Part 9
Gyt syndon sume geendunga tô êacan þisum getele: _huiusmodi_ #þus gerâd#, _huiusmodi homo_ #ðus gerâd man#, _huiusmodi homines_ #ðus gerâde men#; ealswâ tô FEMININVM and tô NEVTRVM. swâ gǣð _istiusmodi_ #swâ gerâd# 10 and _eiusmodi_ tô ǣlcum cynne and tô ǣlcum case. ealswâ _frugi_ #uncystig# oþþe #spærhynde#; _frugi homo_ #uncystig man#, _frugi hominis_ #uncystiges mannes#; _frugi mulier_ #uncystig wîf#, _frugi mulieris_ ET CETERA. [[75]] ealswâ _nequam_ #mânful# oððe #forcûð#: _hic et haec et hoc nequam_, _huius nequam_. þâs and ðyllîce synd INDECLINABILIA, þæt synd #undeclinjendlîce#.
7 _kein absatz_ ‖ beoþ _W_ ‖ geendunge _HT_, endunga _U_ ‖ ecan _F_, ecum _W_ ‖ þissum _JT_ ‖ getæle _FT_ 8 -modig _O_ ‖ ðus g. _in d. z. T_ ‖ gerââd _O_ ‖ huius (modi) _gl. W_ ‖ --9 _ü. f. T_ 9 huimodi (_abkürzung für_ us _wol nur verlöscht_) _H_ ‖ ð. g. men _f. W_ ‖ (ge)rade _H_ ‖ feminum _O_ 10 ealswa _H_ ‖ istimodi _zu_ istiusm. _gl. W_ 10. 11 swâ g. a. e. _f. W_ ‖ swa gerand (_und darüber_ ðus gerad _1. corr._) _F_, þus gerad _DH, hinter_ eiusmodi _T_ 11 eiusmodi _aus_ eiusdodi _H_ ‖ elcum _H_ ‖ cynne _auf r. U_ ‖ elcum _H_ ‖ casum _U, dahinter_ and tale _W_ ‖ ealswa--14 cetera _hinter_ 75^2 huius nequam _T_ 12 frugi--spærhynde _f. F_ ‖ úncysti _in d. z._ (_ebenso_ o. sp.) _T_, uncystig _mit unterpunctiertem_ un _O_ ‖ sper- _T_, -hende _U_, -hyrde _J_ ‖ _über_ frugi _v. a. hd._ #pruz# _F_ 13--14 _ü. f. T_ 13 un:cystig _D_ ‖ homines _HTU_, -is _aus_ -es _R_ ‖ un _von_ uncystiges _unterpunctiert O_ 14 un _von_ unc. _unterpunctiert O_ ‖ f. mulier(i)s (i _ü. rad._ r) _F, f. U_ 1 _mit_ Eall swa _absatz U_ ‖ also goþ _W_ ‖ manful--hoc nequam _am rand v. ds. hd. U_ ‖ _ü. in d. z. T_ ‖ forcuþ o. manful _J_ 2 and ðyllîce _f. T_ ‖ beoþ _W_ ‖ ind.--3 synd _f. W_ 3 þ. s. un. _f. T_ ‖ vndecliniendlic _W_
Ys êac tô witenne, þæt lêdene lârêowas macjað on sumum namum ACCVSSATIVVM on _im_: _haec uis_ #þêos miht#, 5 _hanc uim_; _haec tussis_ #ðes hwôsta#, _hanc tussim_; _haec Caribdis_ ân stânclûd on sǣ, _hanc Caribdim_; _haec syrtis_ #þes sandhricg#, _hanc syrtim_; _Tiberis_ hâtte sêo êa, þe yrnð be Rôme, _hanc Tiberim_; _Tigris_ ys ân êa and ânes cynnes dêor, _hanc Tigrim_. þâs naman and heora gelîcan 10 macjað ABLATIVVM on _i_. sume naman macjað heora ACCVSSATIVVM ǣgðer gê on _im_ gê on _em_: _puppis_ #stêorsetl#, _hanc puppim_ VEL _puppem_; _nauis_ #scip#, _hanc nauim_ VEL _nauem_; _clauis_ #cǣg#, _hanc clauim_ VEL _clauem_; _securis_ #æx#, _hanc securim_ VEL _securem_; _peluis_ #wætermêle#, _hanc 15 peluim_ VEL _peluem_; _turris_ #stŷpel#, _hanc turrim_ VEL _turrem_; and ðâs macjað heora ABLATIVVM on _e_ and _i_: _ab hac puppe_ VEL _puppi_ ET CETERA.
4 _kein absatz_ ‖ witanne _HJ_, witene _TW_ ‖ lareawas, lorþeawes _W_ 5 naman _TU_ ‖ ácu- _T_, -usa- _DHRT_, acusatiuum _aus_ voca- _W_ ‖ --6 _ü. f. TW_ 6 u(i)m _O_ ‖ hec _aus_ hoc _W_, nec (_urspr._ hec?) _H_ ‖ [tussis hanc tussim] _W_ ‖ haec C.--8 syrtim _f. T_ ‖ ec _in_ haec _auf r. U_ 7 ka- _DFhR_ ‖ _gl. R_ ‖ ân _f. W_ ‖ on sǣ hanc _f. W_ ‖ ka- _R_; -im _aus_ -in _O, aus_ -um? _U_, -in _h_ ‖ hæec _J_ ‖ si[rtis--8 ti]beris _W_ 8 sandricg _H_, -hrygc _J_ ‖ sirtim _H_ ‖ T. h. _ganz weg H_ ‖ tyberis _DhJRTU_ ‖ hatte--9 rome _in d. z. R_, on éá _W_ ‖ se _J_ 9 yrn _H_ ‖ tiberi:m (u _rad._) _O_, tyberim _DFHhJRTU_ ‖ tigr[is--e]a _W_ ‖ tygris _J_ ‖ _rasur hinter_ êâ _U_ 10 han _W_ ‖ _2._ i _in_ tigrim _aus_ u _rad. hO_, tygrim _J_, tigrum _W_ ‖ a. h. g. _f. T_ ‖ hyra _FhR_ 11 abl- _a. hd. aus_ obl- _F_ ‖ naman _f. H_ 12 acu- _HT_, -usa- _DHRTU_ ‖ _erstes_ gê _f. F_ ‖ em pu _auf r._ (_der erste ausradierte buchstabe_ g?) _O_ ‖ puppis--13 hanc _f. W_ ‖ --16 _ü. f. T_ 13 puppi:m _F_ ‖ nauis--hanc _f. W_ ‖ nauim] naum _O_ 15 æ _in_ æx _auf r.? h, über_ æx _von späterer hd._ hand _O_ ‖ i _in_ securim _aus_ (_ü. getilgtem O_) u _FO_ ‖ puluis _T_ 16 puluim _T_ ‖ pel:uem _O_, puluem _T_ 17 and--18 puppi _f. T_ ‖ ablatif _W_ ‖ and on i _J_ 18 puppe] puppem _H_ ‖ (ł) _a. hd. F_ ‖ pu(p)pi _a. hd. F_
[[4 ... lareawas, lorþeawes _W_ expected MS reference (D or T?) missing 7 ka- _DFhR_ ‖ _gl. R_ printed as shown: “Karybdis” as gloss only?]]
[[76]] DE PLVRALI GENITIVO.
Gif hwâm twŷnað be ðâm menigfealdan GENITIVO, þonne secge wê hêr scortlîce be þâm earfoðostan. _supplex_ #êadmôd# oððe #âloten# ys þrêora cynna: _horum et harum et horum supplicum_; _supplicium_ ys #wîte#. _artifex_ #cræftica#, 5 _horum artificum_ #þissera cræftycena#; _artificium_ is #cræft#. _iudex_ #dêma#, _horum iudicum_ #ðissera dêmena#; _iudicium_ is #dôm#. _parens_ #fæder# oððe #môdor#, _horum parentum_. _uigil_ #wacol#, _horum uigilum_. _memor_ #gemyndig#, _horum memorum_ #gemyndigra#. _fons_ #wyll#, 10 _fontium_. _mons_ #dûn#, _montium_. _frons_ #foreweard hêafod#, _frontium_. _pars_ #dǣl#, _partium_. _ars_ #cræft#, _artium_.
1 _überschrift f. JTW_ ‖ plurari _OU_ 2 timaþ _J_ ‖ ðan (þ-) _DFhO_ ‖ mænig- _HJRTUW_ ‖ -dam _U_ 3 þan _O_ ‖ -þestan _U_, r _aus e. a. D, darüber_ dificiliores _gl. W_ ‖ (s _ü. rasur v. a. hd._)uplex _F_ 4--77^11 _ü. in d. z. T_ ‖ alotyn _TU_ 5 supplic:um (i _rad._) _O_ ‖ (supplicium) _corr. U_ ‖ is wite _gl. R_ 5. 6 cræftca _DFHRW_ (t _auf r. R_), cræfta _J_ 6 horum _aus_ harum _H_ ‖ artifi::cum (ci _r._) _D_, artificium _T_ ‖ þ. cr. _f. W_ ‖ cræfticena _U_, cræftcena _DFHhR_, cræftena _J_, cræftigra _T_ ‖ artificum _JO_ 7 is cræft _gl. R_ ‖ is dema _gl. R_ ‖ iudicium (_zu_ -cum _hJ_) _hJT_ ‖ ð. d. _f. W_ 8 is dom _gl. R_ ‖ f. o. m. _gl. R_ ‖ ys fæder _U_ 9 uigilium _JT_ 10 gemyndigra _f. W_ ‖ well _D_, weall (_und darüber_ will _corr._) _U_ 11 foncium _W_ ‖ montium _aus_ moncium _W_ ‖ forewerd h. _J_, forheaued _W_ 12 frontium _vor ü. W_ ‖ ors _O_ ‖ _hinter_ cræft _noch_ ł wighus (wighus _unvollst. radiert_, ł _gelassen_) _J_
[[1 _überschrift f. JTW_ ‖ plurari _OU_ line number missing]]
¶ _arx_ #wîghûs#, _arcium_. _urbs_ #burh#, _urbium_. _hiems_ #winter#, _hiemum_. _princeps_ #ealdorman#, _principum_; _principium_ is #angyn#. _municeps_ #burhealdor#, _municipum_; _municipium_ 15 ys #burhscipe#. _collis_ #hyll# oððe #beorh#, _collium_. _follis_ #bylig#, _follium_. _caedes_ #sliht# oððe #slege#, _caedium_. [[77]] _aedes_ #botl#, _aedium_. _iuuenis_ #junglingc#, _iuuenum_. _panis_ #hlâf#, _panum_. _canis_ #hund#, _canum_. _uates_ #wîtega# oððe #sceop#, _uatum_. _ciuitas_ #ceaster#, _ciuitatium_; _probitas_ #gôdnyss#, _probitatium_; bûton sêo SINCOPA, þæt ys, sêo 4 #wanung#, þone _i_ oftêo, þæt sŷ gecweden _ciuitatum_, _probitatum_, _sanctitatum_ ET CETERA.
13 a. w. a. _f. J_ ‖ w _in_ wighus _a. hd. aus e. a. F_, wius _W_ ‖ artium _U_, arcuum _h_ ‖ urb:s _F_ ‖ byrh _T_ ‖ urbium _vor ü. W_ ‖ hiemps _FU_ ‖ winter _f. W, zweiter strich des_ n _abgerieben O_ 14 ealdor (_ohne_ man) _DH_ ‖ principum _f. OT_ ‖ principium _f. DH_ 15 is angin _gl. R_ ‖ _erstes_ r _in_ burhealdor _aus_ h _D_, is buruhalder _W_ ‖ muni(ci)pum _corr. v. a. hd. F, f. O_ 16 is b. _gl. R_ ‖ h. o. b. _gl. R_ ‖ collium _f. W_ 17 s. o. s. _gl. R_ ‖ slæge _J_ ‖ cedum _J, vor ü. W_ 1 bolt (_a. hd. zu_ botl _F_) _FU_, bold _hinter_ edium _W_ ‖ iuuenis _aus_ -es _O_ ‖ --2 canis _ü. f. W_ ‖ iunling _F_, -ling _DHJRTU_, -lincg _h_ 2. 3 w. o. scop _gl. R, hinter_ uatum _W_ 3 ceastre _J_ ‖ _letztes_ i _in_ ciuitatium _auf r. a. hd. F_, ciuitatum (_aus_ -ium _R_) _HhRTU_, tatum _vor ü. W_ 4 gôdnyss--6 probitatum _f. DH_ ‖ probitatum (_aus_ -ium _R_) _hRTU_, tatum _vor ü. W, letztes_ i _a. hd. auf r.? F_ ‖ buton--6 probitatum _f. T_ ‖ butan _J_ ‖ syncopa _R_ ‖ þæt _usw. in der zeile R_ 5 wunung _O_ ‖ sŷ] is _J_, beo _W_ ‖ ciuitatem _h_ 5. 6 probatiuum _U_ 6 sanctitas _vor_ sanctitatum _T_ ‖ sanctitatum _aus_ -em _a. hd. F_ ‖
¶ _hae uires_ #þâs mægnu#, _harum uirium_. _hi et hae tres et haec tria_, _horum et harum et horum trium_ #ðissera þrêora#. _hi et hae plures_ #mâ# _et haec pluria_, _horum et harum et horum plurium_. _lis_ #geflit#, _litium_ #geflita#. _hic et haec dis_ #welig#, _ditium_. 10 _nox_ #niht#, _noctium_. _uox_ #stemn#, _uocum_. _consul_ #dêma#, _consulum_. _dux_ #heretoga#, _ducum_. _nux_ #hnutu#, _nucum_. _caput_ #hêafod#, _capitum_. _pes_ #fôt#, _pedum_. _ales_ #fugel#, _alitum_. _bos_ #oxa#, _boum_. þurh ðâs ðû miht þâra ôðra GENITIVVM understandan. 15
haec _U_ ‖ þæs _U_, þes _J, f. W_ 7 harum _aus_ horum _und_ a _noch über_ a _J_ 8 ð. þ. _f. W_ ‖ res _von_ plures _und_ ma _auf r. v. a. hd. F_ 9 ma _gl. h, f. J_ ‖ i _in_ pluria (_v. a. hd.?_) _auf r. F_, plura _JU_ ‖ haru _T_ ‖ pluri:um (m _rad._) _F_ 10 geflita _f. TW_ ‖ (hec) _W_ ‖ dis ditis _W_ ‖ we _von_ welig _ganz_, lig _z. t. weg H_, selig _T_ 11 niht _f. TW_ ‖ nocxium _T_ ‖ stemn _f. TW_ 12 heretoga--13 _ü. f. T_ ‖ h.] latteouwe ł hereteowe (w _undeutlich_) _h._ ducum _W_ ‖ duc:um (t _rad._) _F_ ‖ nux nucis [nuc]um _W_ ‖ hnutu _f. W_ ‖ _zweites_ u _in_ nucum _aus e. a. D_ 13 capud _J_, t _auf r. U_ 13--14 _ü. f. W_ 13 fugol _J_ 14 [bos b. þ. þeo]s þu _W_ ‖ bos--ðâs] ðus _T_ ‖ ðâs] þa _U_ ‖ þæra (ð-) _alle ausser O_ 15 geniti[uum understonden] _W_ ‖ under standen _U_
[[78]] DE QVARTA DECLINATIONE.
QVARTA DECLINATIO HABET TERMINATIONES DVAS #sêo fêorðe declinung hæfð twâ geendunga#, _us_ and _u_. on _us_ geendjað MASCVLINA NOMINA, and on _u_ befeallað NEVTRA. þêos declinung gǣð þus: NOMINATIVO _hic sensus_ 5 #þis andgyt#, GENITIVO _huius sensus_ #ðises andgytes#, DATIVO _huic sensui_ #þisum andgyte#, ACCVSATIVO _hunc sensum_ #þis andgyt#, VOCATIVO _o sensus_ #êalâ ðû andgyt#, ABLATIVO _ab hoc sensu_ #fram ðisum andgyte#; ET PLVRALITER NOMINATIVO _hi sensus_ #ðâs andgytu#, GENITIVO 10 _horum sensuum_ #ðissera andgyta#, DATIVO _his sensibus_ #þisum andgytum#, ACCVSATIVO _hos sensus_ #þâs andgytu#, VOCATIVO _o sensus_ #êalâ gê andgytu#, ABLATIVO _ab his sensibus_ #fram ðisum andgytum#.
1 _überschrift f. JW_ ‖ quarta] .IIII. _HU_ ‖ uarta _W_ 2 declinatio:: (ne _rad._) _H_ ‖ sêo--3 geendunga _f. T_ 3 [de]clinunge _W_ ‖ (h)æfð _H_ ‖ geendunge _H_, endunge _W_ 4 gendiað _U_, endeþ _W_ ‖ m[as]culina _W_ ‖ befallað _U_ 5 þes _O_ ‖ declinu[ng] _W_ ‖ þus _f. T_ 6--14 _ü. f. T_ 6 þis _f. W_ ‖ --8 _dem. vor gen. dat. acc. f. W_ ‖ huius _aus_ huic? _H_ ‖ --14 _ü. f. W_ ‖ þisses _J_ 7 i _in_ huic _aus_ n _O_ ‖ sens[ui] _W_ ‖ þissum _J_ ‖ acu- _F_, -ussa- _FhU_ 8 o sus _W_ ‖ ealla _R_ 9 adgyt _U_ ‖ ablatiuo--andgyte (_von ds. hd.?_) _mit anderer dinte am rande doppelt_ (_sowol rechts, wie links_) _nachgetragen U_ ‖ ablactiuo _J_ ‖ su _W_ ‖ þissum _J_ 10 nominatiuum _F_, noment͛ ( ͛ _von a. hd._) _O_ ‖ [hi] _W_ 10. 11 geniter _J_, genont͛ ( ͛ _von a. hd_) _O, f. W_ 11 sens(u)um _a. hd. F_, sensum _O_ ‖ andgitu _F_ ‖ dater _J_, dater͛ ( ͛ _von a. hd._) _O_ ‖ hi(s) _U_, hi _h, f. W_ 12 þissum _J_ ‖ acu- _FT_, accusater _J_ 13 andgyta _U_ ‖ uocater _J_ ‖ sens[us] _W_ ‖ ablater _J_ 14 þissum _J_ ‖
[[10 nominatiuum _F_, noment͛ ( ͛ _von a. hd._) _O_ The two ͛ look different but seem to be intended for the same symbol.]]
¶ ealswâ gâð ðâs: _hic casus_ #hryre# oþþe #declinung#, _huius casus_; 15 _risus_ #hlehter#, _cursus_ #ryne#, _sexus_ #werhâd# oððe #wîfhâd#, _nexus_ #cnotta#, _luxus_ #lust# oððe #gǣlsa#, _fluxus_ [[79]] #tôflôwednyss#, _ritus_ #gewuna#, _metus_ #ôga#, _impetus_ #onrǣs#, _fluctus_ #flôd# oððe #ŷð#, _actus_ #dǣd#, _fructus_ #wæstm#, _uictus_ #bîgleofa#, _uestitus_ #scrûd#, _habitus_ #gyrla#, _saltus_ #hlŷp# and #holt#, _exercitus_ #werod# oððe #here#, _uersus_ #fers#, _uisus_ #gesihð#, _auditus_ #hlyst#, _gustus_ #swæcc#, 5 _odoratus_ #stenc#, _tactus_ #hrepung#, _ictus_ #sweng#, _motus_ #styrung#, _affectus_ #gewilnung#, _effectus_ #fremmingc#, _monitus_ #mynegung#, _passus_ #stæpe#, _gradus_ #hâd# oððe #stæpe#, _lapsus_ #slide#, _usus_ #brîce# oððe #gewuna#, _potus_ #drenc#, _portus_ #hŷð#, _artus_ #liþ#, _arcus_ #boga#, _lacus_ #sêað#, 10 _acus_ #nǣdl#, _sinus_ #bôsm#, _currus_ #cræt#, _uultus_ #andwlite#, _cultus_ #bîgeng# ET CETERA.
eala swa _U_ 15 gað _f. T_ ‖ ryre o. d. _in d. z. T, gl. R_ ‖ d[ecli]nung _W_ 16 r. hl. cursus (_aus_ -ur) _ü. d. z. 1. corr. F_ ‖ hlehter _f. TW_ ‖ hryne _HJ, f. T_ ‖ _von_ werhâd _bis auf weiteres ü., soweit vorhanden, gl. T_ ‖ oððe] ł _gl. T_ 16. 17 wifh(od) _W_, w _beim einbinden weggeschnitten T_ ‖ (nexus) _gl.? U_ ‖ lu(x)us _aus_ lusus _J, darüber_ uoluptas _gl. U_ ‖ o. g. _f. T_ ‖ _am rande_ galnisse _gl. U_ 1 toflowendnyss _h_, to flow(ed _am rande_)nyssa _T_, -nysse _U_, -n[esse] _W_ ‖ ritus] artus _T_ ‖ īpetus _W_ 2 flôd o. ŷð _f. T, gl. R_ ‖ flo[d ł] _W_ ‖ hyð _F_ ‖ accus _im text u._ tus _darüber gl. W_ ‖ dǣd _f. W_ ‖ wæsm _H_ 3 bileofa _T_ ‖ uestis _W_ ‖ scru[d ha]bitus _W_ ‖ scr(v)d _aus_ scrod _a. hd. F_ ‖ gyrla _f. T_ ‖ saltas _J_ 4 hlep _DH_ ‖ and holt _f. T_ ‖ and] oððe _J_ ‖ here oððe werod _J, gl. R_ ‖ werod oððe _f. T_ ‖ her[e--7 fremmin]g _W_ 5 uers _DFHhJR_ (_gegen OU_), _f. T_ ‖ --6 hrepung _ü. f. T_ ‖ swæc _DFHhRU_, spæt (!) _J_ 6 repung _H_ ‖ swenc _J_ 7 styrung _f. T_ ‖ uoluntas _ü._ affectus _gl. U_ ‖ frymming _D_, fremming _alle andern_ (_aus_ fremung _1. corr. h_) _ausser O_ 8 muneg[unge pas]sus _W_ ‖ mynegung _f. T_ ‖ stepe _FT_ 8. 9 h. o. st. _gl. R_, hadstepe (oððe _f._) _T_ 9 [br. o.] _W, f. T_ ‖ wuna _F_ 10 drenc _f. TW_ ‖ yð _J_ ‖ la[cus seaþ] _W_ 11 neadl _J_, neld _T_, nelde _W_ ‖ cræt] cræft _F_, kert _W_ 11. 12 andwlit[e cultus] _W_ ‖ andwlitæ _U, f. T_ 12 biggeng _FR_, biggenc _J, f. T_
Ðâs ôðre synd FEMININI GENERIS: _haec manus_ #þêos hand#, _huius manus_, _huic manui_, _hanc manum_, _o manus_, _ab hac manu_; ET PLVRALITER _hae manus_, _harum manuum_, 15 _his manibus_, _has manus_, _o manus_, _ab his manibus_. ealswâ gâð þâs: _haec anus_ #ðis ealde wîf#, _porticus_ #portic#, _socrus_ #sweger#, _nurus_ #snoru#, _tribus_ #mǣgð#, _domus_ #hûs#.
13 _kein absatz_ ‖ beoþ _W_ ‖ femini _O_ 13. 14 þ. h. _f. TW_ 14 _punct unter_ i _von_ huic _wol zufällig O_ ‖ [manui] _W_ 15 [manuum] _W_ 17 þ[eos--ðis] _W_ ‖ ealda _J_ ‖ icus _von_ porticus _z. t. weg H_ 18 s _von_ socrus _auf rad._ sw _h_ ‖ swegr _DFHhRU_, swe(g)r _J_, swer _W_ ‖ snora _T_ ‖ tr[ibus mæiþ] _W_
[[80]] Þâs ôðre synd NEVTRI GENERIS and INDECLINABILIA, þæt is, #undeclinjendlîce#: _hoc cornu_ #þes horn#, _hoc tonitru_ #þes ðunor#. nabbað þâs naman nâ ôðre gebîgednysse on ânfealdum getele, ac þes ân CASVS bið gecweden for eallum ðâm ôðrum ðus: _hoc cornu_, _huius cornu_, 5 _huic cornu_, _hoc cornu_, _o cornu_, _ab hoc cornu_; on menigfealdum getele hîg habbað sume CASVS: _haec cornua_, _horum cornuum_, _his cornibus_, _haec cornua_, _o cornua_, _ab his cornibus_. ealswâ gǣð _hoc genu_ #þis cnêow# ET PLVRALITER _haec genua_; _hoc gelu_ #þes forst#, _ueru_ #spitu#, _specu_ 10 #scræf#, _pecu_ #nŷten#, _testu_ #crocscerd#, _penu_ #hêddern# ET CETERA, ac hî âteorjað sume on menigfealdum getele. syndon êac gecwedene _hic cornus_ #þes horn#, _hic tonitrus_ MASCVLINI GENERIS on ðissere declinunge. _pecu_ gǣþ êac on ôðre wîsan on ðǣre þriddan declinunge: _hoc pecus_, 15 _huius pecoris_ and _haec pecus_, _huius pecudis_; and _hoc testu_ þissere declinunge and _haec testa_ þǣre forman declinunge. ealswâ _specu_ and _penu_ gâð on manega wîsan and on mislîcum kynne.
1 _kein absatz_ ‖ beoþ _W_ ‖ and] et _JOU_ ‖ ind. þ. is _f. W_ ‖ -bila _F_ 1. 2 þ. is u. _in d. z. R, f. T_ ‖ þ. is _f. H_ 2 undeclinigendlice _aus_ -nagend- _D_, vndeclinendlic _W_, -lic _JU_ ‖ o _in_ hoc _aus_ e _O_ ‖ c[ornu--hoc] _W_ ‖ --3 _ü. f. T_ 3 þes _f. W_ ‖ þundr _U_ ‖ nâ] nane _JT_, non _W_ ‖ gebigend- _U_, ibeiȝed[nesse] _W_ 4 -fealldum _T_ ‖ getæle _FT_ ‖ case _W_ 5 þe[n] _W_ 6 mæn- _HJRU_, man- _T_ 7 getæle _FT_, itelo _W_ 8 orum _von_ horum _auf r. U_ ‖ his _sehr verblasst W_ ‖ [cornibus] _W_ ‖ hęc cornuua _T_ 9 corni[bus--et] _W_ ‖ gað _h_, gaþ _J_, gað þas _U_ ‖ þ. c. _f. T_ ‖ cnow _F_ 10 [hoc gelu--11 scre]f _W_ ‖ haec gelu _J_ ‖ þes forst] #geleþe# _T_ ‖ specu] spetu _U_ 11 scræf (_v. a. hd.?_) _aus_ stæf _F_, stæf _U_ ‖ tæstu _O_ ‖ crocsceard _DHRU_, -scærd _J_, sc _auf r. O_] #test# _T_ ‖ hêddern] #celier# _T_ 12 [ac h]eo _W_ ‖ âteorjað--19 kynne] beoð. sume. Indeclinabilia _T_ ‖ mænig- _JR_ ‖ getæle _F_ 13 beoþ _W_ ‖ [hic c]ornus _W_ ‖ þ. h. _f. W_ 14 declinung _W_ ‖ [p]ecu _W_ 15 wison _DFRU_ ‖ ære _von_ þære _auf r. U_ ‖ [pecu]s _W_ 16 haec] hoc _U_ ‖ hu. p.] cudis _W_ ‖ and _vor_ hoc] et _JU_ 17 þissere--18 _1._ on (þissere _am rande_, decl.--decl. _auf r., das übrige als 27. zeile_) _corr. R_ ‖ þissera _U_ ‖ declinun[ge and] _W_ ‖ and haec--decl. _f. J_ ‖ and _vor_ haec] et _U_ ‖ þæra _U_, þere _H_ 18 specu] pecu _H_ ‖ gæð _U_ ‖ [on m]ore (?) _W_ ‖ on _vor_ misl. _f. U_ 19 mistliche _W_ ‖ cynne _DFHJRU_, cunne _W_
[[81]] _Arcus_ #boga# and _artus_ #lið# and _partus_ #geêacnung# healdaþ þone _u_ fæste on menigfealdum DATIVO and ABLATIVO: _arcubus_ #bogum#, _artubus_ #liðum#, _partubus_ #geêacnungum#, for ðâm gesceâde, þæt hîg nǣron gelîce _arcibus_ #wîghûsum#, _artibus_ #cræftum#, _partibus_ #dǣlum#. 5 êac sume ôðre healdað þone _u_ on ðâm foresǣdum casum bûtan intingan: _portubus_ #hŷðum#, _tribubus_ #mǣgðum#, _lacubus_ #sêaðum# ET CETERA.
1 _kein absatz_ ‖ boga _f. TW_ ‖ lið _f. T_ ‖ and _vor_ partus _f. H_ ‖ par[tus] _W_ ‖ geeacnunge _U_, eacnung _H_, ecnung _W_, byrd _T_ 2 mænig- _JR_, manig- _T_, mænifealdan _H, dahinter_ itele _W_ ‖ da[tiuo] _W_ ‖ and] et _J, f. T_ 3 ablactiuo _J, f. T_ ‖ _nom. sg. vor dat. pl. W_ ‖ --8 _ü. f. T_ ‖ --4 _ü. f. W_ ‖ l.] þiþum _U_ 4 um _in_ geeac. _nachtr. v. ds. hd.? h_ ‖ [for þ]en _W_ ‖ ðan _h_, þan _U_ ‖ æ _in_ næron _zu_ e _F_ 5 arcibus] artibus _U_ ‖ wihuse _W_ ‖ [creft]um _W_ 6 êac--7 intingan _f. T_ ‖ þon̄ _J_ ‖ ðâm] þa _JU_ ‖ [for]e seide casen _W_ 7 buton _hU_ ‖ portabus _J_, eft partubus _T_ ‖ tribus(bus) _v. ds. hd.? O_, tribus _W_, tribulus _J_ ‖ [mæiþ]um _W_
DE QVINTA DECLINATIONE.
QVINTA DECLINATIO HABET VNAM TERMINATIONEM IN ES PRODVCTAM 10 #sêo fîfte declinung hæfð âne geendunge on langne# _es_, and synd ealle FEMININI GENERIS bûton ânum, þe ys ǣgðres cynnes on ânfealdum getele and on menigfealdum getele ys MASCVLINI GENERIS: _hic VEL haec dies_ #ðes dæg#, and ân of ðâm gefêged ys MASCVLINI GENERIS: 15 _hic meridies_ #þes middæg#. þêos declinung gǣð þus: NOMINATIVO _hic VEL haec dies_ #þes dæg#, GENITIVO _huius [[82]] diei_ #þises dæges#, DATIVO _huic diei_ #ðisum dæge#, ACCVSATIVO _hunc_ VEL _hanc diem_ #þisne dæg#, VOCATIVO _o dies_ #êalâ ðû dæg#, ABLATIVO _ab hoc_ VEL _ab hac die_ #fram ðisum dæge#; ET PLVRALITER NOMINATIVO _hi dies_ #þâs dagas#, GENITIVO _horum dierum_ #þissera daga#, 5 DATIVO _his diebus_ #ðisum dagum#, ACCVSATIVO _hos dies_ #þâs dagas#, VOCATIVO _o dies_ #êalâ gê dagas#, ABLATIVO _ab his diebus_ #fram ðisum dagum#.
9 de _f. DHJO_ ‖ quinta] v. _U, f. J_ ‖ decl. _f. DHJW_ 10 [quint]a _W_ ‖ [prod.--15 m]asculini _W_ (_doch von den ersten wörtern die oberen spitzen erhalten_) 11 sêo--12 es _f. T_ ‖ anæ _H_ 12 femini _O_ ‖ butan _J_ 13 þe] se _OU_ ‖ getæle _FT_ ‖ and--14 getele _f. JOU, doch vor_ ys _mit a. dinte_ (_aber v. ds. hd.?_) _ü. d. z._ he _nachgetragen O_ ‖ mænig- _H_, manig- _T_ 14 getæle _FT, f. DH_ ‖ uel] et _U_ 15--82^8 _ü. f. T_ ‖ (an) _D, f. OW_ 15 ifeiȝede _W_ 15. 16 masculi[ni g. hic m]eridies _W_ 16 me _von_ meridies _ganz_, ri _z. t. weg H_ ‖ --82^8 _ü. f. W_ 17 [h. u. h. di]es _W_ ‖ hic _f. O_ ‖ (haec) _U_ ‖ þes _f. O_ ‖ geniter _J, f. W_ 1--7 _der casus nur beim nom. pl. bezeichnet W_ ‖ þisses _J_ ‖ dater _J_, dat:: _O_ ‖ h(u)ic _H_ ‖ þissum _J_ 2 acu- _F_, -ussa- _Fh_, accusater _J_ ‖ uel] et _U_ ‖ uocater _J_ 3 ablater _J_ ‖ uel] et _U_ ‖ [hac die et plura]liter _W_ 4 þissum _J_ ‖ nomen _F_, nominater _J_ ‖ hi: _R_ 5--8 _ü. f. DH_ 5 genit̄: (i _r._) _D_, geniter _J_ 6 dater _J_, dati: (i _aus_ e _radiert?_) _O_ ‖ þissum _J_ ‖ acu- _Fh_, -ussa- _FR_, accusater _J_ 7 uocater _J_ ‖ ablater _J_ 8 ab _f. H_ 8. 9 [diebus all]e oþre _W_ 8 þissum _J_
[[9 ... decl. _f. DHJW_ text has “decl.]”]]
Ealle ôðre naman þissere declinunge syndon FEMININI GENERIS; _haec facies_ #ðêos ansŷn#, _haec species_ #þêos 10 wlitu#, _acies_ #egc# oððe #scearpnys#, _requies_ #rest#, _progenies_ #ofspringc#, _series_ #endebyrdnyss#, _pernicies_ #cwelmbǣrnyss#, _rabies_ #wôdnys#, _glacies_ #îs#, _canicies_ #hârung#, _effigies_ #hiw# oððe #anlîcnys#, _esuries_ #hungor#, _macies_ #hlǣnnys#, _ingluuies_ #oferǣt#, _caessaries_ #feax#. þrŷ 15 naman of ðisum gâð on twâ wîsan: _duricies_ and _duritia_ #heardnys#, _mollicies_ and _mollitia_ #hnescnys#, _materies_ and _materia_ #antimber#. _fides_ #gelêafa#; _res_ #þing#; _spes_ [[83]] #hiht# ET CETERA. ac hî âteorjað sume on menigfealdum getele.
9 _kein absatz_ ‖ ealla _HJ_ ‖ beoþ _W_ ‖ femini _O_ 10 _dem. f. vor ü. W_ ‖ ð. a. _f. T_ ‖ [onsene] _W_ 10. 11 þ. w. _f. T_ 11 acies] ac icies _T_ ‖ ecg _DFhRTU_ ‖ o. sc. _f. T_ ‖ rest _f. TW_ 12 progeniges _F_ ‖ ofsprincg _R_, -ng _DFHhU_, -nge _J, f. T_, [of.] _W_ ‖ endeberdnyss _DH_, -burnesse _W_ ‖ pernicies--13 îs _f. W_ ‖ pernic(i)es _a. hd. F_ 13 cwælmbærnys _U_, clelbyrdnys _T_ ‖ canic(i)es _a. hd. F_ 14 [ł anlicn]esse _W, f. T_ ‖ andlicnyss _U_ 15 hælnnys _T_ ‖ :oferæt (h _rad._) _F_, ofer. ǣt _O_, oferǣte _U_, oueræt _T_ ‖ [c. f. þ]reo _W_ ‖ cesaries _JU_ ‖ þréó _T_ 16 þissum _J_ ‖ twam _h_ ‖ wison _DH_ ‖ durici[es a. dur]itia _W_ ‖ and] et _J_ ‖ dur(i)tia _h_, -cia _T_ 17 heardnyss _gl. ü._ duricies _R_, d _von a. hd. F, f. TW_ ‖ mollic(i)es _a. hd. F_ ‖ and] et _J_ ‖ mollicia (a _a. hd. auf r. U_) _JU_ ‖ hnescnyss _gl. ü._ mollicies _R, f. W_ ‖ marie|rięs _zu_ ma|terięs _v. a. hd. O_ 18 et _J_ ‖ antim[ber fid]es _W_ ‖ fides and fiducia _U_ ‖ --83^1 _ü. f. T_ ‖ þincg _R_, -gc _J_ 1 ateriað _J_ ‖ sum[me on] _W_ ‖ mænig- _JR_, manig- _T_ 2 getæle _FT_
DE NVMERO.
NVMERVS is #getel#, SINGVLARIS ET PLVRALIS #ânfeald oððe menigfeald#. ânfeald getel ys on ânum: _homo_ 5 #ân mann#. menigfeald getel ys _homines_ #menn#. and ealle ðâ eahta PARTES habbað þâs twâ getel: witodlîce âgene naman habbað ânfeald getel and nabbað menigfeald. êac sunne and môna sindon ânfealdes geteles. sindon êac manega ôðre naman, þe æfter lêdensprǣce 10 nabbað menigfeald getel: MASCVLINI GENERIS þâs: _sanguis_ #blôd# (ac swâ ðêah on hâlgum bôcum wê rǣdað _uirum sanguinum_), _puluis_ #dûst#, _fumus_ #smîc#, _fimus_ #scern#, _limus_ #lâm#; GENERIS FEMININI: _pax_ #sybb#, _lux_ #lêoht#, _pix_ #pic#, _fames_ #hungor#, _sitis_ #ðurst#, _labes_ #âwyrdnyss#, 15 _tabes_ #wyrms#, _humus_ #molde#; GENERIS NEVTRI: _coenum_ #meox#, _foenum_ #strêw#, _lutum_ #fenn#, _aeuum_ #êcnys#, [[84]] _penum_ #hêddern#, _uulgus_ #ceorlfolc#, _pelagus_ #wîdsǣ#, _uirus_ #wyrms#. and ǣlc þǣra ðinga, þe man wihð on wǣgan oððe met on fate, næfð heora nân menigfeald getel, ðêah ðe sume menn be heora âgenum dôme hî âwendað menigfealdlîce þus cweðende: _frumenta_ #hwǣtas#, 5 _ordea_ #beras#, _fabae_ #bêana#, _pisae_ #pisan#, _uina_ #fela wîn#, _mella_ #fela hunig# ET CETERA.