Part 138
SĔQUOR, ĕris, sĕcūtus sum, sequi, d. _Suivre_, _aller après_; _poursuivre_. SYN. Comitor, excipio, consequor, insequor, comes sum, prosequor; agmen claudo, agmen cogo. )( Antecedo, præeo. ADV. Acerrime, belle, confestim, eleganter, facile, necessario, studiose, temere, vehementer, vitiose. 1. Te præcipue sequendum mihi statui, _j’ai résolu de vous suivre, de marcher sur vos traces, de vous imiter_. Te audiam, tibi obtemperabo, meum consilium ad tuum potissimum accommodabo, tuam auctoritatem sequar; tuis itineribus ibo; humanitatis tuæ exempla imitabor; tuarum vestigia virtutum persequar; ad tuam auctoritatem me conferam; tibi obsequar; tuam sectam et instituta persequar; judicio tuo stare decrevi; te assectabor; tibi in omnibus assentiar; meam tuæ _vel_ ad tuam sententiam adscribam; tuo consilio utar; te ducem sequar; ad tuum me ductum applicabo. Cf. Imitor, Consilium. 2. Bellum secuta est pestilentia, _après la guerre vint la peste_. Bellum pestilens annus excepit; bello confestim continuabatur pestilentia; bellum pestilentia consecuta est; bellum inter ac pestilentiam exiguum temporis intercessit; funesti belli exitus principium cladis erat, quam pestilentia post paulo intulit. 3. Sequitur hinc, nihil esse, etc., _il suit de là que, etc._ Relinquitur jam, ut etc.; quo fit, ut; ex quo illud conficitur, nihil esse, etc.; colligitur ex his, etc.; ex quo illud efficitur, etc. USUS: Popularem viam sequi. Platonem in Philosophia sequor. Quæ pœna scelus illud sequetur, _quelle peine punira ce crime_.
* SĒRĂ, æ, f. _Barre_, _verrou_.
SĔRĒNĬTAS, ātis, f. _Sérénité_. SYN. Serenum tempus, serena tempestas, cœlum serenum. Cf. Serenum.
SĔRĒNO, as, avi, atum, are, a. _Rendre serein_. USUS: Tum ille serenata fronte, _front rayonnant_. Cf. Serenus.
SĔRĒNUS, a, um, _Serein_, _pur_, _sans nuages_; _calme_. SYN. Sudum. PHRAS. Repente serenum est factum, _soudain le ciel redevint pur_. Ex turbido die serena et tranquilla lux rediit; discussa repente caligine, liquidior lux cœlo apparuit; nitidior lux immensum camporum æquor aperuit, detexit, ostendit; detersis, disjectis, dissipatis, fugatis nubibus, alia repente sereniorque cœli facies rediit, serenior lux affulsit; fœdam tempestatibus diem vesper serenior excepit, consecutus est; post primam cœli perturbationem serenitate usi sumus stabili et constante; repente cœlo serenitas reddita est. USUS: Cœlum ibi tam serenum ut nullus unquam dies tam turbulenta tempestate sit, quin aliquo tempore ejus diei solem homines videant. Frons serena et tranquilla, _front calme et serein_.
SĒRĬCUS, a, um, _De soie_. USUS: Vestis serica.
SĔRĬES, ĕi, f. _File_, _rangée_, _suite_, _enchaînement_. SYN. Contextus _vel_ quædam continuatio rerum, ordo. USUS: Fatum est ordo seriesque causarum, _l’ordre et l’enchaînement des causes_. Mirabilis series conciliatioque rerum, ut alia ex alia nexa et omnes inter se aptæ colligatæque videantur, _admirable suite des choses, enchaînement qui fait que l’une conduit à l’autre et qu’elles paraissent toutes ensemble ne former qu’un même tissu_.
* SĒRĬO, _Sérieusement_. PHRAS. 1. Serio rem agit, _il fait sérieusement la chose_. Minime ludibundus hic versatur; non per ludum aut negligentiam; non pro domestica et umbratili exercitatione, sed contentione magna, severe, acerrime, extra jocum res agitur. Vere severeque res tractatur; toto pectore in eam rem incumbit; in ea re tractanda severitatem adhibet omnem. 2. Nescio fictene an serio laudet, _je ne sais s’il loue sérieusement ou pour plaisanter_. Laudat rem, sed utrum fronte an mente, dubitatur; simulate an ex animo; vultu tantum an etiam animo, approbet, in incerto est; joco an serio laudet, ignoro. USUS: Serio rem dico.
SĒRĬUS, a, um, _Sérieux_, _grave_, _réel_. SYN. Gravis, severus. )( Jocosus. PHRAS. Res est seria admodum, _la chose est très sérieuse_. Gravis admodum res est; res ea multum habet ponderis et gravitatis; res est minime levis; inest in ea re gravitatis ponderisque multum, non mediocre pondus. Res est ejusmodi quæ continet omnia; in qua sunt omnia; in qua sita, posita, collocata, constituta sunt omnia; ex qua pendent omnia; quæ valet in omnes partes. Res est tanti ut omnia comprehendat; res est ejus ponderis ac momenti ut omnia complectatur. In hoc tota res agitur. Cf. Gravis. USUS: Si de rebus seriis loquatur, severitatem adhibeat, _s’il parle de choses sérieuses, que son langage soit sévère_. Sermo serius et jocus liberalis.
SERMO, ōnis, m. _Conversation_, _entretien_, _causerie_. SYN. Locutio, mentio, oratio. EPITH. Suavis, ludicrus, liberior, longus, multus, urbanus, commodus, præclarus, honorificus, vanus, obscurus, tectus, dubius, pervagatus, exploratus, quotidianus, malevolus, stultus, puerilis. PHRAS. 1. Incepit sermonem de tuis rebus, _il commença à parler de vos affaires_. Sermonem intulit, injecit, induxit de tuis rebus; sermonem de tuis rebus instituit; delapsus est in sermonem de rebus tuis; sermonem de tuis rebus arripuit; sermonem de rebus tuis habere cœpit. 2. Sermo multus est de te, isque satis malevolus, _on parle beaucoup de vous et d’une manière peu bienveillante_. Multum das sermonis hominibus malevolis; multam sermonis materiam, ansam præbes; sæpe in hominum malevolorum sermonem venis; frequenter eorum sermonibus vapulas; in ore ac sermone multorum res tuæ sunt; sermonis multum excitant res ac mores tui. 3. Varii sermones instituebantur, _on parlait de différentes choses_. Serebantur, habebantur sermones varii temporique potissimum apti; in varios sermones delabebamur. Cf. Loquor. 4. Sermones tacite auscultabat, _il écoutait en silence ce que l’on disait_. Sermones captavit nostros; sermonem ex insidiis aucupabatur; sermones nostros clam excepit. Cf. Ausculto, Auris. 5. Postquam ille ad colloquium accessit, sermo in multam noctem extractus est, _dès qu’il fut arrivé, l’entretien se prolongea bien avant dans la nuit_. Postquam ille ad sermonem accessit; se in sermonem istorum adjunxit, insinuavit; sermones cum illis contulit; sermonem cum illis copulare, consociare, miscere, sermones cædere, in colloquium venire cœpit; sermo in multam noctem ductus, productus, tractus, perpetuatus est; noctis pars magna inter colloquendum abiit, sermonibus consumpta est. 6. Sermo iste valde frequens est inter homines, _on fait grand bruit de cette affaire, elle est l’objet de toutes les conversations_. Is sermo in circulis, congressionibus omnium versatur; res est in ore ac sermone omnium; omnium sermonibus ea res usurpatur, celebratur; sermo is pervagatus est; sermo iste latissime dissipatur; pervulgatur, divulgatur ea res sermonibus omnium. Urbs iis sermonibus refercitur; latissime manat, emanat, permanat. 7. Sermo iste aliquando desinet, _ce bruit s’apaisera enfin_. Pervagatus hic sermo reprimetur utique, sedabitur, exstinguetur, exhaurietur, retundetur, refrigerabitur, obmutescet, morietur. Cf. Rumor, Fama. USUS: Sermonem cum aliquo communicare, _causer avec qqn_. Sermonem injicere, _jeter une parole, proférer_. Sermones hominum subire, _affronter les propos des hommes_. Sermones hominum ferre, sustinere, _supporter les mauvais bruits qui circulent_. Ab alicujus sermone se avertere, _fuir l’entretien de qqn_. Quis omnes hominum sermones vitet, effugiat? _Qui peut échapper aux mauvais propos?_ Sermonem ordiri, in sermonem ingredi, _commencer un entretien_. Sermonem conficere, _achever un entretien_. Sermonem præcidere, incidere, abscindere, _rompre l’entretien_. Sermonem alio transferre, _faire changer la conversation_. Dare se sermonibus vulgi, _donner matière aux propos publics, faire parler de soi_. Mitte hos sermones, _cesses ce discours_. Cf. Loquor, Colloquor, Oratio.
* SERMŌCĬNĀTĬO, ōnis, f. _Entretien_, _discussion_, _causerie_.
SERMŌCĬNOR, aris, atus sum, ari, d. n. _S’entretenir_, _converser_, _causer_. SYN. Sermonem habeo, loquor. ADV. Diligenter. USUS: Diligenter cum eo sum sermocinatus.
1. SĒRŌ, _Tard_, _trop tard_. PHRAS. Sero admodum ad me venit, _il vint me trouver très tard_. Paulo antequam sol occideret; primis se intendentibus tenebris; post occasum solis; jam præceps in occasum sol erat; appetente jam nocte; jam serum diei erat, cum, etc.; sub solis occasum; sub primas tenebras; præcipite jam in noctem die; ad multam noctem; multum jam noctis erat cum ille ad me, etc. USUS: Sero, acto jam negotio venisti.
2. SĔRO, is, sēvi, sătum, ere, a. _Semer_, _planter_; _répandre_. SYN. Sementem facio, semen spargo, semino. USUS: Serere arbores quæ alteri seculo prosint, _planter des arbres qui ombrageront une autre génération_. Sere beneficium ut metere possis fructum. Sermones, discordias serere.
SERPENS, entis, m. _Serpent_. USUS: Repente te, tanquam serpens a latibulis, oculis eminentibus, inflato collo, tumidis cervicibus extulisti.
SERPO, is, psi, ptum, ere, n. _Glisser_, _s’avancer lentement_, _se répandre peu à peu_. SYN. Progredior. ADV. Longius, obscure, occulte, paulatim, sensim. USUS: Ea consuetudo, rumor, malum latius serpit, manat, funditur.
SERRA, æ, f. _Scie_. USUS: Ne stridorem quidem serræ audiunt.
SERRŬLA, æ, f. _Petite scie_. USUS: Serrula adunca ex omni parte dentium et tortuosa.
SERTA, ōrum, n. pl. _Couronne_, _guirlande de fleurs_. SYN. Corona. USUS: Sertis redimiti.
SĒRUS, a, um, _Tardif_, _attardé_. USUS: Sera gratulatio reprehendi non solet, _une félicitation tardive ne peut être blâmée_.
SERVĀTOR, ōris, m. _Conservateur_, _sauveur_, _libérateur_. SYN. Conservator. )( Perditor. USUS: Urbis, capitis mei servator et custos.
SERVĪLIS, e, gen. com. _D’esclave_, _servile_. SYN. Famularis. USUS: Metu servili debilitata respublica, _la terreur qu’inspirent les esclaves_. Manus, vestis, color servilis. Servilem in modum cruciari.
SERVĪLĬTER, _En esclave_, _servilement_. SYN. Abjecte, timide. USUS: Ne quid serviliter aut muliebriter faciamus.
SERVĬO, is, īvi _vel_ ĭi, ītum, ire, n. _Être esclave, serviteur_; _être dépendant, obéir, venir en aide à_. SYN. Deservio, servitutem servio, servitutem patior; pareo, obsequor, morem gero, lenocinor; præsto sum, operam do, consulo. PHRAS. 1. Servit plebeio homini, _il est l’esclave d’un homme du peuple_. In famulatu est; in servitute plebeii hominis est; operam præstat, præbet plebeio homini. 2. Novit servire tempori, _il sait s’accommoder aux circonstances_. Servire commodis; commodare rebus suis; omnia ad utilitatem referre suam; commodare sibi in rebus omnibus. 3. Hoc eo servit, _cela sert à_. Hoc eo valet; hoc opportunum est ad illud; habet ea res opportunitatem istam; illud ex hoc commodi est; est ea ratio peropportuna ad illud, etc. USUS: 1. Populum Romanum servire fas non est. Tempori, corpori, auribus, gloriæ, laudi, cupiditatibus, valetudini servire. 2. Gravor, obligor, _être assujetti à une servitude_ (cum ad prædia rustica refertur). Ædes, prædia non servient quæ servierunt, _les terres qui ont eu des servitudes n’en auront plus_.
SERVĬTĬUM, ĭi, n. _Esclave_; _esclavage_. SYN. Servus; servitus. USUS: Servitia ad cædem incitare. Abstrahere a servitio civitatem.
SERVĬTUS, ūtis, f. _Esclavage_, _servitude_, _captivité_. SYN. Famulatus, servitium. )( Libertas. PHRAS. 1. In servitutem abrepti sunt multi, _bien des habitants furent emmenés comme esclaves_. In servitutem dati, abstracti, traditi sunt; in durissimam servitutem venere; servitute oppressi sunt; servituti addicti sunt; sub jugum missi sunt; multis jugum servitutis impositum est; jugum subire compulsi sunt; jugum accepere permulti. Multi in servitutem homini feroci adjudicati sunt; multi in servitium abstracti; ex his multi dura servitute premuntur; in servitute tenentur; in servitutem asserti sunt; multis æterna servitus injuncta est. 2. Quis servitute nos liberabit? _Qui nous délivrera de cette servitude?_ Quis a cervicibus nostris jugum servile dejiciet? Servitutis vincula quis rumpet? Servitutem quis propulsabit? Quis tandem hoc servitutis jugum a nobis depellet, repellet, rejiciet, demet? Quis servitute qua oppressi jacemus nos liberabit? USUS: Servitutem alicui afferre. In servitutem venire. Servitutem servire. Servitutis jugum exuere.
SERVO, as, avi, atum, are, a. _Sauver_, _conserver_, _préserver_, _délivrer_. SYN. Conservo, asservo, tueor, custodio, teneo; observo. ADV. Constanter, diligenter, diu, magnopere, optime, sancte. PHRAS. 1. Tu unus me servasti, _vous seul m’avez sauvé_. Tu unus parens, salus vitæ nostræ, fortunæ, nominis fuisti; tua unius opera salvus sum; tu unus sartum tectumque me, ut aiunt, ab omnique incommodo, detrimento, molestia sincerum integrumque conservasti; servatorem te meum et liberatorem semper prædicabo; parentem te fortunæ meæ statuo agnoscamque semper. Cf. Salvo, Salus. 2. Servabo quod promisi, _je garderai ma promesse_. Constabit fides promissis; promisso fides exstabit; servabo, liberabo, præstabo, solvam promissi fidem; fidem quam dedi colam integre. USUS: Servabo amicitiam, jus, leges summa fide. Servare se integrum et castum, _se conserver chaste et pur_.
SERVUS, i, m. _Esclave_, _serviteur_. SYN. Servitium, famulus, puer, mancipium, qui servit, qui libertatem perdidit, qui servi munere fungitur. USUS: Servi quorum vis et conditio infima. Servus a pedibus. Cupiditatum servus. Servulus percuriosus et minime mendax.
SESQUI, _Une demie en plus_. Sesquialter, sesquimodius, sesquioctavus, sesquiplex, sesquitertius, etc.
SESQUĬPĔDĀLIS, e, gen. com. * _Qui a un pied et demi de long_. USUS: Tigna sesquipedalia.
SESSĬO, ōnis, f. _Action de s’asseoir_; _séjour_, _halte_; _session_, _séance_. USUS: Status, incessus, sessio, accubatio, inclinatio, cursus.
SESTERTĬUS, ĭi, m. (HS), _Sesterce, petite monnaie d’argent, valant 2 as et demi (21 centimes)_. USUS: Dicit Dionem H S decies centena millia numerasse, _un million de sesterces_. Sestertium (subaud. mille), _mille sesterces_. Sestertium decies, centies (subaud. centena millia), _un million de sesterces_, _dix millions de sesterces_.
SĒTA, æ, f. _Poil épais et rude des animaux_, _soie_, _crin_. EPITH. Equina. USUS: Gladium e lacunari, seta equina aptum, jussit demitti, _un glaive suspendu au plafond par un crin de cheval_.
SĒTŌSUS, a, um, _Hérissé de poils_, _couvert de soies_. SYN. Quod setis abundat.
SEU, _Ou_. SYN. Sive.
SĔVĒRĒ, _Sévèrement_, _rigoureusement_. SYN. Austere, stoice, graviter, duriter, duris legibus, conditionibus. USUS: Ætas severissime acta.
SĔVĒRĬTAS, ātis, f. _Gravité_, _sévérité_. SYN. Gravitas, duritas, tristitia. )( Comitas. EPITH. Acerba, censoria, magistra pudoris et modestiæ, incredibilis, patria, prisca, salutaris, singularis, non invidiosa, vetus. USUS: Summa severitas cum summa humanitate jungatur. Lenitate condiatur severitas, et gravitati comitas et facilitas aspergatur, _il faut que la sévérité soit tempérée par la douceur et la politesse et l’affabilité par la gravité_. Oratione mitigare patris severitatem et humanitatis condimentis. Laxare judicum animos atque a severitate ad hilaritatem traducere. Adhibere severitatem in aliquo. Senatum ad pristinam severitatem revocare. Mœstitia, severitas orationis.
SĔVĒRUS, a, um, _Sévère_. SYN. Gravis, austerus, asper, durus, vehemens, acerbus; tristis. )( Dissolutus, indulgens. ADV. Valde. PHRAS. Vir est admodum severus, _cet homme est très sévère_. In omnes se severum et vehementem præbet; tetrica ac tristi veterum disciplina imbutus; severissimi vir imperii; priscæ et nimis duræ severitatis; severe ac graviter agit omnia, nihil remisse, leniter, urbane. Natura implicatus ad severitatem est, pertristis censor, magister et quidam velut patruus. In judiciis cum assidet, Lycurgeus totus est vel Cassianus ac quidam velut reorum scopulus. USUS: Qui nuper indulgens in patrem, idem acerbus et severus in filium. Imperia sine acerbitate iracundiæ severa, _commandements sévères sans aigreur ni colère_.
SĒVŎCO, as, avi, atum, are, a. _Appeler en particulier_; _détacher_, _séparer_. SYN. Separo, abduco, avoco. ADV. Haud mediocriter. USUS: Mentem ab oculis sevocare. Animum a negotiis, a societate corporis sevocare, _ne consulter que son esprit, indépendamment des yeux_.
SEX, _Six_. USUS: Equitum centuriæ cum sex suffragiis.
SEXĀGĒNI, æ, a, _Au nombre de soixante_. USUS: Hæc sexagena millia modium quæ Mamertinis remiseras, addidisti, _ces soixante mille boisseaux_.
SEXĀGĒSĬMUS, a, um, _Le soixantième_.
SEXĀGĬES, _Soixante fois_. USUS: Sestertium sexagies.
SEXĀGINTA, _Soixante_. USUS: Minorem annis sexaginta de ponte dejecerit, _âgé de moins de soixante ans_.
SEXCĒNI, æ, a, _Qui sont six cents_. USUS: Sexcenos nummos constituere.
SEXCENTI, æ, a, _Six cents_; _nombre indéterminé_, _infini_. USUS: Venio ad epistolas tuas quas ego sexcentas uno tempore accepi, _j’arrive à tes lettres dont j’ai reçu tout un paquet à la fois_.
SEXCENTĬES, _Six cent fois_. USUS: HS sexcenties, _soixante millions de sesterces_.
SEXDĔCIM _vel_ SĒDĔCIM, _Seize_.
SEXIES, _Six fois_.
SEXTANS, antis, m. _Le sixième de l’as_. USUS: Extulit eum (Menenium Agrippam) plebs sextantibus collatis in capita, _le peuple pourvut aux frais de l’enterrement, en se cotisant à raison d’un sextant par tête_.
SEXTĀRĬUS, ĭi, m. _Setier_, _le sixième (d’une mesure, d’un poids)_.
SEXTĪLIS, is, m. _Le sixième mois de l’année romaine (commencée en Mars)_, _Août_. USUS: Sextilis calendis, idibus, nonis.
SEXTŬLA, æ, f. _La sixième partie d’une once_. USUS: Facit hæredem ex duabus sextulis M. Falcininum, _le trente-sixième de la succession_.
SEXTUM, _Pour la sixième fois_. USUS: Marius sextum consul.
SEXTUS, a, um, _Le sixième_. USUS: Sextus ab urbe lapis, _la sixième borne à partir de la ville_.
SEXŬS, ūs, m. _Sexe (masculin ou féminin) des hommes ou des animaux_. USUS: Virilis sexus ac muliebris.
SĪ, _Quand_, _toutes les fois que_. SYN. Ut, cum, etiamsi. USUS: Si volo is esse, ero.
SĪBĬLO, as, are, n. _Siffler_. SYN. Vagire, murmurare, mugire, sibilare.
SĪBĬLUS, i, m. _Sifflement_; _sifflet_, _huée_. USUS: Non modo sibilis, sed et convitiis explodebatur. Sibilum metuis? _Tu crains les sifflets?_ Nemo te sibilis consectabitur. Cf. Ludibrium, Explodo.
SIC, _Ainsi_, _comme cela_, _tellement_, _de telle sorte_. SYN. Eadem ratione, ita, item, in hunc modum, hoc modo, isto modo, perinde, similiter, æque. USUS: Locutus est Cæsar sic ut nullus æque. Aliis sic, aliis secus videtur. Sic vita hominum est. Sic vivitur Cf. Similiter, Æque.
SĪCA, æ, f. _Poignard_. SYN. Gladius. USUS: Sicam vibrare, distringere. Sicam de manibus furentis extorquere.
SĪCĀRĬUS, ĭi, m. _Meurtrier_, _assassin_. SYN. Gladiator, percussor, grassator. EPITH. Vetus, facinorosus, armatus. USUS: Non sicarium, sed crudelissimum carnificem in judicium adduximus.
SICCĒ, _Fortement_ _sainement_. USUS: Presse, subtiliter, sicce dicere.
SICCĬTAS, ātis, f. _Sécheresse_. SYN. Aquæ _vel_ pluviæ penuria. PHRAS. Magna fuit hoc anno siccitas, _il y eut cette année une grande sécheresse_. Siccitate hoc anno laboratum est, nec cœlestes modo aquæ defuerunt, sed terra quoque ingenito humore egens, vix ad perennes suffecit aquas. Sitiente solo omnique humore ventis solibusque deterso, fruges segetesque exaruere. USUS: 1. Siccitate accrescebant rerum pretia. 2. Gracilitas, _absence d’humeurs, santé_; _absence d’ornements_, _sécheresse de style_. Siccitas corporis sequitur continentiam in victu. Siccitas orationis et jejunitas.
SICCO, as, avi, atum, are, a. _Sécher_, _dessécher_. SYN. Exhaurio.
SICCUS, a, um, _Sec_; _sain_, _solide_, _nerveux_. SYN. Jejunus, sobrius, pressus. )( Vinolentus. USUS: Quædam terræ imbribus sicciores fiunt. Attici oratores sani et sicci.
SĪCŬBI, _Si quelque part_, _si en quelque endroit_. SYN. Si quo in loco.
SĪCUNDE, _Si de quelque part_, _si de quelque côté_. SYN. Si aliunde, si quo ex loco. USUS: Sicunde poteris, erues.
SĪCUT et SĪCŬTI, _Comme_, _de même que_. SYN. Ut, æque ut, item ut, ita ut, perinde ut, similiter atque, tanquam, velut. PHRAS. Te sicut parentem amo, _je vous aime comme un père_. Parentis numero te colo; filii ritu, caritate te colo ac complector; perinde te amo ut parentem; in modum parentis te amo, vice parentis mihi es. Parentis loco te habeo. USUS: Te ut parentem alterum amo.
SĪDO, is, di, ere, n. _Se fixer_, _s’arrêter_. SYN. Subsido.
SĪDUS, ĕris, n. _Groupe d’étoiles_, _constellation_; sing. _astre_, _étoile_. SYN. Stella, astrum; sempiterni ignes qui ex nobilissima et purissima ætheris parte gignuntur. EPITH. Radians. USUS: Sidera innumerabilia cœlo inhærentia. Forma cœli undique sideribus ornata.
SĬGILLĀTIM vide SINGILLATIM.
SĬGILLĀTUS, a, um, _Orné de figurines, de reliefs_. SYN. Signis et emblematis ornatus. USUS: Scyphi, simulacra sigillata.
SĬGILLUM, i, n. (Sæpius plurali numero adhibetur.) _Petite figure_, _figurine_; _cachet_, _sceau_. SYN. Parvum signum. USUS: Apposuit patellam in qua sigilla erant egregia. In cera centum sigilla impressero. Sigilla avellere.
SIGNĬFER, ĕri, m. _Porte-enseigne_; _chef coryphée_. SYN. Qui signum _aut_ vexillum præfert. USUS: 1. Torquatus, signifer juventutis. Causæ dux et signifer. 2. Zodiacus, _le zodiaque_. Signifer orbis.
SIGNĬFĬCANTER, _D’une manière expressive_, _clairement_. SYN. Clare, aperte, acriter.
SIGNĬFĬCĀTĬO, ōnis, f. _Puissance_, _énergie_, _force d’expression_. SYN. Vis, notio, potestas, virtus, sententia. EPITH. Aperta, certa, clara, digna, exigua, magna, minima. USUS: 1. Digna est scriptoris prudentia significatio qua utitur. 2. Indicium, signum, argumentum, _indice_, _signe_, _marque_. Litteræ tuæ exiguam erga me voluntatis significationem habebant, dabant, præbebant. In hoc juvene magna significatio virtutis elucet, apparet. A diis profecta significatio et denuntiatio calamitatum. Observatis longo tempore significationibus futura prænuntiare. Morbi significationes.
SIGNĬFĬCO, as, avi, atum, are, a. _Indiquer_, _manifester_, _faire voir_, _faire connaître_; _signifier_, _avoir tel ou tel sens_. SYN. Indico, ostendo, declaro, demonstro, designo, noto, significationem tribuo, facio, conficio; signum do, signum mitto; aliquid argumenti habeo, signum sum; vim _vel_ sententiam habeo, sono. ADV. Apertius, apte, ingenue, breviter, recte, plurimum, leviter, planius. PHRAS. 1. Expende diligenter quid hæc vox significet, _examinez avec soin quelle est la signification de ce mot_. Quid sonet hæc vox; quæ res huic voci subjiciatur; quæ sit vis hujus verbi; quid valeat vox ista; quæ sit illi subjicienda sententia; quæ sit hujus vocis potestas; quid sibi velit vox ista. 2. Crinita stella calamitates non significat, _la comète ne pronostique aucune calamité_. Cometæ contra quam veteres id opinabantur philosophi, calamitatum prænuntii non sunt; calamitates haud denuntiant, nuntiant; rerum conversionem minime portendunt, ostendunt; vanus est plebis timor somniantis. Cometas multorum malorum significationem facere, dare, præbere, tribuere. 3. Victoriam de hoste litteris significavit, _il annonça par une lettre sa victoire sur l’ennemi_. Certiorem eum de victoria fecit; victoriæ nuntium cum illo communicavit. Cf. Certus, Indico. USUS: Hoc non significandum solum sed declarandum arbitror. Idem verbum sæpe duas res pluresque significat. Inter se significare et colloqui cœpere. Ratio, potestas, mens, numen, sive quod est aliud verbum, quo planius significem quod volo. Dolorem meum non significarem?
SIGNO, as, avi, atum, are, a. _Mettre une marque, une empreinte, un signe_. SYN. Designo, consigno, imprimo. ADV. Publice. USUS: Objectum visum imprimit ac signat in animo suam speciem, _l’objet de la perception imprime et grave en qque sorte son image dans notre âme_. Signatur in animis nostris. Aurum, argentum signare, _frapper l’or et l’argent_.