Part 51
DĬRĬMO, is, rēmi, remptum, ere, a. _Partager_, _séparer_; _rompre_. SYN. Divido, distraho. )( Conjungo. ADV. Acerbe, impudenter. PHRAS. Diremit amicitiam, _il rompit les liens de l’amitié_. Disrupit amicissimam vitæ conjunctionem; suavissimam vitæ societatem disturbavit. Cf. Amicitia. USUS: Hanc nostram societatem, hanc suavissimam vitæ conjunctionem falsis criminibus dirimere malevoli. Nox prœlium, iras, rixas diremit.
DĪRĬPĬO, is, ripui, reptum, ere, a. _Mettre à sac_, _piller_. SYN. Prædor, aufero, rapio. PHRAS. Urbs direpta est, _la ville fut saccagée_. Direptioni et incendiis relicta; omnibus parietibus disturbata, _aut_ incensa; excisio, inflammatio, eversio, depopulatio, vastitas agris tectisque illata est; direptum auri argentique pondus ingens, detracta corporibus ornamenta, nihil in ædibus omni luxu atque opulentia instructis intactum est relictum; expilata urbs, nudata, exhausta, depopulata; expoliata fana, domus pecuniis spoliatæ et exinanitæ. Discurrit ad prædam miles, fit auri argentique fœda direptio, victores rapiunt aguntque quidquid a flamma intactum, prædas undique exsorbent. Populata urbs vexataque, compilatæ domus, præda improbissime egesta. Oppidum prædæ datum, fortunis illatæ manus, miles rapto vivere assuetus, et in præda ac sanguine diu versatus, ferre agereque quidquid ignis reliquum fecisset, cœpit, prædamque avertere. Cf. Depopulor, Depeculor, Destruo, Vasto, Præda. USUS: Expilare, vexare, diripere socios, patrimonium alterius.
DĪRĬTAS, ātis, f. _Cruauté_, _barbarie_. SYN. Crudelitas. USUS: Homo omni diritate et immanitate deterrimus. Cf. Crudelitas.
DĪRUMPO, is, rūpi, ruptum, ere, a. _Fracasser_, _briser_; _rompre_. SYN. Dirimo, rumpo. ADV. Repente. USUS: Societatem, amicitiam dirumpere. Dolore prope se disrupit. Homo diruptus, dirutusque; infelix. Cf. Rumpo.
DĪRŬO, is, ŭi, ūtum, ere, a. _Démolir_, _renverser_, _détruire_. SYN. Excido, exscindo, everto. USUS: Diruere, ædificare. Cf. Destruo.
DĪRUS, a, um, _Cruel_, _barbare_. SYN. Ferus, crudelis, immanis, infestus, infaustus. USUS: Quæ augur injusta, nefasta, vitiosa, dirave edixerit, irrita, infectaque sunto. Cf. Crudelis.
DIS, dītis, omn. gen. _Riche_. SYN. Dives. USUS: Midas ditissimus.
DISCĒDO, is, cessi, cessum, ere, n. _S’éloigner_, _s’écarter_. SYN. Abeo, proficiscor, cedo, solvo, migro, demigro. )( Accedo. ADV. Aliquantum, commodum, fere, nonnunquam, flagitiosissime, honeste, impune, longe, longius, nec vero, non libenter, nusquam, omnino, parumper, proxime, temere, nunquam tardissime. PHRAS. Discedere cogito, _je songe à m’en aller_. Animus est in discessu; in animo est mutare locum; de discessu, _vel_ discessum cogito; in animo habeo longius me auferre; discessum specto, meditor; migrandi mihi consilium est; jam dudum profectionis volvo consilia. Cf. Abeo, Proficiscor. USUS: 1. Roma, provincia, a foro discedere. 2. TRANSL. Desino, deficio, mutor, _abandonner_; _s’en aller_, _disparaître_. A sententia sua, ab officio, a consuetudine sua discedere. Febris quartana discessit. 3. Alio me verto, _se ranger à un autre avis_. Discessit in alia omnia senatus, _le sénat fut d’un avis tout contraire_. In aliam opinionem, partes, sectam discedere. 4. Cœlum bello Marsico discessit. Tellus discedit, _la terre s’entr’ouvre_. 5. Vita discedere, _mourir_.
DISCEPTĀTĬO, ōnis, f. _Dispute_, _discussion_, _débat_. SYN. Causa, controversia, lis, judicium. EPITH. Extrema, forensis, simplex. Forenses, infinitæ, legitimæ, liberæ. USUS: Disceptatio et cognitio veritatis. Rem in disceptationem vocare, _discuter une affaire_. Venit hoc, cadit in disceptationem. Hoc quidem in disceptatione versatur. Cf. Controversia, Disputatio.
DISCEPTĀTOR, ōris, m. _Juge_, _arbitre_. SYN. Judex, arbiter. EPITH. Domesticus, severissimus. USUS: Populum Romanum disceptatorem non tantum non recuso, non defugio, sed deposco. Hoc disceptatore ac sententiæ moderatore uti statui.
DISCEPTĀTRIX, īcis, f. _Celle qui examine, qui juge._ USUS: Dialectica veri et falsi disceptatrix et judex.
DISCEPTO, as, avi, atum, are, n. _Débattre_, _discuter_, _contester_. SYN. Contendo, decerto, disputo, dijudico, cognosco. ADV. Juste, latius, sapienter. PHRAS. De hoc disceptari potest, _on peut discuter cette question_. Hoc in disceptationem vocari potest; hoc cadit, venit in disceptationem; hoc in disceptatione versatur; hoc in controversiam venire, vocari, adduci, deduci potest; hoc in controversia est, versatur; hoc in contentione est. Disceptationi hic locus est; nonnulla de hoc disceptatio relicta. Cf. Controversia, Disputatio. USUS: Illi quæstioni præpositus, qui æquo jure disceptet. Inter se, cum aliquo disceptare de controversiis. Armis disceptant. Cf. Disputo, Contendo.
DISCERNO, is, crēvi, crētum, ere, a. _Distinguer_, _discerner_. SYN. Dijudico, distinguo, dispicio, discrimen facio, internosco, divido. USUS: Animus discernit verum a falso. Alba et atra vix discernit. Cf. Dijudico.
DISCERPO, is, cerpsi, cerptum, ere, a. _Mettre en pièces_. SYN. Dilacero. USUS: Unguibus aliquem Baccharum more discerpere. Animus nec distrahi, nec discerpi potest. Divulsum et discerptum genus dicendi. Cf. Lacero.
DISCESSĬO, ōnis, f. _Division_, _mode de vote du sénat romain_. SYN. Abitus, abitio, abscessus, recessus, digressus, profectio, remotio. EPITH. Matura. USUS: Si in meam sententiam consules discessionem facerent, _si les consuls demandaient au sénat de voter par division sur mon projet_. Sententia illa valuit, etsi discessio facta non est, _la sentence ressortit son effet, quoique l’on ne votât pas par division_.
DISGESSŬS, ūs, m. _Séparation_, _départ_, _éloignement_. )( Accessus. EPITH. Acerbus, calamitosus, misericordia dignior, diuturnus, fœdus ac perturbatus, fœdissimus, fructuosus, fructuosissimus, longinquus, longus, perhonorificus, præclarus, subitus, summus, voluntarius. USUS: Longinquus inter nos discessus. Solis accessus et discessus. O præclarum discessum e vita! subitus discessus, præceps profectio.
DISCINDO, is, scīdi, scissum, ere, a. _Déchirer_. SYN. Dilacero, dilorico. USUS: Vestem discindere.
DISCINGO, is, cinxi, cinctum, ere, a. _Désarmer_. USUS: Periculum prope est, ne discingere.
DISCĬPLĪNA, æ, f. _Éducation_; _règle_, _discipline_. SYN. Institutum, ratio, institutio, ars, mos, consuetudo. EPITH. Acerrima et equestris, antiqua, bellica, bona, certa, dialectica, digna studiosis ingenuarum artium, domestica, etrusca, fortior, gravis, constans, indocilis, inops, expedita, magna, mala, melior, meretricia, mollis, navalis, nobilis, nota, nova, optima, perfacilis, perfectissima, præclara, præstans, publica, sanctissima, severa, severissima, tota, vetus, vetusta, voluptuaria, delicata, vulgaris. Clarissimæ, consentaneæ, domesticæ, gravissimæ, ingenuæ, optimæ, pueriles, variæ. PHRAS. 1. Servat bonam disciplinam, _il maintient une forte discipline_. Arcte contenteque suos habet; disciplinam acerrime exigit; disciplinam severissime regit; disciplinam rigidius adstringit; disciplinam ad antiquam severitatem redigit, revocat. 2. Disciplina sensim periit, _la discipline a disparu peu à peu_. Prolapsa, dissoluta severior illa disciplina est; delapsa paulatim disciplina procubuit; deflexit jam aliquantum de spatio curriculoque consuetudo disciplinæ veteris; labat jam disciplina vetus et paulatim diffluit; disciplina custodum ignavia labefactari cœpta est; de statu suo declinavit; non gradu, sed præcipiti cursu a veteri regum severitate descitum est; consecuta non multo post ingens disciplinæ depravatio; disciplina vetus inertia præsidum quasi consenuit; disciplina sensim fluere ac inclinari cœpit. 3. Disciplinam instaurare, _faire revivre la discipline_. Omnia, quæ delapsa jam diffluxerunt severis legibus vincire; fluentem procumbentemque disciplinam restituere; labentem ac senescentem disciplinam erigere; depravatam corruptelis consuetudinem ad pristinam severitatem revocare. USUS: Senatores Rom. filios suos Etruscis in disciplinam tradebant. Plerasque disciplinas a Græcis traditas accepimus. Nemo bonus imperator, qui non ante Philosophiæ disciplinam perceperit, coluerit. Ratio vetustæ disciplinæ, quam majoribus accepimus. Homo disciplina juris civilis eruditissimus. Quidam parentum disciplina meliores fiunt. Bona disciplina exercitatus. Bellica disciplina soluta, prolapsa restituenda est. Et horum nos hominum institutionem, disciplinam, sectam persequemur?
Disciplinam facio, _Je prends la discipline_, _se flageller_. PHRAS. Pœnæ nomine se acerrime verberare; voluntariam de se pœnam verberibus sumere; voluntaria verberatione corpus coercere, flagellis se cædere; voluntario cruciatu se concidere; flagris verberibusque in suum corpus advertere; flagris se mulctare, supplicium de se voluntaria diverberatione sumere; acerbissimis flagris castigare corpus; voluntaria afflictatione sui divinæ justitiæ severitatem prævertere; flagris se cruentare, tergum lacerare, in se sævire; corpus suum flagris ad sanguinem, ad languorem cædere.
DISCĬPŬLUS, i, m. _Disciple_, _élève_. SYN. Auditor, qui accedit aliquem disciplinæ causa, qui se alicui in disciplinam tradit. EPITH. Rudis et integer. Dissimiles, probabiles. PHRAS. Demosthenes fuit Platonis discipulus, _Démosthène fut disciple de Platon_. Sub disciplina Platonis fuit; Platone usus est magistro; Platonem habuit præceptorem; e Platonis disciplina, schola prodiit; a Platone ad disciplinam eruditus est; a Platone eruditus fuit; excultus doctrina fuit; didicit; doctrinam hausit; litteris excultus fuit; Platonis inter discipulos fuit; Platonis academiam frequentavit, trivit; Platonis præceptis imbutus, institutus fuit; Platonem audivit; Platonis auditor fuit; apud Platonem litteris operam dedit; disciplinæ Platonicæ alumnus fuit. USUS: Rudem me discipulum atque integrum accipe. Cf. Doceo, Erudio.
DISCO, is, dĭdĭci, discere, a. _Étudier_, _apprendre_. SYN. Percipio, disciplinam accipio, cognosco, perdisco, condisco, documentum accipio, exemplum ex aliquo capio, comprehendo, cognitionem accipio. ADV. Aliunde, diutius, facile, fortius, melius, multum, præclare, studiose, breviter, nimirum, perinde, ut. PHRAS. 1. Græcas litteras ab illo didici, _il m’a enseigné les lettres grecques_. Illo magistro Græcas litteras arte et cognitione comprehendi; litteras Græcas illo præceptore attigi, celeriterque arripui; annum unum in ejus disciplina permansi Græcis litteris excolendus, erudiendus, imbuendus; in ejus me disciplinam tradidi, ut ejus institutione Græcis in litteris doctior evaderem; ut ab eo Græcas litteras haurirem. Cf. Discipulus. 2. Experientia multum discimus, _l’expérience nous apprend bien des choses_. Ad scientiam rerum multarum experientia duce pervenimus. Erudimur valde, instruimur, expolimur, ex ignorantiæ tenebris educimur usu atque experientiæ beneficio. Multarum rerum scientiam consequimur, experientiam secuti, experientia docti. Experientia magistra multa cognoscuntur; multarum rerum scientia cognitio, intelligentia, doctrina capitur, sumitur, hauritur ab experientia et usu. Multarum rerum magister usus est. Multa docet, ostendit, patefacit experientia. Viam aperit usus ad multarum rerum scientiam. Cf. Experientia. 3. Pauca admodum didicit, _il ne sait encore que très peu de choses_. Parum attigit doctrinæ; cursim arripuit eas artes, nec omnino perdidicit; perfusus potius, quam tinctus est iis litteris; artes eas vix a limine salutavit; litteras degustasse satis habuit; in litteris progressus, fecit perexiguos; non ita longe protectus est a primo littore. Longe abest a perfecta litterarum cognitione; ex abdi is litterarum fontibus nihil hausit, delibavit; tiro etiamnum est in ea arte. Cf. Rudis, imperitus. 4. Memoriter discere, _apprendre de mémoire, par cœur_. Ediscere, memoriter complecti; memoriæ mandare; memoria comprehendere, complecti. USUS: 1. Antiqui fidibus discebant. Discere apud aliquem Græcas litteras. 2. Intelligo, percipio, accipio, _apprendre_, _être informé_. E tuis litteris, e tabellario didici, te, etc.
DISCŎLOR, ōris, omn. gen. _Différent_, _opposé_; _de diverses couleurs_. SYN. Diversus, dispar, dissimilis, varius. USUS: Discoloribus signis sententias notare.
DISCONVĒNĬO, is, ire, n. _Ne pas s’accorder_, _n’être pas en harmonie_. SYN. Dissideo, discordo. USUS: Disconvenit inter nos et te. Cf. Discordia.
DISCORDĬA, æ, f. _Discorde_, _désaccord_. SYN. Dissidium, dissensio, seditio, odium. )( Concordia, amicitia. EPITH. Civilis, major; magnæ, maximæ, multæ, perniciosæ, stultæ, tacitæ discordiæ. PHRAS. 1. Discordias concitare, _fomenter la discorde_. Excitare, in civitatem inducere; discordiam moliri; discordias serere; lites creare; amicitias diducere cohærentes; conjunctionem animorum dirimere, solvere; a conjunctione animos avocare; in discordiam agere; discordiam concitare. Animorum consensionem dissolvere, labefactare; concordes animos disjungere, dissociare. Cf. Amicitia, Seditio. 2. Discordiam tollere, _apaiser les discordes_. Discordiam dissipare, sedare, placare; dissensiones frangere et exstinguere; discordiam in tranquillum conferre; pacem conciliare, coagmentare, reconciliare; pacis, concordiæ, compositionis auctorem esse; aversos animos, iras, longa dissidia componere. Cf. Pax. USUS: E cupiditatibus seditiones ac discordiæ oriuntur, impendent. Nullus discordiarum finis, nisi aut interitus, aut victoris dominatus. Urbs discordiis consumpta perit. Cf. Dissensio, Discordo.
DISCORDO, as, avi, are, n. _Être en désaccord, en dispute, en guerre_. SYN. Dissideo, discrepo, dissentio, non consentio. PHRAS. Discordant inter se cives, _la discorde règne parmi les citoyens_. Opinionum dissensione inter se discrepant; contentione et ambitione discordes dissident; magnas inimicitias agitant; intestino flagrant odio; nunquam a jurgiis conquiescunt; in alia omnia discedunt; urbs secum ipsa discors intestinis odiis laborat; inter cives magna discordiarum moles exorta est; dissensiones seruntur; intestinæ discordiæ fervent; consensus ordinum est divulsus; civitas secum ipsa discors intestino flagrat odio; civitas studiis divisa est et distracta; dissidia fiunt plura in dies et graviora; discordia coire in unum cives non sinit. Cf. Dissentio, Alienus, Abhorreo. USUS: Animus a seipso dissidens et discordans. Cf. Discrepo.
DISCORS, ordis, omn. gen. _Qui est en désaccord_. SYN. Dissentiens, discordans. )( Concors. USUS: Ambitione discordes, _divisés par l’ambition_. Cf. Discordo.
DISCRĔPANTĬA, æ, f. _Désaccord_, _disparité_. SYN. Dissensio, discordia. USUS: Scripti et voluntatis, rerum et verborum discrepantia.
DISCRĔPO, as, ŭi, are, n. _Être en désaccord, en opposition_. SYN. Discrepans sum, abhorreo, abludo. )( Convenio, congruo. ADV. Multum ab humanitate, paulum, valde. PHRAS. Græcorum mores a Romana gravitate multum discrepant, _les mœurs légères des Grecs diffèrent beaucoup de la gravité romaine_. Longe absunt; pugnant cum Romana gravitate. Abhorret a Græcorum levitate Romana constantia; aliena est a Græcorum moribus; ingens discrimen est inter Græcorum levitatem, et Romanam constantiam. Cf. Abhorreo, Abludo. USUS: Ego a tuis consiliis minime discrepo. Hæc verba inter se discrepant, non cohærent. Hæc multum ab humanitate discrepant. Cum aliquo, ab aliquo, in re aliqua, inter se discrepare. Cf. Differo, Discordo.
DISCRĒTĒ, _Séparément_, _à part_. SYN. Distincte. )( Conjuncte, confuse.
DISCRĒTĬO, ōnis, f. _Séparation_. SYN. Distinctio, sejunctio. USUS: Barbarum: _pro_ prudentia in discrimine faciendo, _pro_ delectu et judicio, _pro_ moderatione et temperatione, _pro_ arbitrio victoris. PHRAS. 1. (Ad discretionem urbs se dedidit, VULG.), _la ville se rendit à discrétion_. Se suaque omnia victoris potestati reliquit; deditionis conditionem quamvis subiit, accepit; armis positis ad victoris fidem confugit; victoris ditioni se permisit; nihil neque de vita, neque de libertate pacti cives in victoris fidem se permisere, tradidere. Cf. Deditio. 2. (Nullam plane habet discretionem, VULG.), _il n’a aucune discrétion_. In puniendis de ictis nullam adhibet moderationem; moderatione et temperatione sublata, promiscue in omnes advertit; sine cura discriminis pœnas sumit; nullum adhibet in plectendo judicium; nemini ulla in re temperat. Cf. Imprudens. 3. (Ad bene regendam rempublicam magna opus est discretione, VULG.), _il faut un grand discernement pour bien gouverner la république_. Ad tractandam rempublicam opus es prudentia in delectu bonorum; delectu atque judicio; prudentia atque scientia opportunitatis idoneorum ad agendum temporum; moderatione ac temperatione; rerum omnium hominumque delectu ac discrimine. In gubernanda republica caput est uti auctoritatis præsidiis moderate ac scienter. Cf. Prudentia. 4. (Ludere pro discretione, VULG.), _jouer une discrétion_, _c. à d._, _que le perdant doit payer une somme à la discrétion du gagnant_. Ludere in spem lucri arbitrarii; ludere spe lucri alterius arbitrio permissa, delegata.
DISCRĬMEN, ĭnis, n. _Différence_; _crise_, _épreuve_; _hasard_. SYN. Differentia, delectus, judicium, moderatio. EPITH. Certissimum, externum, iniquum, magnum, majus, maximum, medium, pertenue, propinquum, summum, totum, extremum. PHRAS. 1. Respublica est in discrimine, _la république est en danger_. Versatur in discrimine; in summum discrimen adducta est, venit, incidit, vocatur, devenit. 2. Discrimini se exposuit, _il s’est exposé au danger_. Sponte se in discrimen objecit, obtulit, contulit, intulit; discrimini caput obtulit, objecit. Cf. Periculum. USUS: 1. Discrimem omne, et delectum tollere. Ex hoc discrimen inter gratiosos cives, et fortes, _de là différence entre les citoyens favorisés et ceux qui servent bien_. Non est consilium in vulgo, non ratio, non discrimen, non diligentia. Discrimine recte, an perperam facti confuso, _ne plus faire de différence entre le bien et le mal_. 2. Periculum, _danger_. Discrimen totius belli in unius capite positum est. Cf. Discretio.
DISCRĪMĬNO, as, avi, atum, are, a. _Séparer_. SYN. Distinguo. USUS: Etruriam via Cassia discriminat.
DISCRŬCĬO, as, avi, atum, are, a., _sæpius_ p. _Tourmenter cruellement_. SYN. Excarnifico. USUS: 1. Discruciatum aliquem necare. 2. TRANSL. Discrucior, talem fundum ab homine tam improbo possideri. Cf. Crucio, Ango.
DISCUMBO, is, cŭbŭi, cŭbĭtum, ere, n. _Se coucher_. SYN. Accumbo, cubo ad mensam. USUS: Cœnati discubuerunt.
DISCŬPĬO, is, ere, a. _Désirer vivement_. USUS: Te videre et omnia conferre discupio. Cf. Cupio.
DISCURRO, is, curri, cursum, ere, n. et a. _Courir de tous côtés_. USUS: Signo dato juventus Romana ad rapiendas virgines discurrit. (_Pro_ Dissero, _discourir_, _vulg. est_.)
DISCURSŬS, ūs, m. _Action de courir çà et là_. USUS: Præcipiti discursu passim se fugæ mandat. (_Pro_ sermone, _aut_ colloquio, _discours_, _vulg. est_.)
DISCUS, i, m. _Disque_, _palet_. SYN. Patina.
DISCŬTĬO, is, cussi, cussum, ere, a. _Dissiper_, _écarter_. SYN. Dispello, removeo, tollo, perturbo, disjicio. USUS: 1. Periculum consilio, factionem armis discutere, et comprimere. 2. Captiones alicujus et fraudes discutere, _débrouiller_.
DĬSERTĒ, _Éloquemment_. SYN. Docte, perite. USUS: Diserte et copiose dicere. Cf. Eloquenter.
DĬSERTUS, a, um, _Instruit_, _habile_; _disert_, _éloquent_. SYN. Doctus, peritus. USUS: Disertos novi multos, eloquentem neminem. Disertissima oratio. Cf. Eloquens.
DISJĬCĬO, is, jēci, jectum, ere, a. _Jeter çà et là_, _disperser_. SYN. Dispergo. USUS: Res disjectas et dispersas colligere. Cf. Dissipo.
DISJUNCTĬO, ōnis, f. _Séparation_. SYN. Separatio. EPITH. Falsa, molestissima, vera. USUS: Animorum disjunctio dissensionem facit. Cf. Discordia.
DISJUNCTUS, a, um, _Séparé_. SYN. Procul remotus, discrepans, distans. USUS: Vita a cupiditatibus maxime disjuncta, cum officio conjuncta. Mores ejus longe a tali scelere disjuncti; populus a senatu disjunctus. Cf. Alienus, Discors.
DISJUNGO, is, junxi, junctum, ere, a. _Séparer_; _désunir_. SYN. Separo, abalieno, distraho; dissidium, dissensionem, abalienationem, disjunctionem facio. )( Conjungo. ADV. Longe, longissime, maxime a cupiditate, procul. USUS: Hominem amicum a me, a mea familiaritate, amicitia disjunxisti. Disjungere jumenta. Ab oratoria me disjungo. Cf. Alieno, Dirimo, Amicitia.
DISPAR, ris, omn. gen. _Dissemblable_. SYN. Disparilis, dissimilis, diversus, varius, impar. ADV. Multum, longe. USUS: Varia et dispar conditio; dispares mores, disparia studia sequuntur. Par dignitas, dispar fortuna. Disparibus ætatibus alia placent. Cf. Dissimilis.
DISPĂRĀTUS, a, um, _Opposé_, _contradictoire_. (VULG. Contradictorium). USUS: Disparatum est, quod ab aliqua re per oppositionem negationis separatur; ut: sapere, non sapere.
DISPĂRĬLIS, e, gen. com. _Différent_. SYN. Dispar.
DISPELLO, is, pŭli, pulsum, ere, a. _Dissiper_. SYN. Discutio. USUS: Caliginem ab oculis dispellere. Cf. Pello.
DISPENDĬUM, ii, n. _Dépense_, _frais_. SYN. Quod immoderate, et consulte expenditur. USUS: Rem confeci sine sumptu, sine dispendio. Cf. Detrimentum, Damnum.
DISPENSĀTĬO, ōnis, f. _Administration_. SYN. Procuratio, administratio. USUS: Ærarii dispensationem suscipere, dare alicui et committere. Senatus ei hanc dispensationem eripuit. (_Pro_ solutione a legibus, _dispense_, _vulg. est_.)
DISPENSĀTOR, ōris, m. _Économe_, _intendant_. SYN. Distributor. USUS: Rationem a dispensatore accipere. Cf. Promus condus.
DISPENSO, as, avi, atum, are, a. _Administrer_; _distribuer_. SYN. Dispono, procuro. USUS: Res domesticas dispensare. Inventa ordine dispensare et disponere. (Dispensare cum aliquo, _vulg. est_), _dispenser_. Latine dicendum: legibus aliquem solvere; legis gratiam facere; sacramenti religione solvere, _dispenser du serment_.
DISPERDĬTĬO, ōnis, f. _Destruction_, _ruine_. SYN. Ruina. USUS: Antonius ad disperditionem urbis venire conatur. Cf. Damnum.
DISPERDO, is, dĭdi, dĭtum, ere, a. _Perdre entièrement_, _ruiner_. SYN. Dissipo. USUS: Possessiones a moribus acceptas disperdere. Cf. Perdo, Consumo.
DISPĔRĔO, is, ii, ire, n. _Périr entièrement_. SYN. Pereo. USUS: An pecuniam disperire patieris? Cf. Pereo.
DISPERGO, is, spersi, spersum, ere, a. _Répandre çà et là_. SYN. Disjicio, dissipo, inspergo, respergo. ADV. Confuse, membratim, late, longe lateque. USUS: Cur DEUS tot mortifera terra marique disperserit, etc. Bellum longe lateque dispersum. Dispersa cogere. Cf. Dissipo.
DISPERSĒ, _Çà et là_, _sans suite_. SYN. Diffuse. USUS: Res disperse et diffuse dictæ.
DISPERSĬO, ōnis, f. _Dispersion_. SYN. Dissipatio. USUS: Dispersione civium urbs infirmatur.
DISPERTĬO et DISPARTĬO, is, īvi, _vel_ ii, ītum, ire, _Distribuer_, _partager_. SYN. Divido, distribuo, distinguo. ADV. Æqualiter, valde. USUS: Dispertire orationem in membra. Tempora laboris et otii dispertire. Bona, pecunias dispertire. Leges et exempla civitatibus dispertire. Aliquid dispartire in minima. Juris consulti simplicia in infinita dispartiuntur. Cf. Divido, Partior.
DISPERTĬOR et DISPARTĬOR, iris, itus sum, iri, d. _Ut superius_.
DISPĬCĬO, is, spexi, spectum, ere, a. _Bien voir_, _distinguer_. SYN. Video, nosco, intelligo. USUS: Imbecillis animus verum dispicere non potest. Acie mentis futura dispicere. Si quid dispicere cœpero, scribam ad te. Cf. Nosco.
DISPLĬCĔO, es, ŭi, ĭtum, ere, n. _Déplaire_. SYN. Odiosus sum, injucundus sum. )( Placeo, arrideo. ADV. Vehementer, vehementius, vehementissime. PHRAS. Displicuit illi, _il lui déplut_. Male id habebat hominem; concoquere id non poterat; ea re offendebatur animus; vehementer ab eo reclamatum est; non delectabat hominem is sermo; haud probabatur; ægre, graviter molesteque ferebat id; molestiam haud parvam capiebat animo. USUS: Displicet mihi consilium tuum. Cf. Odiosus, Molestus.
DISPLŌDO, is, plōsi, plōsum, ere, a. _Éclater avec bruit_. USUS: Res Sicula displosa ac disrupta.
DISPŎLĬO, as, avi, atum, are, a. _Dépouiller_. SYN. Spolio, despolio, privo. USUS: Honore aliquem dispoliare. Cf. Spolio.