Part 77

ILLŪMĬNO, as, avi, atum, are, a. _Éclairer_; _faire briller_. SYN. Lucem _vel_ lumen affero, lumen præfero, collustro, illustro, orno; colorum varietate distinguo. )( Obscuro. USUS: Quod tanquam stellis quibusdam notat et illuminat orationem. Cf. Orno, Illustro.

ILLŪSĬO, ōnis, f. _Ironie_, _raillerie_. SYN. Irrisio.

ILLUSTRĀTĬO, ōnis, f. _Éclat_. SYN. Fulgor, splendor. USUS: Solis illustratio.

ILLUSTRIS, e, gen. com. _Illustre_, _célèbre_, _distingué_. SYN. Nobilis, clarus. )( Obscurus. USUS: Homo illustris honore et nomine. Illustris ac nobilis domus. Testatum et gloriosum et illustre factum. Hoc erit tibi ad laudem illustre. Erunt hæc tanto expressiora et illustriora. Cf. Clarus, Nobilis, Summus.

ILLUSTRO, as, avi, atum, are, a. _Éclairer_; _rendre célèbre_, _illustrer_. SYN. Illumino, collustro, orno. )( Obscuro. ADV. Breviter, maxime, valde. PHRAS. 1. Illustrabit tuam amplitudinem inimicorum injuria, _l’injustice de vos ennemis ne fera que relever votre dignité_. Quo magis obscurare atque exstinguere tuam dignitatem inimici conabuntur, eo plus ad eam splendoris accedet; eo clarius elucebit, eo apparebit illustrius, eo fiet clarior et illustrior. 2. Oratoris est obscura illustrare, _l’orateur doit éclairer tout ce qui est obscur_. Obscuris dare lucem; lumen afferre; splendorem afferre; in bono lumine collocare obscura. USUS: Patefacere et illustrare veritatem, obscura. Illustrare laudibus aliquem.

ILLŬVĬES, ēi, f. _Saleté_, _malpropreté_. SYN. Sordes. USUS: Pectus illuvie scabrum. Cf. Sordes.

(Ĭmāgĭnor, aris, atus sum, ari, d. VULG.) _S’imaginer_, _se figurer_. PHRAS. 1. Vos ante oculos animosque vestros proponite; vultum ejus et incessum animis intuemini; id animo contemplemini, quod oculis non potestis; cogitatione vobis hominis hujus mores depingite, constituite; cogitatione, animo fingite, exstruite animo altitudinem præstantiamque virtutum quamlibet; sumatur vobis, vir præstans, et ante oculos ponatur; concipite, comprehendite animo quantamlibet virtutis magnitudinem; reputate apud vos, atque animis repræsentate; obversetur ante oculos animosque divina vir virtute; speciem tantæ virtutis animo informate, adumbrate; virtutis tantæ imaginem, si potestis, animo fingite, comprehendite, describite; mente concipite. 2. (Imaginor mihi facile, VULG.), _je m’imagine facilement_. Persuasum habeo; animo mihi repræsento; facile animum induco, in animum induco; in eam opinionem facile adducor; in ea opinione sum; facile mente concipio. Cf. Opinio, Cogito.

ĬMĀGO, ĭnis, f. _Image_. SYN. Simulacrum, species, exemplar. EPITH. Larvata, expressa, multa. PHRAS. Juvat præstantiorum virorum imagines intueri, _on aime à regarder les portraits des grands hommes_. Simulacra magnorum virorum; monumenta formæ ac nominis; effigiem clarorum hominum identidem respicere; picturæ, tabulæ, imagines ex ære _vel_ marmore præclare factæ ad virtutem adhortantur. Cf. Idea.

IMBĒCILLIS, e, gen. com. _vel_ IMBĒCILLUS, a, um, _Faible_. SYN. Infirmus, debilis, enervatus, exsanguis; parum firmamenti ac virium habens, fracta et tenui valetudine. )( Valens. USUS: Homo a valetudine et natura infirmior. Omnis superstitio animi imbecillis et anilis est. Imbecilla ad pugnandum respublica. Cf. Infirmus, Debilis.

IMBĒCILLĬTAS, ātis, f. _Faiblesse_. SYN. Infirmitas, debilitas, defatigatio, fragilitas. EPITH. Humana, maxima. USUS: Nosti imbecillitatem hominis, luxum, mollitiem. Susceptum onus propter animi imbecillitatem deponere. Ætatis et virium imbecillitas illum moratur. Cf. Debilitas, Infirmitas.

IMBĒCILLĬTER, _Faiblement_ (_au fig._). Nonnisi soli comparativo Imbecillius adhibetur. SYN. Languide.

IMBELLIS, e, gen. com. _Lâche_, _pusillanime_. SYN. Ignavus. USUS: Nunquam periculi fuga faciendum est, ut imbelles et ignavi videamur. Cf. Timidus.

IMBER, bris, m. _Pluie_. EPITH. Lapideus, sanguineus, maximus, assiduus, magnus. USUS: Magnos et assiduos imbres habuimus. Maximo imbri ad locum pervenimus. Ingentibus procellis fusus imber. Cf. Tempestas, Pluvia.

IMBERBIS, e, gen. com. _Imberbe_. USUS: Imberbis adolescentulus.

IMBĬBO, is, bĭbi, bĭbĭtum, ere, a. _Pomper_, _aspirer_; _concevoir_. SYN. Haurio, concipio. USUS: Malam animo opinionem de aliquo imbibere, _se former une mauvaise opinion de qqn_.

IMBREX, ĭcis, _Tuile faîtière_. SYN. Tegula curta et obtorta, quæ tectis applicari solet.

IMBŬO, is, ŭi, ūtum, ere, a. _Imbiber_, _imprégner_; _instruire_, _façonner_. SYN. Inficio, tingo; instituo. USUS: Tela veneno, lanam colore imbuere. Pueri animum bonis opinionibus, ingenium artibus, pectus pietate imbuere. Bellum odio, gladium scelere imbuere. Errorum pravitate imbui. Cf. Doceo.

ĬMĬTĀBĬLIS, e, gen. com. _Imitable_. SYN. Quod imitatione aliquis assequi potest. USUS: Imitabilis orationis sublimitas.

ĬMĬTĀTĬO, ōnis, f. _Imitation_. SYN. Æmulatio. EPITH. Depravata, fallax, nimia, periculosa. USUS: Excellentium hominum virtus est imitatione digna. Periculosam exempli imitationem posteris prodere. Imitatione consequi virtutem alicujus. Comœdia est imitatio vitæ.

ĬMĬTĀTOR, ōris, m. _Imitateur_. Æmulator, æmulus. EPITH. Imitatores faceti, multi, permulti. USUS: Æmulus et imitator studiorum meorum. Majorum suorum, veterum facinorum imitator.

ĬMĬTĀTRIX, īcis, f. _Imitatrice_. EPITH. Prava, temeraria et inconsiderata. USUS: Gloriæ imitatrix fama popularis.

ĬMĬTOR, aris, atus sum, ari, d. _Imiter_. SYN. Adumbro, exprimo, imitatione exprimo; exemplum ab aliquo transfero, sequor, exsequor. Simulo, fingo. PHRAS. 1. Decet te majores imitari, _il vous convient d’imiter vos ancêtres_. Majorum laudem cupidissime persequi; vitam avorum et consuetudinem exprimere; imitando consequi; e majoribus similitudinem ducere; majorum vestigia persequi, ad majorum facta te exercere; in majorum velut unici exempli, mores et instituta abire; pedem in majorum vestigiis ponere; per calcatam a majoribus semitam incedere; rationes tuas ad majorum rationes adjungere, ad æmulandum patrum decus accendi te convenit; majorum insistere, ingredi vestigia; facta eorum et consulta sectari, adumbrare. 2. Non deest ex majoribus tuis, quem imitere, _vous trouvez parmi vos ancêtres des modèles à imiter_. Non deest ex majoribus, unde tibi, quod imitere, capias; quam sequare; cujus teras vestigia; cujus vestigia sequaris; cujus vestigiis inhæreas, insistas; a quo tibi exemplum capias, sumas, habeas; quem tibi exemplar proponas; cujus exemplo vivas; cujus exemplum sequare; qui tibi exemplo sit; cujus ad imitationem vivas; cujus sis imitator, discipulus; quem auctorem habeas; cujus exempla intueare; a quo vivendi normam et exempla petas; in cujus vestigia incurras; cujus imaginem morum vitæque imitatione referas. Cf. Exemplum, Conformo, Sequor. USUS: Heroum veteres casus imitari et exprimere.

IMMĀNIS, e, gen. com. _Énorme_, _immense_; _cruel_, _féroce_. SYN. Ferus, importunus. )( Mitis, mansuetus. PHRAS. Homo immanis, _un homme barbare_. Homo, in quo nec hominis quidquam est præter figuram et speciem, neque Romani, præter habitum et sonum linguæ, pestis ac bellua immanis; homo omni diritate et agresti immanitate teterrimus. Cf. Barbarus. USUS: Immanis et fera natura, audacia; immane facinus. Cf. Crudelis.

IMMĀNĬTAS, ātis, f. _Cruauté_, _inhumanité_. SYN. Feritas, diritas. EPITH. Silvestris, barbara, detestabilis, nefaria, nova, singularis, tanta, vetus. USUS: Omni diritate, et immanitate teterrimus, efferatus. Cf. Barbaries.

IMMANSUĒTUS, a, um, _Sauvage_, _cruel_. SYN. Ferus, barbarus. )( Mansuetus. Cf. Atrox.

IMMĀTŪRĬTAS, ātis, f. _Précipitation_. SYN. Nimia celeritas, acerbitas, importunitas. EPITH. Tanta. USUS: Quid hæc festinatio, hæc tanta immaturitas.

IMMĀTŪRUS, a, um, _Qui n’est pas mûr_; _prématuré_. SYN. Crudus, acerbus, acerbitate permistus, intempestivus, præposterus, qui a maturitate longe abest. )( Maturus. USUS: Mors immatura, et alienissimo tempore nuntiata.

IMMĔDĬCĀBĬLIS, e, gen. com. _Incurable_. USUS: Malum immedicabile. Cf. Despero.

IMMĔMOR, ŏris, gen. com. _Qui ne se souvient pas_. SYN. Oblitus. USUS: Mandati immemor. Cf. Obliviscor.

IMMENSĬTAS, ātis, f. _Immensité_. SYN. Infinitas. USUS: Immensitates camporum.

IMMENSUS, a, um, _Immense_, _infini_. SYN. Infinitus, profundus. )( Finitus, dimensus. USUS: Ingens, immoderata, infinita, immensa cupiditas, vitiorum vorago.

IMMĔRENS, entis, gen. com. _Qui n’a pas mérité_, _innocent_. USUS: Innocentem et immerentem premis.

IMMERGO, is, mersi, mersum, ere, a. _Plonger dans_. SYN. Ingurgito. ADV. Penitus. USUS: In alicujus se consuetudinem immergere, _s’insinuer fort avant dans l’amitié de qqn_. Cf. Mergo.

IMMĔRĬTO, _Injustement_. SYN. Injuria, de nihilo. USUS: Immerito et de nihilo irasceris. Cf. Injuria.

IMMĬGRO, as, avi, atum, are, n. _Passer dans_, _s’introduire_. SYN. Migro, commigro, solum coloniis occupo. USUS: Immigrare in aliam domum; in mores alienos. Avaritia et luxuria pedetentim in rempublicam immigrat. Cf. Migro.

IMMĬNĔO, es, ere, n. _Menacer_. SYN. Impendeo. PHRAS. 1. Hostis nobis imminet, _l’ennemi nous menace_. Bellum non in animis modo, sed prope in oculis est; bellum nos _vel_ nobis manet, et jam impendet, et hostes in capite ac cervicibus nostris hærent; in tergis nostris hærent hostes; supra caput est hostis. 2. Infortunium nobis imminet, _un malheur nous menace_. Fatum nobis aliquid impendet, aut instat jam plane, aut certe appropinquat; eadem in nos fortuna ingruit, quæ alios afflixit; in propinquo est malum. Faba aliqua in nos cuditur; haud longe aberit infortunium. USUS: Carthago diu Romæ imminebat. Cupiditate imminere in alienam hereditatem, _convoiter_. Animis in spem propinquam, in occasionem hostis evertendi imminere. Cf. Insidiæ, Prope.

IMMĬNŬO, is, i, ūtum, ere, a. _Diminuer_. SYN. Diminuo, attenuo. USUS: Imminuere de voluptate alicujus; opes accisæ et imminutæ. Cf. Minuo, Detraho.

IMMĬNŪTĬO, ōnis, f. _Retranchement_, _diminution_. SYN. Diminutio. USUS: Sine imminutione dignitatis tuæ id fiet.

IMMĬSĔRĬCORS, ordis, omn. gen. _Qui est sans pitié_, _impitoyable_. SYN. Immansuetus, superbus, infestus. Cf. Durus, Superbus.

IMMISSĬO, ōnis, f. _Action de laisser en liberté_. USUS: Sarmentorum aliorum amputatio, aliorum immissio, _couper des sarments, en laisser d’autres se développer_.

IMMĪTIS, e, gen. com. _Sauvage_, _cruel_. SYN. Asper, sævus, crudelis, immansuetus. USUS: Princeps immitis ac sævus. Uva immitis, cruda ac immatura, _raisin vert, qui n’est pas mûr_. Cf. Asper, Crudelis.

IMMITTO, is, mīsi, missum, ere, a. _Envoyer_. SYN. Mitto, facio, impello. )( Emitto. USUS: Jacere et immittere injuriam in aliquem. Immittere se in armatos hostes, in voluptates.

IMMO _vel_ ĪMO, _Oui_, _certes_; _bien plus_. SYN. Etiam atque etiam, jam vero etiam, citius dixerim; quin etiam; haud scio, an non etiam. USUS: Causa igitur non bona est? immo optima.

IMMŌBĬLIS, e, gen. com. _Immobile_. SYN. Torpens. USUS: Terra immobilis, manens, ima sede semper hærens.

IMMŎDĔRĀTĒ, _Sans mesure_. SYN. Immodice, immodeste, extra modum, non moderate. )( Moderate. USUS: Adversas res ut secundas immoderate ferre, levitatis est.

IMMŎDĔRĀTIO, ōnis, f. _Défaut de mesure_, _excès_. SYN. Procacitas, petulantia. USUS: Efferri immoderatione verborum, _se laisser aller à un flux de paroles_.

IMMŎDĔRĀTUS, a, um, _Immodéré_, _excessif_. SYN. Immodestus, intemperans, nimius, modum egressus. USUS: Alexander superbus, immoderatus, crudelis. Immensa, infinita, immoderata cupiditas; lætitia immoderata et nimis luxuriosa. Cf. Immodestus.

IMMŎDESTĒ, _Avec excès_, _outre mesure_. SYN. Immoderate.

IMMŎDESTĬA, æ, f. _Excès_, _dérèglement_. SYN. Immoderatio, intemperantia. USUS: Incogitantia excors, immodestia summa.

IMMŎDESTUS, a, um, _Qui est sans retenue_, _immodéré_, _déréglé_. SYN. Immoderatus. )( Modestus. PHRAS. Immodestus est, _il est sans retenue_. Parum modestus est; non satis modeste vivit; ratione non utitur; modestiam ignorat; longe abest a modestia; parum modestis est moribus; de modestia nihil laborat; nullum illi modestiæ studium est; expers est modestiæ, judicii, prudentiæ, rationis; temere, imprudenter, sine ratione, sine modo agit; immoderate, immodice, inconsiderate, inconsulte agit; inconsultus est, imprudens, temerarius, inconsideratus, immoderatus.

IMMŎDĬCĒ, _Sans mesure_, _excessivement_. SYN. Immoderate.

IMMŎDĬCUS, a, um, _Démesuré_, _excessif_. SYN. Immoderatus. Cf. Immodestus.

IMMŎLĀTOR, ōris, m. _Sacrificateur_.

IMMŎLO, as, avi, atum, are, a. _Immoler_, _sacrifer_. SYN. Sacrifico. ADV. Studiosius, crebrius. USUS: Hostias immolare. Cf. Sacrum, Sacra.

IMMŎRĬOR, eris, mortuus sum, mori, d. _Mourir sur ou dans_. USUS: Studiis immortuus est, _il s’est tué à travailler_.

IMMORTĀLIS, e, gen. com. _Immortel_. SYN. Indissolubilis, sempiternus. )( Mortalis. USUS: Quorum vivit immortalis gloria et fama. Immortalem fructum ex re aliqua capere.

IMMORTĀLĬTAS, ātis, f. _Immortalité_. SYN. Immortalis memoria nominis; sempiterna, immortalis gloria; perpetuitas, immortalis vitæ conditio, memoria hominum sempiterna; æternitatis memoria. )( Mortalis. PHRAS. et USUS: 1. Facta alicujus et famam immortalitati tradere, _immortaliser les actions et la renommée d’un homme_. Nominis memoriam sempiternæ gloriæ ac immortalitati commendare; facta nomenque immortalitati mandare, donare; ad immortalitatem consecrare, immortalitatem alicui donare. 2. Ea res immortalitatem nominis tibi pariet, _cette action rendra votre nom immortel_. Te ad posteros sempiterna gloria donabit, afficiet, illustrabit; laudem nominis ad sempiternam memoriam temporis propagabit; nomen tuum posteritati tradet, omnium scriptis et sermonibus exornandum, extollendum, celebrandum; nominis tui gloriam cum omni posteritate adæquabit; ab hominum oblivione, ab interitu vindicabit; memoriam tui reddet immortalem; ea re id consequeris, ne qua res tui nominis famam delere possit; ut omnis de te posteritas loquatur; ut fama tua nunquam consenescat; nunquam obscuretur; nullo unquam tempore exstinguatur; nulla temporis diuturnitate deleatur; ut nomen tuum vigeat memoria sæculorum omnium; ut de te posteritas omnis audiat et loquatur; ut memoriam tui excipiat, alat et tueatur æternitas. Cf. Fama, Posteritas.

IMMORTĀLĬTER, _A la manière des immortels_. SYN. Incredibiliter, maximopere. USUS: Immortaliter gaudere, _ressentir une joie infinie_.

IMMŌTUS, a, um, _Qui est sans mouvement_, _immobile_. USUS: Firmum immotumque animo sedet.

IMMUNDUS, a, um, _Sale_, _impur_, _malpropre_. SYN. Impurus, illotus, sordidus, contaminatus. USUS: Humus immunda.

IMMŪNIS, e, gen. com. _Exempt d’impôts_. SYN. Vacuus a munere, qui munere vacat. PHRAS. Immunis est a tributis et publicis oneribus, _il est exempté des impôts et des charges publiques_. Virtute id consecutus est, nihil ut publice penderet; ut vectigalis non esset; ut ex eorum numero, qui publice aliquid pendunt, eximeretur; ut esset expers eorum onerum, quæ publice imponuntur; ut nullam pecuniam in commune conferret; ut publicis oneribus vacaret; tributarius ne esset; tributum ut nullum conferret. USUS: Agri, civitates immunes, _terres, cités sans redevances_. Cf. Privilegium.

IMMŪNĬTAS, ātis, f. _Exemption (d’impôts, de service)_. SYN. Vacatio, libertas. EPITH. Infinita. USUS: Dare alicui immunitatem munerum.

IMMŪNĪTUS, a, um, _Non fortifié_. SYN. Apertus, non septus. )( Munitus, septus.

IMMŪTĀBĬLIS, e, gen. com. _Qui ne change point_, _immuable_. SYN. Immobilis, perennis. )( Mutabilis. USUS: Res stabilis et immutabilis. Æternum et immutabile fatum.

IMMŪTĀBĬLĬTAS, ātis, f. _Immutabilité_. SYN. Necessitas. )( Mutabilitas.

IMMŪTĀTĬO, ōnis, f. _Changement_. EPITH. Crebra, parva.

IMMŪTO, as, avi, atum, are, a. _Changer_. SYN. Muto. USUS: Ne quid move, et immuta. Quibusdam in rebus me immutavi. Ille te mihi immutavit. Cave, ne quid de prioribus institutis immutes. Cf. Muto, Vario.

IMPAR, ăris, omn. gen. _Inégal_; _impair_. SYN. Dispar. )( Par. USUS: Ab hoc impari certamine, atque injusta contentione avocabat. Numerus par, impar.

IMPĂRĀTUS, a, um, _Non préparé_; _surpris_. SYN. Non paratus, incautus, immunitus. USUS: A militibus, et pecunia imparatus. Imparatus in paratos inciderat. Inermem, et imparatum aggredi, adoriri.

IMPĀRTĬO, is, īvi, ītum, ire, a. _Faire part de_, _communiquer_, _donner_. SYN. Impertio, impertior, do, tribuo. USUS: Sua impartire civibus, communicare cum proximis. Cf. Largior, Participo.

IMPĂTĬBĬLIS, e, gen. com. _Intolérable_. SYN. Quod ferri non potest. )( Patibilis, tolerabilis. USUS: Dolor impatibilis malis, bonis tolerabilis.

IMPĂVĬDĒ, _Sans crainte_. SYN. Audacter. USUS: Nullo trepidationis signo dato, impavide poculum hausit. Cf. Intrepide.

IMPĂVĬDUS, a, um, _Inaccessible à la crainte_, _courageux_. SYN. Qui nihil timet, audax, intrepidus. Cf. Audax.

IMPĔDĪMENTUM, i, n. _Empêchement_. SYN. Impeditio, mora. PHRAS. 1. Timeo ne tibi impedimento fuerim ad res tuas, _je crains de vous gêner dans vos affaires_. Timeo, ne tua negotia disturbaverim, interruperim, impediverim, interturbaverim; ne tuis rebus aliquid moræ, aliquid impedimenti attulerim; ne tibi rebusque tuis molestus fuerim; ne tibi molestiam exhibuerim; ne me tibi intempestive obtulerim. 2. Nolo tibi impedimento esse, _je ne veux pas vous embarrasser_. Nolo tuas occupationes interpellare; nolo jam tibi occupato molestus esse; molestiam adhibere; nolo obstrepere; nolo tuorum negotiorum cursum impedire; nolo avocare te a tuis negotiis, curis, occupationibus. Cf. Impedio. USUS: 1. Inferre moram alicui et impedimentum. 2. In re bellica, _les bagages_: Impedimenta abdere, in tuto collocare. Impedimenta diripere. Impedimentis hostem exuere; hostium impedimentis potiri.

IMPĔDĬO, is, īvi, ītum, ire, a. _Embarrasser_. SYN. Impedimento sum, impedimentum affero, infero; interpello, intercedo, obsto, excludo, me interpono. )( Permitto. ADV. Foris, præclare. PHRAS. 1. Ego nolui hominem impedire, _je n’ai pas voulu gêner cet homme_. Rem prope explicatam perturbare, disturbare nolui; ego reprimendum hominem, cœpta ejus perimenda non putavi; ego cœpta pertexendi facultatem illi eripere, a cœptis eum prohibere, obstare illi et officere, rationes ejus conturbare, ejus cœpta præcidere, disjicere nolui; ejus commoda labefactanda, aut jura oppugnanda non censui; ejus consilia discutere, comprimere, retardare, ejus rebus obstrepere, intercedere nolui. 2. Crebræ amicorum salutationes me studiis impediunt, _mes amis en venant me saluer fréquemment m’empêchent de travailler_. Crebræ amicorum salutationes ita me interpellant, ut prorsus me a studiis avocent, abstrahant, abripiant, avellant, amoveant; omnem prorsus colendi studii facultatem eripiunt; nullam mihi studiorum copiam, nullam ad colenda studia, ac tractandas litteras horam vacuam, nullum ad colendas artes nostras liberum tempus relinquunt. Fit salutationibus amicorum adeuntium ad me, ad me ventitantium, fit amicorum officio, ut spatii nihil habeam ad animum litteris excolendum, ad ingenium studiis exercendum. Ita sum occupatus, occupationes habeo tantum in excipiendis iis, qui ad me officii causa adeunt, ut otii nihil supersit ad studia litterarum tractanda; ut nullam diei partem arbitratu meo in studiis ponere, ad studia conferre liceat. 3. Ego progressus tuos non impedio, _je ne vous empêche pas d’avancer_. Ego luminibus tuis non obstruo, non officio; viam tibi ad honorem non præcludo; non remoror commoda tua, et progressus; ego honorum cursus non moror; aditum tibi ad honores non includo; per me non stat, quominus expeditus tibi honorum cursus sit; quominus cursum tuum teneas, non intercedo; ad honores viam tibi non obstruo; iter tibi ad honores per me interseptum non erit; non est, quod viam tibi ad honores per me obseptam querare. 4. Casu impedita res est, _le hasard a apporté des obstacles à l’accomplissement de cette affaire_. Cœptis casus intervenit; turbatum est rei initium, nescio quo casu; ejus rei persequendæ facultatem casus eripuit; casus rem interpellavit, disturbavit; res improvisa tempora rei gerendæ exemit; moram cœptis attulit; rei consilium casus conturbavit, discussit, compressit; casus, qui forte tum incidit, rebus moram invexit. 5. Prava hominis consilia amicus impedivit, _son ami a détourné cet homme de ces mauvais desseins_. Pravis ejus consiliis amicus intercessit, se interposuit; ejus cupiditatibus amicus se objecit, opposuit; improba consilia et conatus amicus infregit; pravis consiliis amicus obviam iit, et facultatem una voluntatemque homini eripuit; intercessor rei malæ, amicus fuit; materiem furori amicus subtraxit; prava hominis consilia amicus discussit, depulit, repressit; ne inique cogitata perficeret, ne improba consilia ad exitum perduceret, ne pravo cupiditatum impetu longius auferretur, amicus præpedivit. USUS: Ea mentio mentem dolore impedivit. Curis se et negotiis impedire. Me quotidie aliud ex alio impedit. Impedire se in plagas, _enlacer_, _embarrasser_. Cf. Impedimentum.

IMPĔDĪTĬO, ōnis, f. _Obstacle_, _empêchement_. SYN. Occupatio. USUS: Animus ab omni impeditione curarum liber.

IMPELLO, is, pŭli, pulsum, ere, a. _Pousser_, _exciter_; _provoquer_. SYN. Urgeo, adduco, induco, incito. )( Revoco, retardo. ADV. Gravissime, leviter, minime. PHRAS. 1. Ad gloriæ studium te impellere non desinam, _je ne cesserai pas de vous faire aimer la gloire_. Incitare, incendere animum, ad gloriam sectandam sollicitare, instigare te non desistam; animum tuum gloriæ stimulis concitare atque admonere non desinam. 2. Muliebres blanditiæ virum ad id facinus impulerunt, _les caresses de sa femme l’ont poussé à commettre ce crime_. Maxima illecebra ad audendum facinus muliebres erant blanditiæ; prima invitamenta ad audendum facinus in uxorio homine conjugis erant lacrimæ ac blanditiæ; stimulatrix improbi facinoris uxor erat; conjugis lacrimæ ingens ad audendum incitamentum, non mediocre telum, haud parvum irritamentum ad rem tentandam muliebres lacrimæ erant ac preces; quod suscepit facinus, muliebribus instinctus illecebris, ac furiis suscepit; muliebres illecebræ hominem ad id facinus egerunt, perpulerunt; uxor hominem ad id audendum suis illecebris compulit et perpulit; uxor virum implevit temeritatis suæ. Cf. Excito. USUS: In scelus, spem, maleficium, metum, fraudem impellere aliquem. Ratio me et auctoritas impulit, ut crederem. Impellere præcipitantem, perditum prosternere. Cf. Allicio, Stimulo, Incito.

IMPENDĔO, es, ere, n. _Être suspendu au dessus_, _approcher_, _menacer_. SYN. Immineo, jamjam adsum, appropinquo, insto, maneo. USUS: Magnæ reipublicæ formidines, procellæ, calamitates, terrores ab improbis civibus impendent. Cf. Immineo, Prope.

IMPENDĬO, _Beaucoup_. SYN. Multo. USUS: Nunc impendio magis odit senatum.

IMPENDĬUM, ii, n. _Dépense_. SYN. Impensa. USUS: 1. Quæstum sibi instituit sine impendio. 2. Usura, _bénéfice_, _intérêt_. Fenus et impendium recusare.

IMPENDO, is, di, sum, ere, a. _Employer_, _se donner à_. SYN. Insumo; impensam ago, facio; pecuniam in rem aliquam conjicio, consumo. PHRAS. 1. Totum se eloquentiæ impendit, _il se donne tout entier à l’éloquence_. Totum se dat eloquentiæ; tempus dat omne eloquentiæ; plurimum studii in eloquentia comparanda consumit; nihil non temporis eloquentiæ studiis tribuit; animum, mentem, cogitationem, curas omnes in eloquentiæ studiis defigit; operam, industriam, mentemque denique omnem in paranda eloquentia figit, locat, collocat, ad eloquentiam curas omnes ac cogitationes refert; eloquentiæ tempus omne ac studium impertitur; huic uni operam, studiumque navat; in hoc uno curam omnem ac operam conterit et consumit. Beneficium bene impensum est, _ce bienfait a été bien placé_. Bene utiliterque locata est opera; bene collocatum beneficium est; operam hic locasse, fenerari beneficium fuit. USUS: Postquam aliquid impendit, mediocri quæstu contentus non erat. Laborem et sumptum impendere in rem aliquam. Cf. Sumptus.

IMPĔNĔTRĀBĬLIS, e, gen. com. _Impénétrable_, _inaccessible_. USUS: Stagnum impenetrabile.