Part 95
MANSŬĒTUS, a, um, _Doux_; _apprivoisé_, _dompté_. SYN. Mitis, lenis, facilis; homo mitis ingenii. )( Ferus, immanis, atrox. PHRAS. 1. Equus mansuetus, _cheval dompté_. Animal ad mansuetudinem domitum, mansuefactum, condocefactum, insuefactum; a ferocitate ad mansuetudinem traductum. 2. Jam mansuetiores sunt barbari illi, _déjà ces barbares sont un peu moins farouches_. A ferocitate ingenita ad humanum cultum deducti; ad humanitatem, mansuetudinem traducti sunt; ferocitatem exuerunt; resedit jam barbara illa ferocitas in illorum animis; cultum jam, et mores humanos induere; mitius ingenium induere. USUS: Mansuetus civis. Hominem te cognovi natura, consuetudine, disciplina lenissimum et mansuetissimum. Oratio placida, submissa, lenis, mansueta. Cf. Lenis.
MANTĬCA, æ, f. _Besace_, _valise_. SYN. Pera viatoria. USUS: Non videt, manticæ quod a tergo est.
MANŬBĬÆ, ārum, f. pl. _Butin_. SYN. Præda, spolia ex hostibus capta. EPITH. Imperatoriæ; tantæ. USUS: Manubias Marti consecrare. Manubiis rostra ornare.
MĂNŪBRĬUM, ii, n. _Manche_, _poignée_. SYN. Capulus. EPITH. Aureum.
MĂNŪMISSĬO, ōnis, f. _Affranchissement d’un esclave_.
MĂNŪMITTO, is, mīsi, missum, ere, a. _Affranchir un esclave, lui donner la liberté_. SYN. Libertatem do.
MĂNŬS, ūs, f. _Main_. SYN. Dextra. EPITH. Adversa, antiqua, apta, arguta, contracta, contaminata et cruenta, dextra, facinorosissima, firma, hostilis, impia, importuna, sancta, sinistra, tremebunda, victrix. USUS: 1. Sumere in manus aliquid; in manu tenere; de manibus extorquere; e manibus rem non dimittere, deponere. Disciplina per manus tradita (VULG. de manu in manum), _transmettre de main en main_, _par la tradition orale_. Per manus demitti. Cedomanum, _donner la main_. Deligatis, vinctis post terga manibus. Manu abnuit. Litteræ tua, mea manu scriptæ, (VULG. propria manu). Manus porrigo. 2. Facultas, potestas, _puissance_, _pouvoir_. Est hoc in manu tua. Manibus victoria excidit. 3. In promptu est, suppetit, _avoir sous la main_, _à sa disposition_. Res est in manu. In manu tenemus, habemus victoriam. Præ manibus habere aliquid, _sous la main_, _tout près_. 4. Vis, arma, ferrum, _violence_, _combat_. Manus afferre alicui; manum abstinere, continere. Ad manus ventum est; manus conferre, conserere. 5. Copiæ, _corps de troupes_. Militarem manum cogere, facere, habere. 6. Cedere, _se rendre_, _se déclarer vaincu_. Manus do.
MĂPĀLE, is, n. _Hutte_, _cabane_. SYN. Casa agrestis.
MAPPA, æ, f. _Serviette de table_.
MARCĔO, es, cŭi, cere, _vel_ Marcesco, is, ere, n. _Être fané, flétri_; _se faner_, _se flétrir_. SYN. Torpesco, putresco. USUS: Luxuria vinoque marcere, _être épuisé par la débauche_. Desidia et otio marcescere, _s’énerver, languir dans le repos_.
MĂRE, is, abl. mari, n. _Mer_. SYN. Æquor, altum, pontus pelagus, salum. EPITH. Portuosum, scopulosum, infestum, inflatum, murmurans, purpureum, refertum, præclarum, tempestivum, tranquillum, tutum, vastissimum, universum. PHRAS. Mare erat turbatum, _la mer était agitée_. Horrescebat mare, crebrosque fluctus in littus evolvebat; exæstuabat mare, quoque arctius intra faucium angustias claudebatur, eo acrius furebat; exterrebat nos fremitus murmurantis maris, vix ut in altum evehi auderemus; levabatur inhorrescens mare ventoque acriori concitatum fluctus ciebat, nautarumque ministeria turbabat. USUS: Turbatum agitatum mare. Mare cœlo miscere, _remuer ciel et terre_. Mare ingredi, _aller sur mer_, _naviguer_. Terra marique conquirere aliquid, _chercher qqchose sur terre et sur mer_, _c. à d._, _partout_.
MARGĂRĪTA, æ, f. _Perle_. SYN. Unio. USUS: Nego ullam margaritam fuisse, quin abstulerit.
MĂRĬA, æ, f. _MARIE, mère de DIEU_. PHRAS. Mater DEI; Virgo Mater; Cœlitum Regina; mundi Domina; generis humani decus ac præsidium; Parens Auctoris sui, æterni Regis Mater; Templum augustissimum Divinitatis; mortalium immortaliumque Regina.
MĂRĪNUS, a, um, _De mer_, _marin_. SYN. Maritimus. USUS: Æstus marini, _marée_, _flux et reflux_.
MĂRĬTĬMUS, a, um, _Maritime_. USUS: In maritimis sum, _je suis sur les bords de la mer_.
MĂRĪTUS, i, m. _Mari_, _époux_. SYN. Vir. EPITH. Carior. USUS: Ut maritus sis quam optimæ mulieris, et hæc quam optimo viro nupta sit.
MĂRMOR, ŏris, n. _Marbre_. USUS: Simulacrum, signum e marmore.
MARMŎRĒUS, a, um, _De marbre_. USUS: Columnæ, signa marmorea.
MARS, artis, _Dieu de la guerre_. FIG. _Guerre_, _combat_. USUS: Quum omnis belli Mars communis et quum semper incerti exitus prœliorum sint, _les chances de la guerre étant les mêmes pour tous, et l’issue des combats étant incertaine_. Suo rem Marte gerit, _il fait ses affaires sans secours étranger_. Cf. Bellum.
MARTYR, ris, gen. com. _Martyr_, _f. re_. PHRAS. 1. Purpuratus suo sanguine Fidei testis; invictus Christi athleta; laureatus Fidei pugil; qui sanguinis sui pignore Christum testatus, pro veritate Fidei supplicium mortis subiit; propter Christum carnifici collum præbuit; mortem pro Christi nomine fortiter obiit; qui inter ultimos cruciatus ad extremum usque spiritum in veræ Fidei confessione permansit; qui pro Christo per summos cruciatus vitam cum sanguine profudit. 2. Sancti Martyres, _les saints martyrs_. Qui pro Christi confessione strenue dimicarunt, et summa alacritate vario leti genere animas liquerunt; qui vita et sanguine Fidei nostræ sanctitatem commendarunt, confirmarunt; qui plantatam suis sudoribus fidem, fuso etiam sanguine rigarunt; qui per vulnera et mortes Regi suo Christo præclarum testimonium dederunt; qui DEI causa quæcumque cruciamenta, ipsamque mortem, cujus imaginem oculis fugimus, mentionem auribus respuimus, quam animis aversamur, et sola recordatione perhorrescimus, constantissime oppetivere; qui tormentis immanissimis excarnificati; qui dirissimos Christi causa cruciatus exhauserunt, seque in mortem acerbissimam obtulerunt; quos nulla tormentorum vis ad mutandam in proposito sententiam adigere potuit; qui direptis facultatibus in exilium ejecti, fustibus ad mortem contusi, sagittis confixi, qui compressis laqueo faucibus elisi, gladio desectis cervicibus in mortem dati, de impiis superstitionibus, de barbara immanitate moriendo triumpharunt.
MAS, ăris, m. _Mâle_, _du sexe masculin_. USUS: Deos mares et feminas esse dicitis.
MASCŬLUS, a, um, _Masculin_; _mâle_, _viril_. SYN. Virilis, fortis. PHRAS. Prolem masculam habuit, _il ne laissa que des fils_. Virilis stirps e matrimonio fuit; virilem sexum reliquit.
MASSA, æ, f. _Pâte_, _masse_, _gâteau_. Auri, ferri, picis, farinæ massa.
MĀTER, tris, f. _Mère_. SYN. Parens, genitrix. EPITH. Cæca, conscelerata, egregia, gravida, præclara, infesta, libera, magna, misera lamentansque et abjecta, plena pietatis, victrix, optima. USUS: Sapientia mater omnium bonarum artium. Matris terræ sinus et gremium.
MĀTERFĂMĬLĬAS, matrisfamilias, f. _Mère de famille_. USUS: Matremfamilias secus, quam matronarum sanctitas postulat, nominamus.
MĀTĔRĬA, æ, et Materies, ēi, f. _Matière dont une chose se compose_; _sujet_. SYN. Res, ex qua fit aliquid; apparatus, argumentum. PHRAS. 1. Materia scribendi non deest, _je ne manque pas de sujets de vous écrire_. Semper est aliquod epistolæ argumentum; copia rerum, quas scribam, se magna mihi offert. Voluntas deesse, non res, ad scribendum potest; silva se mihi rerum ad scribendum objicit; materiem scribendi amplam dat, præbet dies quælibet. USUS: 1. Plato ex materia in se omnia recipiente esse mundum factum censet. 2. Lignorum, lapidum, etc. apparatus, _matériaux_. Materiam comportare milites jubet. Ex insula materiam, calcem advexere. 3. Id, de quo agunt artes, leges, etc., _matière d’un art, sujet, thème_. Materia artis est, in qua ars versatur. Quid illum odisset, segetem et materiem gloriæ suæ? Scribendi materies. Deformitas corporum apta ad jocandum materies. 4. Facultas, _ressources_. Opes libidini materiem dant, præbent. Moderatio subtrahit, adimit materiam furori. Cf. Occasio.
MĀTĔRĬĀRĬUS, a, um, _Celui qui travaille le bois_, _charpentier_. SYN. Faber.
MĀTĔRĬĀTUS, a, um, _Qui a une charpente_. SYN. Quod ex materia constat. USUS: Domus male materiata, _maison qui pèche par la charpente_.
MĀTĔRĬOR, aris, atus sum, ari, d. _Aller couper des bois_. SYN. Lignor. USUS: Eodem tempore et materiari et frumentari necesse erat.
MĀTERNUS, a, um, _De mère_, _maternel_. USUS: Nomen maternum amantius et indulgentius.
MĀTERTĔRA, æ, f. _Sœur de la mère_, _tante maternelle_. SYN. Matris soror.
MĀTHĔMĂTĬCUS, a, um, _Relatif aux mathématiques_, _mathématique_. EPITH. Magnus, sapiens, sempiternus. USUS: Mathematicæ artes, scientiæ. Pulvis Mathematicorum eruditus, _poussière savante_, _sable sur lequel les mathématiciens tracent des figures à l’aide d’une baguette nommée_ radius. Mathematici magna in obscuritate rerum, et recondita in arte, in arte multiplici subtilique versantur.
MĀTRĬCĪDA, æ, gen. com. _Meurtrier de sa mère_. SYN. Qui matrem occidit, parricida. EPITH. Certissimus, crudelissimus, impius.
MĀTRĬCĪDĬUM, ii, n. _Meurtre d’une mère_. USUS: Matricidii accusatur Orestes.
MATRĬMŌNĬUM, ii, n. _Mariage_. SYN. Conjugium, connubium. EPITH. Dotale, stabile et certum. PHRAS. 1. Matrimonium inire, _contracter mariage (en parl. d’une femme)_. Contrahere, inire matrimonium; nuptias facere; nuptiis jungi; inire societatem vitæ perpetuam, nec nisi morte dirimendam, dissolvendam; ad rem uxoriam animum adjungere; tori consortem accipere; uxorem ducere; in sanctum connubii fœdus, et indissolubilem vitæ torique societatem convenire; in matrimonium ducere; matrimonio, conjugio se alicui devincire; matrimonio aliquam sibi conjungere; matrimonii fœdere, vinculis conjungi. 2. In matrimonio habere conjugem, _avoir pour femme_. Habere conjugem, matrimonii fœdere junctam; vinculis socialibus sibi junctam; vivere cum aliqua in matrimonio, conjugio; nuptiis junctam, conjunctam habere tori sociam et consortem. 3. Ad secundum matrimonium transire, _convoler à de secondes noces_. Ad alteras nuptias procedere; ad secundos thalamos procedere. Conjugio secundo se devincire. 4. Copulare matrimonium, _faire, bénir un mariage_. Nuptias solemni precatione conjungere; matrimonio sponsos conjungere, copulare; indissolubili fœdere sponsos copulare; nuptiarum pompam sacris cerimoniis augustiorem reddere. USUS: Collocare aliquam in matrimonium. Aliquam in matrimonio habere. Cf. Loco, Nubo.
MĀTRĪMUS, a, um, _Qui a encore sa mère_. USUS: Puer matrimus.
MĀTRŌNA, æ, f. _Femme mariée_, _femme honorable_. SYN. Materfamilias, mulier, uxor. EPITH. Opulentæ, optimates. USUS: Matronarum dignitas et sanctitas.
MĀTRŌNĀLIS, e, gen. com. _Qui convient à une femme mariée_, _à une mère de famille_. USUS: Matronalis gravitas, pudor, decus.
MĀTŪRĀTĬO, ōnis, f. _Célérité_, _précipitation_. SYN. Festinatio, properatio.
MĀTŪRĒ, _De bonne heure_, _vite_, _à la hâte_. SYN. Cito, celeriter, tempori, sine mora, tempestive. USUS: Eo, quo intendit, mature perveniet.
MĀTŪRESCO, is, ere, n. _Devenir mûr_, _mûrir_. SYN. Perficior, absolvor. PHRAS. Fruges maturescunt, _les moissons mûrissent_. Maturitatem assequuntur; arborum fructus jam mitescunt; maturitatem suam propediem habebunt; prope maturitatem sunt; ad maturitatem perveniunt.
MĀTŪRĬTAS, ātis, f. _Maturité_. SYN. Tempestivitas, tempus maturum. EPITH. Prima dicendi, tanta. USUS: Hæc studia in adolescentia tanquam in herba significant, quæ virtutis maturitas, et quantæ fruges industriæ sint futuræ. Canescit jam tua eloquentia, et quamdam maturitatem est assecuta. Ejus rei maturitas nondum venit. Videtur id jam perfectum, et maturitatem habere suam. Usus maturitatem dat, affert.
MĀTŪRO, as, avi, atum, are, a. et n. _Mûrir_; _accélérer_, _hâter_. SYN. Maturitatem affero; accelero, propero. USUS: Maturare mortem alicui. Quæso, matures venire.
MĀTŪRUS, a, um, _Mûr_. SYN. Coctus, tempestivus, mitis. )( Præcox, immaturus. USUS: Poma matura et cocta decidunt. Ætas matura. Maturus orator. Vitæ satietas maturum affert mortis tempus.
MĀTŪTĪNUS, a, um, _Du matin_, _qui a lieu le matin_. )( Vespertinus. USUS: Matutina tempora lectione consumo.
MAXILLA, æ, f. _Mâchoire_. SYN. Mala.
MAXĬMĒ, _Au plus haut degré_, _le plus possible_. SYN. Summe, potissimum, magnopere. USUS: 1. Ut quisque maxime indigus, ita ope dignissimus. Tam sum amicus reipublicæ, quam qui maxime. Domus celebratur, ut cum maxime. 2. Præsertim, cumprimis, _surtout_, _beaucoup_. Eos amo maxime, qui, etc. Eo maxime te amo, quod, etc.
MAXĬMŎPĔRE, superl. a magnopere. SYN. Summopere, maxime, potissimum. USUS: A te maximopere peto, _je vous demande avec les plus vives instances_.
MAXĬMUS, a, um, superl. a Magnus, _Très grand_. SYN. Amplissimus, summus, singularis, ingens, incredibilis, divinus, immortalis. PHRAS. Maximum habet luxum, _son luxe est extraordinaire_. Luxus in eo est tantus, ut nihil supra possit esse; nihil ut addi ad tantas opum effusiones posse videatur; ut eum ne tota quidem patrimonia capere, sustinere, aut explere possint.
MĔĀTŬS, ūs, m. _Passage_, _marche_, _cours_. USUS: Solis cursus et meatus.
MĒCUM, _Avec moi_. USUS: Mecum sum; mecum vivo.
MĔDĔOR, eris, eri, d. n. _Guérir_, _apporter du remède_. SYN. Sano, curationem adhibeo, medicinam affero, facio, adhibeo; remedium affero, adhibeo. ADV. Facile. PHRAS. 1. Temporis longitudo malis medetur, _le temps guérit tous les maux_. Quæ nobis a fortuna infliguntur vulnera, levantur, sanantur vetustate; vis doloris temporis mora languescit; detrahit de dolore dies, aut etiam penitus tollit et exstinguit. Quovis malo affectis, laborantibus medicinam dies affert. Habet hoc tempus, ut dolorem quemvis, tametsi alte in animo insitum evellat. Est hoc temporis, ut omnem malorum sensum ac memoriam, omnem adversæ fortunæ recordationem ex animo deleat, auferat, eripiat, expellat, amoveat, proscribat. 2. Medendum est huic malo, _il faut remédier à ce mal_. Occurrendum est huic malo; remedium dandum est huic malo; præsidia comparanda sunt ad istos casus; comparanda, quærenda sunt remedia huic malo; faciendo medicina malo est; curatio diligens adhibenda. USUS: Afflicta reipublicæ, capiti, oculis mederi; mederi ægris.
MĔDĬASTĪNUS, i, m. _Esclave du plus bas étage_. SYN. Mancipium vilissimum.
MĔDĬCĀMEN, ĭnis, n. _Médicament_, _médecine_. SYN. Medicamentum. EPITH. Violentum.
MĔDĬCĀMENTUM, i, n. _Médicament_, _remède_. SYN. Medicamen, medicina, remedium. EPITH. Multa, salutaria, violenta. USUS: Medicamentis delibutus. Medicamentis malum abigere. Fucata candoris medicamenta. Medicamentum dare ad aquam intercutem. Cf. Remedium.
MĔDĬCĪNA, æ, f. _Médecine_, _remède_. SYN. Medicamentum, remedium, ars medendi. EPITH. Consularis, animi grata et multis probata, pluribus suspecta et invisa, imbecillior, major, perpetua; tarda sed magna, tempestiva. PHRAS. (Medicina operatur, VULG.), _la remède produit son effet_. Medicina venis concipitur; in venas diffundit se medicamentum, sic, ut sensim toto corpore ejus salubritas percipiatur. USUS: 1. Facere, afferre medicinam alicui. Accipere, sumere medicinam. Nulla tot incommodis medicina reperietur. 2. Ars medendi, _art de guérir_. Medicinam exercere, facere. Cf. Remedium.
MĔDĬCOR, aris, atus sum, ari, d. _Traiter_, _guérir_. SYN. Medeor.
MĔDĬCUS, i, m. _Médecin_. SYN. Medicinæ peritus, medicinæ cognitione clarus; medicinam professus. EPITH. Callidus, jam incognitus et sæpe victor, diligens, ignobilis, index, nobilissimus, optimus, studiosior, suavis, summus. USUS: Ad morbos difficillimos nobilissimus medicus quæritur. Medicum adhibere; medico uti. Medico honos habendus. Medico non solum morbus, sed consuetudo valentis et natura corporis cognoscenda. Medici ex quibusdam signis et advenientes, et crescentes morbos intelligunt.
MĔDĬĔTAS, ātis, f. _Le milieu_, SYN. Media pars, medium. USUS: Bina media, vix enim audeo dicere medietates.
MĔDIMNUM, i, n. _Médimne_, _mesure grecque qui contenait_ 6 modii romani. USUS: Quod jugera sunt sata, totidem medimna decumæ debentur.
MĔDĬŎCRIS, e, gen. com. _Médiocre_. SYN. Nonnullus, modicus. USUS: Ingenio, prudentia est mediocri. Mediocris est in dicendo.
MĔDĬŎCRĬTAS, ātis, f. _Juste milieu_, _terme moyen_, _modération_. SYN. Modus, nec parum nec nimium. EPITH. Inhabilis. USUS: Virtutes omnes mediocritate quadam esse moderatas constat. Mediocritas dicendi. Certus est villarum modus, et ad mediocritatem revocandus.
MĔDĬŎCRĬTER, _Médiocrement_. SYN. Modice. USUS: Injurias mediocriter ferre. Possum mediocriter lacessitus leviter repungere. Mediocriter a natura instructus, angustius etiam a labore et disciplina.
MĔDĬTERRĀNĔUS, a, um, _Qui habite l’intérieur des terres, éloigné de la mer_. USUS: Mediterranei mare esse non credunt. Enna mediterranea est maxime.
MĔDĬTĀTĒ, _De propos délibéré_. USUS: Rem perquam meditate tenes, _vous connaissez la chose à merveille_.
MĔDĬTĀTĬO, ōnis, f. _Action de méditer, de réfléchir, projet_. SYN. Commentatio, exercitatio. EPITH. Multa, stulta, quotidiana, pin. USUS: Multi naturæ vitium meditatione atque exercitatione sustulerunt.
MĔDĬTOR, aris, atus sum, ari, d. _Méditer_, _réfléchir_, _examiner_. SYN. Attente cogito, commentor, contemplor. ADV. Maxime, multo ante. PHRAS. Semper cœlestia meditatur, _il médite sans cesse les choses célestes_. In perpetua rerum cœlestium meditatione versatur; animum in rerum cœlestium contemplatione defixum habet; semper aliquid de rebus cœlestibus cogitat, secum volvit; in res cœlestes fere semper animum intendit; tempus omne in acerrima atque attentissima rerum cœlestium meditatione ponit; cœlestium rerum spectator et contemplator est assiduus; consideratione ac contemplatione rerum cœlestium animum pascit, oblectat; mentem cogitationemque per omnes cœlestium rerum species circumducit. Cf. Cogito. USUS: Accusationem meditatur. Quæ in foro agenda sunt, exercitatione quasi ludicra perdisco et meditor. Nihil fecit non diu ante meditatum. Meditatus ad dicendum accesseram. Accurata et meditata commentatio. Meditatum scelus. Cf. Cogito, Cogitatio.
MEDĬUS, a, um, _Qui est au milieu_, _intermédiaire_. SYN. Interjectus inter duos, dimidiatus, intermedius. PHRAS. Mediam viam amplecti in re quapiam, _en toutes choses, suivre toujours une voie intermédiaire_, _c. à d._, _n’aller jamais aux extrêmes_. Mediam consequi consilii viam; media via consilium capere; mediis consiliis stare; consilio neutri parti acerbo rem expedire. USUS: Oratio vel oriens, vel media, vel cadens. In medio jure civili versari. Qui se medium esse vult, in patria manet, qui proficiscitur, aliquid de alterutra parte vindicat, _celui qui veut demeurer neutre, etc._ In mediam turbam se injecit. Interjectus inter duas ætates mediusque. Inter bellum et pacem nihil est medium. In mediam dimicationem se offerre. De medio tollere, removere, recedere. Res est in medio posita. Res de medio sumptæ, _choses communes_, _vulgaires_.
MĒDĬUSFĬDĬUS, (_pro_ me dius Fidius, subauditur juvet). Jurandi formula apud veteres, _Certes (m. à m. que le Dieu Fidius me soit en aide)_.
MĒDULLA, æ, f. _Moelle_. SYN. TRANSL. Intimus animus. USUS: Venis et medullis insidet malum. In medullis mihi et visceribus hæret.
MEL, mellis, n. _Miel_. RAD. ab μέλι. Villa abundat lacte, caseo, melle. Sermo melle dulcior.
MĔLANCHŎLĪA, æ, f., _Mélancolie_, _humeur noire_. SYN. Atra bilis. USUS: Quem nos furorem, Græci melancholiam vocant, quasi atra solum bile mens moveatur.
MĔLANCHŎLĬCUS, a, um, _Mélancolique_. SYN. Natura tristi et recondita; ingenita affectus tristitia; indole, ingenio subtristi. USUS: Aristoteles ait, omnes ingeniosos melancholicos esse, ut ego me tardiorem esse, moleste non feram, _Aristote dit que la mélancolie est le partage des grands génies; c’est ce qui me console de ma lenteur_.
MĔLĬOR, us, gen. com. compar. adj. Bonus, _Meilleur_. SYN. Potior, commodior, præstabilior. )( Deterior. PHRAS. Nemo doctus quemquam se meliorem arbitratur, _tout savant pense qu’il n’a point de supérieur_. Neminem se potiorem ducit; aliis se præfert omnibus; superiorem se cæteris, nemini inferiorem se existimat doctus. Doctus præcipuam putat suam esse doctrinam, nec communem ulli; doctrina se omnibus præcellere, præstare, antecellere, certissimum habet; doctrinam suam longe anteponit cæterorum scientiis. Cf. Potior. USUS: Res meliori in loco est. Incipit res melius ire, quam putaram.
MĔLĬUS, _Mieux_. SYN. Commodius, satius, potius, præstabilius. PHRAS. Melius habet civitas ejus opera, _la ville s’est rétablie par ses soins_. Species est adeo reviviscentis reipublicæ; surrexit ejus opera ex intolerabili statu respublica; fieri quædam ad meliorem spem inclinatio videtur; ad sanitatem revertitur civitas; auctoritate ejus et opera emergit tandem civitas, et in tolerabili statu consistit; lux quædam affulgere videtur civitatis rebus; melius jam res civitatis ire incipit; correxit urbem ejus industria, et affectis partibus medicinam attulit; rempublicam velut in sedes ac statum suum revocavit; in antiquum statum restituit; urbem consilio recreavit, perditamque ac afflictam erexit; reperta demum ejus opera est medicina tot incommodis civitatis; rem prolapsam superiorum temporum negligentia restituit, inque veterem dignitatem rempublicam vindicavit ejus industria; convalescere ac sanari, reviviscere ac recreari postliminio civitas ejus opera videtur. Cf. Emendo, Corrigo. USUS: Philosophia et ad melius vivendum, et ad commodius disserendum vim habet maximam.
MĔLĬUSCŬLĒ, _Un peu mieux_. SYN. Aliquanto melius. USUS: Cum meliuscule tibi erit, fac ad nos quamprimum redeas.
MELLĀRĬUS, a, um, _De miel_. USUS: Mellaria cella.
MELLĪTUS, a, um, _De miel_, _doux comme le miel_. SYN. Suavis, jucundus. USUS: Mellitus puer.
MĔLOS, indecl. _Ton doux_, _agréable_. SYN. Cantus. USUS: Dulce melos.
MEMBRĀNA, æ, f. _Peau_, _enveloppe_; _parchemin_. EPITH. Tenuissima, pellucida. USUS: Natura oculos membranis tenuissimis sepsit.
MEMBRUM, i, n. _Membre_. Pars corporis. TRANSL. Aliarum quoque rerum. SYN. Artus. EPITH. Proximum, turbidum, turgidum, tumidum. Membra commutabilia, humana, imbecilla, minutiora, reliqua, tenuissima. USUS: Membrorum alia videntur a natura donata ad usum, alia ad ornatum. Partes et membra Philosophiæ.
MEMĬNI, isse, n. _Se souvenir_. SYN. Memoria teneo, memoria repeto, commemini, recordor, reminiscor, commemoro. )( Obliviscor. ADV. Diligentissime, grate, jucunde, melius, omnino, probe, recte, suaviter. PHRAS. 1. Semper tui meminero, _je me souviendrai toujours de vous_. Nunquam ex animo meo discedet tui memoria. Anni consequentes excipient tui memoriam. In memoria mea penitus insedisti; semper in memoria hærebis; erit infixa menti meæ tua imago; complectar absentem te cogitatione. Virtutes tuas grata semper memoria persequar; memoriam tui in me officii colam benevolentia sempiterna. Cf. Obliviscor, Memoria. 2. Memini eorum quæ dixeras, _je me souviens de ce que vous avez dit_. In memoria habeo; in memoria sunt; memoria teneo; memoriæ infixa sunt; hærent, insident in memoria; memoria repeto, complector ea, quæ dixeras. USUS: Memini, nec obliviscar noctis illius. Memini mandata tua.
MĔMOR, ŏris, omn. gen. _Qui se souvient_. SYN. Qui non obliviscitur. USUS: Memorem in bene meritos animum præstare. Cf. Memoria.
MĔMŎRĀBĬLIS, e, gen. com. _Digne de mémoire_, _mémorable_, _glorieux_. SYN. Memorandus, memoria dignus, commemorabilis, dignus memoratu, ad memoriam insignis. ADV. Maxime. PHRAS. Memorabile facinus, _action fameuse, remarquable_. Facinus, cujus memoriam posteritas alet; quod vivet in omnium pectoribus; cujus memoriam nulla dies obscurabit; cujus memoria apud posteros nunquam morietur; facinus ad memoriam posteritatis insigne, commendandum hominum memoriæ sempiternæ, celebrandum memoria seculorum omnium, prædicandum posteris, omnis posteritatis memoria dignissimum; facinus, quo annalium memoria nullum conspectius. USUS: Memorabilis et divina virtus. Res a te gesta memorabilis, et pene cœlestis. Cf. Clarus.