Part 52

DISPŌNO, is, pŏsŭi, pŏsĭtum, ere, a. _Disposer_, _arranger_; _ordonner_. SYN. Dispenso, distribuo, colloco, ordino. )( Confundo. USUS: Aciem, classem, signa, tormenta suo quæque loco disponere. Præsidia undique disposuit. Verba disponunt oratores, ut pictores colorum varietatem. Cf. Ordino.

DISPŎSĬTĒ, _Avec ordre_. SYN. Distincte. USUS: Non possum disposite illum accusare.

DISPŎSĬTĬO, ōnis, f. _Disposition_, _ordre_, _arrangement_. SYN. Distributio, ordo, collocatio, œconomia. USUS: Nihil pulchrius omni ratione vitæ, dispositione atque ordine. Dispositio est ordo atque distributio rerum. Dispositio locorum velut quædam est militum instructio.

DISPŬTĀTĬO, ōnis, f. _Discussion_, _débat_. SYN. Disceptatio. EPITH. Copiosa, communis, decora, paulo abstrusior, exigua, magis facilis, quam necessaria, pene intima, joculatoria, longa bene, longa et satis litigiosa, perpetua, meditata, puerilis, nova, perjucunda, probabilis, propensior, propria, similis, simplex, splendida, subtilis, tota, verior, ad similitudinem veritatis propensior, universa. Disputationes ancipites, angustæ et concisæ, eruditissimæ, infinitæ, latæ eruditæque, multæ et variæ, plenæ, diversæ, voluptuariæ. USUS: Concertationum plenæ et litigiosæ disputationes. Nolo ambigua, quæ disputationibus huc illuc trahuntur. Disputationi interesse. Cf. Disputo, Disceptatio, Discepto.

DISPŬTĀTOR, ōris, m. _Argumentateur_, _dialecticien_. SYN. Dialecticus. USUS: Disputator subtilis, orator parum vehemens.

DISPŬTO, as, avi, atum, are, a. et n. _Discuter_, _débattre_, _disserter_. SYN. Dissero jure et legibus, disceptando decerto, dico. ADV. Acerrime, accurate, acute, amanter, argutissime, audacius, breviter, commodius, contra, copiose, coram, dialectice, diligenter, eleganter, enucleate, exiliter, exquisite, facetius, fortissime, fuse, fusius, graviter, uberius, jejune, inscite, insolenter, lentius, libenter, libere, liberius, necessario, omnino, optime, prudenter, rhetorice, separatim, severe, subtiliter, subtilius, varie, late, supra, satis, multum. PHRAS. 1. Multum de ea re disputavi, _j’ai beaucoup discuté cette affaire_. Acriter eam disputationem ingressus sum; multum cum adversariis conflixi, contendi. Magna mihi fuit de ea re altercatio, certatio, contentio. Habui bene longam disputationem. Accurate et rationibus undique conquisitis, subtiliter, copiose disserui. Multa in eam rem probabiliter argumentatus sum. Contentione dicendi, quanta potui, maxima decertavi. Res ea non mediocri contentione est agitata. 2. Qua de re disputatur? _Sur quoi discute-t-on?_ Quæ tandem res illa est, de qua quæritur, ambigitur, dubitatur, contenditur, disseritur, disceptatur; de qua lis est; quæ in dubium vocatur; quæ in controversiam adducitur; de qua est contentio; de qua enata, exorta est controversia; quæ in medio est; de qua argumentis disputatur? Cf. Disceptatio, Controversia, Discepto. 3. Disputabit ex universa Philosophia, _il répondra sur toute la philosophie_. Philosophiæ universæ capita disceptanda proponet; de controversis Philosophiæ universæ quæstionibus respondebit; Philosophiam universam erudito in certamine tuendam, propugnandam suscipiet. Doctrinæ specimen periculum facturis ex universa Philosophia dabit, præbebit. Philosophiæ scita academico in consessu propugnabit. USUS: Disputare de omni re in contrarias partes. Multa in eam sententiam disputavi. Dum de singulis sententiis breviter disputo, quæso, attendite. Rationem cum aliquo expediendæ rei disputare, inquirere. Cf. Discepto, Controversia.

DISQUĬSĪTĬO, ōnis, f. _Recherche_, _enquête_. SYN. Inquisitio, investigatio. EPITH. Magna. USUS: Pro argumento sumere, quod est in disquisitione, vitiosum est, _question_. Ad criminis disquisitionem par est adesse quam plurimos.

DISRUMPO, is, rūpi, ruptum, ere, a. _Briser_, _crever_; _rompre_. SYN. Divido, rumpo. USUS: Disrumpuntur, qui invident. Disrumpor dolore. Disrumpitur eo pacto humani generis societas. Cf. Rumpo.

DISSĒMĬNO, as, avi, atum, are, a. _Disséminer_, _répandre_, _publier_. SYN. Dispergo, spargo, dissipo. ADV. Latius. USUS: Disseminato sparsoque rumori ne fidem habeas. Latius opinione malum hoc disseminatur, manavit non solum, etc. Cf. Sero.

DISSENSĬO, ōnis, f. _Dissension_; _discorde_, _division_. SYN. Dissidium, contentio. EPITH. Brevis, civilis, domestica. PHRAS. 1. Dissensionem excitare, _fomenter la division_. Commovere dissensionem; facere, constituere dissidium; discordiam inducere, concitare; dissensionem facere. 2. Dissensionem sedare, _apaiser la dissension_. Exstinguere tumultum, seditionem, dissensionem civium; tumultum comprimere; discordiam placare, dissipare, tollere. Cf. Discordia. 3. Dissensiones civiles multas respublicas perdiderunt, _les guerres civiles ont ruiné bien des états_. Multas respublicas opibus admodum florentes afflixerunt, exederunt, diruerunt, everterunt, solo æquarunt, sustulerunt domesticæ seditiones, intestina bella, variæ civium voluntates, controversiæ intra cives, civium discordiæ, partium contentiones. E civilibus discordiis, contentionibus multarum rerum publicarum pernicies fluxit, manavit, orta est. Multis urbibus perniciem, exitium, pestem, excidium, ruinam, interitum attulerunt; multis urbibus exitio fuere civiles seditiones. Cf. Discordia, Alienus. USUS: Fuit inter illos sine acerbitate dissensio. Philosophi in magna varietate ac dissensione constituti. Commovere, facere, exstinguere dissensionem.

DISSENTĀNĔUS, a, um, _Opposé_, _différent_. )( Consentaneus. USUS: Vel similia, vel dissimilia, consentanea, aut dissentanea.

DISSENTĬO, is, sensi, sensum, ire, n. _Être d’un avis différent_, _ne pas s’entendre_. SYN. Dissideo, discrepo, inter nos dissensio est, in alia opinione, _vel_ voluntate sum, in alia omnia eo, _vel_ discedo. ADV. Honeste, longe, magnopere, occulte, tantopere, valde, vehementer, vehementissime, multum, gravissime. PHRAS. 1. Dissentiunt auctores, _les auteurs sont d’un avis différent_. Discrepant, discordant, dissident inter se auctores; pugnant secum scriptores; tendunt in diversum auctores; variant auctores; auctores in diversum trahunt; differunt inter se auctorum sententiæ, magna est inter auctores opinionum dissimilitudo. 2. Opinione dissentimus, non voluntate, _nos opinions diffèrent, mais non pas nos cœurs_. Non idem sensus est, eadem tamen voluntas; diversa sentimus, eadem tamen volumus, opinionum est inter nos dissimilitudo, non est animorum. Animorum consensus est inter nos, opinionum tamen dissensio. Nostræ sententiæ non congruunt; cum tamen animi nostri in amore consentiant. Discrepant sententiæ nostræ, cum tamen æque inter nos amemus: cum mutuus inter nos amor sit. Non idem judicium inter nos est, eadem tamen benevolentia. 3. Consulum alter dissensit, _l’un des deux consuls ne fut pas du même avis_. Non idem visum est, non idem placuit, non idem probabatur consulum alteri; opinionum dissensione discrepabant consules; non idem sed aliter, diverse, varie sentiebat; in alia omnia ibat consulum alter; consiliis obstitit, intercessit. Cf. Congruo, Consentio, Discordo, Discrepo, Sententia. USUS: Galli a cæterarum gentium more dissentiunt. Verba factis, vita orationi dissentit.

DISSĔRO, is, sĕrŭi, sertum, ere, a. et n. _Discourir_, _discuter_. SYN. Disputo, dico. ADV. Abscondite, acerrime, accurate, accuratius, acute, acutius, acutissime, anguste, argute, bene, brevius, commodius, copiose, dialectice, diutius, docte, dupliciter, durius, græce, uberius, inepte, latius, latine, nervosius, præclare, plurimum, prudenter, recte, remissius, splendidius, subtiliter, subtilius, tenuiter, verissime. USUS: Multa subtiliter de immortalitate animorum Socrates. Inter eos disseritur. Cf. Disputo, Confero.

DISSĬDĔO, es, sēdi, sessum, ere, n. _Être séparé, en désaccord, en guerre_. SYN. Dissentio, discordo. )( Congruo. ADV. Leviter, paululum, plurimum. USUS: Non cum homine, sed cum causa dissideo. Animis et voluntate, moribus et studiis inter se dissident et discordant. Armis etiam et castris dissidebamus. Cf. Dissentio, Discordia, Altercor.

DISSĬDĬUM, ii, n. _Mésintelligence_, _désunion_. SYN. Dissensio, divortium. EPITH. Justum, magnum, crudelissimum. USUS: Odia, dissidia, discordiæ inde enatæ sunt. Doce, qua causa dissidium factum sit. Cf. Discordia.

DISSĬLĬO, is, lŭi, sultum, ire, n. _Éclater_, _crever_, _s’entr’ouvrir_. SYN. Crepo, frangor, disrumpor. USUS: Nimio dissiluere frigore corpora.

DISSĬMĬLĬS, e, gen. com. _Différent_, _dissemblable_. SYN. Dispar, cum aliquo dissimilitudinem habens. ADV. Longe. PHRAS. 1. Fratres sæpe inter se dissimiles sunt, _souvent les frères ont des caractères différents_. Quasi natura ac genere disjuncti sint, ita animo et voluntate dissident; moribus inter se longissime remoti; magna naturarum differentia, diversis inter se voluntatibus, distractisque sententiis, dispari conditione, sermone, moribus dissoni; quibus non mos, non vultus, non lingua communis; alter ab altero abhorret. Cf. Differo. 2. Non multum dissimilis est parenti, _il a à peu près le même caractère que son père_. Non multum aberrat a moribus parentis; non longe hunc a paternis moribus genus abstulit; non magna est morum dissensio ac discrepantia; non longe a paternis moribus disjunctus est; non longe abest a parentis moribus; non multum abludit a paternis moribus; parentem non vultu magis, quam moribus reddit, repræsentat. Cf. Degenero. USUS: Aliquis mei dissimilis. Homo virtute et vita illius longe dissimilis.

DISSĬMĬLĬTER, _Différemment_, _autrement_. SYN. Dissimili ratione. USUS: Res dissimiliter radicatæ.

DISSĬMĬLĬTŪDO, ĭnis, f. _Dissemblance_, _différence_. SYN. Varietas, distantia, discrepantia, differentia. EPITH. Incredibilis, tanta. USUS: Genus institutorum dissimilitudinem habet cum illius vivendi ratione. Locorum, morum, civitatum, legum dissimilitudo. Cf. Varietas, Dissimili.

DISSĬMŬLANTER, _En dissimulant_, _in secret_. SYN. Obscure. USUS: Non dissimulanter iratus.

DISSĬMŬLANTĬA, æ, f. _Dissimulation_, _feinte_. SYN. Dissimulatio.

DISSĬMŬLĂTĬO, ōnis, f. _Dissimulation_, _feinte_. EPITH. Perjucunda, urbana. USUS: Dissimulatio est, cum alia dicuntur, ac sentias. Dissimulatione uti. Aliquando evolutus es ex illis integumentis dissimulationis tuæ. Ex omni vita simulatio atque dissimulatio tollenda est. Cf. Dissimulo.

DISSĬMŬLĀTOR, ōris, m. _Qui dissimule_, _qui cache_. USUS: Dissimulatores studiorum.

DISSĬMŬLO, as, avi, atum, are, a. _Dissimuler_, _cacher_. SYN. Occulto, conniveo. PHRAS. 1. Cupiebam dissimulare dolorem animi mei, _je voulais cacher la douleur de mon âme_. Animi vulnus vultu tegere, et taciturnitate celare: dissimulatione obtegere; plagam illam tacitus concoquere; fronte occultare, et quasi per dissimulationem premere cupiebam; obscure et dissimulanter ferre; conceptum animo dolorem premere satagebam; cavebam, ne quo se indicio latens animi dolor proderet, ne qua frontis nubecula acceptæ in animo plagæ indicium faceret; omnem illam molestiam animi tacitus apud me devorare cupiebam. 2. Dissimulavit ille injuriæ sensum, _il dissimula le sentiment de l’injure qu’il avait reçue_. Animo magis, quam vultu eam accepit injuriam, criminationem; ad tam atrocem injuriam vultus tamen constitit gravis et serenus; infracto ad criminationem animo, vultus constantia non respondit. Vultum, quominus animi imbecillitati responderet, obsequeretur, in potestate habuit; vultum finxit hominis ab injuriæ sensu alieni. Injuriæ sensum ingenti compressit animo, tacitum tulit; fefellit intuentes oris species ab injuriæ sensu intacta et aliena; injuriam tacite habuit, passusque est. USUS: Fingere, dissimulare, obtegere. Non id obscure ferebat, nec dissimulare poterat. Aliquid silentio dissimulare. Occultant ac dissimulant appetitum voluptatis Epicurei.

DĬSSĬPĀBĬLIS, e, gen. com. _Qui se dissipe_, _qui s’évapore facilement_. USUS: Aer natura maxime instabilis et dissipabilis.

DISSĬPĀTĬO, ōnis, f. _Dissipation_, _gaspillage_. SYN. Dissolutio. USUS: Dissipatio pecuniæ publicæ.

DISSĬPO, as, avi atum, are, a. _Répandre çà et là_; _consumer_, _perdre_, _dissiper_. SYN. Disperdo, dispergo, dissolvo, diffundo, consumo, conficio, distraho. )( Contraho, connecto. PHRAS. Rem tuam dissipas, _vous gaspilles votre fortune_. Rem tuam perdis, disperdis, consumis; in luxum erogas. Rem partam, quæsitam, comparatam, congestam summis laboribus majorum tuorum, quam majorum tuorum summa collegit industria, inaniter conficis. Cf. Consumo, Dilapido, Prodigo, Abligurio, Nepos, Helluor.

DISSŎCĬO, as, avi, atum, are, a. _Séparer_; _désunir_, _diviser_. SYN. Disjungo. Morum dissimilitudo dissociat amicitias. Cf. Separo.

DISSŎLŪBĬLIS, e, gen. com. _Séparable_, _divisible_. SYN. Dissipabilis. )( Indissolubilis. USUS: Coagmentatio dissolubilis.

DISSOLVO, is, solui, sŏlūtum, ere, a. _Séparer_, _désunir_; _payer_. SYN. Solvo, ære alieno me libero, dirimo, disjungo, resolvo. )( Connecto. ADV. Festive, separatim, omnino, melius, prorsus. PHRAS. Amicitia recens facile dissolvitur, _une amitié récente se détruit facilement_. Perfringitur, divellitur, labefactatur, præciditur facile conglutinatio recens animorum. Cf. Amicitia, Dirimo. USUS: 1. Pecuniam creditori dissolvere, _payer ses dettes_. 2. Dirimo, disjungo, _désunir_, _séparer_. Amicitiam, societatem, dissolvere. Facilius est apta dissolvere, quam dissipata connectere. 3. Resolvo, _réfuter_. Dialectici multa inveniunt, quæ nec ipsi possunt dissolvere. 4. Tollo, infringo, _détruire_. Dissolvere potestatem, _renverser la puissance de qqn_.

DISSŎLŪTĒ, _Lâchement_, _mollement_. SYN. Remisse, indulgenter, negligenter, ignave. USUS: Non quidem severe, sed nec dissolute res confecta est. Nec crudeliter punire, nec dissolute remittere.

DISSŎLŪTĬO, ōnis, f. _Lâcheté_, _mollesse_; _réfutation_. SYN. Resolutio, infirmatio, confutatio, rejectio. )( Constructio. USUS: Mors est dissolutio naturæ. An hæc lex, an legum omnium dissolutio? An humanitas appellanda est in acerbissima injuria, remissio animi et dissolutio?

DISSŎLŪTUS, a, um, _Lâche_, _mou_, _paresseux_. SYN. Nimium remissus, negligens, effeminatus. )( Fortis, animosus, intentus, diligens. USUS: 1. Dissolutus, perditus, profusus. Dissoluto animo, imprudenti licentia. Dissolutus in re familiari et negligens. 2. Infirmatus, fractus, dissipatus, afflictus, _disjoint_, _détruit_. Ars quæ rem dissolutam coagmentaret. Leges dissolutæ. Cf. Negligens, Mollis.

DISSŎNUS, a, um, _Dissonant_, _discordant_, _confus_. USUS: Dissonum quid et tumultuosum canere videntur.

DISSUĀDĔO, es, suāsi, suāsum, ere, n. et a. _Dissuader_, _détourner_. SYN. Deterreo, a sententia avoco, dissuasor sum. )( Auctor sum. USUS: Dissuadere legem; de sententia, de proposito abducere. Cf. Absterreo, Abduco, Avoco, Deduco, Dehortor, Deterreo.

DISSŬĀSĬO, ōnis, f. _Action de dissuader_. )( Suasio. USUS: Dissuasio legis.

DISSUĀSOR, ōris, m. _Celui qui dissuade, qui détourne_. )( Auctor. USUS: Dissuasor consilii mei.

DISSUĀVĬOR, aris, ari, d. _Baiser tendrement_. SYN. Cum voluptate osculor. USUS: Te vel in medio foro dissuaviabor. Cf. Osculor.

DISSŬO, is, ūtum, ere, a. _Découdre_. SYN. Sensim, paulatim dissolvo. USUS: Dissuendæ sunt amicitiæ, non discindendæ, _il faut dénouer insensiblement_. Cf. Dissolvo, Separo.

DISTANTĬA, æ, f. _Différence_; _éloignement_. SYN. Differentia, discrimen. USUS: Magna est inter eos morum et studiorum distantia. Distantia locorum. Cf. Longe.

DISTENTUS, a, um, part. v. distendo, ere. _Divisé_, _distrait_. SYN. Occupatus, impeditus. USUS: Tot negotiis distentus sum, ut respirare vix possim; sum distentissimus. Opera distentus sum, animo longe magis. Cf. Occupo, Distraho.

DISTERMĬNO, as, avi, atum, are, a. _Séparer_, _borner_. SYN. Separo, disjungo.

DISTILLO, as, avi, atum, are, n. _Tomber goutte à goutte_. SYN. Paulatim fluo.

DISTINCTĒ, _Avec ordre_, _méthode_. SYN. Disposite, distribute. USUS: Distincte, disposite, explicate, articulatim dicere.

DISTINCTĬO, ōnis, f. _Division_, _pause_, _ponctuation_. SYN. Discrimen, distributio, interpunctio, dissimilitudo. USUS: Facilis est distinctio ingenui et liberalis joci. Distinctio veri et falsi. Distinctio omnium siderum. Illam tuam distinctionem non probo.

DISTINCTĬO, a, um, _Séparé_, _distingué_. USUS: Distincta alios intervalla, moræ, interpunctiones, respirationes delectant. Littora urbibus, pocula gemmis, cœlum sideribus, oratio membris et articulis distincta.

DISTINGUO, is, xi, ctum, ere, a. _Séparer_; _discerner_. SYN. Separo, segrego, disjungo, secerno, discerno, interrumpo, vario. ADV. Acute, dilucide, melius, severe. USUS: Vera a falsis; quid inter naturam, et rationem intersit, distinguere. Orationem variare et distinguere verborum sententiarumque insignibus. Rem ambiguam distinguere. Voluntatem a simulatione distinguere. Distinguere et segregare causam publicam a privata.

DISTĬNĔO, es, tĭnŭi, tentum, ere, a. _Arrêter_, _retarder_. SYN. Impedio, impeditum teneo. )( Otiosus sum, vaco. ADV. Valde, vehementer. USUS: Ex hoc colligas, quanta occupatione distinear. Distineor tandem et divellor dolore. Cf. Impedio, Occupo.

DISTO, as, are, n. _Être éloigné_. SYN. Absum, differo, diversus sum, interest. USUS: Contraria sunt, quæ plurimum distant, ut vita, mors; calor, frigus. Mores hominis ab oratione, vultus ab animo distat. Cf. Discrepo, Discordo, Dissimilis, Longe.

DISTORQUĔO, es, torsi, tortum, ere, a. _Tourner en tous sens_. Oculos distorquere, _rouler de grands yeux_.

DISTORTĬO, ōnis, f. _Contorsion_. USUS: Distortio et depravatio membrorum.

DISTORTUS, a, um, _Contrefait_, _difforme_. SYN. Contortus. USUS: Sapientes, si vel distortissimi sint, formosi sunt. Genus dicendi distortum. Cf. Pravus.

DISTRACTĬO, ōnis, f. _Division_; _éloignement_, _séparation_. SYN. Disjunctio. EPITH. Summa. USUS: Non est nobis societas cum tyrannis, sed potius summa distractio. (_Pro_ evagatione animi; aberratione mentis a proposito; animi tumultu, _distraction_, _vulg. est_.) Cf. Distractus.

DISTRACTUS, a, um, _Séparé_; _brouillé_, _aliéné_. SYN. Disjunctus, divulsus, alienatus. USUS: Vita a rei familiaris cura, ambitionis labore distracta. Cæsar et Pompeius malorum perfidia distracti, de imperio dimicant. (Sum distractus in oratione, _vulg. est_), _je suis distrait dans la prière_. Latine efferas: Parum attentus, animo vagus sum; a proposito aversus; inter precandum animus aberrat longius; evagatur liberius; cum ad contemplandas res divinas me confero, animus peregrinatur longius; a suo proposito perturbatis cogitationibus abducitur. Cf. Distrahi, Cogitationibus distrahor.

DISTRĂHO, is, traxi, tractum, ere, a. _Tirer de tous côtés_, _diviser_. SYN. Avello, disjungo, dissipo, diduco. )( Congrego. USUS: 1. Natura cohærentia distrahere. Lacerare et distrahere reliquias vitæ. Pugnam segregare ac distrahere. 2. Abstraho, _séparer de_. A complexu matris filium distrahere. Non possum a te distrahi sine dolore. 3. TRANSL. Animo ancipiti, et variis rebus occupato tribuitur, _partager_, _diviser_. Industriam alicujus in plura studia distrahere. In deliberando animus in plures partes distrahitur. (Distrahere se, _se distraire_, _vulg. est._), latine dicas: Animum a curis abducere; abstrahere a sollicitudine animum; aberrationem a molestia quærere; a molestiis, curis aberrare; a seriis curis avocare animum; lenire curas aberratione animi; sibi se vindicare; respirare a negotiis.

DISTRĬBŬO, is, ŭi, ūtum, ere, a. _Distribuer_, _répartir_, _partager_. SYN. Divido, partior, tribuo, dispenso, describo. ADV. Æqualiter, bipartito, breviter, centuriatim, commode, commodissime, tributim, tripartito. USUS: Pecuniæ maximæ distribuuntur. In tres partes distributa est sapientia. Regnum in provincias tribuere, describere, distribuere. Cf. Divido, Tribuo.

DISTRĬBŪTĒ, _Avec ordre_, _méthode_. SYN. Distincte. USUS: Nec distribute, nec ornate scribit.

DISTRĬBŪTĬO, ōnis, f. _Division_, _distribution_. SYN. Divisio, partitio, descriptio. USUS: Temporum distributionem facere. Cœli distributio.

DISTRĬBŪTOR, ōris, m. _Distributeur_. USUS: Distributores tabellarum.

DISTRICTUS, a, um, _Diversement occupé_, _tiraillé_. SYN. Strictus, occupatus, distentus. USUS: 1. Nunquam a laboribus districtior fui. Ejus vita ambitionis labore districta. 2. Eductus e vagina, _tiré_. Districti in rempublicam gladii.

DISTRINGO, is, strinxi, ere, a. _Lier_, _resserrer_. SYN. Constringo. ADV. Confestim. USUS: 1. Fraus distringit, non dissolvit perjurium. 2. Gladium distringere, _tirer l’épée_.

DISTURBĀTĬO, ōnis, f. _Démolition_, _ruine_. SYN. Eversio. USUS: Disturbatio urbis.

DISTURBO, as, avi, atum, are, a. _Détruire_; _anéantir_. SYN. Dijicio, disjicio, demolior, dissipo, perverto. )( Construo, compono, dispono. USUS: Rem totam disturbavi, _j’ai déconcerté tout le plan_. Judicium vi et armis disturbare voluit. Vitæ societatem disturbat, qui fidem lædit. Cf. Impedio, Turbo.

DĪTESCO, is, ere, n. _S’enrichir_. SYN. Dives fio. Cf. Dives.

DĪTHY̆RAMBUS, i, m. _Dithyrambe, poème en l’honneur de Bacchus_.

DĬTĬO, ōnis, f. _Puissance_, _autorité_. SYN. Imperium, potestas, jurisdictio. PHRAS. 1. Urbs ea est sub ditione Cæsaris, _cette ville est sous la domination de César_. Urbs hæc sub tutela Romanæ magnitudinis acquiescit; in ditione et potestate Cæsaris tenetur; Romano paret Imperio; jura legesque a Rom. Imperatore accipit. 2. Provinciam suæ ditioni subjicere, _soumettre une province_. Provinciam in ditionem suam redigere, sub ditionem subjungere; provincia potiri; ditione complecti; dominatum provinciæ occupare; armis sibi asserere, vindicare; subigere provinciam; ditionis suæ facere; ditioni suæ adjicere. Cf. Imperium, Occupo. USUS: DEI nutu ac ditione omnia gubernantur. In ditionem redigere. Sub ditionem subjungere. In sua ditione ac potestate tenere. (_Pro_ regione, provincia, _vulg. est_.)

DĪTO, as, avi, atum, are, a. _Enrichir_. SYN. Locupleto. PHRAS. Rex ditavit hominem, _le roi a enrichi cet homme_. Divitiis auxit; fortunis cumulavit; amplificavit fortunas hominis; facultates auxit; fortunis locupletavit. Cf. Divitiæ. USUS: Urbs spoliis ditata ac triumphis. Cf. Locupleto.

DĬU, _Longtemps_. SYN. Perdiu, multos annos, multos dies, magnam partem diei, per multas ætates, longo intervallo. PHRAS. 1. Diu ante _longtemps avant_. Multo ante; permultum ante; jam pridem; dudum; multis ante tempestatibus. 2. Diu post, _longtemps après_. Longo ex intervallo; magno ex intervallo; post longam intercapedinem; post longum tempus; longo post tempore; cum temporis multum abiisset; transacto multorum annorum spatio. USUS: Quid est in vita hominis diu? Cf. Duro.

DĬURNUS, a, um, _Du jour_, _de jour_. SYN. Quod ad diem pertinet, _aut_ fit de die. USUS: Nullam partem neque diurnæ, neque nocturnæ quietis cepi. Annuum, menstruum, diurnum spatium. Diurni et nocturni metus et dolores.

DĬŪTĬNUS, a, um, _Qui dure longtemps_, _de longue durée_. SYN. Diuturnus, longinquus. USUS: Errore, morbo diutino tenebatur. Cf. Diuturnus.

DĬŪTURNĬTAS, ātis, f. _Longue durée_. Longinquitas temporis, _vel_ temporum; magnus numerus dierum. USUS: Diuturnitas pacis rempublicam firmavit. Diuturnitas maximos luctus vetustate tollit. Diuturnitas gloriæ, memoriæ.

DĬŪTURNUS, a, um, _Qui dure longtemps_. SYN. Diutinus, longus, longinqui temporis, longinquus. PHRAS. Diuturno morbo laboravit, _il fut longtemps malade_. Longinquo morbo implicatus jacuit, diutino morbo tenebatur; dolor morbi diuturnitate productus est; magnam anni partem ægrotabat. USUS: Nihil simulatum diuturnum. Diuturna sitis.

DĪVĀRĬCO, as, atum, are, a. _Écarteler_. SYN. Cruribus distrahor. USUS: Divaricari hominem ac deligari jubet.

DĪVELLO, is, velli, vulsum, ere, a. _Séparer de force_. SYN. Distraho, separo. )( Conjungo. ADV. Ægre. USUS: Nemo eum a me divellet ac distrahet. Magno dolore a te divellor. Cf. Separo.

DĪVENDO, is, vendĭdi, vendĭtum, ere, a. _Vendre_ (_en détail_). USUS: Bona sua divendere. Cf. Vendo.

DĪVERSĒ, _Diversement_. SYN. Varie, non uno modo, alio atque alio modo.