Part 3
VI. Sume synd gecwedene DVBII GENERIS, þæt is, #twŷlîces cynnes#. hî bêoð gemêtte on bôcum hwîlon æfter werlîcum cynne, hwîlon æfter wîflîcum: _hic finis_ #þes ende# and eft _haec finis_; _hic silex_ #þes flint# and [[20]] eft _haec silex_; _hic margo_ #ðes ôfer# and eft _haec margo_; ET CETERA.
16 _kein absatz FHhORT, zweifelhaft D_ ‖ VI _f. OT_ ‖ gecwedene--20^3 s. synd _f. DH_ ‖ þæt--18 wîflîcum _f. T_ 17 twelices _U_ ‖ ge _von_ gemette _ü. d. z. O_ ‖ hwilum _R_ 18 hwilum _R_ ‖ swa swa is _vor_ hic _T_ 19 þ. e. _f. T_ ‖ _erstes_ and _f. OU_ ‖ þ. f. and _f. T_
1 ðes _f. T_ ‖ ouer _gl. T_ ‖ oððe url _über_ ofer _und_ þes url _hinter_ hec margo _am rande 2. gl. F_ ‖ eft _f. T_ 3 _kein absatz FhRT_ ‖ VII _f. OT_
VII. Sume synd MOBILIA, þæt synd #âwendendlîce#, forðan ðe hî bêoð âwende fram cynne tô cynne: _hic sanctus_ #ðes hâlga#, _haec sancta_ #þêos hâlige#, _hoc 5 sanctum_ #ðis hâlige#; ealswâ _iustus_ #rihtwîs#, _iusta_, _iustum_; _bonus_ #gôd#, _bona_, _bonum_; ET CETERA. _filius_ #sunu#, _filia_ #dohtor#.
3. 4 þæt--tô cynne _f. T_ 4 awended- _DHU_ ‖ forþā _R_ 4 swâ swâ is _vor_ hic _T_ 5--6 _ü. f. T_ 6 ealswâ _f. T_ ‖ s _von_ iusta _von a. hd. O_ 7 bonus--13 môddrje _f. T_ 7 suna _R_ 8 dohter _H_
VIII. Sume synd MOBILIA, þæt synd #âwendendlîce#, on gecynde and on getâcnunge, nâ on stemne: _hic pater_ 10 #þes fæder#, _haec mater_ #ðêos môdor#; _frater_ #brôðor#, _soror_ #swustor#; _patruus_ #fædera#, _amita_ #faðu#; _auunculus_ #êam#, _matertera_ #môddrje#.
9 _kein absatz FHhR_ ‖ VIII _f. O_, VII _DH_ ‖ awended- _HU_ 11 þes] þæs _R_ ‖ þeos _nur z. t. erhalten H_ 12 swuster _DHhR_ ‖ patru:us _F_ 13 matertera _f. DH, aus_ -re _a. hd. O_ ‖ moddrige _HR_
VIIII. Oftost on trêowcynne bêoð ðâ trêowa getealde FEMININI GENERIS and se wæstm NEVTRI GENERIS: _haec pirus_ 15 #þêos pyrige#, _hoc pirum_ #sêo peru#; _haec malus_ #ðêos apuldre#, _hoc malum_ #se æppel#; _haec prunus_ #ðis plûmtrêow#, _hoc prunum_ #sêo plŷme#. ac hit ne bið swâ ðêah swâ be eallum trêowum: _haec buxus_ #þis boxtrêow#, _hoc buxum_ #forcorfen box#. 20
14 _kein absatz DFHhR_ ‖ IX _R, f. OT_, VIII _DH_ ‖ treowa _alle_ 15 femini _FO_ ‖ generis: _D_ ‖ and--generis _f. O_ ‖ se _aus_ sę _h_ ‖ nutri _U_ ‖ pyrus _U_ 16--20 _ü. f. T_ 16 þeos] þeo _DH_ ‖ and hoc _T_ 17 æppyl _U_ ‖ plunus _O_ 18 plume _R_ (_gegen DFHhOU_) ‖ ac--19 trêowum _f. T_ ‖ _mit_ ac _setzt J wider ein_ ‖ n(e) _aus_ na _h_ 19 trewum _J_ 20 boxum _O_, bixum _U_ ‖ forcoruen _FhR_
[[21]] INCIPIVNT QVINQVE DECLINATIONES NOMINVM.
OMNIA NOMINA QVIBVS LATINA VTITVR ELOQVENTIA, QVINQVE DECLINATIONIBVS INFLECTVNTVR #ealle naman, ðǣra ðe lêdensprǣc brîcð, bêoð gebîgede on fîf declinungum#. 5 sêo forme DECLINATIO, þæt is, sêo forme #declinung#, macað hire GENITIVVM on _ae_: _huius poetae_ #þises sceopes#. sêo ôðer DECLINATIO geendað hire GENITIVVM on langne _i_: _huius episcopi_ #þises bisceopes#. sêo ðridde DECLINATIO âwent hire GENITIVVM on scortne _is_: 10 _huius regis_ #þises cyninges#. sêo fêorðe DECLINATIO macað hire GENITIVVM on langne _us_: _huius exercitus_ #þises heres#. sêo fîfte DECLINATIO gebîgð hire GENITIVVM on _e_ and _i_ tôdǣledlîce: _huius rei_ #þises ðinges#.
1. 2 uis quinque declinationum hic ostenditur _J_, de de(cli)nationibus _T_ ‖ qu(i)nque _D_ ‖ nomnum _O_ 3 omna _J_ ‖ latiua _H_ ‖ utitur _über getilgtem_ uatū _F_ ‖ eloquia _H_ 4 ealle--6 decl. _in d. z. R_ ‖ ealla _H_ ‖ þara _J_ 5 (þe) _R_ ‖ -spræc: _hR_, -sprece _F_ ‖ gebégede _T_ ‖ of _JT_ 6 I. seo _U_ ‖ se forma _J_ ‖ pæt--7 declinung _f. T_ ‖ se _HU_ ‖ forma _H_ 7 geniti(u)um _O_, uum _auf r. F_ ‖ on _f. J, auf r. F_ 8 þ. sc. _f. T_ ‖ þisses _J_ ‖ se(o) oðer _H_, seoðer _h_, se oðer _O_, se oþer _R_, II. se oþer _U_ 9 iuum _in_ genitiuum _auf r. F_ ‖ langne _auf r. h_ ‖ þ. b. _f. T_ ‖ þisses _J_ 10 III. seo _U_ ‖ ðridda _T_ ‖ awend _U_ ‖ sceortne _DFhRU_, sceortre _J_ 11 reges _J_ ‖ þ. c. _f. T_ ‖ þisses _J_ ‖ ky- _DFHhR_, -ncges _R_, cynneges _J_ ‖ IIII. seo _U_ 12--13 _ü. f. T_ 12 þisses _J_ 13 V. seo _und absatz U_ ‖ fiftæ _T_ 14 and on i _JOT_ ‖ todælendlice _FH_ ‖ re:i (g _rad._) _FO_, regi _J_ ‖ _ü. f. T_ ‖ þisses _J_ ‖ þincges _R_, :: þinges (þ _auf rasur und_ ky _rad.?_) _F_, cinges _J_
Wê fôð nû gewislîcor on ðâ forman declinunge. 15 NOMINATIVO _hic citharista_ #ðes hearpere#, GENITIVO _huius citharistae_ #þises hearperes#, DATIVO _huic citharistae_ [[22]] #þisum hearpere#, ACCVSSATIVO _hunc citharistam_ #þisne hearpere#, VOCATIVO _o citharista_ #êalâ ðû hearpere#, ABLATIVO _ab hoc citharista_ #fram ðisum hearpere#; ET PLVRALITER #and menigfealdlîce# NOMINATIVO _hi citharistae_ #þâs hearperas#, GENITIVO _horum citharistarum_ #ðissera 5 hearpera#, DATIVO _his citharistis_ #ðisum hearperum#, ACCVSSATIVO _hos citharistas_ #þâs hearperas#, VOCATIVO _o citharistae_ #êalâ gê hearperas#, ABLATIVO _ab his citharistis_ #fram ðisum hearperum#.
15 _kein absatz in den hss._ ‖ declinatio _nach_ declinunge _und dann absatz U_ 16--22^8 _immer_ cyth- _DFHhR, bis nom. pl. einschliesslich U, mit ausnahme von gen. pl. T, nur nom. pl. O_ ‖ --22^3 hearpere _ü. f. T_ ‖ hearpore _R_ 17 þisses _J_ ‖ datiuo h. c. þ. hearpere _f. O_ ‖ t _in_ cytharistę _auf rad._ þ _h_ 1 þissum _J_ ‖ a(c)cu- _J_, acu- _T_, -usa- _DHhT_, -uo _aus_ -ua _h_ ‖ u _in_ hunc _aus_ a? _rad. O_ 2 uoc.--hearpere _f. h_ ‖ cyþarista _H_ 3 þissum _J_ 4 mænig- _HJRU_ ‖ hic (cy)tharistę _T_ 5--9 _ü. f. T_ ‖ cytharistarum _aus_ -staris _H_ ‖ ðisse _v._ ðissera _auf r. H_ 6 heapera _H_ ‖ þissum _J_ 7 acu- _Fh_ ‖ -usa- _ausser OR_ ‖ cytharistas _aus_ -tis _R_ 8 ea:la (l _rad.?_) _h_ 9 þissum _J_; ði _gz._, sum _z. t. weg H_
NOMINATIVVS ys #nemnjendlîc#: mid ðâm CASV wê nemnað 10 ealle ðing, swylce ðû cweðe: _hic homo equitat_ #þes man rît#. GENITIVVS is #gestrŷnendlîc# oððe #geâgnjendlîc#: mid þâm CASV byð geswutelod ǣlces ðinges gestrêon oþþe ǣhta: _huius hominis filius_ #þises mannes sunu# VEL _huius hominis equus_ #oððe ðises mannes hors#. 15 DATIVVS ys #forgyfendlîc#: mid ðâm CASV byð geswutelod ǣlces ðinges gifu: _huic homini do equum_ #ðisum men ic forgyfe hors#; _quid das mihi?_ #hwæt gyfst ðû mê?# _unum librum do tibi_ #âne bôc ic ðê gife#.
10 _kein absatz in hss._ ‖ nomi(na)tiuus _v. a. hd. F_, n. _aus_ -uo _rot corr. T_ ‖ is _auf r. U_ ‖ næmn- _H_, nemnigentlic _F_ ‖ casum _U_, case _J_ ‖ næm- _H_ 11 -niað _T_ ‖ þingc _J_ ‖ (h)omo _H_ 11. 12 _ü. f. T_ 12 hritt _J_ ‖ gestyn- _J_, -nedlic _U_ ‖ geahnigendlic _JT_ 13 beoþ _J_ ‖ þincges _FR_ 14--24^2 _ü. f. T_ ‖ 14. 15 þisses _J_ 16 -gef- _J_, -enlic _U_ ‖ casu _f. T_ 17 gyfe _H_ ‖ þissum _J_ 18 :::gife (for _wegradiert?_) _F_ ‖ michi _DT_ ‖ forgifst _J_ 19 gife þe _R_, forgife þe _J_
¶ ACCUSSATIVVS ys #wrêgendlîc#: mid ðâm CASV byð geswutelod, 20 hû men sprecað be ǣlcum þinge: _hunc hominem accuso_ #ðysne man ic wrêge#; _hunc hominem amo_ #þysne [[23]] man ic lufige#; _hanc rem apprehendi_ #þis ðing ic gelæhte#. VOCATIVVS ys #clypjendlîc# oððe #gecîgendlîc#: mid ðâm CASV wê clypjað tô ǣlcum ðinge: _o homo, ueni huc_ #êalâ ðû man, cum hider#; _o homo, loquere ad me_ #êalâ ðû man, sprec tô mê#; _o magister, doce 5 me aliquid_ #êalâ ðû lârêow, tǣce mê sum ðing#.
20 acu- _F_, -usa- _DHJTU_ ‖ ::wreg- _F_, gewreg- _U_ ‖ geswu(t)elod _rot corr. T_, -od _aus_ -ad _R_ 21 sprę- _T_ ‖ þingum _U_ 22 acu- _DFHhOR_ 1 anc _von_ hanc _auf r. U_, hunc _von a. hd. zu_ hanc _F_ ‖ appre(he)ndi _H_ ‖ þin(c)g _R_, þingc _J_ 2 clypiengendlic _T_ 3 ðincge _h_ ‖ omo _J_ 5 ðû _f. DH_ ‖ sprec to::to me _R_ 6 aliquit _O_ ‖ lârêow] magister _O, davor_ ::::: _F_ ‖ tæc me _doppelt_ (_das erste getilgt_) _J_ ‖ tæc _DFHJ_ ‖ þingc _J_
¶ ABLATIVVS ys #ætbrêdendlîc#: mid ðâm CASV byð geswutelod, swâ hwæt swâ wê ætbrêdað ôðrum oððe swâ hwæt swâ wê underfôð æt ôðrum oððe hwanon wê farað: _ab hoc homine pecuniam accepi_ #fram þisum men ic underfêng 10 feoh#; _ab hoc magistro audiui sapientiam_ #fram ðisum lârêowe ic gehŷrde wîsdôm#; _ab illa ciuitate equitaui_ #fram ðǣre byrig ic râd#; _a rege ueni_ #fram cyninge ic côm#.
7 ædbr- _D_, -bræd- _F_, -bregd- _T_, -enlic _U_ 8 ætbr.--9 swâ wê _f. J_ ‖ -bregd- _T_ ‖ swâ _hinter_ oððe--9 oððe _f. F_ 9 swâ _vor_ wê _f. U_ ‖ onfoð _J_ ‖ hwanan _mit_ o _ü. dem zweiten_ a _h_ 10 peccu- _FU_ ‖ þissum _J_ 11 magistro accepi uel audiui (u. a. _auf r._) _U_ 12 þissum _J_ ‖ geherde _J_ ‖ ciuitatem (_aber_ m _radiert_) _T_
¶ þâs syx CASVS befôd and belûcað, swâ hwæt swâ men embe sprecað, gif ðǣr bêoð 15 word tô geîhte. ealswâ ðû miht hî gebîgean tô menigfealdum getele: NOMINATIVO _hi pueri discunt_ #þâs cild leornjað#; GENITIVO _horum puerorum doctrina_ #ðissera cildra lâr#; DATIVO _his pueris ministro_ #þisum cildum ic ðênige#; ACCVSSATIVO _hos pueros flagello_ #ðâs cild ic 20 swinge#; VOCATIVO _o pueri, cantate bene_ #êalâ gê cild, singað well#; ABLATIVO _ab his pueris doctus sum_ #fram [[24]] ðisum cildum ic eom gelǣred#; _ab his poetis audiui carmina_ #fram ðisum sceopum ic gehŷrde lêoð#.
14 kynincge _R_, cynge (ge _auf r._) _U_, kynge _D_, kyncge _Fh_ ‖ _mit_ ðas _absatz in U_ ‖ ða(s) _h_ 15 mænn _U_ ‖ ymbe _JRU_ ‖ beoð _hinter_ geyhte _J_ 16 geehte _T_ ‖ gebigan _DFhRT_ ‖ mænig- _RTU_, mænifealdum _HJ_ 17 getæle _FT_ 19 cilda _J_ ‖ þissum _J_ 20 acu- _h_, -usa- _alle ausser OR_ ‖ s _in_ hos _a. r. O_ ‖ flagella (_zu_ -o _h_) _hJ_ 21 uocatiuo--24^3 declinatio _2. hd. D_ 22 wel _FHhJRU_ ‖ ab h _zum teil_, is _ganz weg H_ 1 ðissum _h_, þissum _J_ ‖ ablatiuo _vor_ ab _widerholt U_ ‖ p(o)etis _H_ 2 þissum _J_ ‖ scéapum _J_ ‖ geherde _J_
Sêo forme DECLINATIO hæfð TRES TERMINATIONES, þæt synd #ðrêo geendunga#: _a_ and _as_ and _es_. ðâ naman, þe geendjað on _a_, gif hî gebyrjað tô wǣpmanna þênunge, 5 þonne synd hî MASCVLINI GENERIS: _hic poeta_ #þes sceop#, _huius poetae_ #þises sceopes#; _hic scriba_ #ðes bôcere#; _leuita_ #diacon#; _sophista_ #ûðwita#; _nauta_ #rêðra#; _pirata_ #wîcing# oððe #scegðman#; _trapezeta_ #mynetere#; _proreta_ #ancerman#; ET CETERA. ðâ ôðre naman, ðe of 10 wordum cumað, synd COMMVNIS GENERIS: _hic et haec agricola_ #sê ðe æcer begǣð#; _hic et haec aduena_ #þes and ðêos ælðêodige#; _conuiua_ #gebêor#; _collega_ #gefêra#; _homicida_ #manslaga#; _parricida_ #mǣgslaga#; ET CETERA.
3 _kein absatz in hss._ ‖ se forme _J_ 3. 4 tres--synd _f. T_ 4 namann _h_ 5 þe _f. T_ ‖ þenunga _HT_ 6 a _von_ poeta _a. r. O, aus_ e _T_ ‖ þ. sc. _f. T_ ‖ þeos _J_ 7 poete _aus_ poeto _h_, potę _R_ ‖ þisses _J, f. T_ ‖ sceop _DH, f. T_ 7--9 _ü. als gl. T_ 8 sophysta _U_ ‖ uþwite _T_ ‖ n _in_ nauta _aus_ r _O_ 9 w. o. sc. _in d. z. R_ ‖ wigcing _U_, wigcyng _R_ ‖ oððe sc. _f. T_ ‖ sceigð- _a. r. U_, scægð- _h_, scægþ- (g _aus e. a. D_) _DH_, scæð- _F_ ‖ traphezeta _U_ ‖ menetere _J_ 10 ancerman _f. T_ 10. 11 ðâ--cumað] þas _T_ 11 worde _J_ ‖ n _in_ generis _aus_ r _D, dahinter_ þæt is gemænelice twegra cynna _J_ ‖ agricula _O_ 12--14 _ü. f. T_ 12 : hic _D_ 13 gerefa _F_, gefeora _J_ 14 _vor dem auslautenden_ a _von_ homicida _und_ parricida i _getilgt O_ ‖ mansl. parr. _f. J_ ‖ pari- (i _auf r._) _U_
¶ þâ ôðre ealle, þe on _a_ geendjað þissere declinunge, 15 synd FEMININI GENERIS: _haec regina_ #ðêos cwên#, _huius reginae_ #þissere cwêne#, _huic reginae_ #þissere cwêne#, _hanc reginam_ #þâs cwêne#, _o regina_ #êalâ ðû cwên#, _ab hac regina_ #fram ðissere cwêne#; ET PLVRALITER _hae reginae_, _harum reginarum_, _his reginis_, _has reginas_, _o reginae_, 20 [[25]] _ab his reginis_. ealswâ gâð ðâs: _haec terra_ #þêos eorðe#; _erba_ #gærs#; _aqua_ #wæter#; _pluuia_ #rên#; _arena_ #sandceosol#; _uia_ #weg#; _semita_ #pað#; _silua_ #wudu#; _luna_ #môna#; _stella_ #steorra#; _ianua_ #geat#; _petra_ #stân#; _unda_ #ŷð#; _pagina_ #tramet#; _littera_ #stæf#; _ancilla_ #wyln#; _gallina_ #henn#; 5 _auca_ #gôs#; _aneta_ #ened#; _columba_ #culfre#; _ciconia_ #storc#; _uacca_ #cû#; _scroffa_ #sugu#; _uita_ #lîf#; _olla_ #crocca#; _fuscinula_ #âwul#; _andena_ #brandîsen# and ealle naman lêdensprǣce, ðe on _a_ geendjað: ealle hî syndon FEMININI GENERIS. âgene naman, gif hî tô wǣpmannum gebyrjað, hî bêoð þonne 10 MASCVLINI GENERIS: _hic Silla_, _hic Seneca_, _hic Beda_. gif hî tô wîfmannum gebyrjað, hî bêoð ðonne FEMININI GENERIS. ne bið nân NEVTRI GENERIS on ðǣre forman declinunge.
15 geænd- _H_ ‖ ðyssera _J_ 16 femini _erst von a. hd. zu_ feminini _O_ 16--19 _ü. f. T_ 17 (huic--cwene) _U_ 18 han(c) _F_ ‖ o regine _H_ 19 hac: (c _auf r._) _h_ ‖ regine _H_ ‖ pluralia _H_ ‖ nominatiuo _vor_ hae (_aus_ na- _H_) _DHU_ 20--25^1 genitiuo _usw. vor_ harum _usw. DH_
1 (r)eginis _aus_ geginis _H_ ‖ ealswâ g. ð. _f. T_ ‖ --8 _ü. f. T_ 2 herba _HU_ ‖ -ceosl _J_ 3 wæg _F_ ‖ pæð _alle ausser OU_ ‖ wuda _H_ 4 ge(a)t _H_, gǣt _J_ 5 littera _aus_ -as _h_ 6 anæta _F_ ‖ æned _DHJ_ 7 ua(c)ca _v. a. hd. corr. F_, ua:ca (c _rad._) _D_ ‖ suga (_aus_ -u _J_) _HJ_ ‖ fuscinu(l)a _F, erstes_ u _aus_ a _D_ 8 andena _aus_ -ne _H_ ‖ bradisen _H_ ‖ and--9 generis _f. T_ ‖ ledenre spræce _DFHhR_ 9 geændigað _H_ ‖ hyo _H_ ‖ synd _J_ ‖ femini _OU_ ‖ gene:ris (g _rad._) _H_ ‖ _unten fol. 15^{v.} am rande von späterer hand_ potens mihti _O_ 10 tô _f. OU_ ‖ wæpn mannum (p _a. r._) _h_ 11 culini g _ganz_, en _zum teil weg H_ ‖ senega _U_, senecga _mit rad._ g _F_ 12 wimmannum _DFHhRTU_ (_gegen JO_) ‖ bioð _H_ ‖ femini _O_ 13 neutrius (_doch_ us _möglicherweise erst von moderner hd._) _U_ 14 _kein absatz hss._
[[9 _unten fol. 15^{v.} am rande ..._ printed as shown, but passage is actually at 15r.]]
On _as_ geendjað âgene naman: _hic Aeneas_, _huius Aeneae_, _huic Aeneae_, _hunc Aeneam_, _o Aenea_, _ab hoc Aenea_. 15 nis ðǣr nâ menigfeald getel, forðan ðe hit is âgen nama. ealswâ gǣð _hic Andreas apostolus_, _hic Thomas_, _hic Matthias_, _hic Barnabas_; ET CETERA.
14. 15 huius aenae _J_ 15 huic aenae _J, f. O_ ‖ :eneam _F_, (e)neam _aus_ aneam _1. corr. h_ ‖ hoc] oc _O_ 16 nâ] nan _JT_ ‖ mænig- _FHJRU_, manig- _T_ ‖ getæl _FT_ ‖ forþā _J_ 17 gǣð _f. T_ ‖ apostolus _f. T_ ‖ barnabas (_ausgewischt u._) lucas _über_ thomas _v. ders. hand, wie_ 5^14 _F_ ‖ hic M. _f. H_ ‖ hic _vor_ M. _f. U_ ‖ mathias _DFhJRTU_, matthianus _O_ 18 hic B.] hic uel is b. _U_ ‖ hic _auf r. F_
On _es_ geendjað grêciscra manna naman: _hic Anchises_, [[26]] _huius Anchisae_, _huic Anchisae_, _hunc Anchisam_, _o Anchises_, _ab hoc Anchisa_. nis nâ menigfeald getel on âgenum namum.
19 _kein absatz in hss._ ‖ (geendiað) _u. d. z. D_ ‖ gr. m. n.] þas _T_ ‖ --26^2 y _st._ i _in_ Anchis- _U_ 1 h(u)ius _H_ ‖ anchysan _U, über_ am _von a. h._ ł em _R_ 2 nâ] nan _T_ ‖ mænig- _FHJRU_, manig- _T_ ‖ getæl _T_ ‖ ænegum _a. r. R_ 3 naman _HJO_
Sume naman þissere declinunge macjað heora menigfealdan DATIVVM and ABLATIVVM on _bus_. ðâ naman cumað 5 of ðâm MASCVLINVM, þe nabbað nânne NEVTRVM: _haec anima_ #þêos sâwul#, _his animabus_ #ðisum sâwlum# ET _ab his animabus_; _filia_ #dohtor#, _filiabus_; _equa_ #myre#, _equabus_; _asina_ #assa#, _asinabus_; ET CETERA, for ðâm gesceâde, þæt hî nǣron gelîce þâm MASCVLINVM, þe hî of cumað. 10
4 _kein absatz in hss._ ‖ macaþ hira _J_ ‖ mænig- _FRU_, manig- _HT_, mani- _J_, mænigfealdan _ü. getilgtem_ mealdan _1. corr. h_ 5 ðâ--6 neutrum _f. T_ 6 nabbað _f. H_ ‖ nænne _DFHhJRU_ ‖ 7--9 _ü. f. T_ 7 þeo _R_ ‖ ðissum _h_, þissum _J_ 8 dohter _H_ ‖ equabus] e _und a. r._ a _1. corr. h_ 9 assinabus _h_ ‖ for] fram _J_ ‖ þæt] þe _H_ 10 :: masculinum _F_
SECVNDA DECLINATIO HABET TERMINATIONES SEX: _er_, _ir_, _ur_, _us_, _eus_, _um_; #sêo ôðer# DECLINATIO #hæfð syx geendunga#, þâ þe wê nû namedon. þâ naman, þe on _er_ geendjað þissere declinunge, synd MASCVLINI GENERIS, bêon hî âgene naman, bêon hî elles gemǣnelîce, swâswâ 15 is _faber_ #smið#. NOMINATIVO _hic faber_ #ðes smið#, GENITIVO _huius fabri_ #þises smiþes#, DATIVO _huic fabro_ #þisum smiðe#, ACCVSSATIVO _hunc fabrum_ #þysne smið#, VOCATIVO _o faber_ #êalâ ðû smiþ#, ABLATIVO _ab hoc fabro_ #fram [[27]] ðisum smiðe#; ET PLVRALITER NOMINATIVO _hi fabri_ #þâs smiðas#, GENITIVO _horum fabrorum_ #þissera smiða#, DATIVO _his fabris_ #þisum smiðum#, ACCVSATIVO _hos fabros_ #þâs smiðas#, VOCATIVO _o fabri_ #êalâ gê smiþas#, ABLATIVO _ab his fabris_ #fram ðisum smiðum#.
11 _vorher noch die überschrift_ de secunda declinatione (_vom 1. corr.? F_) _DFH_ ‖ _kein absatz FhU_ ‖ secunda--12 um _f. J_ ‖ secunda declinatio _erst von späterer hand in der hinter_ terminationes _gelassenen lücke O_ ‖ dec(l)inatio _Fh_ ‖ sex] VI. _U_, s _aus_ r (_a. hd.?_) _F_ 12 eus] eius _U_ ‖ _mit_ sêo (se _R_) _absatz FhJORU_ ‖ declinung _H_ 13 gendunga _U_, -ge _HJ_ ‖ þe] ða _T, f. O_ ‖ namodon _Fh_, namodan _R_, námadon _T_ ‖ namen _H_ 14 þ. d. _f. T_ 15 b. h. â.--gemǣnelîce _f. T_ ‖ beon--naman _hinter_ gemænelice _J_ 16--27^17 _ü. f. T_ 16 nomen̄ _O_, naminat̄ _H_, nominatur _J_ 17 þisses _J_ ‖ ðissum _J_ 18 acu- _DHhR_, -us- _alle ausser HO_, -us: (t _r.?_) _D_ ‖ uoc̄o o faber (_das letzte_ o _nachträglich eingefügt_) _O_ 19 uo (_in_ abl.)--27^1 smiðe _auf r. U_ ‖ ab͞bt _h_ 1 þissum _J_ ‖ noment̄o (t̄o _nachträglich eingefügt_) _O_ ‖ hi _aus_ hic _r. O_ 2 genitiuus _H_, geniter _J_ ‖ datiuus _H_ 3 þissum _J_ ‖ acu- _DFHhR_ 4 _erstes_ sm.] smið _F_, smið(as) _1. corr. h_ ‖ ab͞bt _h_, ablater _J_ 5 þissum _J_
[[ACCVSSATIVO _hunc fabrum_ #þysne smið#, text has “þysne smið” in plain type]]
[[11 ... _aus_ r (_a. hd.?_) _F_ missing . in _a hd.?_]]
¶ ealswâ gâð þâs 5 ôðre: _fiber_ #befor#, _ager_ #æcer#, _liber_ #bôc#, _culter_ #culter#, _aper_ #bâr#, _coluber_ #snaca#, _cancer_ #crabba#, _auster_ #sûðdǣl#, _oleaster_ #êlebêam#, _apiaster_ #merce#, _Alexander_ âgen nama, _sacer_ #hâlig#, _niger_ #sweart#, _ater_ #blac#, _teter_ #blac#, _dexter_ and _dextera_ #swîðra#, _sinister_ and _sinistra_ 10 #wynstra#.
6 beofor _DFHJ_ ‖ cultor (_das 2. mal_) _DHJ_, o _über_ r _von a. hd. F_ 8 a _in_ oleaster _aus e. a._ (_v. a. hd.?_) _F_ 9 âgen n. _f. T, gl. R_ ‖ nama _verschwunden H_, naman _F_ ‖ ater blac _f. O_ ‖ uel teter _T_ 10 and dextera _f. T_ ‖ swiþera _H_, swiþra _gl. über_ dexter _R_ ‖ sinister _f. OU_ ‖ and sinistra _f. T_ ‖ and _nachträglich 1. corr. h_ 11 wenstra _J, gl. über_ sinister _R_
Þâs macjað heora GENITIVVM on ôðre wîsan: _hic puer_ #ðis cild#, _huius pueri_ #þises cildes#; _socer_ #swêor#; _gener_ #âðum#; _miser_ #earming#; _adulter_ #forligr#; _lucifer_ #lêohtberend#; _signifer_ #tâcnberend#; _frugifer_ #wæstmbǣre#; 15 _belliger_ #wîgbora#; _clauiger_ #cǣgbora#; _corniger_ #hornbǣre#; _armiger_ #wǣpnbora#; _graniger_ #cornbǣre#; ET SIMILIA.
12 _kein absatz hss._ ‖ wison _DFH_ 13 þisses _J_ ‖ socer _f. T_ 14 yrmingc _J_ ‖ aðulter _H_ ‖ forliger _JU_ 15 tacen- _J_ ‖ frugister _U_ ‖ westm- _h, punct unter_ t _zufällig? O_ 16 clauier _J_ ‖ cornig::ger _O_, cornier _J_ 17 wæpen- _J_ ‖ grani(g)er _a. hd. F, 2._ g _auf r. 1. corr. h_, granier _J_, grafier _zu_ granier _a. hd. O_ ‖ -bere _F_, -bora _U_
On _ir_ geendjað MASCVLINI GENERIS _hic uir_ #þes wer#, _huius uiri_ #þises weres# ET CETERA; _hic leuir_ #tâcor#; 20 _semiuir_ #healfmann#; _duumuir_ #twegra ceorla ealdor#; [[28]] _triumuir_ #þrêora ceorla ealdor#; _quinqueuir_ #fîf ceorla ealdor#; _septemuir_ #seofon ceorla ealdor#; _decemuir_ #tŷn manna ealdor#; _centumuir_ #hundtêontigra manna ealdor#. on ðissere geendunge ys ân nama NEVTRVM: _hoc ir_ #ðis handbred# INDECLINABILE #ungebîgendlîc#. 5
19 _kein absatz in den hss._ ‖ :ir _O_ ‖ generis _f. T_ ‖ --28^4 _ü. f. T_ 20 þisses _J_ ‖ were(s) ::: (s _a. hd._) _F_ ‖ tacor _in d. z. R_ ‖ i. (hoc est _T_) frater mariti _hinter_ tacor (leuir _T_) _JT und dahinter noch_ wifes weres broþor _J_ 21--28^4 _ü. in d. z. R_ ‖ d(u)umuir _a. hd.? F_ ‖ twegera _U_ 2 sept. _f. T_ ‖ seofan _DhU_ ‖ dec. _f. T_ 3 teon _DH_ ‖ hunteon- _D_, -tig _J_ 4 on--nama _f. T_ ‖ neutris _h_ 5 _ü. f. T_ ‖ -bræd _J_ ‖ ungebegendlic _J, gl. R, f. T_
On ðǣre geendunge _ur_ ys ân nama MASCVLINI GENERIS: _hic satur_ #þes fulla man#, _huius saturi_. of ðâm byð FEMININVM _haec satura_.
6 _kein absatz in den hss._ ‖ ð. g. _f. T_ ‖ ys ân n. _f. T_ ‖ nama] ma _U_ ‖ masculi(ni) _O_, masculum _J_ ‖ gener _T_ 7 _ü. f. T_ ‖ _v. a. hd. h._ saturi _ein verweisungszeichen und mit diesem am rande_ huic saturo _O_ 7. 8 of ð. b. _f. T_ 8 (bið) _U_ ‖ feminum _O_
Þâ naman, þe on _us_ geendjað, synd MASCVLINI GENERIS: _hic campus_ #þes feld#, _huius campi_ #þises feldes# 10 ET CETERA; _ortus_ #orceard# oððe #wyrtûn#; _nidus_ #nest#; _fundus_ #wurðig#; _ludus_ #plega#; _lucus_ #holt#; _fumus_ #smîc#; _uterus_ #wîfes innoð#; _uentus_ #wind#; _cetus_ #hwæl#; _taurus_ #fearr#; _ircus_ #bucca#; _porcus_ #swŷn#; _uitulus_ #cealf#; _ceruus_ #heort#; _hinnulus_ #hindcealf#; _haedus_ #ticcen#; _agnus_ 15 #lamb#; _equus_ #hors#; _pullus_ #fola# oððe #brid#; _camelus_ #olfend#; _mulus_ #mûl#; _asinus_ VEL _asina_ #assa#; _chorus_ #chor#; _populus_ #folc# and eft _populus_ #byrc#; _infernus_ #hell#; _miluus_ #glida#; _gallus_ #cocc#; _coruus_ #hremn#.
9 _kein absatz in den hss._ ‖ þâ n. þe _f. T_ ‖ geend. s. _f. T_ ‖ masculum _J_ ‖ gener _T_ 10--29^2 _ü. f. T_ 10 þisses _J_ 11 et c. _f. JT_ ‖ orcird _R_, orcyrd _DFh_, orcgyrd _H_, ordceard _U_ ‖ oððe w. _in d. z. R_ ‖ n _in_ wyrtun _aus_ m _r. O_, wyrt tun _HJ_ ‖ nidus: _O_ ‖ nyst _DH_ 12 worðig _h_, worþig _FR_, worði _DH_, weorþi _U_, wyrgig _J_ 13 cetus _aus_ c(a)etus? _O_ 14 yrcus _U_ 15 edus _J_ 16 o. bridd _in d. z. R_ 17 oluend (o _auf r. D?_) _DHh_ ‖ assa _gl. ü._ asinus _R_ 19 :hell _h_ ‖ i _in_ miluus _durch r. aus_ u? _O_, milius _F_ ‖ hræmn _HR_, hremm _U_, hræm (m _zu_ n _radiert?_) _J_
Of ðisum synd NEVTRI GENERIS: _hoc pelagus_ #þêos 20 wîdsǣ#, _huius pelagi_; _hoc uulgus_ #þis ceorlfolc# VEL _hic [[29]] uulgus_; _hoc uirus_ #þis wyrms# INDECLINABILE; _hoc pus_ #ðêos forrotednyss# INDECLINABILE.
20 _kein absatz hss._ ‖ of] on _OU_ ‖ þissum _J_ 21 uulgus _aus_ wulgus _O_ 1 hic uirus _OU_ ‖ werms _J_ ‖ ind. _f. J_, bile (_bis auf die spitze von_ e) _weg H_ ‖ hoc p.--2 indeclinabile _f. HU_ 2 forrotede(nys) _F_, -ness _J_
[[Of ðisum synd NEVTRI GENERIS: _hoc pelagus_ #þêos : missing]]
Þâ ôðre naman þissere geendunge synd ADIECTIVA, þæt synd #tôgeîcendlîce#, and macjað MASCVLINVM on _us_ and FEMININVM on _a_ and NEVTRVM on _um_: _hic bonus homo_ 5 #ðes gôda man#, _haec bona mulier_ #þis gôde wîf#, _hoc bonum uerbum_ #þis gôde word#. ealswâ gâð þâs: _malus_ #yfel#, _iustus_ #rihtwîs#, _iniustus_ #unrihtwîs#, _magnus_ #mycel#, _paruus_ #lytel#, _longus_ #lang#, _modicus_ #gehwǣde#, _sanctus_ #hâlig#, _almus_ #hâlig#, _clarus_ #beorht#, _egregius_ 10 #æðele#, _doctus_ #gelǣred# ET OMNIA ISTIVS MODI #and ealle þus gerâde#. êac swylce âgene naman: _Martinus_, _Benedictus_, _Augustinus_ ET CETERA. ealle ôðre naman þissere geendunge synd FEMININI GENERIS: _haec Tirus_ ânre burge nama; _haec Ciprus_ ôðer burh. 15