Part 48

Diues welig. locuples landspêdig. inops hafenlêas. pauper þearfa. egenus wædla. fur þêof. latro sceaða. profugus flŷma. exul ûtlaga. fidelis getrywe oððe gelêafful. infidelis ungetrêowe. felix gesǣlig. infelix ungesǣlig. contentiosus geflitful. iniuriosus têonful. piger sleac. inpiger unslâw. hebes dwǣs. parasitus lêas ôlæcere. augur wiglere. incantator galere. ueneficus unlybwyrhta. maleficus yfeldǣda. magus drŷ. phitonissa wicce. centurio hundredes ealdor. persecutor êhtere. telonarius tollere. bonus homo gôd mann. malus yfel. bonum gôd. malum yfel. dispendium ł damnum hŷnð. iactura lyre. commodum hŷð. res þing. anulus hring. armilla bêah. diadema kynehelm. capitium hæt. monile myne oððe swurbêah. spinther dalc oððe prêon. fibula oferfeng. uitta snôd. inauris êarprêon.

Indigena ł incola inlendisc. aduena ûtan cumen. peregrinus ælþêodig. colonus tilja. agricola æcermann. messor rîftere. messis gerîp. aceruus hrêac oððe hŷpe. aratrum sulh. uomer scer. culter cultor. iugum geoc. stimulus gâd. aculeus sticels. circus ł circulus wiððe. funis ł funiculus râp. doctor lârêow. magister magister. scriptor wrîtere. scriptura gewrit. epistola ǣrendgewrit. euangelium, id est bonum nuntium, godspel. quaternio cîne. planca spelt. diploma boga. enula pærl. pergamenum ł membranum bôcfel. sceda ł scedula ymele. penna feðer. graffium græf. pictor mêtere. pictura mêting. minium têafor. gluten lîm. sculptor grafere. sculptura græft. imago ł agalma anlîcnys. scalprum ł scalpellum græfsex. scola scôl. scolasticus scôlman. paedagogus cildra hyrde. discipulus leorningcniht. disciplina lâr oððe stêor. doctrina lâr.

Miser earming. caecus blind. claudus healt. mutus dumb. balbus stamur. blaessus wlips. surdus dêaf. debilis lama. luscus ł monoptalmus ânêgede. strabo scylêgede. lippus sûrêgede. mancus ânhynde. infirmus untrum. aeger ł aegrotus âdlig. paraclytus frôfergâst. paraliticus bedreda oððe sê ðe paralisin hæfð. leprosus hrêoflig oððe lîcðrôwere. lunaticus mônaðsêoc. daemoniacus dêofolsêoc. energuminus gewitsêoc. morbus âdl. pestis cwyld. amens ł demens gemyndlêas. rabidus ł insanus wôd. sanus hâl. rabies wôdnys. incolomis gesund. freneticus sê ðe ðurh slǣplêaste âwêt. frenesis sêo untrumnys. lethargus ł letargicus ungelimplîce slâpol. lethargia ungelimplîc slâpolnys. uigil wacol. uigilia wæcce. peruigil þurhwacol. pius ârfæst. impius ârlêas. iustus rihtwîs. iniustus unrihtwîs. famosus hlîsful. fama hlîsa. infamis unhlîsful. infamia unhlîsa. largus cystig. tenax fæsthafol oððe uncystig. frugi ł parcus spærhynde. auarus gîtsere. raptor rêafere. sagax ł gnarus glêaw. sapiens wîs. insipiens unwîs. prudens snotor. inprudens unsnotor. astutus pætig. stultus stunt. sottus sot. uerax sôðfæst. ueridicus sôðsagol. fallax ł mendax lêas. falsidicus unsôðsagol. testis gewita. testimonium gewitnys oððe gecŷðnys. sermo ł locutio sprǣc. cursor rynel. superbus môdig. superbia môdignys. humilis êadmôd. humilitas êadmôdnys.

Vita lîf. anima sâwul. spiritus gâst. mors dêað. yris ł arcus rênboga. tonitruum þunor. fulgor lîget. pluuia rên. nix snâw. grando hagol. gelu forst. glacies îs. aer lyft. uentus wind. aura hwiða oððe weder. nimbus scûr. procella storm. nubes wolcn. lux lêoht. tenebrae þêostru. flamma lîg. seculum woruld. dies dæg. nox niht. mane merigen. uesperum ǣfen. hora tîd. ebdomada wucu. mensis mônað. uer lencten. aestas sumor. autumnus hærfest. hiems winter. uernum tempus lenctentîd. uernalis dies lenctenlîc dæg. aestiuus dies sumorlîc dæg. autumnalis dies hærfestlîc dæg. hiemalis nox winterlîc niht. annus geâr. tempus tîma. hodie tô dæg. cras tô merigen. heri gyrstan dæg. nunc ł modo nû. sursum ûpp. deorsum nyðer. calor hǣte. frigus cŷle. feruor micel hǣte. cauma swôloð. siccitas drugoð oþðe hǣð. humor wǣta. sterilitas unwæstmbǣrnys. fertilitas wæstmbǣrnys. color bleoh. albus hwît. niger blac. ruber rêad. fuluus ł flauus geolu. uiridis grêne. uarius fâh. unius coloris ânes blêos. discolor mislîces blêos. forma hiw. fantasma gedwimor. umbra sceadu. creator scyppend. creatura gesceaft.

NOMINA AVIVM.

Auis ł uolatilis fugel. aquila earn. coruus hremn. miluus glida. accipiter hafoc. grus cran. ardea hrâhra. ciconia storc. merula þrostle. columba culfre. palumba wudeculfre. aneta ened. alcedo mǣw. pauo pâwa. olor ł cignus ylfette. rostrum bile. mergus ł mergulus scealfra. hirundo swalewe. passer spearewa oððe lytel fugel. turdus stær. ficus fina. auca gôs. anser gandra. gallus coc. gallina henn. coturnix erschenn. pullus cicen oððe brid oðþe fola. ouum ǣg. nidus nest. uespertilio hrêremûs. noctua ł strix ûle. falco ł capum wealhhafoc. turtur turtle. graculus hrôc. alauda lâuerce. parrax wrǣnna. apis bêo. fucus dræn. uespa wæps. bruchus ceafor. scabro hyrnette. scarabeus scernwibba. musca flêoge. cinomia hundes lûs. culex stût. scinifes gnæt.

NOMINA PISCIVM.

Piscis fisc. cetus hwæl. delfinus mereswŷn. ysicius ł salmo leax. mugilis ł mugil mêcefisc. taricus ł allec hærinc. mullus heardra. tructa truht. anguilla ǣl. fannus hreoche. rocea scealga. cancer crabba. polipos loppestre. ostrea ł ostreum ostre. muscula muxle. murena ł murenula merenæddre. luceus hacod. belua egeslîc nŷten on sǣ oððe on lande. concha scyll.

NOMINA FERARVM.

Fera wildêor. lupus wulf. leo lêo. linx gemenged hund and wulf. unicornis ânhyrne dêor (þæt dêor hæfð ǣnne horn bufan ðâm twâm êagum swâ strangne and swâ scearpne, þæt hê fyht wið ðone mycclan ylp and hine oft gewundað on ðǣre wambe ôð dêað. hê hâtte êac rinoceron and monoceron). griffes fiðerfôte fugel lêone gelîc on wæstme and earne gelîc on hêafde and on fiðerum: sê is swâ micel, þæt hê gewylt hors and menn. uulpes fox. taxo ł melus broc. equus hors. equa myre. asinus ł asina assa. camelus olfend. onager wilde assa. mulus mûl. elefas ylp. ursus bera. ursa hêo. simia apa. lutrius oter. fiber befor. feruncus mearð. mustela wesle. talpa wandewurpe. cattus ł murilegulus aut muriceps catt. hyricius ł erinacius îl. glis sisemûs. mus ł sorex mûs. uermis wyrm. lumbricus angeltwicce. ceruus heort. cerua hind. damma ł dammula dâ. hinnulus hindcealf. capreolus râhdêor. caprea rǣge. caper ł hircus bucca. caprea ł capella gât. haedus ticcen. lepus hara. porcus ł sus swŷn. scroffa sugu. aper ł uerres bâr. magalis bearh. porcellus fear. bos oxa. uacca ł bucula cû. uitulus cealf. iuuencus styrc. ouis sceâp. aries ramm. ueruex weðer. agnus lamb. pecus ł iumentum nŷten. animal ǣlc þing, ðe cucu byð. canis hund. molosus ryþþa. catulus hwelp. draco draca. uipera ł serpens ł anguis næddre. coluber snaca. rubeta tâdje. rana frogga. lacerta efete. stellio slâwyrm. locusta gærstapa. sanguissuga lǣce. limax snægel. testudo sê þe hæfð hûs. formica ǣmette. eruca mǣlsceafa. peduculus lûs. pulex flêa. cimex maðu. tinea moððe.

NOMINA HERBARVM.

Herba gærs oððe wyrt. allium lêac. dilla docca. libestica lufestice. febrefugia feferfugje. simphoniaca hennebelle. auadonia feltwyrt. aprotanum sûðerne wudu. sinitia grundeswelige. feniculum finol. anetum dile. electrum elehtre. malua hoclêaf. malua crispa simæringcwyrt. polipedium hremmes fôt. consolda dæges êage. solsequium solsece. slaregia slarege. adriaca galluc. ruta rûde. betonica sêo læsse bisceopwyrt. petrocilinum petersylige. costa cost. epicurium halswyrt. millefolium gearewe. tanicetum helde. saxifriga sundcorn. citsana fana. calamus ł canna ł arundo hrêod. papauer papig. absinthium wermôd. urtica netle. archangelica blindnetle. plantago wegbrǣde. quinquefolium fîflêafe. uinca perfince. marubium hârhûne. camicula argentille. fraga strêowberjan wisan. ciminum cymen. modera cicena mete. apium merce. lappa clâte oððe clifwyrt. helena horselene. sandix wâd. caula ł magudaris cawul. cresco cærse. menta minte. serpillum fille. artemesia mugcwyrt. saluia saluje. fel terrae ł centauria eorðgealla. ambrosia hindheolað. pionia. mandragora. pollegia hylwyrt oððe dweorge dwesle. organum organe. cardus þistel. hermodactula ł tidolosa crâwan lêac. pastinaca wealmoru. lilium lilje. rosa rose. uiola clǣfre. agrimonia gârclife. rafanum rædic. filex fearn. carex segc. iuncus ł scirpus risc.

NOMINA ARBORVM.

Arbor trêow. flos blôstm. cortex rind. folium lêaf. buxus box. fraxinus æsc. quercus ł ilex âc. taxus îw. corilus hæsel. fagus bôctrêow. alnus alr. laurus lawerbêam. malus apeldre. pinus pîntrêow. fructus wæstm. baculus stæf. uirga gyrd. uirgultum telgra. ramus bôh. glans æceren. granum cyrnel. radix wyrtruma. pirus pyrige. prunus plûmtrêow. ficus fîctrêow. ulcia holen. populus byrc. palma palmtwîga. sabina sauene. genesta brôm. cedrus cederbêam. cypressus næfð nǣnne engliscne naman. sentes þornas. frutex þŷfel. ramnus fyrs. spina þorn. uepres brêmelas. abies æps. olea ł oliua êlebêam. morus môrbêam. uitis wîntrêow. salix wîðig. silua wudu. lignum âhêawen trêow. ligna drige wudu. truncus stoc. stirps styb. nemus ł saltus holt. desertum ł heremus wêsten. uia weg. semita pæð. inuium bûtan wege. iter sîðfæt. patria êþel. prouincia ł paga scŷr. mons dûn. collis hyll oððe beorh. uallis dene. foenum hîg oþþe gærs. ager æcer. seges âsâwen æcer. campus feld. pascua læsa. pons brygc. uadum ford. pratum mǣd. aqua wæter. gutta ł stilla dropa. stagnum mere. amnis êa. flumen ł fluuius flôd. ripa stæþ. litus sǣstrand. alueus strêam. torrens burna. riuus rið. fons wyll. arena sandceosol. gurges wǣl. uiuarium fiscpôl. puteus pytt. lacus sêað. latex burna oððe brôc.

NOMINA DOMORVM.

Domus hûs. templum tempel. ecclesia cyrice oððe gelêafful gegæderung. angulus hyrne oððe heall. altare weofod. liber ł codex bôc ł uolumen bôc. littera stæf. folium lêaf. pagina tramet. arca scrîn. loculus cyst oþþe mŷderce. calix calic. patena hûseldisc. crux ł staurus rôd. candelabrum candelstæf. cathedra bisceopsetl. fundamentum grundweall. pauimentum ł solum flôr. paries wâh. tectum þecen oððe hrôf. fenestra êhþyrl. hostium duru. hostiarius dureward. ianua ł ualua get. arcus ł fornix bîgels. columna swer. ianuarius getweard. clausura loc. clauis cǣg. clauus nægel. sera hæpse. chorus chor. gradus stæpe. indicatorium æstel. scabellum scamul. thus stôr. odor brǣð. thuribulum stôrcylle. legula sticca. regula regolsticca. lampas ł lucerna ł laterna lêohtfæt. lichinus blâcern. cereus tapor. cera wex. candela candel. munctorium îsentange. clocca belle. cloccarium ł lucar bellhûs. tintinnabulum litel belle. campana micel belle. uestis ł uestimentum rêaf ł indumentum rêaf. alba albe. casula mæssehacele. stola stole. superhumerale sculdorhrægel. planeta cæppe. manualis handlîn oðþe handbôc. cingulum ł zona ł cinctorium gyrdel. caliga ł ocrea hosa. fico sceô. calciamentum gescŷ. suptularis swiftlere. tractorium tîgel. flagrum ł flagellum swipu. uirga gyrd. dormitorium slǣpern. lectum ł lectulum bedd. stramentum beddingc. stragula wæstlingc. sagum hwîtel. puluinar pyle. sindo scŷte. fulcra eall bedrêaf. femoralia brêc. perizomata ł campestria wǣdbrêc. filum þrǣd. fimbria fnæd. cappa cæppe. pellicia pylce. colobium ł interulum syric. manica slŷf. cuculla cugle. pedula mêo. commissura clût. toral rocc. tela ł peplum web. linum flex. lana wull. globus cliwen. colus distæf. fusus spinl. textrinum opus tôwlîc weorc. latrina gang. trabes bêam. tignum ræfter. laquear fyrst. cleta hyrdel. cimbalum cimbal. refectorium bêoddern oððe gereordunghûs. tapeta sethrægel. matta meatte. mensa bêod oððe mŷse. discus disc. discifer discðên. minister þên. lardum spic. caseum cŷse. butyrum butere. ouum ǣg. sal sealt. panis hlâf. puls briw. olera wyrta. ceruisa ł celea ealu. uinum wîn. acetum eced. oleum êle. medo medu. ydromellum ł mulsum bêor. lac meolc. mustum must. sicera ǣlces cynnes gewringc bûton wîne ânum. manuterium ł mantele scêt. cultellus sex. artauus cnîf. uas fæt. poculum drencecuppe. anaphus hnæp. patera bledu. cibus mete ł esca. potus drenc. liquor wǣta. claustrum clauster. coquina cicene. cocus côc. ignis ł focus fŷr. flamma lîg. pruna glêd. andena brandîsen. titio brand. olla crocca. caccabus cytel. lebes hwer. caro flǣsc. ius broð. iutilis canis broðhund. fascinula âwul. comedia racu. daps sand. ferculum bǣrdisc. ueru spitu. assura bǣrde. sartago îsenpanne. frixorium hyrsting. coctio gesod. coctus gesoden oððe gebacen. frustum sticce. offa snǣd. mica cruma. uestiarium hrægelhûs. testamentum cwide. sigillum insegel. cellarium hêddern. cellerarius hordere. molendinum myln. mola cwyrnstân. mel hunig. uictus bîgleofa. pecunia feoh. nummus peningc. marsupium sêod. pistrinum bæcern. fornax ł clibanus ouen. pistor bæcestre. granum corn. farina melu. bratium mealt. acus syfeða. cribra ł cribellum syfe. furfures grytta. faex drosna. anfora sester. laguena bûc. dolium cyf. cupa tunne. utensilia andluman. suppellex yddisce. aula heall. triclinium bûr. solarium ûpflôr. turris stŷpel. cardo heorre. strigil ł strigilis horscamb. risus hlehter. laetus blîðe. tristis unrôt. maestus drêorig. famis hunger. abundantia ł copia genihtsumnys. laetitia blîs. tristitia unrôtnys. ieiunium fæsten. ieiunus fæstende. pinguis fǣtt. pinguedo fǣttnys. corpulentus þiccol. macer ł macilentus hlǣne. macies hlǣnnyss. grossus grêat. gracilis smæl. longus lang. breuis sceort. magnus mycel. paruus litel. fortis strang. inualidus unstrang. sollicitus carful. securus orsorh. cura caru. securitas orsorhnys. causa intinga. accusator wrêgere. excusator belâdjend. accusatio wrêging. excusatio belâdung. magnum ł multum mycel. nihil nâht. aliquid sum þing.

Sella sadol oððe setl. mento felt. ulcea gâran. scansile stîgerâp. corrigia ðwang. calcar spura. antela forðgyrd. postela æfterrǣp. falerae gerǣdu. frenum brîdel. capistrum hælftre. arma wǣpna. galea helm. lorica byrne. gladius ł machaera ł spata ł framea swurd. spatarius swurdbora. armiger wǣpnbora. bellum ł pugna gefeoht. signifer tâcnbora. lancea ł falarica spere. uictor sigefæst. uictoria sige. acies ecg. capulum hiltan. mucro swurdes ord oððe ôðres wǣpnes. sica litel swurd oððe handsex. hasta ł quiris sceaft. uagina scǣð. manubrium hæft. sagitta ł telum flâ. fustis sâgel. uectis steng. arcus boga. faretra cocer. scutum ł clipeus scyld. umbo randbêah. funda liðere. atrium cauertûn oððe inburh. fundibalum stæfliðere. ciuitas ceaster. porta portgeat. ciuis ceastergewara oððe portman. praeco bydel. oppidum fæsten. castellum wîc oððe litel port. urbs burh. urbanus burhwita. suburbanus sê ðe sit bûtan ðǣre byrig. carcer cweartern. oppidanus sê ðe on fæstene sit. uilla tûn. uillanus tûnmann. uillicus tûngerêfa. ortus orcerd. ortulanus orcerdwerd. pomerium æppeltûn. uiridiarium wyrtûn. horreum bern. saepes hege. fossa dîc. puteus pytt. praedium worðig. ferramentum tôl. securis æx. ascia adesa. terebrum nauegâr. terebro ic borige. foramen þyrl. uanga ł fossorium spadu. ligo becca. bipennis stânæx. palus pâl. serra snîd. falx sicol. falcastrum sîðe. acus nǣdl. subula ǣl. aurum gold. argentum seolfor. auricalcum goldmæstlingc. aes bræs. stagnum tin. plumbum lêad. uitrum glæs. ferrum îsen. electrum smylting. metallum ǣlces cynnes wecg. massa blôma oððe dâh. lapis ł petra stân. rima ł fissura cinu. marmor marmstân. saxum weorcstân. silex flint. gipsum spærstân. gemma gymstân. margarita meregrota. calx celcstân. aries ram. cimentum andweorc tô wealle. cimentarius wealwyrhta. rogus âd. iocus plega. locus stôw. omnis ǣlc. omne eall. totum eal. profanus mânful. exosus ł perosus andsǣte. callidus gêap. simulator hiwere. hipochrita lîccettere. adulator lyffetere. adulatio lyffetung. deceptor ł seductor bepǣcend. proditor ł traditor lǣwa. homicida manslaga. patricida fæderslaga. matricida môderslaga. fratricida brôðerslaga. parricida mǣgslaga. uulnus wund. cicatrix dolhswaðu. corpus lîc ǣgþer gê cuces mannes gê dêades. truncus hêafodlêas bodig. funus lîc oððe hrêaw. cadauer lîc oððe hold. feretrum bǣr. uiuus cucu. mortuus dêad. defunctus forðfaren. longaeuus langlîf. nobilis æðelboren. ignobilis unæþelboren. pretiosus dêorwurðe. uilis wâclîc. carus lêof. odiosus lâð.

Limen oferslege oððe þrexwold. sciffus læfel. urceus ceac. peluis wætermêle. plaustrum ł carrum wǣn. rota hweowul. currus ł basterna ł heseda cræt. stabulum fald oððe hûs be wege. caula loc. tugurium hulc. cella cyte. mausoleum ðrûh oððe ofergeweorc. monumentum ł sepulchrum byrigen. sarcofagum þrûh. elemosina ælmesse. donum ł datum gifu. munus lâc. uter bytt. flasco butruc. tentorium ł tabernaculum geteld. pretium wurð. corbis ł cofinus wylige oððe meoxberewe. sportella tǣnel. cartallum windel. calathus wearpfæt. pila pîlstoc oððe ðoðer. loquela sprǣc. uox stefn. sonus swêg. uerbum word. pecten camb. sapo sâpe. perna flicce. sagena sǣnett. follis bylig. malleus slecg. lima fêole. scorium sinder. forceps tange. carbo col. forfex sceâra. nouacula nægelseax. cos hwetstân. apricus locus hlêowstede. apricitas hlêowð. aedificium getimbrung. palatium kynelîc botl. basis syll. postis post. catena racentêah. compes ł cippus fôtcops. bogia juc oððe swurcops. manicae handcops. complex gegada. poena ł supplicium wîte. uincula ł ligamen bend. pellis fel. cutis ł corium hŷd. nebris næsc oððe herþa. mercenarius hŷrman. horologium dægmǣl. gnomon dægmǣles pîl. hospes cuma. hospitium gesthûs. hostis ł osor fêond. mansio wunung. thesaurus hord. gazofilacium mâðmhûs.

Edax ł glutto oferetol. ambro frec. gulosus gîfre. procax gemâh. procacitas gemâgnys. obstinatus ânwille. obstinantia ânwilnys. uerecundus sceamfæst. impudens unsceamfæst. pudicus sideful. inpudicus unsideful. interpres wealhstôd. reus scyldig. damnatus ł condemnatus fordêmed. peccator synful. peccatum synn. sceleratus ł facinorosus forscyldegod. scelus scyld. facinus ł culpa gylt. adulter forlîr. periurus forsworen. gibberosus ł strumosus hoferede. gibbus ł struma hofer. meretrix ł scorta myltestre. pelex cyfes.

Wê ne magan swâ þêah ealle naman âwrîtan nê furþon geþencan.

Errors and Inconsistencies: Text-Only Version

þė bêoð geâgnode: unexplained over-dot in original(s) of ðisum synd neutri generis: hoc pelagus þêos : missing I. Sêo forme geendung is on scortne a . on ðǣre anomalous space after a in original buffo id est, rubeta tâdje; punctuation unchanged: expected comma after buffo and rubeta hundtêontig. mille þûsend gæð ealswâ. printed as shown: error for “gǣð”? twegen mislîce casus and nâ mâ on gewunan: text has “mislice” o noster amice êalâ ðû ûre frêond text has “ealâ” o nostra soror êalâ ðû ûre swuster text has “êala” oððe ðâm, quos laudas? hwylce herast ðû? missing ? after “laudas” DE TEMPORE. text has “te tempore” ametur sŷ hê gelufod text has ametur, sŷ hê gelufod with comma utinam doceat êala gif hê tǣcð text unchanged: expected form “êalâ” DE VERBIS DEFECTIVIS. text has “aerbis” amplexor; sequor ic fylige text has amplexor. sequor pariter ambulant æt gædere hî gâð. text unchanged: expected form “ætgædere” in one word oððe sceal nerjan. final . invisible hîrêdes hlâford. materfamilias hîredes môdor inconsistent spelling unchanged cibus mete ł esca. text unchanged: MSS O and C have same word order

End of Project Gutenberg's Ælfrics Grammatik und Glossar, by Ælfric of Eynsham