Part 69

FORTŪNA, æ, f. _Fortune_, _sort_, _destin_. SYN. Sors, fors, casus, temeritas, eventus, mora, conditio. )( Consilium, ratio. EPITH. Adversa, aversa, afflicta, perdita, aliena, amplissima, anceps, cæca, communis, dispar, dissimilis, diuturna, domina rerum humanarum, dubia, dura, crudelis, egregia, excellens, exigua, eximia, externa, extrema, falsa et volucris, fatalis, florentissima, fluxa, fortunatior, fragilis, gravis acerbaque, inclinata et prope jacens, incolumis, incredibilis, inferior, infesta, infima, insana, integra, levis, magna, mala, mortalis, multa, optabilis, optima, particeps, perdita, popularis, præcipua, præstans florensque, pristina, propitia, prospera, æquabilis perpetuaque, singularis, spoliata, stabilis, summa, tanta, tuta tranquillaque, turpis, vaga volubilisque, vetus, volucris. PHRAS. 1. Fortunam suam sibi quisque ipse parat, _chaque homme est l’artisan de sa propre fortune_. Fortunæ quisque suæ faber est; mores cuique sui fortunam fingunt, conciliant; fortunam sibi quisque facit; sibi quisque, non fortunæ, incrementa sua debet. 2. Quæcumque fortuna fuerit, tentabo rem, _quoi qu’il arrive_, _j’essaierai_. Fortunæ periculum faciam; fortunam tentabo; fortunæ me committam; forti rem committam; in aleam quamvis dubiam ibo; rem in casum eventus, quamvis ancipitis, committam; fortunam, quæcumque oblata mihi fuerit, complectar; quemcumque cursum fortuna dederit; utcumque res cadet; quodcumque fors obtulerit; quemcumque fors casum tulerit; quocumque fortuna rem dederit; quicumque casus negotium gubernarit. 3. In hoc bello partes sequar, quibus fortuna faverit, _dans cette guerre, je suivrai le parti que favorisera la fortune_. Ad fortunam inclinabo; fortunæ mea consilia applicabo. Quo fortuna rem dederit, inclinarit; quibus partibus se fors dederit, quibus affulserit fortuna; quibus aspirarit; cum quibus ratio ac fortuna steterit, ad eas me aggregabo. 4. Fortuna in bello multum potest, _le hasard est puissant à la guerre_. Fortuna rerum quidem humanarum, sed maxime campi domina. Magna est vis fortunæ in utramque partem, seu ad res secundas, seu adversas. Bellicis in rebus sæpe fortuna plus, quam ratio potest. 5. Fortuna modo prospera, modo adversa utimur, _nous sommes tantôt heureux, tantôt malheureux_. Fere conjunctio est secundæ, dubiæque fortunæ. Ab excitata fortuna ad inclinatam fere desciscimus; jam florentissima utimur, jam duriore conflictamur. Varietate fortunæ jactamur, prosperis nunc rebus, nunc ambiguis. 6. Fortuna prospera moderate utitur, _il est modeste dans la prospérité_. In rebus secundis, et ad voluntatem fluentibus minime elatus est; in secundissimis rebus, etiam res maximas fortuna suffragante consecutus, minime insolescit; modum etiam secundis rebus novit imponere, nec nimis credere serenitati præsentis fortunæ. Prudens homo, et merito felix, qui cum præsto habeat ubique fortunam, eamdem tamen veretur, qua aspirante res maximas gessit. Quamquam omnia illi a fortuna data, tributa sint, nunquam tamen superbum se præbet in tanta fortuna; fortunam etiam secundam pulcherrime ferre novit; ejus animum non magis prospera effert fortuna, quam adversa dejicit. Virtute fortunam adæquat, nec secunda insolens, nec adversa dejectus. 7. Fortuna utor adversa, _je suis malheureux, la chance m’est contraire_. Fortuna mihi undique adversatur; nihil usquam secundi est; tempestates procellæque aliæ ex aliis mihi subeundæ sunt. Fortunæ fulminibus unus petor; undique me infestat, oppugnat, exagitat, vexat, premit; consilia mea evertit, discutit, profligat adversa fortuna. Pertinax me fortuna urgere, se mihi objicere non desinit. Inimicam ubique experior fortunam, male mihi cum fortuna convenit, percussus fortunæ vi jaceo; jacent res meæ ac fortunæ; alius ex alio casus rerum mearum tranquillitatem perturbat; fortuna utor infesta, infensa, iniqua, dura, acerba, aspera, difficili; novis semper fortunæ telis ac ictibus expositus, subjectus sum; alius ex alio casus me affligit, pessumdat; novum identidem vulnus a fortuna accipio; fortuna afflicta opprimor; in novas semper difficultates, calamitates incurro; novis calamitatibus involvor, implicor; in maximas me difficultates fortuna conjicit; sempiterna nox fortunis meis offunditur; omnium, qui vivunt usquam, gentium sum miserrimus. Quis me homo est miserior? Omnes felicitates mihi adversantur; ærumnas omnes omnium supero ærumnis meis. Cf. Miser. 8. Vita humana multis est exposita fortunæ injuriis, _la vie de l’homme est exposée à tous les coups du sort_. Innumeris fortunæ telis patet hominum vita; innumera fortunæ tela impendent, imminent vitæ nostræ; casus plurimi, eventus rerum varii singulis prope horis extimescendi. Quisquis vitam ingreditur, quisquis in hanc lucem prodit, quisquis spiritum e cœlo ducit, quisquis hujus lucis usura fruitur, eum casus innumerabiles manent; ei, et quæ velit, et quæ nolit, exspectanda multa sunt; ejus animus ex vario rerum eventu perpetuo fluctuet, necesse est. Omnium rerum humanarum vicissitudo est, nulla nobis non timenda, non excitanda. Dum in terris sumus, degimus, ætatem exigimus; dum inter vivos agimus, est vicissitudo, est fortunæ inclementia, est fortunæ vis in utramque partem. Quam vaga volubilisque fortuna, tam varia commutabilisque vitæ nostræ ratio est; in casu atque fortuna bona corporis, et quæ extra corpus sita sunt et collocata. 9. Fortuna est inconstans, _la fortune est inconstante_. Varietas est propria fortunæ; volubilis ejus rota versatur semper; varii sunt incertique casus; usque variat fortuna; momento temporis vertitur, lubrica est et versatilis, nec invita teneri potest. Crebra fortunæ est varietas; jactamur invicem per ludibria fortunæ; nihil tam contrarium constantiæ, quam fortuna, fortuna amica varietati constantiam respuit; fortuna ab inconstantia sejungi non potest; vaga est volubilisque fortuna; nunquam eodem diu vestigio stat fortuna. 10. Fortuna se vertit, _la chance tourne_. Fortuna retro volvitur; hic casus vertenti nos præbet fortunæ, fortuna se inclinat, consiliis obstat et adversatur; a fortuna derelicti sumus; fortuna vertitur, variat nunc, dilabitur fortuna, fortuna nos destituit. USUS: 1. Fortuna prospera, æquabilis perpetuaque, _prospérité_, _bonne fortune_. Fortuna inclinata, et prope jacens, _malheur_, _fortune qui penche_, _qui déchoit_. Fortuna adversa, aversa, afflicta, perdita, acerba, _adversité_, _mauvaise fortune_. Fortuna varia, commutabilis, vaga, volubilis, fluxa, anceps, dubia, _fortune capricieuse_, _aveugle_, _hasard_. Fortuna utraque, _la bonne et la mauvaise fortune_. Fortunam belli tentare, periclitari, _tenter les hasards de la guerre_. Ferre, subire pulcherrime secundam et adversam fortunam, _supporter parfaitement la bonne et la mauvaise fortune_. Fortunæ obsequi, cedere, _céder à la fortune_. Omnis spes, ratio et cogitatio illi ex fortuna pendet, _il abandonne tout au hasard_. Fortunæ consilia sua applicare, _rechercher la fortune_, _régler ses desseins d’après la fortune_. Cum virtute fortunam adæquare, _être aussi vertueux que fortuné_. 2. Conditio, _état_, _condition_. Homines infima fortuna, _hommes de la dernière classe_. Num versor tecum in eadem fortuna? Cf. Felix, Felicitas, Calamitas, Miser, Miseria.

FORTŪNÆ, ārum, f. pl. _Biens_, _richesses_, _revenus_, _fortune_. SYN. Bona, copiæ, opes, divitiæ, dona fortunæ, res, quas fortuna tribuit, bona, quæ alicui a fortuna data sunt, res familiaris. PHRAS. Fortunis aliquem privare, _priver qqn de ses biens_. Fortunas alicujus prodere; in fortunas invadere, fortunis aliquem exuere, orbare, spoliare, evertere; deturbare aliquem de fortunis. USUS: Aliquem fortunis augere, cumulare, _combler de biens_. Alicujus fortunis imminere, _menacer la fortune de qqn_. Fortunas dissipare, _dissiper ses biens_. Fortunas amittere, _perdre sa fortune_. Fortunas cum morte dimittere, _abandonner_. Fortunas suas ac dignitatem obtinere. Fortunis frui. Per fortunas! (formula obtestantis). Cf. Divitiæ, Opes, Bona.

FORTŪNĀTĒ, _D’une manière heureuse_. SYN. Feliciter. USUS: Fortunate beateque vivere. Cf. Feliciter.

FORTŪNĀTUS, a, um, _Fortuné_, _riche_, _opulent_; _heureux_. SYN. Felix, cui venti valde secundi, cui fortuna ubique præsto est; incredibili fortuna cumulatus, cui ad felicitatem nihil deest; cui recte res omnes sub manus succedunt. )( Infelix, miser. ADV. USUS: Nobilis, fortunatus homo. Cf. Felix.

FORTŪNO, as, avi, atum, are, a. _Rendre heureux_. SYN. Servo, augeo. PHRAS. DEUS te fortunet, _que DIEU vous fasse réussir_. Tu quod agis, id velim DEUS approbet; DEUS inceptis tuis successus det prosperos; DEUS tibi optata ferat omnia; DEUS faxit, ut felicia faustaque sint, quæ suscipis; faveat aspiretque consilio tuo; felix adsit inceptis tuis; bene vertat DEUS, quod agis; DEUS votis tuis optatisque cumulate respondeat; faveant Superi tuis conatibus; fortunet DEUS, quod tibi in manibus est; divi te omnes adjuvent, ut bonis avibus cœpta res melioribus exeat; ut, quod Superis fortunantibus instituisti, id propitio Numine absolvas; ut, quod aggressus, quod auspicatus es, id succedat optime, id fauste ac feliciter eveniat, cadat; prosperum eventum sortiatur; ad felicem exitum perducatur; DEUM tibi hæc consilia fortunare cupio. Cf. Precandi formulæ. USUS: Tibi patrimonium dii fortunent! Honorem tibi deos fortunare volo.

FŎRUM, i, n. _Forum_, _place publique_. EPITH. Celeberrimum, commune, iniquum, maximum, medium, molestum, mutum, plenum, refertum militibus, totum, transversum, non modo vacuum a bonis, sed etiam a liberis inane. USUS: 1. Forum boarium, olitorium, piscarium. 2. Judicia publica, _tribunal_, _barreau_. Forum egit in provincia. Postquam forum attigisti, nihil fecisti, nisi plenum dignitatis. Forum colere. Forum refrixit.

FOSSA, æ, f. _Fosse_, _fossé_. EPITH. Abundans gurgitibus, lata. PHRAS. 1. Fossam facere, _faire une fosse_. Fossam deprimere; fossam obducere, ducere. 2. Fossa munire oppidum, _entourer la ville d’un fossé, d’un retranchement_. Oppidum fossa ac vallo circumdare, munire, circummunire, sepire. USUS: Fossæ pluribus locis objectæ iter abruperant. Rheni fossa gurgitibus abundans.

FOSSĬO, ōnis, f. _Action de creuser_. EPITH. Recens. USUS: Agri fossiones et repastinationes. Terra recenti fossione fumans.

FOSSOR, ōris, _Cultivateur_; _fossoyeur_. SYN. Qui fodit.

FŎVĔA, æ, f. _Trou_, _trappe_, _fosse_; _piége_. SYN. Fossa, scrobs. USUS: In foveam incidit.

FŎVĔO, es, fōvi, fōtum, ere, a. _Soigner_, _entretenir_, _protéger_, _aimer_. SYN. Tego, alo, tueor, retineo. USUS: Inimicum meum ita fovebant, ita in manibus habebant, ita osculabantur. Fove amorem, et auge, quo in me ferebaris. Semper te fovebo, et quibuscumque rebus potero, augebo. Omnibus me rebus semper fovit et ornavit. Hoc enimvero est alere vitium et fovere. Cf. Alo, Tueor, Faveo.

FRACTUS, a, um, _Brisé_; _abattu_. SYN. Infractus, debilitatus, afflictus. USUS: Qui me animo nimis fracto esse, atque afflicto, loquebantur.

FRĂGĬLIS, e, gen. com. _Fragile_. SYN. Caducus. )( Firmus, stabilis. USUS: Corpus fragile, caducum, animus sempiternus. Quis stabile futurum et firmum confidat, quod fragile et caducum sit? Cf. Infirmus, Humanus, Debilis.

FRĀGĬLĬTAS, ātis, f. _Fragilité_; _faiblesse_. USUS: Fragilitatem naturæ communis et imbecillitatem, et casus humanos et incertos eventus valetudinis pertimesco.

FRAGMENTUM, i, n. _Fragment_, _morceau_, _débris_. SYN. Rei fractæ pars, frustum. USUS: Fragmenta lapidum, lignorum.

FRĂGOR, ōris, m. _Bruit éclatant_, _fracas_. SYN. Rei fractæ sonitus, strepitus.

FRĀGRO, as, are, n. _Exhaler une odeur forte_. SYN. Odorem reddo, odorem afflo.

FRANGO, is, frēgi, fractum, ere, a. _Briser_, _détruire_. SYN. Infringo, confringo, perrumpo, comminuo, infirmo, contundo. ADV. Facile, vehementius. PHRAS. Frangere munimenta oppidi, _renverser les fortifications d’une ville_. Convellere, laxare, comminuere muros; compages operum interscindere; mœnia lacerare, pinnas detergere; repagula, valvas demoliri; valla quassare, vellere; claustra infringere; decutere portas, exscindere. USUS: 1. Fores frangere. Remos frangere et detergere. 2. Cohibeo, coerceo, _arrêter_; _réprimer_, _dompter_. Animos alicujus, spiritus, impetum, audaciam, furorem, cupiditates, libidines frangere, contundere. Pertinaciam frangere et expugnare. 3. Debilito, infirmo, _affaiblir_, _épuiser_. Metu, dolore, morbo, animo frangi; malorum diuturnitate frangi, et dolori succumbere. 4. Violo, _violer_. Fidem, fœdus frangere. 5. Remitto, _diminuer_. Frangit se calor. Cf. Destruo.

FRĀTER, tris, m. _Frère_. SYN. Germanus. EPITH. Amantissimus, carissimus, impius, levis, major, minimus, miser, optatissimus, optimus, ornatissimus, præditus pari pietate et industria, suavissimus. Fratres amantissimi et conjunctissimi. USUS: Volo, mi frater, fraterculo tuo credas. Concordissimi fratres.

FRĀTERCŬLUS, i, m. _Petit frère_. SYN. Frater.

FRĀTERNĒ, _Fraternellement_. SYN. Germane. USUS: Epistolæ non fraterne scriptæ. Fraterne debes ignoscere.

FRĀTERNUS, a, um, _Fraternel_. USUS: Fraterna necessitudo. Fraternum amorem demonstrare in aliquem.

FRATRĬCĬDA, æ, m. _Fratricide_. USUS: Parricida, fratricida.

FRAUDĀTĬO, ōnis, f. _Mauvaise foi_. SYN. )( Fides. USUS: Inter bonos bene agere oportet, et sine fraudatione.

FRAUDĀTOR, ōris, m. _Fripon_. SYN. Inficiator. USUS: Fraudator creditorum, _banqueroutier_.

FRAUDO, as, avi, atum, are, a. _Frauder_, _tromper_, _dépouiller_. SYN. Fraudem facio, fallo, destituo, ludifico. ADV. Improbissime, palam. USUS: Fraudare creditores. Qui socium pecunia fraudaverit. Cf. Decipio.

FRAUDŬLENTUS, a, um, _Fourbe_, _trompeur_. SYN. Fallax, dolosus, mendax, malitiosus. PHRAS. Fraudulentus homo est, _c’est un fourbe_. Ad fraudem acutus; fallaciis totus constat; fallaciis ac fraudibus consutus est. Cf. Astutus, Fallax, Fallo.

FRAUS, fraudis, f. _Mauvaise foi_, _ruse_, _fraude_, _perfidie_. SYN. Dolus, malitia, fallacia, machina, insidiæ, error, præstigiæ, circumscriptio. EPITH. Capitalis, familiaris, impia, minima, præsens, scelerata et nefaria, summa, valentior. PHRAS. 1. In fraudem homines impellere, _tromper les hommes_. In fraudem deducere, agere, conjicere; fucum, fallaciam facere; ludificare homines; tenebras iis offundere; dolis eos circumvenire, circumducere. Cf. Decipio, Fallo. 2. In fraudem inductus est, _il a été pris au piége_. In fraudem delatus, delapsus est; in fraudem incidit; fraude irretitus, captus, circumventus est. Cf. Fallo. USUS: 1. Filio pietas erga patrem fraudi esse non debet. Hoc mihi ne fraudi sit, aut noxæ, _causer du tort_, _porter préjudice_. 2. Fraudem admitto, _commettre une mauvaise action_. Fraudem suscipere, concipere, facere. Fraudem capitalem ausus. Fraudem creare alicui. Cf. Decipio.

FRĔMĔBUNDUS, a, um, _Frémissant d’indignation_. SYN. Furens, indignatione plenus.

FRĔMĬTŬS, ūs, m. _Bruit_, _fracas_; _frémissement_. SYN. Strepitus horribilis. USUS: Fremitus armorum, _cliquetis des armes_.

FRĔMO, is, ŭi, ĭtum, ere, n. _Retentir_, _résonner_; _frémir_, _murmurer (de joie ou de colère)_. SYN. Perstrepo. USUS: Fremuit ereptum sibi consulatum. Fremunt gaudio erecti. Fremant omnes, dicam, quod sentio. Cf. Rabies.

FRENDO, is, fressum _vel_ frēsum, ere, n. _Grincer des dents_. SYN. Fremo, sævio. USUS: Leo frendens.

FRĒNO, as, avi, atum, are, a. _Retenir_, _modérer_. SYN. Reprimo, domo, cohibeo. USUS: Furores alicujus frenare; voluptates frenare. Cf. Cohibeo, Coerceo, Comprimo, Domo.

FRĒNUM, i, n.; pl. frena, ōrum, n. _vel_ freni, ōrum, m. _Frein_, _bride_, _mors_. SYN. Instrumentum, quo equum moderamur. EPITH. Novum. USUS: Alteri calcaria adhibenda, alteri freni; frenos furenti injicere. Frenum recipere, mordere, _ronger son frein_. Frena ubi equus receperit.

FRĔQUENS, entis, omn. gen. _Nombreux_. SYN. Multus. )( Infrequens, rarus. USUS: 1. Frequentes fuimus ad ducentos. 2. Numerosus, _peuplé_. Frequens regio, municipium. Frequens senatus. Frequentissimum theatrum. 3. Creber et crebro, _souvent_. Frequens in senatum venio. Cf. Copia, Sæpe.

FRĔQUENTĀTĬO, ōnis, f. _Abondance_. SYN. Crebritas, multitudo, coacervatio. EPITH. Densa et continens, universa. USUS: Densa et continens verborum frequentatio.

FRĔQUENTER, _Souvent_. SYN. _Frequens_, _crebro_. USUS: Frequenter et assiduo. Cf. Sæpe.

FRĔQUENTĬA, æ, f. _Concours_, _affluence_; _abondance_. SYN. Crebritas, multitudo. )( Paucitas, solitudo. EPITH. Gravis et plena rerum, incredibilis, magna, similis, solida, tanta, usitata. USUS: Maxima frequentia domum deducebar. Summa hominum, assidua amicorum frequentia me celebrat et ornat. Cf. Celebritas, Multi.

FRĔQUENTO, as, avi atum, are, a. _Fréquenter_, _être assidu auprès_; _célébrer_. SYN. Celebro, sæpe adeo. )( Desero. ADV. Acervatim, summe. PHRAS. 1. Maritima loca libenter frequento, _volontiers je vais sur le bord de la mer_. Utor frequenter, nec sine voluptate maritima regione; maritimæ regionis aspectu libenter ac frequenter pascor; frequens ad maritimas regiones venio, accedo, quod eorum locorum aspectus mirifice me capiat, teneat, oblectet; frequenter et jucunde versor in locis maritimis; ut nihil jucundius est oculis meis maritimæ regionis aspectu, ita nusquam frequentior sum, quam in locis maritimis. Frequens sum in ora maritima, quod ex ejus aspectu miram hauriam voluptatem. Cf. Adeo. 2. Jam in tertium annum frequentat scholam, _c’est la troisième année qu’il fréquente l’école_. Jam in tertium annum magistro operam dat; in scholam itat; scholam terit; ea in schola versatur; in ludum commeat; scholam obit; magistrum audit. USUS: Maritima loca cum voluptate frequento, _fréquenter_. Vocem aliquam frequentare, _répéter_, _redire souvent_, in ore habere. Regionem aliquam coloniis, populis frequentare, _peupler_.

FRĔTUM, i, n. _Détroit_. SYN. Locus angustus in mari, maris æstus. EPITH. Horrisonum, medium. USUS: Freto ad Messanam transit. Quid de fretis, aut maritimis æstibus plura dicam?

FRĒTUS, a, um, _Appuyé sur_, _confiant en_. SYN. Confisus, nixus, fultus. USUS: Partim innocentia fretus, partim gratia potentum nixus, partim amicitiis fultus.

FRĬCO, as, cŭi, ctum, are, a. _Frotter_. Dentes fricare.

FRĪGĔO, es, ere, n. _Avoir froid_. SYN. Algeo, conglacio. )( Caleo. ADV. Plane, valde. USUS: Sine Baccho et Cerere Venus friget. Studia populi, judicia frigent. Cf. Frigus.

FRĪGESCO, is, ere, n. _Se refroidir_. USUS: Nos hic frigore frigescimus.

FRĪGĬDUS, a, um, _Froid_, _glacé_. SYN. Gelidus, algidus. USUS: Acumen frigidum; jejunia et frigida calumnia; lentus in dicendo ac prope frigidus orator. Cf. Languidus.

FRĪGUS, ŏris, n. _Froid_, _froidure_. SYN. Vis frigorum. )( Calor. EPITH. Gelidum, intolerabile, maximum, tantum, tremulum. PHRAS. Ingens est regionis ejus frigus, _ce pays est très froid_. Regio est propinquitate Alpium prægelida; infames frigoribus Alpes; incolarum corpora rigentia gelu torpent; torpentibus frigore nervis vix artus possunt flectere. Nunquam non humus illic gelu riget. Frigoris vis imbres concreto gelu adstringit; acrior ubique vis frigoris afflat e montibus; acrior ibi vis est frigoris; magnitudo frigorum tanta, ut corpora incolarum quamvis patientia algoris, obrigescant; artus sæpe vi frigoris amburantur. USUS: Frigus impendebat intolerabile. Vix in tectis ipsis frigus declinatur. Frigore obriguimus. Vis frigoris depellitur. Frigus se remittit.

FRĪVŎLUS, a, um, _Frivole_, _futile_, _léger_. SYN. Nugatorius. USUS: Frivolus sermo, et illiberalis. Cf. Ineptus.

FRONDES, ĭum, f. pl. _Feuilles_, _feuillage_. SYN. Arborum folia. USUS: Via deserta, et frondibus et virgultis interclusa.

FRONDESCO, is, ere, n. _Se couvrir de feuilles_. SYN. Frondes emitto. USUS: Arbores verno tempore tepefactæ frondescunt.

FRONDŌSUS, a, um, _Touffu_, _abondant en feuillage_. SYN. Frondibus abundans. USUS: Montes frondosi.

FRONS, frontis, f. _Front_. SYN. Pars illa vultus ab oculis ad capillos. EPITH. Bella, familiaris, pristina, verissima. USUS: Frons est animi janua. Frontis contractio gravitatis indicium. Tune ausus es, ista fronte te ostendere? Fronte et oratione magis, quam ipso beneficio capiuntur homines. Frontem contrahere, _plisser_, _rider le front_. Frontem corrugare, caperare, obducere. Frontem ferire, _se frapper le front (en signe de dépit ou d’indignation)_. Frontem explicare, porrigere, exporrigere, _se dérider_. Cf. Vultus.

FRONTO, ōnis, m. _Qui a un large front_. SYN. Tumida magnaque fronte præditus.

FRUCTŬĀRĬUS, a, um, _De fruit_, _à fruit_. USUS: Agri fructuarii, vectigales, _champs affermés (qui paient une taxe)_.

FRUCTŬŌSUS, a, um, _Qui rapporte_, _fécond_, _fertile_. SYN. Frugifer, utilis. USUS: Ager fertilis natura, cultu fructuosus. Res rustica bene culta et fructuosa. Beneficia iis, a quibus proficiscuntur, fructuosa. Cf. Fertilis, Utilis.

FRUCTŬS, ūs, m. _Fruit_; _produit_, _rapport_. SYN. Fruges, fetus, partus, utilitas, commodum; voluptas, delectatio. EPITH. Amplissimi, annui, desperati, extremi, integri, læti, uberes, mirifici, novi, præsentes. PHRAS. Magnum inde fructum habui, _j’ai tiré de là un grand profit_. Lætos et uberes consilii, laboris, et vigiliarum mearum fructus cepi, percepi, messui; fructus mihi amplissimos id consilium tulit, reddidit, genuit. Hoc consilium maximo mihi fructui fuit; consilii fructus nec unus, nec vulgaris erat. Consilii ac laboris hoc præmium, hunc fructum abstuli, qui longe omnium pulcherrimus. Usus ex consilio nihilo minor, quam ex labore capiebatur. Cf. Utilitas. USUS: Liberalitas pecuniæ fructus est pulcherrimus. Arbor fructus reddit annuos. Magnum gloriæ fructum e rebus gestis percepi. Honestissimæ voluptatis fructus in virtute inest.

FRŪGĀLIS, e, gen. com. _Sobre_, _frugal_, _modéré_. SYN. Frugi. )( Nequam. PHRAS. Frugalis sum, _je suis sobre_. Ventrem affero parabili victu contentum, exquisitas delicias non appetentem; inimicus sum luxuriosis epulis; vini cibique parcissimus; singulari sum frugalitate; cibo utor, victuque honesto magis, quam splendido. USUS: Optimus colonus, parcissimus, frugalissimus. Frugalis homo et moderatus. Cf. Parcus, Abstineo.

FRŪGĀLĬTAS, ātis, f. _Frugalité_, _modération_, _sobriété_. )( Nequitia, intemperantia. EPITH. Singularis et admiranda. USUS: Singulari vir, et admiranda frugalitate. Frugalitas, ut opinor, a fruge. Cf. Abstinentia.

FRŪGĀLĬTER, _D’une manière frugale_, _sobrement_. SYN. Modeste, moderate. )( Nequiter.

FRŪGES, frugum, f. pl. _Productions de la terre (blé, légumes, fruits, etc.)_. SYN. Fructus terræ. EPITH. Certæ, inimicissimæ, minutæ, uberiores. PHRAS. Magna fuit frugum ubertas, _les récoltes furent abondantes_. Expedita fuit res frumentaria; egregia frumentatio fuit. Ingentes frumenti acervos sustulerunt coloni. Demessis segetibus summa annonæ vilitas exstitit. Cf. Annona. USUS: 1. Terra feta frugibus. Frugum ubertas, copia, perceptio, conservatio. Fruges et alimenta custodienda sunt claustris. Terra fruges fundit; natura fruges ad spicam producit. 2. Melior vitæ ratio, _vertu_, _honnêteté_. Ad bonam frugem se recipere, _rentrer dans la bonne voie_. Cf. Fructus.

FRŪGI, indecl. _Économe_, _sobre_, _frugal_; _rangé_, _sage_, _chaste_. SYN. Moderatus, modestus, temperans, abstinens, innocens.)( Nequam. USUS: Frugi homo. Vita frugi, honesta, sobria, serena. Cf. Probus, Bonus.

FRŪGĬFER, a, um, _Qui porte des fruits productif_, _fertile_. USUS: Tota Philosophia frugifera et fructuosa est, _la philosophie est féconde en résultats_. Cf. Fertilis.

1. FRŪMENTĀRĬUS, ii, m. _Marchand de blé_. USUS: Mercatores frumentarii.

2. FRŪMENTĀRĬUS, a, um, _Qui concerne les blés, les vivres_. USUS: Lex frumentaria. Lucrum frumentarium. Res frumentaria, _approvisionnements_.

FRŪMENTĀTĬO, ōnis, f. _Action de fourrager_. SYN. Frumenti collectio. USUS: Omnes nostras pabulationes frumentationesque observabat.

FRŪMENTĀTOR, ōris, m. * _Fourrageur_. USUS: Improviso impetu cum frumentatoribus est circumventus.

FRŪMENTOR, aris, atus sum, ari, d. _Fourrager_. SYN. Frumentum colligo. USUS: Milites frumentatum missi.