Ælfrics Grammatik und Glossar

Wê habbað nû gesǣd be ðâm fîf ðingum, þe ðâm namum gelimpað, þæt is species hiw, primitiua frumcenned and diriuatiua, þæt is, ofgangendlîc. ôðer ys genus kynn; þridde numerus, þ...

Deponentia nymað sume genitiuum and datiuum. misereor tui and tibi and te ic miltsige þê, miserens tui and miserens illius miltsigende ðîn and miltsigende his. wê cweðað miserer...

XXXVIII. In ens. on ens geendjað þâs naman: hic ufens âgen nama, huius ufentis; hic dens þes tôð, huius dentis; generis feminini: haec gens ðêos mǣgð oððe þêod, huius gentis; ha...

II. Sêo ôðer geendung is on scortne e, and ðâ naman, þe on ðǣre geendjað, synd ealle neutri generis: hoc sedile þes hlêda, huius sedilis, huic sedili, hoc sedile, o sedile, ab h...

Sume word habbað ân andgyt and gâð on twâ wîsan. denso (densas) and denseo (denses) ic ðiccige. strideo (strides) and strido (stridis) ic cearcige. ferueo ic wealle (ferues) and...

V. Sêo fîfte praeteritum and sêo syxte gâð tôgædere ðus: audio ic gehŷre, audiui uel audii, auditum. ealswâ gâð ðâs word: scio ic wât, sciui uel scii, scitum and of ðâm gefêgede...

Participium ys dǣl nimend. hê nymð ânne dǣl of naman and ôðerne of worde. of naman hê nymð casus, þæt is, declinunge, and of worde hê nymð tîde and getâcnunge. of him bâm hê nym...

I. Sêo forme praeteritum gǣð ðus: quiesco ic geswîce oððe ic forlǣte oððe ic mê gereste, quieui, quietum; cresco ic wexe, creui ic weôx, cretum; nosco ic oncnâwe, noui, notum; i...

Amor ic eom gelufod ys passiuum, swâ wê ǣr cwǣdon, amaris þû eart gelufod, amatur hê ys gelufod; et pluraliter amamur wê synt gelufode, amamini gê synd, amantur hî synd. praeter...

Gyt synd syx praepositiones: di, dis, re, se, am, con: þâs sind gehâtene loquelares. loquela is sprǣc, and loquelares synd gesprǣcelîce, forðan ðe ðâs six praepositiones ne bêoð...

Gyt syndon sume naman, þe wǣron unrihtlîce getealde betwux naman speljendum, forðan ðe naman speljend ne mæg habban þâ getâcnunga, ðe hî habbað. ân þâra ys qualis and quale hwyl...

This e-text was made from three sets of scans representing two physical copies, both located in Toronto. In the critical apparatus, flyspecks that are visible in both copies wer...

‖ (double line, used to separate items in critical apparatus) ⁊ (Tironian ampersand) ā ǣ (vowels with macron or “long” mark) ę ŷ (other less common diacritics) ȝ (yogh, see Tran...

7 þissum _J_ 7. 8 wordam _R_, worde[n] _W_ 8 -þam _CTU_, -ðā _D_ ‖ itocnugne _W_ ‖ befylð] bylþ _J_, beflugþ (ug _unsicher_) _W_ 9 oðran _H_, oðron _O_ ‖ [on--hit] _W_ ‖ on _f....

¶ PROPRIVM NOMEN is #âgen nama# and APPELLATIVVM byð ǣlc ôþer nama. hêr synd ðâ naman: 5 _quis_ #hwâ#, _unus_ #ân#, _ullus_ #ǣnig#, _nullus_ #nân#, _solus_ #âna#, _totus_ #eall#...

1 _überschrift f. J_ ‖ de _f. F_ 2 _kein absatz FW_ ‖ is e. _in d. z. R_ ‖ sum[m]e _W_ ‖ coniunctionis _T_ 3 standað--lêdenspr. _f. T_ ‖ forewerdan _R_, werdan _FW_ ‖ on _vor_ ǣ...

CONIVNCTIO EST PARS ORATIONIS INDECLINABILIS ADNECTENS ORDINANSQVE SENTENTIAM. CONIVNCTIO mæg bêon gecweden [[258]] #geþêodnys#. sê is #ân dǣl lêdensprǣce undeclinigendlîc gefæs...

6 _kein absatz_ ‖ ic _f. T_ ‖ manigfeald _T_, monifold _W_ ‖ getæl _FT_ 7 wê _f. T_ ‖ of his (of _auf r._, his _am rande_) _corr. R_ ‖ his _f. T_ ‖ ri _in dem abgekürzten_ nostr...

3 _überschrift f. JW_ ‖ incipit _fügt nach_ de n. _bei fr. U_ 4 _kein absatz J_ ‖ umerus _W_ ‖ is g. _gl. R, f. T_ ‖ getæl syngularis _F_ ‖ et] uel _J_ ‖ ânfeald--5 ânum _f. T_...

13 _kein abs._ ‖ ER _am rande a. hd. D_ ‖ ðâs g. _f. T_ ‖ þa _CU_ ‖ geændiað _H_ ‖ ealswa partumper (_so_) _hinter_ hwega _H_ 14 o. s. m. _in d. z. R_ ‖ oððe] ł _r_ ‖ myclum _H_...

ADVERBIA cumað êac of ǣlcum getele: _semel legi_ #ǣne ic rǣdde#, _bis legi_ #tuwa ic rǣdde#, _ter_ #þriwa#, _quater_ #fêower sîðon#. þâ ôðre geendjað ealle on 15 langne _es_: _q...

Of eallum fulfremedum wordum cumað PARTICIPIA, swâswâ hêr âwriten is, on fîf wîsan, and, þâ ðe sind andwerdre tîde, ðâ sind þrêora cynna. of ðǣre forman 10 CONIVGATIONE geendjað...

Sume word syndon gehâtene DEFECTIVA, þæt synd #âteorigendlîce#, forðan ðe hî âteorjað on sumere stôwe. _ferio_ #ic slêa# næfð nǣnne PRAETERITVM PERFECTVM, bûtan hit nime of ôþru...

¶ EODEM MODO #on ðâm ylcan gemete# FUTURO 5 TEMPORE #on tôweardre tîde# _amabo_ #ic lufige gyt tô dæg# oððe #tô merjen#, _amabis_ #þû lufast#, _amabit_ #hê lufað#; ET PLVRALITER...

7 _kein absatz_ ‖ ân _f. OR, ü. d. z. 1. corr. h_ ‖ andgite _J_ ‖ g[oþ on two] _W_ 8 and] et _Jr_ ‖ dens(e)o _sp. hd._ (_a. hd.? r_) _Dr_, denso _CU_ (_doch_ ł seo _darüber gl....

2 se _vor_ oðer _f. J_ 3 [ænl.--6 nouþer] _W_ ‖ ánlipie _T_, ænlepige _DH_ ‖ stemne _J_ ‖ ædgædere _D_ 4 heom _HT_ ‖ betweonan _DHT_, -an _aus_ -on _R_ ‖ sprecð _T_ ‖ ic: _R_ ‖...

6 -fremed- _mit_ o _über dem 2._ e _R_ ‖ --15 _2. 3. sg. u. 2. 3. pl. ü. f. W_ 7 uel _fehlt H_ ‖ amati _aus_ -tus _D_ 8 fumus _O_ ‖ gelufode _f. H_ 9 gê wǣron _f. H_ 9. 10 hî w....

_Audior_ #ic eom gehŷred# is ðrôwigendlîc word, _audiris_ #þû eart gehŷred#, _auditur_ #hê is gehŷred#; ET PLVRALITER _audimur_, _audimini_, _audiuntur_. EODEM MODO TEMPORE PRAE...

9 _absatz nur U_ ‖ VI _am rande W, f. JOT_, V _U_ ‖ In] on _T_ ‖ correptam--geendjað _f. T_ ‖ on sc. el _gl. R, f. W_ ‖ sceortne _DFHhJRU_ ‖ endeþ _W_ ‖ n(e)utri _O_ 10 mel fel...

4--6 _f. T_ 4 _absatz nur U_ ‖ _zahl f. JOW_ ‖ In--on urs] in ur (!) on urs geendiaþ an n. _J_ ‖ ân--5 cynna _f. W_ ‖ an _aus_ on _R_ ‖ geend:að (i _rad._) _R_, -diað _F_ 5 þæt-...

18 nimende _J_, nymende _U_ ‖ ænne _DFHhJR_ 20 nimð _fast ganz weg H_ 21 getacnuncge _J_ ‖ getæl _FT, davor rasur von etwa 5 buchst. F_ 1 amans _auf r. D_ ‖ 2 þon (_wahrscheinli...

14. 15 imperfecto _U_ 15 þâ ðâ] þonne _W_ ‖ tæhte _v. ds. hd. über_ lærde _H_ ‖ (lytle) _R_ ‖ ǣr] lâr _C_, lar _U_ 16 do(ce)res _A_ ‖ þâ ðâ--doceret _f. H_ 16. 17 t̄ _W_ 17 et]...

Diues welig. locuples landspêdig. inops hafenlêas. pauper þearfa. egenus wædla. fur þêof. latro sceaða. profugus flŷma. exul ûtlaga. fidelis getrywe oððe gelêafful. infidelis un...

¶ and ealle þâs and ôðre þyllîce habbað langne _o_ on gebîgedum casum. ðrŷ hêr synd FEMININI GENERIS: _haec uxor_ #wîf, þe hæfð ceorl#, _huius uxoris_; _soror_ #swuster#, _arbor...

3 _kein absatz in den hss._ ‖ þ _von_ þa _zum teil weg H_ ‖ (ge)endunge _1. corr.? h_ ‖ adiecti|tiua _O_, -(i)ect- _h_ 4 þæt s. t. _f. T_ ‖ geytenlice (_ohne_ to) _J_ ‖ macaþ _J...

¶ þâs ôðre synd FEMININI GENERIS: _haec cuspis_ #þes sceft#, _huius cuspidis_; _cassis_ #helm#, _cassidis_ (is êac gecweden _cassida_, swâswâ 5 _gracilis_ #smæl# and _gracila_....

VI. Sume synd gecwedene DVBII GENERIS, þæt is, #twŷlîces cynnes#. hî bêoð gemêtte on bôcum hwîlon æfter werlîcum cynne, hwîlon æfter wîflîcum: _hic finis_ #þes ende# and eft _ha...

pl:uo _C_ ‖ reine _W_ ‖ pluui _alle ausser JT_ ‖ spu:o _O, der untere teil von_ sp _weg H_ 10 spete _J_ ‖ metu[o ic me] _W_ ‖ s _in_ þas _nachträglich eingefügt U_ 11 wurd _U_ ‖...

10 _kein absatz_ ‖ [sume beoþ] _W_ ‖ siondon _H_ ‖ symili- _U_ ‖ ða g. g. _gl. R, in d. z. T_ ‖ getacnað _J, erstes_ a _aus_ æ? _O_ ‖ licne _von_ ge- _auf r. D_ 11 sicuti f. swâ...

13 _keine überschrift JT, mitten in der zeile_ (_klein_) _W_ 14 _kein absatz TW_ ‖ inch(o)atiua _C_, inchotiua _W_ ‖ þ. is on. _gl. R, f. T_ ‖ onginnedlic _W_ 1 [f.--hit] _W_ ‖...

:essem (l _r_.) _C_ ‖ lectus _vor_ esses _u._ esset _f. C_ 14. 15 lectus esset] lectusset _O_ 15 electi _vor_ essemus _T_, lecti: (s _rad._) _C_ 16 lecti: (s _rad._) _C_ ‖ ulter...

Gyt synd syx PRAEPOSITIONES: _di_, _dis_, _re_, _se_, _am_, _con_: þâs sind gehâtene LOQVELARES. _loquela_ is #sprǣc#, and LOQVELARES synd #gesprǣcelîce#, forðan ðe ðâs six 15 P...

coco--176^1 eft _f. T_ ‖ ic s. _ü._ coquo _R_ ‖ cocxi _J_ ‖ coc(t)um (_2._ c _auf rad._ x) _C_ ‖ of] and of _O_ 1 côc _f. H_ ‖ eft _f. W_ ‖ on--2 gebæce] ic seoðe oððe ic báca _...

Gyt syndon sume geendunga tô êacan þisum getele: _huiusmodi_ #þus gerâd#, _huiusmodi homo_ #ðus gerâd man#, _huiusmodi homines_ #ðus gerâde men#; ealswâ tô FEMININVM and tô NEVT...

12 _überschrift f. HJW_ ‖ uerb _O_ ‖ _am rande v. sp. hd. noch_ passiuis _O_ 13 _kein absatz OR_ ‖ doceor _aus_ docear _H_ ‖ --14 _ü. f. T_ ‖ eam _H_ ‖ ceris _W_ ‖ _2. 3. sg. ü....

18 _kein absatz_ ‖ incolo _J_ ‖ ut _C_ ‖ cuman _J_, acumen _C_ 19 in _vor_ peregrinus _getilgt F_ ‖ per. æl. _f. C_ ‖ c. t. a. æ. _f. W_ 1 riptere _J_ ‖ l _an_ hype _nachträglic...

17 _kein absatz_ ‖ þæ:ra (ð _r._) _D_, þara _H_ ‖ dala _J, f. D_ ‖ [meta]plasmus _W_ ‖ þæt _usw. in d. z. R_ 18 awę(n)d _a. hd. H_ ‖ spræc: (e _rad._) _O_, spræce _J_ 18. 19 fæi...

10 _überschrift f. CJOW_ (_doch raum dafür gelassen J_) 11 _kein absatz JOW_ ‖ t. t. _f. W_ ‖ ecl- _W_ ‖ cyrce _CFJ_ 12 gegaderung _F_, gaderung _J_, gelaþung _C_, [igæderung] ł...