Part 80
INCONSTANS, tis, omn. gen. _Inconstant_, _changeant_, _léger_. SYN. Mobilis, levis, volaticus, qui a seipso desciscit, levissimus transfuga; qui sibi non constat, neque in hac, neque illa parte fidem habet. )( Constans. PHRAS. Inconstantes sunt hominum voluntates, _la volonté de l’homme est inconstante_. Homines mobili sunt in omnem partem animo et fluctuante; mobilia sunt hominum ingenia; pluma _aut_ folio facilius moventur; vaga et mutabili ratione, summa levitate et inconstantia huc illuc feruntur; parum constanter in cœpto permanent. Nihil tam flexibile, lubricum, devium, quam hominum consilia. Cf. Levis, Mutabilis. USUS: Ridicule mihi visus es inconstans.
INCONSTANTER, _D’une manière inconséquente_. SYN. Leviter. USUS: Inconstanter, turbide jactari.
INCONSTANTĬA, æ, f. _Inconstance_. SYN. Levitas, mutabilitas, mobilitas, varietas. )( Constantia. EPITH. Maxima, tanta. PHRAS. 1. Non puto meam inconstantiam reprehendendam, _je ne crois pas qu’on me puisse accuser de légèreté_. Non puto mihi famam inconstantiæ pertimescendam; non vereor, ne quis inconstantiæ, levitati tribuat, adscribat, assignet, si, etc.; ne quis in me inconstantis, levis, mobilis, instabilis, parum firmi in officio animi vitium conferat; ne quis mihi notam inconstantiæ inurat; inconstantiæ maculam aspergat nomini meo; ne inconstantiæ nomine male audiam, suspectus sim; ne quis me accuset, quasi discesserim a pristina consuetudine, a me ipso. 2. Tantam in te inconstantiam non exspectassem, _je n’aurais pas cru que vous fussiez si capricieux_. Tam mobili in me animo te esse non putabam; tanta levitate et inconstantia, tanta mutabilitate mentis te esse non putabam. Tam fluxa fide; tam mobili ingenio te esse quis putasset? USUS: Fortuna ab inconstantia et temeritate sejungi non potest. Nemo doctus unquam mutationem consilii inconstantiam dixit.
INCONSULTĒ, _Inconsidérément_, _imprudemment_. SYN. Inconsiderate, impudenter ac imprudenter, temere dicere aliquid _aut_ facere.
INCONSULTUS, a, um, _Inconsidéré_, _irréfléchi_. SYN. Inconsideratus, temerarius. Cf. Imprudens.
INCONTĀMĬNĀTUS, a, um, _Qui n’est pas souillé, pur_. USUS: Ne quid sinceri, ne quid incontaminati sit. Cf. Integer, Purus.
INCONTENTUS, a, um, _Qui n’est pas tendu, lâche_. SYN. Remissus. )( Contentus. USUS: Fides omnes æque incontentæ.
INCONTĬNENS, entis, omn. gen. _Intempérant_, _voluptueux_. SYN. Libidinosus.
INCONTĬNENTER, _Sans retenue_, _avec excès_, _intempérance_. SYN. Intemperanter, dissolute, libidinose.
INCONTĬNENTĬA, æ, f. _Excès_, _intempérance_, _dérèglement_. SYN. Intemperantia. )( Continentia. Cf. Luxuria.
INCONVĔNĬENS, entis, omn. gen. _Inconvenant_, _mésséant_. )( Conveniens. PHRAS. Nihil inconveniens egit, _il n’a rien fait d’inconvenant_. Nihil odiosum, aut a moribus suis alienum; quod a moribus ejus abhorreret; quod non reliquæ ætati ejus responderet; quod absonum, quod indecorum suo generi admisit. Cf. Absurdus. USUS: Hæc nostra facta sunt nec subita, nec inconvenientia.
INCŎQUO, is, coxi, coctum, ere, a. _Faire cuire_, _faire bouillir dans_. USUS: Radices vino incoquere.
INCORPŎRĔUS, a, um, _Incorporel_, _immatériel_. SYN. Quod corpore caret. USUS: Rerum incorporearum æstimatio.
INCORRUPTĒ, _Avec intégrité_. SYN. Caste.
INCORRUPTUS, a, um, _Non corrumpu_, _bien conservé_, _pur_, _chaste_. SYN. Integer, purus, inviolatus, sanus, sincerus, castus, naturalis, non fucatus, religiosus. )( Vitiosus, corruptus, fucatus. USUS: Sanitas, latinitas, vestis incorrupta. Sanguis, testis incorruptus, Cf. Integer, Sanctus.
INCREBRESCO, is, buĭ, ere, n. _S’augmenter_, _se répandre_. SYN. Percrebesco, pervagor. USUS: Hæc consuetudo dudum jam increbuit. Numerus oratorum; sermo, fama, rumor, increbescit.
INCRĒDĬBĬLIS, e, gen. com. _Incroyable_, SYN. Inauditus, monstro _vel_ portento similis, singularis, humanam fidem excedens, ultra fidem. )( Credibilis. ADV. Prorsus. PHRAS. Incredibile est, _c’est incroyable_. Non est, ut credi possit; non est ut habeatur fides; fidem superat; abhorret a fide; verisimile non est; ejusmodi est, ut fide careat, ut adjungi fides nulla possit; mendacii speciem habet; mendacium præfert; veritatis imaginem nullam ostendit; fidem excedit; alienum est a ratione; vero, rationi consentaneum non est; supra, quam credi possit. USUS: Singularis et incredibilis virtus, audacia; agere alicui gratias incredibiles.
INCRĒDĬBĬLĬTER, _D’une manière incroyable_, _étonnamment_. SYN. Immortaliter. )( Credibiliter. USUS: Incredibiliter gavisus sum.
INCRĒDŬLUS, a, um, _Incrédule_.
INCRĒMENTUM, i, n. _Accroissement_, _développement_. SYN. Accessio. USUS: Incrementum afferre. Maximis incrementis augetur hostium potentia. Cf. Accessio, Augeo.
INCRĔPO, as, ŭi, ĭtum, are, n. _Faire du bruit_, _craquer_; _gronder_, _accuser_. SYN. Redarguo, accuso. USUS: Alicujus ignorantiam increpare. Quidquid increpuerit, jam ille pertimescit. Cf. Reprehendo.
INCRESCO, is, crēvi, ere, n. _S’accroître_. USUS: Increscit audacia; increscente certamine. Cf. Cresco.
INCRŬENTUS, a, um, _Non ensanglanté_. USUS: Victoriam incruentam referre.
INCRUSTO, as, avi, atum, are, _Couvrir d’un enduit_. SYN. Crustam duco, crusta obduco, applico crustam.
INCŬBO, as, ŭi, ĭtum, are, n. _Se coucher sur_, _couver_. SYN. TRANSL. Inhio. USUS: Spe atque animis thesauro incubare. Litteris incubare.
INCULCO, as, avi, atum, are, _Faire entrer de force_, _introduire_, (_famil. fourrer_). SYN. Ingero, infercio. USUS: Animis aliquid, auribus inculcare. Versus leviores inculcat identidem.
INCULTĒ, _D’une manière sauvage_, _sans élégance_. SYN. Inornate. )( Concinne, nitide. USUS: Horride, inculte dicere.
INCULTŬS, a, um, _Grossier_, _sauvage_, _qui n’a pas été cultivé_. SYN. Horridus, incomptus, squalidus, inornatus. )( Cultus. USUS: Inhabitabilis terræ regio, et inculta, et derelicta; inculta et silvestris vita; homo durus, horridus, incultus.
INCUMBO, is, cŭbŭi, cŭbĭtum, ere, n., _nonnunquam_ a. _Se coucher sur_; _s’appliquer à_. SYN. Innitor; operam do, applico animum ad rem; curam, studium, confero; studia, curas in re figo, loco, consumo; animum adjicio, adjungo ad aliquid; operam dico, navo; confero operam ad rem; operam in re pono, figo, consumo; mente et animo totus in rem insisto. ADV. Acrius, eo maxime, gravius. USUS: 1. Murus in lævam incumbit. 2. TRANSL. In perniciem alicujus; in salutem reipubl. incumbere. Toto pectore, omni studio, omni cogitatione curaque, toto animo ad litteras incumbere; voluntatum inclinatio in illum incubuit. Cf. Inclino, Impendo.
INCŪNĀBŬLA, ōrum, n. pl. _Berceau_; _commencement_. SYN. Cunabula, cunæ; rudimenta. USUS: Ab incunabulis nostræ veteris doctrinæ.
INCŪRĬA, æ, f. _Négligence_, _incurie_. SYN. Negligentia. EPITH. Tanta. )( Cura. Cf. Negligentia.
INCURRO, is, curri, cursum, ere, n., _nonnunquam_ a. _Courir, se jeter sur_; _tomber_. SYN. Incido. ADV. Necessario. USUS: In eadem vestigia incurris. In hastas incurrere, hastis se induere, _s’enferrer_, _s’embarrasser dans des lances_. Incurrere in apertam perniciem, in odia hominum, morbos, difficultates, varias reprehensiones. Quis est, qui nihil offendat, nusquam incurrat? In oculos aliorum et invidiam incurrere. Cf. Impingo.
INCURSĬO, ōnis, f. _Incursion_, _invasion_. SYN. Excursio, incursus. EPITH. Sempiterna. PHRAS. Incursiones facere, _faire des incursions_. Incursare agros; vexare incursionibus, in agros hostiles impetum dare. Cf. Impetus. USUS: Incursio atque impetus armorum; incursio seditionis, vis multitudinis. In hostes incursionem facere; hostium incursionem sustinere.
INCURSO, as, avi, atum, are, n. et a. _Courir_, _se jeter sur_; _faire une incursion_. SYN. Incurro, excurro, infesto, invado. USUS: Incursare in fortunas omnium. Incursabit in te dolor meus. Agros incursare. Cf. Impetus.
INCURSŬS, ūs, m. _Incursion_. SYN. Incursio.
INCURVESCO, is, ere, _Se courber_, _plier_. USUS: Rami solent incurvescere.
INCURVO, as, avi, atum, are, a. _Courber_, _plier_. USUS: Bacillus de industria incurvatus.
INCURVUS, a, um, _Courbé_. SYN. Incurvatus.
INCUS, ūdis, f. _Enclume_. USUS: Eamdem incudem noctu diuque tundere. (PROV.).
INCŪSATĬO, ōnis, f. _Accusation_. USUS: Loci communes incusationem habent, aut querelam.
INCŪSO, as, avi, atum, are, a. _Accuser_. SYN. Accuso, reprehendo, crimini do aliquid; aliquem in crimen voco; crimen in aliquem confero, conjicio; crimine accenso; crimen alicui infero. Cf. Accuso.
INCŬTĬO, is, cussi, cussum, tere, a. _Susciter_, _faire naître_, _causer_. SYN. Defigo, injicio. USUS: Errorem, terrorem, metum, dolorem incutere alicui.
INDĀGĀTĬO, ōnis, f. _Recherche soigneuse_. SYN. Investigatio, inquisitio.
INDĀGĀTRIX, īcis, f. _Celle qui cherche_. USUS: Philosophia virtutis indagatrix, expultrix vitiorum.
1. INDĀGO, as, avi, atum are, a. _Rechercher_. SYN. Vestigo, investigo, inquiro. ADV. Acutissime. PHRAS. 1. Philosophia veritatem indagat, _la philosophie recherche la vérité_. Omnibus vestigiis, diligentissimis disquisitionibus verum perscrutatur; pertentat, vestigat omnia, ut verum perspiciat; omni contentione verum invenire, summa cura studioque veritatem exquirere, protrahere in lucem allaborat; rimatur omnia; velut odore verum, aut aliquo leviter presso vestigio persequitur; scrutatur omnia et excutit; odoratur omnia, et e tenebris eruere nititur. 2. Hostem indagare, _examiner les positions de l’ennemi_. E tuto hostem speculari; discurrere circa vias, et oculis perlustrare omnia; conquisitores emittere. USUS: Initia exitii indagavi. Agitata occultis conjurationibus consilia necdum vulgata indagavi, patefeci. Acutissime indagare, odorari omnia, e tenebris eruere. Cf. Inquiro, Quæro.
2. INDĀGO, ĭnis, f. _Action d’entourer_, _de cerner le gibier_. SYN. Investigatio, inquisitio. USUS: Saltum indagine cingere, _entourer la forêt d’un cordon de chasseurs_.
INDE, _De là_. SYN. Illinc. USUS: Jam inde a principio, ab ortu hujus imperii. Inde has litteras dedi.
INDĔCENTER, _D’une manière inconvenante_. USUS: Indecenter obstrepunt.
INDĔCŌRĒ, _D’une manière inconvenante_. SYN. Præter decorum. USUS: Cave, ne quid indecore, aut effeminate facias.
INDECŌRUS, a, um, _Inconvenant_, _messéant_, _déplacé_. SYN. Turpis, inhonestus, pravus, quod non decet. USUS: Indecorum de rebus parvis amplissime dicere. Cf. Turpis.
INDĒFENSUS, a, um, _Qui est sans défense_. USUS: Indefensi, inulti peribitis?
INDEMNĀTUS, a, um, _Qui n’a pas été jugé (condamné juridiquement)_. SYN. Non damnatus, judicio elapsus. )( Condemnatus. USUS: Indemnatum, innocentem civem occidere.
INDEX, ĭcis, m. _Qui montre_, _signe_, _indice_. SYN. Qui aliquid indicat. EPITH. Neque obscurus, neque incertus, falsus, verus. USUS: Vox index stultitiæ. Animi indices oculi. Indices detulerunt, rei confessi sunt.
INDĬCĬUM, ii, n. _Indication_; _trace_, _signe_, _marque_. SYN. Signum, argumentum, documentum, vestigium, nota, species, insigne. USUS: 1. Certissima indicia et argumenta sceleris ostendere, afferre, deferre, patefacere, _prouver_, _faire voir_. Indicium sceleris habere, accipere, _avoir des indices_. PHRAS. Cædis factæ indicia certa sunt, _il y a des marques palpables du meurtre qui a été commis_. Locus ipse, impressa loco cruenta vestigia cædem loquuntur; peractæ cædis indicio sunt vestigia cruenta sabulo impressa; cædem factam hæc testantur, ostendunt, coarguunt; cædis peractæ fidem faciunt, index cædis ipse locus est, et impressa solo cruenta vestigia. Cf. Signum, Indico.
1. INDĬCO, as, avi, atum, are, a. _Faire connaître_, _découvrir_. SYN. Indicium facio, do, affero, ostendo, defero; indicio sum, ostendo, monstro, coarguo, innuo, signa patefacio, loquor. ADV. Ridicule, aperte, aliquando, aliter. PHRAS. Puer omnia dominæ indicavit, _l’esclave a tout révélé à sa maîtresse_. Rem omnem ad dominam retulit, pertulit; heræ exposuit, proposuit; quid facere cogitares, demonstravit; rei indicium edidit; ad dominam rei indicium detulit; protulit omnia et detexit; enuntiavit, prodidit; dominam de re tota certiorem fecit; rem omnem dominæ aperuit, patefecit; indicium rei totius puer fecit; rem omnem ad dominam detulit, attulit. Cf. Prodo, Ostendo, Defero. USUS: Vultus indicat mores. Ut apertissimus est, indicavit, quæ alii celata volebant.
2. INDĪCO, is, dixi, dictum, ere, a. _Faire savoir_, _annoncer_, _publier_; _déclarer_. SYN. Denuntio, promulgo. ADV. Omnino. USUS: Bellum voluptatibus, justitiam foro, funus reipublicæ indicere. Cœnam, tributum, legem, mortem indicere.
INDICTUS, a, um, _Non plaidé_. SYN. Non indicatus. USUS: Indicta causa civem condemnare, _condamner un citoyen sans l’entendre_.
INDĬDEM, _Du même lieu_. SYN. Inde, ex eodem loco.
INDIFFĔRENS, entis, omn. gen. _Indifférent_. PHRAS. Plane indifferens sum, _je suis dans la plus complète indifférence_. Neutram in partem moveor, inclino; suspensam teneo sententiam; neutris me partibus addico; neutram in partem propendeo; nec in bonis, nec in malis rem pono; in utrumque paratus sum. USUS: Quod Græci ἀδιάφορον dicunt, id mihi occurrit, ut indifferens dicerem. Cf. Neuter.
INDĬGĔNA, æ, m. _Indigène_. USUS: Majores eorum non indigenæ, sed advenæ fuerunt.
INDĬGENTĬA, æ, f. _Indigence_, _pauvreté_. SYN. Egestas. USUS: Indigentia est libido inexplebilis. Cf. Paupertas.
INDĬGĔO, es, ŭi, ere, n. _Manquer de_; _avoir besoin de_. SYN. Egeo, indigus sum. )( Habeo, abundo. ADV. Separatim. USUS: Tu mei ad illud negotium non indiges. Consolatione mea indiget. Cf. Egeo, Opus est.
INDIGNĀBUNDUS, a, um, _Rempli d’indignation_. SYN. Indignans, obiratus.
INDIGNĀTĬO, ōnis, f. _Indignation_. SYN. Stomachus, ira. EPITH. Mala. PHRAS. Indignationem ex ea re concepi, _cette chose m’a indigné_. Stomachum movit ea res; stomachum mihi fecit; majori, quam credi potest, res ista mihi stomacho fuit; bilem mihi ea res concivit, commovit. Cf. Ira. USUS: In aliquem gravem offensionem et indignationem concitare, concipere.
INDIGNĒ, _Indignement_. SYN. Miserabiliter, inique; moleste. USUS: 1. Indignissime necari. 2. Ægre, moleste, _avec peine_. Indigne pati, _s’indigner de_.
INDIGNĬTAS, ātis, f. _Indignité_. SYN. Turpitudo, atrocitas. EPITH. Summa. USUS: Nequeo verbis consequi indignitatem rei. Non satis severe pro indignitate rei decretum est.
INDIGNOR, aris, atus sum, ari, d. _S’indigner_, _supporter avec peine_. SYN. Graviter fero, stomachor, mihi indignum videtur, pro indignissimo habeo. USUS: Eum periisse sane indignor. Cf. Irascor.
INDIGNUS, a, um, _Indigne_. SYN. Turpis, iniquus; non dignus, alienus. )( Dignus. ADV. Valde. PHRAS. 1. Res est plane indigna, _c’est une indignité_. Quæ, malum! ista est indignitas? Quod portentum? Quid hoc acerbius, quid iniquius proferri potest? Res enimvero ista indigna plane est et intolerabilis; res est ejusmodi, quæ indigna atque nefaria, quæ indigna atque intoleranda videatur omnibus; ut nihil indignius ferendum videatur; res est acerba, indigna, luctuosa; pro indignissimo haberi id potest; quis indignitates has diutius ferat? Facti atrocitate impensius rei indignitas crescit. 2. Indignus est amore ac benevolentia filius tuus, _votre fils ne mérite ni amour ni bienveillance_. Indignus est, qui ametur; non est, qui ametur; nulla re præditus est, qua amorem conciliet; nihil non eorum animi bonorum et ornamentorum in filio tuo desideratur, quæ ad colligendam, comparandam benevolentiam faciunt, valent, spectant, idonea sunt et apposita; nihil est in filio tuo, quod homines ad se amandum alliciat; quod aliorum benevolentiam invitet; nulla re commendatur filius tuus, quæ inire gratiam ab hominibus queat; non ita natus ita, educatus est filius tuus, ut adjungere sibi homines aliqua benevolentia possit. 3. Indignus es eo beneficio, _vous n’êtes pas digne de ce bienfait_. Non is es, in quem tanta gratia conferatur; non ita meritus, non ea merita sunt tua, ut hoc affici beneficio debeas; ut ferre tantum beneficium debeas. Non is est animus tuus; qui tantam gratiam capiat. Beneficii magnitudo tua merita vincit; impar est tanto beneficio. USUS: Hoc te indignum est. Indignum est a pari vinci, indignius ab inferiore.
INDĬGUS, a, um, _Qui manque_, _qui a besoin_. USUS: Opis indigus. Cf. Egeo, Pauper.
INDĪLĬGENS, entis, omn. gen. _Négligent_, _paresseux_. USUS: Homo nimium indiligens. Cf. Piger.
INDĪLĬGENTER, _Avec négligence_. SYN. Negligenter. USUS: Rem non indiligenter exposui.
INDĪLĬGENTĬA, æ, f. _Négligence_. SYN. Negligentia. )( Diligentia.
INDĬSERTĒ, _Sans élégance_. SYN. Inornate.
INDĬSERTUS, a, um, _Peu éloquent_. SYN. Inornatus, parum eloquens, infans. )( Disertus.
INDISSŎLŪBĬLIS, e, gen. com. _Indissoluble_. SYN. Qui dissolvi non potest. )( Dissolubilis.
INDISSŎLŪTUS, a, um, _Non interrompu_. SYN. Non dissolutus.
INDĪVĬDŬUS, a, um, _Indivisible_. SYN. Simplex. )( Dividuus. USUS: 1. Atomi, corpuscula scilicet individua. 2. Quod dirimi distrahique non potest, _qui ne peut se séparer_. Individua comes corporis umbra.
INDĪVĬDŬUM, i, n. _Atome_. USUS: Species ex individuis innumerabilibus exsistens.
INDO, is, dĭdi, dĭtum, ere, a. _Mettre sur_. SYN. Impono. USUS: Nomen, cognomen alicui indere, _donner à qqn un nom, un prénom_. Cf. Impono.
INDŎCĬLIS, e, gen. com. _Qui ne peut être instruit_; _ignorant_, _grossier_. SYN. Tardus, hebes; crassi, stolidi, plumbei ingenii.
INDOCTĒ, _En ignorant_. SYN. Imperite.
INDOCTUS, a, um, _Ignorant_. SYN. Rudis, ineruditus, imperitus. )( Doctus. ADV. Plane. PHRAS. Valde indoctus est, _c’est un parfait ignorant_. Expers eruditionis est; nullis bonis litteris excultus est; longe abest a doctrina; litteras vix attigit; vix primoribus labris degustavit; litteris aspersus potius, quam tinctus est; litteras vix a limine salutavit. Cf. Doctus, Imperitus, Rudis. USUS: Indoctus homo et agrestis; rudis et indocta oratio.
INDŎLENTĬA, æ, f. _Absence de tout sentiment de douleur_, _insensibilité_. SYN. Vacuitas doloris. EPITH. Major, maxima. )( Dolor. USUS: Num voluptas idem est, quod indolentia?
INDŎLĔO, es, ŭi, ere, et INDŎLESCO, is, dŏlŭi, ere, n., _nonnunquam_ a. _Ressentir de la douleur_, _souffrir_. SYN. Doleo. USUS: Quis non indoluit te tam sero cognitum? Cf. Doleo.
INDŎLES, is, f. _Nature_, _caractère_, _talent_. SYN. Indicium animi, specimen futuræ virtutis, spes summæ virtutis. EPITH. Bona, egregia, magna, mirifica, præclara, summa. PHRAS. Præclaræ indolis puer, _enfant d’un talent remarquable_. Puer ad decus natus; alta mente præditus; puer præcipuo quodam munere naturæ ad summa quæque natus; ad laudem et decus a natura factus; optima indole præditus puer. Cf. Ingenium. USUS: Bona spes, magna indoles in adolescente. Summa ingenii indoles summaque virtus. Cf. Natura bona.
INDŎMĀBĬLIS, e, gen. com. _Indomptable_.
INDŎMĬTUS, a, um, _Indompté_. SYN. Qui imperium recusat, effrenatus, intractatus, novus, ferocitate exsultans, insociabilis. )( Domitus. Cf. Ferocia.
INDORMĬO, is, ĭi _vel_ īvi, ītum, ire, a. _Dormir sur_. USUS: Malis suis, negotio, legationi, causæ indormire, rem segniter tractare, _négliger_. Cf. Negligo, Dormio.
INDŌTĀTUS, a, um, _Non doté_. SYN. Sine dote, sine ornatu. )( Dotatus.
INDŪCĬÆ, ārum, f. pl. _Suspension d’armes_, _armistice_. SYN. Belli ad tempus cessatio. PHRAS. Hostis inducias iniit, _l’ennemi a fait une trève_. Hostis inducias fecit, pepigit, pactus est; quies aliquantum ab armis fuit; aliquantum in induciis res erat; induciæ petitæ dierum aliquot, datæque hosti sunt; pari consilio in certas leges ad tempus ab armis discessum est; agitari dies aliquot induciæ sunt cœptæ; actæ per eos dies castrenses quædam feriæ, et a belli injuriis temperatum. USUS: Inducias petere, dare, facere, pacisci.
INDŪCO, is, duxi, ductum, ere, a. _Pousser_. SYN. Adigo, impello, adduco, introduco. ADV. Diligentius, paulisper animum, porro, recte, subtiliter. USUS: 1. Jacentem amicum in spem meliorem inducere. Aliquem promissis, spe dotis, hereditatis ad aliquid inducere. 2. Affero, introduco, _introduire_. Novum morem, consuetudinem, novas religiones, leges inducere. 3. Obduco, _mettre sur_, _appliquer sur_. Parietes marmore; scuta pellibus inducere. 4. Deleo, _rayer_, _biffer_, _effacer_. Inducere nomina, imaginem, scripturam. 5. Applico (VULG. me resolvo), _amener à_. Animum inducere non potui. Induxi animum divitias contemnere. Nunquam in animum inducam. Cf. Persuadeo.
INDUCTĬO, ōnis, f. _Action d’amener_. SYN. Derivatio. EPITH. Ficta. USUS: 1. Aquarum inductionibus terris fecunditatem damus, _par les irrigations, nous donnons à la terre la fécondité_. 2. Introductio. Personarum facta inductio, _prosopopée_. 3. Applicatio. Tantum firma animi inductio valet, _tant a de force la conviction de l’âme_.
INDUCTŬS, ūs, m. _Instigation_, _conseil_. USUS: Alieno inductu feci.
INDULGENTER, _Avec bonté_, _bienveillance_. SYN. Leniter, molliter, familiariter. USUS: Ne nimis indulgenter, sed potius cum gravitate aliqua loquar.
INDULGENTĬA, æ, f. _Bonté_, _indulgence_. SYN. Obsequium, patientia, lenitas (præsertim in filios). EPITH. Maxima, naturalis, nimia, patria, similis. USUS: Homines naturali quadam inter se indulgentia et benevolentia continentur. Animo a corporis obsequio indulgentiaque discedendum est. Multi filii patrum indulgentia depravantur. (Indulgentia plenaria, VULG.), _indulgence plenière_. Rectius appellatur: Plena noxarum pœnarumque condonatio; noxarum venia, expiatio.
INDULGĔO, es, dulsi, dultum, ere, n., _nonnunquam_ a. _Être indulgent pour_. SYN. Obsequor, facilis sum in aliquem. PHRAS. 1. Nimium indulget filio, _il est trop indulgent pour son fils_. Peccatis indulgens præcipitem filium ferri sinit; nimia ejus in filium indulgentia ad perspicienda pericula eum minus sagacem fecit; male consulit filio, qui solute et negligenter eum habet; qui laxiore imperio habet; qui solum lenitate utitur; omnibus in rebus connivet; illius libidini omnia malefacta condonat; ejus amoribus obsequitur; delicti cujusvis gratiam facit; animum explere sinit; inepta lenitate, prava facilitate ad vitia invitat. 2. Indulget genio suo, _il s’abandonne à ses passions_. Obsequitur animo suo; animo suo morem gerit; voluptatibus obsequitur; quæcumque animo libitum est, facit; animum explet suum; genium suum curat; genio indulget; nulla in re defraudat genium suum; molliter se et indulgenter habet. USUS: Genio, animo, lusui, amori, dolori, iræ indulgere. Indulgere se alicui ejusque voluntati et gratiæ deditum esse. Indulgens in aliquem. Cf. Facilis, Lenis, Venia.
INDŪMENTUM, i, n. _Vêtement_. SYN. Vestimentum. Cf. Vestis.
INDŬO, is, ŭi, ūtum, ere, a. _Revêtir_. R. ab ἐνδὺω. SYN. Vestio, induco. )( Exuo. PHRAS. 1. Hispanorum more indutus erat, _il était vêtu à l’espagnole_. Speciem Hispani vestitus referebat, præferebat; Hispaniensi ornatu visendus erat; cultu corporis utebatur, ornabatur, quo Hispani solent; ut Hispaniæ mos fert et consuetudo. 2. Pallium induit, _il met son manteau_. Pallium humeris injicit; humerum pallio onerat; pallio se tegit, amicit. 3. Calceos induit, _il se chausse_. Calceos pedibus induit; calceat sese. USUS: 1. Talaria sibi induit. 2. TRANSL. Assumo, _prendre_. Exuere amici personam, judicis induere. Mores pudicos, novum ingenium, philosophi personam, hostiles spiritus induere. 3. Implico, _s’embarrasser_. Se in laqueos, magnas difficultates fraudes, negotia induere. Sua se confessione induit et jugulavit, _il s’est perdu par ses propres aveux_.
INDŪRO, as, avi, atum, are, a. _Durcir_. USUS: Indurata glacies.
INDUSTRĬA, æ, f. _Activité_, _zèle_. SYN. Solertia, diligentia, sedulitas, labor. EPITH. Aliena, antelucana, aperta, forensis, illustris, incredibilis, major, multa, par, probabilis, singularis, summa, tanta. PHRAS. 1. De industria id fecit, _il l’a fait exprès, de propos délibéré._ Compacto rem gessit; consulto, composito, dedita opera. USUS: Ingenium alitur industria, industriam in re aliqua ponere. Illius industria late manat. Languescit ejus industria. De industria aliquid facere. Cf. Diligentia, Cura, Labor.
INDUSTRĬĒ, _Avec activité, soin, zèle_. SYN. Diligenter, artificiose.