USUS: 1. Ille ad senatum detulit. Res ad senatum delata est. Te valere, omnes ad nos deferunt. Acerbum mihi nuntium defert. 2. Tribuo, trado, credo, concedo, refero, _présenter_, _offrir_, _décerner_. Universum studium meum et benevolentiam ad te defero. Regnum illi detulit. Voluntatem ei meam ac studium per litteras detulit. Plura, quam velim, mihi detulit senatus. Omnia illi defert. 3. Adduco, _porter_, _amener_. Munus ad aliquem deferre. Bona fortuna me ad hunc magistrum detulit. 4. Accuso, _dénoncer_. Meum nomen ad judices detulit. De ambitu, de parricidio me detulit. Cf. Prodo.

DĒFERVESCO, is, ferbui, vescere, n. _Se refroidir_; _se calmer_, _s’apaiser_. SYN. Refrigeror. USUS: TRANSL. (Ad animum.) Dum adolescentiæ cupiditates, dum ira defervescat. Cf. Refrigero, Remitto.

DĒFESSUS, a, um, _Las_, _harassé_, _fatigué_. SYN. Fatigatus, lassus, languens, fractus labore, in lassitudinem datus. USUS: Languentem et defessum ad pristinam virtutem revocavi. Animi negotiis defessi; aures convitio defessæ; defessus labore et itinere, æstu disputationis. Cf. Fatigo.

DĒFĬCĬO, is, fēci, fectum, ere, a. et n. _Manquer_, _faire_ _défaut_. SYN. Desum. )( Abundo. ADV. Plane ab aliquo. PHRAS. 1. Viresmeæ deficiunt, _mes forces m’abandonnent_. Vires mihi desunt; ætate oblanguere; mature nimium et celeriter deflorescunt anni; defessus, refrigeratus membrorum vigor decidit; defluit ætas, ac velut longo intervallo viriditatem amittit; flaccescit, claudicat valetudo; labitur, consenescit, ad extremam tabem corpus venit; defluunt lassitudine vires; effluunt lassitudine, decidunt, dilabuntur; vires me deserunt; vires senescunt; hebescit virtus; per ætatem vires et ingenium defluxere; vix spiritum duco, et inter manus sociorum collabor; exarescit vigor ille mentis; hebescit ingenii acies; corporis dignitas, ac oris gratia obsolescit. Cf. Destituo, Debilis. 2. Multum defecit a seipso, _il a été fort infidèle à ses principes_. Multum discessit a seipso, a fide, officio, mente, constantia; descivit a morum candore, a virtute; ab laudato vitæ cursu multum deflexit; in alios longe mores abivit; multum remisit de laudato virtutis studio; vix eumdem hominem dices, ita a se dissidet; parum jam constat sibi. Cf. Dissimilis, Muto. 3. Defecerunt a Romanis multi populi, _beaucoup de peuples abandonnèrent les Romains_. Descivere, detractarunt imperium; abrupere se ab Rom. imperio; magna defectio facta est; sollicitatis ad defectionem animis rebellionis crimen late vagatum est. Provinciæ ingenio feroces ac rebellatrices aperte descivere; jugum excussere; ditioni populi Rom. se subtraxere. Cf. Defectio, Infidelis. 4. Deficere a fide, _perdre la foi_, _apostasier_. Abrumpere se a recte credentium cœtu; Ecclesiæ Christi jugum excutere; ejurare avitam religionem; nuntium remittere sacris avitis; a data Christo fide desciscere; Christi sacra deserere; ad impiorum castra transfugere. Cf. Apostata. USUS: 1. Vires, vox, solatia me omnia deficiunt. Spes me, non voluntas deficit. Tempus me citius et dies, quam oratio deficiet (Deficit mihi aliquid, VULG.). 2. Minuor, desum, patior, _s’éclipser_, _s’éteindre_; _perdre courage_. Sol, luna deficiunt. Animo non deficiam. Calor nativus me deficit. Animo et consilio non deficiam. 3. Descisco, alienus sum, _quitter un parti_, _renoncer à une alliance_. Multi ab imperio et nomine populi Romani defecere. Difficile est amicitiam manere, si a virtute defeceris. Quantum a te, a tua dignitate et constantia defecisti. Cf. Minuo, Defectio, Infidelis.

DĒFĪGO, is, fixi, fixum, ere, a. _Ficher_, _planter_, _enfoncer_. SYN. Colloco, pono, figo, intendo, immitto. USUS: 1. Sicam in consulis corpore defigere, _enfoncer un poignard dans le corps du consul_. Virtutes altissimis radicibus defixæ. 2. TRANSL. Omnes curas in salute reipublicæ defigere. Sententiam suam in aliorum mentibus defigere, _faire pénétrer son sentiment dans l’esprit des autres_. In omnium fortunas oculos imprudentes spe ac cupiditate defigere.

DĒFĪNĬO, is, ivi, _vel_ ii, ītum, ire, a. _Expliquer_, _définir_. SYN. Definitione explico, quid aliquid sit, constituo, describo. ADV. Accomodatius ad intelligentiam popularem, bene, breviter, explanatius, generaliter, uberius, presse et anguste, pressius, probe, similiter, squalidius. USUS: 1. Aliquid breviter illustrare, verbisque definire presse et anguste. Philosophorum more rem definire. 2. Metior, terminis circumscribo, complector, termino, _renfermer dans des bornes_, _circonscrire_, _décrire_. Mala dolore, bona voluptate definiunt Epicurei. Potestatem illi definit in quinquennium. Quam vitæ rationem teneam, mihi, quæso, definias. Optimas sibi sedes, hortosque definiunt. Illi orbes cœlestes, qui aspectum nostrum definiunt. Cf. Termino, Finio.

DĒFĪNĪTĒ, _D’une manière précise_, _formellement_. SYN. Aperte, finite. USUS: Lex illa definite Pompeio potestatem fecerat, civitatem donandi.