Part 123

PRŌJECTUS, a, um, _Jeté en avant_, _étendu_. SYN. Abjectus, porrectus. USUS: 1. Brachium projectum. Cum esset projectus inhumatus. Urbs in altum projecta. Insula in portus ostium projecta. 2. Impudens, profligatus, contumax, _porté à_, _enclin_; _excessif_. Projectus ad audendum, _homme prêt à tout oser_. Projecta audacia, _audace effrénée_. Projecta et effrenata cupiditas. Cf. Audax.

PRŌJĬCĬO, is, jeci, jectum, ere, a. _Jeter_, _repousser_, _chasser_. SYN. Rejicio, expello. ADV. Foras. USUS: 1. Quando tandem hanc pestem urbs evomet forasque projiciet? 2. Negligo, amitto, _abandonner_, _mépriser_. Se, libertatem ac vitam projicere. 3. Abjicere, se, _se jeter aux pieds de qqn_, _tomber_. Se ad pedes alicujus projicere. 4. Proripio, _se produire avec impétuosité_. Quæ libido se non proripiet ac projiciet aut occultatione proposita aut impunitate? _Jusqu’où ne s’emportera pas le torrent des débauches honteuses, dès qu’on aura la garantie du succès ou de l’impunité?_ Cf. Abjicio.

PRŎIN, PRŎINDE, _De là_, _donc_, _par conséquent_. SYN. Itaque. USUS: Proin aut exeant aut quiescant. Proinde bono animo sis. Proinde, ut se res habuerit. Proinde, quasi isti aliter sentiant.

PRŌLĀBOR, ĕris, psus sum, labi, d. n. _Tomber_. SYN. Delabor, corruo, ruo. ADV. Longius. USUS: 1. Timore prolabi. 2. Venio, accedo, _arriver_, _se laisser aller à_. Libenter ad eum sermonem delapsus sum. Cf. Labor.

PRŌLAPSĬO, ōnis, f. _Chute_, _faux pas_. SYN. Lapsus, lapsio. USUS: Viam tam lubricam vix sine prolapsione conficies.

PRŌLĀTĬO, ōnis, f. _Ajournement_, _délai_, _prorogation_. SYN. Dilatio. USUS: 1. Judicii prolationem impetravit. 2. Commemoratio, _mention_, _citation_. Exemplorum prolatio fidem facit. Cf. Mora.

PRŌLĀTO, as, avi, atum, are, a. _Ajourner_, _différer_. SYN. Procrastino, differo, longius duco. USUS: Illud malum sustentando et prolatando vix opprimi potest, _on peut à peine étouffer ce mal à force de patience et de temps_. Cf. Differo.

PRŌLECTO, as, avi, atum, are, a. _Attirer_, _provoquer_. SYN. Allecto, allicio. Cf. Allicio.

PRŌLES, is, f. _Rejeton_, _enfant_, _postérité_. SYN. Progenies, soboles. EPITH. Ferrea.

PRŌLĒTĀRĬUS, a, um, _Prolétaire_, _citoyen de la dernière classe_. SYN. Vilis, plebeius. USUS: Sermo proletarius, _langage des gens du peuple_. Cf. Tenuis, Ignobilis.

PRŌLIXĒ, _Largement_, _abondamment_. SYN. Large, liberaliter, cumulate. USUS: Id mihi prolixe pollicitus est et promissis prolixe celeriterque stetit.

PRŌLIXUS, a, um, _Large_, _libéral_, _bienveillant_. SYN. Liberalis, benignus. USUS: 1. Aninus, natura polixa, benefica. 2. Facilis, expeditus, _favorable_, _heureux_, _bon_. Cætera spero tibi omnia prolixa fore. Cf. Longus.

PRŎLŎGUS, i, m. _Prologue_. SYN. Præfatio, exordium.

PRŌLŎQUOR, ĕris, cŭtus sum, qui, d. n. et a. _Exposer_, _raconter_, _dire_. SYN. Profiteor, loquor. Cf. Loquor.

PRŌLŪDO, is, si, sum, ere, n. _Préluder_, _s’exercer_. SYN. Speciem exhibeo. Cf. Præludium.

PRŌLŬO, is, ŭi, ūtum, ere, a. * _Emporter_, _entraîner_; _laver_, _s’humecter_. USUS: Tempestas ex omnibus montibus nives proluit, _entraîne les neiges de toutes les montagnes_. Vino se proluit.

PRŌLŪSĬO, ōnis, f. _Prélude_, _préambule_. SYN. Præludium, proœmium.

PRŌLŬVĬES, ēi, f. _Débordement_, _inondation_. SYN. Eluvies, eluvio. EPITH. Mira. USUS: Mira Romæ proluvies, magna vis aquæ.

PRŌMĔRĔO, es, ūi, ĭtum, ere, et.

PRŌMĔRĔOR, eris, ĭtus sum, eri, d. _Mériter_. SYN. Mereor. ADV. Optime. Cf. Mereor.

PRŌMĔRĪTUM, i, n. _Mérite_. SYN. Meritum, beneficium. EPITH. Universum majus. Cf. Meritum.

PRŌMĬNĔO, es, ūi, ere, n. _Être saillant_, _proéminent_, _faire saillie_. SYN. Projicior, emineo. USUS: Tecti pars projecta, quæ prominet. A tota acie prominens. Id factum in memoriam ac posteritatem prominebit, _se prolongera, s’étendra jusqu’à la postérité la plus reculée_.

PRŌMISCŬĒ, _En commun_, _indistinctement_, _pêle-mêle_. SYN. Sine discrimine. PHRAS. Omnes promiscue cæsi, _tous furent massacrés sans distinction_. Nullum ætatis discrimen ira fecerat in cædibus; promiscua omnis ætatis ordinisque cædes facta est; modum ira non habuit promiscue in omnes versa. Sævitum in omnes nullo discrimine; ferrum effugere nemo potuit; non ætas, non sexus quemquam victoris iræ subduxerat; non ætatis, non sexus verecundia a belli injuria quemquam prohibuit; ne imbelli quidem ætati temperatum. USUS: Promiscue et communiter datum. Poterunt iis uti promiscue.

PRŌMISCŬUS, a, um, * _Mêlé_, _confondu_. SYN. Mistus, confusus, incertus. USUS: Connubia, cædes promiscua. Divina atque humana promiscua habere, _mêler toutes les choses divines et humaines_.

PRŌMISSĬO, ōnis, f. _Action de promettre_, _promesse_. SYN. Pollicitatio. EPITH. Perniciosa. USUS: Promissione auxilii aliquem solari. Cf. Promissum.

PRŌMISSUM, i, n. _Promesse_, _chose promise_. SYN. Fides, receptum. EPITH. Uberius, majus. Promissa cruenta, tetra, scelerata, diis hominibusque invisa; nec diuturna, nec salutaria, honesta, integra, gloriosa, plena lætitiæ, plena pietatis, firma, certa, rata, inutilia, multa. PHRAS. 1. Volo ut promissa serves, _je veux que vous teniez vos promesses_. Volo ut stes promissis; fidem exsolvas; fidem tuam liberes; promissa solvas, exsolvas; promisso satisfacias; solvas quod promisisti; re præstes quæ pollicitus es; velim, ut cum tuis verbis facta consentiant; promissa tua exitus confirmet; persolvas, dependas quod promisisti. 2. Dabo operam ut promissis faciam satis, _je ferai en sorte de tenir ma promesse_. Dabo operam, ut præstem fidem meam; ut fidem tibi probem meam, fidem non deseram; fidei ne desim; ut exsequar, efficiam quod promisi; promissa præstem, promissa exitu confirmem; ut a meis verbis exitus non dissentiat; ut verba res confirmet; ut a promissis pactisque ne discedam. 3. Turpe est promissa non servare, _il est honteux de ne pas garder ses promesses_. Fidem, promissa fallere; frangere promissum, fidem; mutare fidem; a pactis promissisque discedere, recedere; fidem deserere; fidei deesse; inania, irrita promissa reddere; fraude liberare animum nolle. USUS: Cæsar multa multis promissa fecit. Promissis suis tenetur. Multi ab eo promissa repetunt, exigunt, flagitant, expetunt. Promissa servabo, solvam, exsolvam, persolvam; promissa efficiam; promisso satisfaciam.

PRŌMITTO, is, misi, missum, ere, a. _Promettre qqche à qqn_, _donner à espérer_. SYN. Polliceor, spondeo, recipio, promissum facio, fidem meam obligo; profiteor, paciscor, offero, defero, constituo. ADV. Affirmate, quasi DEO teste, bene, benignissime, exploratius, honeste, honorifice, large, liberalissime, prolixe alicui, separatim, prompte. PHRAS. 1. Promisit mihi omnia, _il m’a promis monts et merveilles_. Oneravit me ingentibus promissis; dextram fidemque dedit; auctor fuit, nihil mihi quod in rem meam sit, defuturum; aureos montes mihi pollicitus est. 2. Hoc tibi sancte promittere possum, nulla in re me tibi defuturum, _je vous promets sur mon honneur que je vous accorderai tout ce qui sera en mon pouvoir_. A me omnia in te studia atque officia, quæ quidem ego præstare potero, velim exspectes. Præsto me tibi semper fore existimes, planeque tibi persuadeas velim. Hoc tibi confirmo ac re præstabo, nullum me studii aut officii genus, quod in rem tuam sit, _vel_ quod ad laudem dignitatemque tuam pertinere videatur, ullo esse loco prætermissurum. Si quid valebo, valebo tibi. Fidem do, nihil in te studii, nihil officii, quod e re tua sit desiderari me passurum. Cf. Polliceor. USUS: 1. Quod promitto, præstabo. Prolixe de sua voluntate polliceri. Alicui ad cœnam promittere. 2. Alo, _laisser croître_. Barbam promittere.

PRŌMO, is, prompsi, promptum, ere, a. _Tirer_, _retirer_, _faire sortir de_. SYN. Profero. USUS: Pecuniam ex ærario, vestem ex armario, libros e bibliotheca promere. Animus semper ex se aliquid promit, quod delectat.

PRŌMONTŌRĬUM, ĭi, n. _Montagne qui s’avance dans la mer_, _cap_, _promontoire_. SYN. Mons in mare projectus; lingua in altum excurrens.

PRŌMŎVĔO, es, mōvi, mōtum, ere, a. _Faire avancer_, _pousser en avant_. SYN. Proveho, perduco. PHRAS. 1. Multos promovit ad honores, _il en a élevé_, _poussé beaucoup aux honneurs_. Ad dignitates perduxit; ad honores extulit, honoribus auxit, ornavit; ad maxima fastigia provexit; multis hunc fortuna dedit amplificatorem dignitatis suæ. Multi ejus opera crevere; in altiorem locum ascendere; altiorem dignitatis gradum ejus beneficio consecuti sunt; per eum in amplissimum locum pervenere; in altissimo gradu positi sunt; evolarunt ad summum gradum; ad honores ejus opera processere; in principum dignationem venere; ejus gratia ad id fastigii sunt extracti; ab humili ordine ad sublimem gradum promoti; ad magna et honorata ministeria, ejus suffragatione producti; in magnum fastigium emersere; eo magnitudinis processere. 2. Ad summam dignitatem promotus est, _il a été élevé à la plus haute dignité_. Honoribus longissime processit; ex infima fortuna ad summum fastigium provectus est; e tenebris extractus ac in lucem famamque provectus est; secundo cursu ad summum fastigium evectus est; in summo fastigio positus est; eo magnitudinis processit, quæ omnium temporum dignitatem ac gratiam antecederet; ex infima fortuna crescendi occasionem nactus, gradum ad summa quæque fecit. Cf. Gradus, Dignitas, Honor. USUS: Sedulo movens sese, nihil promovet. Ibi te videbo et promovebo, _là je vous verrai et il faudra bien que vous me promettiez (de venir vous asseoir à ma table)_.

PROMPTĒ, _Sans hésitation_, _avec empressement_. SYN. Alacri animo, sine cunctatione.

PROMPTUS, a, um, _Apprêté_, _disposé_; _prêt_, _dispos_, _prompt à_. SYN. Paratus, expeditus, alacer, hilaris, ardens, erectus; expositus, propositus, in promptu. ADV. Æque. PHRAS. 1. Promptus sum ad te juvandum, _je suis prêt à vous aider_. Aderit opitulandi studium, quod in te semper habui; omnis cunctatio aberit, ubi studii in te locum mihi aliquem esse intellexero; ipsum nomen amicitiæ mirabilem mihi alacritatem addet ad te omnibus in rebus juvandum. Quæ mihi animi incitatio atque alacritas est innata, ea amicitiæ studio incensa, prompta tibi est et expedita. 2. Res in promptu est, _la chose est sous la main_. Res ad manum est; sub manum est; in manu est. USUS: Prompta et parata in respondendo celeritas, ad jocandum hilaritas. Ore ac vultu alacri ac prompto intueri. Quod animo sentio, et vultu et lingua promptum habeo, _mon visage, mes paroles sont l’expression fidèle de ma pensée_. Promptissimus homo et experiens. Cf. Paratus, Expedio.

PRŌMULGĀTĬO, ōnis, f. _Promulgation_, _publication_. EPITH. Nefaria, fatidica. USUS: Leges promulgatione latæ, antequam scriptæ.

PRŌMULGO, as, avi, atum, are, a. _Publier officiellement_, _faire connaître_, _promulguer_. SYN. Edo, prodo, publice propono. ADV. Nominatim, publice, separatim. USUS: Rogationem, legem promulgare, _porter une proposition de loi devant le peuple_. De salute alicujus vel honore, de constituendo imperatore promulgare.

PRŌMULSIS, ĭdis, f. _Entrée de table_, _plat d’entrée_. SYN. Potio mulsi condita.

PRŌMUS, i, m. _Cellerier_, _sommelier_. SYN. Cellarius, qui cellæ præest.

PRŎNĔPOS, ōtis, m. _Arrière petit-fils_.

PRŌNŌMĬNĀTĬO, ōnis, f. _Antonomase_, _fig. de Rhét_.

PRŌNUNTĬĀTĬO, ōnis, f. _Déclaration_, _publication_. SYN. Prolatio; propositio legis. EPITH. Dulcis, vera et falsa. USUS: 1. Nondum lege et prænuntiatione damnatus. 2. Oratorum munus moderandi vocem, _débit oratoire_, _action_. Quis cantus moderatæ orationis pronuntiatione dulcior? 3. Dictum, enuntiatio, _proposition_. Omnis pronuntiatio aut vera aut falsa est Cf. Pronuntio.

PRŌNUNTĬĀTOR, ōris, m. _Celui qui expose_, _qui raconte_, _narrateur_. EPITH. Grandis, sincerus. USUS: Thucydides pronuntiator sincerus.

PRŌNUNTĬĀTUM, i, n. _Proposition_, _énoncé d’un jugement_. SYN. Effatum, axioma.

PRŌNUNTĬO, as, avi, atum, are, n. et a. _Dire_, _annoncer_, _publier_; _réciter_, _déclamer_. SYN. Dico, edico; lingua nuncupo, litteras appello. ADV. Amplius, memoriter. PHRAS. Orator is egregie pronuntiat, _cet orateur déclame parfaitement_. Orator eximia est in dicendo pronuntiatione; sonus in illo dulcis, litteræ nec expressæ putidius, nec oppressæ. Non exprimit litteras putidius, nec obscurat negligentius. Verba non exiliter exanimata exeunt, non inflata et quasi anhelata gravius; sonus vocis et appellandarum suavitas litterarum gratiam dicentis augent. Lenis appellatio litterarum et emendata, cum suavitate vocum explanatio quid leporis habeant, in nullo magis quam in illa cernitur. Sono vocis utitur ita recto et simplici, ut nihil ostentationis aut imitationis afferre videatur; verba dicentis sic expressa sunt, ut suis litteræ quæque sonis enuntientur. USUS: Memoriter multos versus pronuntiare. Pugnam in posterum diem, victorum nomina, militibus certa præmia pronuntiare, _annoncer le combat pour le lendemain, promettre des récompenses aux soldats_.

PRŌNUS, a, um, _Incliné_, _penché en avant_. SYN. Flexus, inclinatus. )( Supinus. USUS: Motus corporis pronus. Cf. Inclino.

PRŎŒMĬUM, ĭi, n. _Exorde_; _préface_, _introduction_. SYN. Exordium, principium orationis. EPITH. Novum, mercenarium. USUS: Longum et alte petitum proœmium. Exordium habet proœmium et insinuationem.

PRŎPĀGĀTĬO, ōnis, f. _Propagation_, _agrandissement_. SYN. Procreatio, amplificatio. USUS: Propagatio imperii, vitæ, temporis, miseriarum.

PRŎPĀGĀTOR, ōris, m. _Propagateur_. SYN. Amplificator.

PRŎPĀGO, as, avi, atum, are, a. _Propager_, _multiplier_; _prolonger_, _perpétuer_. SYN. Profero, produco, amplifico, dilato. PHRAS. Malum latius propagatur, _le mal se répand de tous côtés_. Mali contagio latius in dies serpit; plures jam imperii provinciæ mali contagione contaminatæ sunt; patet id mali genus latius, quam credi possit; ad plures reipublicæ partes pertinet, manat, vulgatur, disseminatur in dies latius et corroboratur; alpes ascendit, provincias non jam finitimas, sed remotissimas occupat ac involvit. Cf. Contagio. USUS: Vitam propagare victu ferino. Gloria ejus latissime propagata est. Ad memoriam propagandam et posteritati prodendam. Cf. Amplifico.

PRŎPĀGO, ĭnis, f. _Provin_, _bouture de vigne_. SYN. Vitis ad sobolem suppressa. USUS: Ne propago lædatur alterius radicibus, _que le provin ne soit pas blessé par les racines d’une autre vigne_.

PRŌPĂLAM, _Ouvertement_, _publiquement_. SYN. Palam, in aperto, in propatulo. Cf. Palam.

PRŌPĂTŬLUS, a, um, _Libre_, _ouvert_, _exposé à la vue de tout le monde_. SYN. Apertus. USUS: In propatulo, more ferarum vivere, _en plein air_.

PRŎPE, _Près_, _dans le voisinage_. SYN. Propter, juxta. )( Longe, procul, remote. PHRAS. Hostis prope est, _l’ennemi n’est pas loin_. Haud procul abest; in ipsis prope portis est; in conspectu est; in foribus est; tergo imminet; vix teli jactum abest; modicis spatiis distat; cervicibus incumbit; supra caput est; in propinquo est. Cf. Vicinus. USUS: 1. Prope urbem, ripam. Propius a me abest. Propius urbem movere castra. 2. Pene, fere, propemodum, quasi, _presque_, _à peu près_. Prope centum annos natus. Ille, prope dicam, insanit. Cf. Propemodum.

PRŎPĔDĬEM, _Au premier jour_, _bientôt_, _très prochainement_, _sous peu_. SYN. Brevi. USUS: Propediem te videbo. Cf. Brevi.

PRŌPELLO, is, pŭli, pulsum, ere, a. _Pousser en avant_, _devant soi_; _chasser_, _mener_. SYN. Impello, propulso. ADV. Paulum remis. USUS: Hostium impetum; navem remis propellere. Cf. Pello.

PRŎPĔMŎDUM, _Presque_, _à peu près_. SYN. Prope, fere. PHRAS. Acies nostra propemodum in fugam versa est, _nos troupes furent presque mises en fuite_. Haud procul abfuit, quin terga verteret nostra acies; nihil propius factum est, quam ut in pedes se conjiceret acies tota; jam in eo res erat, ut in fuga sibi pretium poneret acies nostra; accisæ res erant; inclinata res erat, vix ut sustineri jam posses, quin effusam in fugam converteretur miles noster; jam ad fugam spectabant omnia. USUS: Propemodum manere in instituto meo mihi videor. Cf. Pene.

PRŌPENDĔO, es, di, sum, ere, n. _Avoir la prépondérance_; _l’emporter_; _pencher_, _incliner_; _pencher pour_. SYN. Inclino, incumbo, aliquo animum inclino. PHRAS. Omnes eo propendebant, _tous penchaient pour cet avis_. Sententiæ omnium eo inclinabant; inclinabat animus, mente atque animo in eam partem trahebantur. Naturali quodam studio, naturæ inductu eam partem sequebantur, in eam partem præcipites erant. Cf. Inclino. USUS: Summa voluntatis inclinatione ad nos propendet, _une forte inclination le fait pencher vers nous_. Quocumque incubuerint ac propenderint, impellam.

PRŌPENSĒ, _Avec bienveillance_, _de grand cœur_. SYN. Exanimo, libenter, sponte, summa voluntate.

PRŌPENSĬO, ōnis, f. _Penchant_, _propension à_. SYN. Inclinatio voluntatis, proclivitas. USUS: Summa in virtutem aut vitia propensio. Cf. Inclino.

PRŌPENSUS, a, um, _Porté_, _enclin à_. SYN. Proclivis. USUS: Ad lenitatem, misericordiam natura propensus. Sua sponte ad dicendum propensus. Cf. Inclino, Propendeo.

PRŎPĔRANTĬA, æ, f. * _Hâte_, _diligence_, _précipitation_. SYN. Properatio.

PRŎPĔRĀTĬO, ōnis, f. _Hâte_, _diligence_, _précipitation_. SYN. Festinatio.

PRŎPĔRĔ, _En hâte_, _promptement_, _vite_. USUS: Propere se recepit.

PRŎPĔRO, as, avi, atum, are, n. _Se hâter_, _se dépêcher_, _faire diligence._ SYN. Festino, accelero, celeritate utor, maturo. ADV. Magnopere, necessario, protinus, vehementer. PHRAS. 1. Properandum est domum, _il faut se hâter de retourner chez soi_. Accelerandus gradus est; ventis remisque in patriam iter maturandum; omni festinatione domum properandum; quantum accelerari potest, iter maturandum est; cursu magis quam itineris modo domum contendendum est; præcipitandum iter est; festinatio, celeritas in repetenda patria adhibenda est; maturato opus est. 2. Hæc properans scripsi, _j’ai écrit ces choses à la hâte_. Præpropera festinatione hæc exaravi; approperato opere hæc in chartam conjeci; quod ad alia festinaret animus, ista de properavi summa festinatione. 3. Non potui melius scribere, quia properandum erat, _je n’ai pu mieux écrire parce que je devais me hâter_. Festinatio curam exemit nitidius scribendi; festinantius scribendum erat, quam ut opera pingendis litteris dari posset. Otii tantum non erat; non vacabat tantum boni temporis, ut non vacillantes interdum litterulæ, aut minus compositæ exirent. USUS: Remis et velis in patriam properare. Sive retardabis sive properabis. Cf. Festino.

PRŎPĪNO, as, avi, atum, are, a. _Offrir à boire à qqn_; _en gén. donner_, _offrir_, _livrer_, _abandonner_. SYN. Trado, effero.

PRŎPINQUĬTAS, ātis, f. _Parenté_. SYN. Agnatio, conjunctio sanguinis, affinitatis necessitudo; vicinitas. )( Longinquitas. EPITH. Maxima, pia. USUS: 1. Pietate propinquitas colitur. Cum illo maximis vinculis cognationis et propinquitatis conjunctus. 2. Vicinitas, _proximité_, _voisinage_. Municipium propinquitate finitimum.

PRŎPINQUO, as, avi, atum, are, a. et n. _Approcher_, _s’approcher_. SYN. Accedo propius, propinquior fio. Cf. Prope.

PRŎPINQUUS, a, um, _Proche_, _rapproché_, _voisin_; _parent_. SYN. Vicinus, proximus, finitimus, citimus, cognatus, necessarius. )( Longinquus. PHRAS. 1. Domus propinqua foro est, _la maison est tout près du forum_. Foro imminet; in conspectu fori est; haud longe abest a foro; a foro paucis vix passibus recedit Cf. Vicinus, Prope. 2. Propinquis abundas, _vous avez beaucoup de parents_. Propinquis et affinibus flores; a propinquis optime paratus, munitus es; cum multis tibi conjunctio sanguinis intercedit; multos habes conjunctione sanguinis devinctos; multi sunt cognationis, propinquitatis ac necessitudinis vinculis tecum conjuncti; quorum cognatione teneris, multi sane sunt et illustres; quos sanguine conjunctos habeo, populus sunt. Cf. Cognatus, Affinis. USUS: 1. Loco, intervallo, spatio vicinus, _au proche_, _proche_. Propinqui horti et finitimi. 2. Tempore, _qui est sur le point d’arriver_, _proche_, _prochain_, _non éloigné_. Propinquam mortem denuntiat. 3. Cognatione, amicitia, propinquitate conjunctus, _parent_, _proche_. Arctior colligatio est propinquorum. 4. Natura proximus, _qui se rapproche de_, _approchant_, _analogue_. Si qui motus propinqui his ac talibus animi perturbationibus.

PRŎPĬOR, us, gen. com. _Plus près_, _plus intime_, _plus étroit_, _qui touche de plus près_. SYN. Arctior, junctior, interior. USUS: Omnibus sua pericula propiora videntur quam aliena. Causa fuit propior et exitu similior. Propior est ejusdem generis, nationis, linguæ societas, arctior interiorque conjunctio eorum, qui ejusdem sunt civitatis, _il y a une société plus intime entre ceux qui, etc._

PRŎPĬTĬO, as, avi, atum, are, a. _Rendre propice_, _fléchir_, _apaiser_. SYN. Propitium reddo, placo. Cf. Placo.

PRŎPĬTĬUS, a, um, _Propice_, _favorable_, _bienveillant_. SYN. Secundus, præsens. )( Infestus, iratus. USUS: Ita mihi omnes deos propitios velim. Cf. Benevolus, Placatus.

PRŎPŌLA, æ, f. _Vendeur_, _revendeur_, _marchand_. SYN. Qui mercatur a mercatoribus, quod statim vendat.

PRŌPŌNO, is, pŏsŭi, pŏsĭtum, ere, a. _Placer_, _mettre_, _poser devant_; _représenter_, _proposer_, _présenter_. SYN. Pono, ante oculos mihi constituo. ADV. Breviter, paulo post, vehementer, aliquando tandem, amantissime quid, fidissime quid. PHRAS. 1. Nihil mihi præter salutem et libertatem reipublicæ proposui, _je ne me suis proposé que le salut et la liberté de la république_. Nihil mihi deliberatius est quam salutem reipublicæ tueri; hoc unice intendo, hoc unum institui; me in hoc studium præclare confirmavi; hoc unum destinatum habeo; hoc unum prosequi in animo est; certum mihi est et deliberatum; hoc totis animis imbibi; fixum hoc est in animo et destinatum, quem ad defendendam reipublicæ libertatem impetum cepi, prosequar. Curas meas omnes ad communem omnium libertatem intendi; ad libertatem reipublicæ meas cogitationes omnes contuli. Nihil aliud a communi libertate quæsivi; nihil præter communem libertatem curavi, spectavi, secutus sum; præter libertatem reipublicæ proposita mihi res nulla fuit; ad hoc animum retuli meum; hoc spectabat animus; ad hoc consilia, cogitationes totamque mentis aciem direxi. 2. Propone tibi sæpius imaginem patris tui, _mettez-vous souvent devant les yeux l’image de votre père_. Pone tibi ob oculos; statue, constitue tibi ob oculos, ante oculos, imaginem patris tui; illam tibi in mente atque oculis defige; subjice sub oculos, sub aspectum, imaginem patris tui; versetur sæpe ob oculos imago clarissimi patris tui; obversetur oculis; ante oculos versetur. 3. Proposui mihi firmiter, _je suis fermement résolu_. Constitui mecum; in animum induxi; apud animum statui; animum induxi; in animo est; deliberatum habeo; id certum mihi obstinatumque est; fixum mihi destinatumque in animo est; obstinavi animo; ratum fixumque est, certum mihi est; sententia stat. Cf. Statuo, Constituo. 4. Proponam rem omnem populo, _je proposerai le tout au peuple_. Ad populum feram; cum populo communicabo; populum de re tota certiorem faciam; populum de re tota edocebo. USUS: Ediscendum aliquid publice proponere. Ab eo quod tibi proposueris, minus aberrabis. Propone tibi duas leges, idque contemplare animo, quod oculis non potes. Qui leges scribunt, utilitatem sibi reipublicæ proponere debent. Rei alicujus imaginem et memoriam sibi proponere.

PRŌPORTĬO, ōnis, f. _Proportion_, _rapport_, _similitude_. SYN. Comparatio. USUS: Quod aer aquæ, hoc aqua terræ proportione reddit. Habent hæ lineæ proportionem et comparationem, quam habent centum ad sexaginta. Peræqua proportio, quod omnes partes inter se cum quodam lepore consentiant. (Proportionaliter, VULG.), _proportionnellement_. Latine: pro rata parte.

PRŌPŎSĬTĬO, ōnis, f. _Action de se mettre devant les yeux_, _de se figurer_, _de se représenter_. EPITH. Ampla et splendida, infirma, perspicua. USUS: Hujus vitæ propositio cogitatioque, _l’idée_, _la perspective d’une telle vie_.