Part 42

Amor ic eom gelufod ys passiuum, swâ wê ǣr cwǣdon, amaris þû eart gelufod, amatur hê ys gelufod; et pluraliter amamur wê synt gelufode, amamini gê synd, amantur hî synd. praeterito inperfecto amabar ic wæs gelufod, amabaris ðû wǣre, amabatur hê wæs; et pluraliter amabamur wê wǣron gelufode, amabamini gê wǣron, amabantur hî wǣron. praeterito perfecto amatus sum uel amatus fui ic wæs fulfremedlîce gelufod, amatus es uel fuisti þû wǣre, amatus est uel fuit hê wæs; et pluraliter amati sumus uel amati fuimus wê wǣron gelufode, amati estis uel fuistis gê wǣron, amati sunt uel fuerunt uel fuere hî wǣron gelufode. praeterito plusquamperfecto amatus eram uel amatus fueram ic wæs gefyrn gelufod, amatus eras uel fueras ðû wǣre, amatus erat uel fuerat hê wæs; et pluraliter amati eramus uel fueramus wê wǣron gefyrn gelufode, amati eratis uel fueratis gê wǣron, amati erant uel fuerant hî wǣron. tempore futuro amabor ic bêo gelufod gyt, amaberis ðû bist, amabitur hê byð; et pluraliter amabimur wê bêoð gelufode gyt, amabimini gê bêoð, amabuntur hî bêoð gelufode. imperatiuo modo amare sŷ ðû gelufod, ametur sŷ hê gelufod; et pluraliter amemur bêon wê gelufode, amamini bêon gê gelufode, amentur bêon hî gelufode. tempore futuro amator tu sŷ ðû gelufod, amator ille sŷ hê gelufod; et pluraliter amemur bêon wê gelufode, amaminor bêon gê gelufode, amantor bêon hî. optatiuo modo tempore praesenti et praeterito inperfecto utinam amarer êalâ gif ic wǣre gelufod, utinam amareris êalâ gif ðû wǣre gelufod, utinam amaretur êalâ gif hê wǣre gelufod; et pluraliter utinam amaremur êalâ gif wê wǣron gelufode, utinam amaremini êalâ gif gê wǣron, utinam amarentur êalâ gif hî wǣron. praeterito perfecto et plusquamperfecto utinam amatus essem uel amatus fuissem êalâ gif ic wǣre fulfremedlîce gelufod oððe gefyrn, utinam amatus esses uel fuisses êalâ gif ðû wǣre, utinam amatus esset uel fuisset êalâ gif hê wǣre; et pluraliter utinam amati essemus uel fuissemus êalâ gif wê wǣron gelufode fulfremedlîce oððe gefyrn, utinam amati essetis uel fuissetis êalâ gif gê wǣron, utinam amati essent uel fuissent êalâ gif hî wǣron gelufode. tempore futuro utinam amer êalâ gif ic bêo gelufod gyt, utinam ameris êalâ gif ðû byst, utinam ametur êalâ gif hê byð; et pluraliter utinam amemur êalâ gyf wê bêoð gelufode gyt, utinam amemini êalâ gyf gê bêoð, utinam amentur êalâ gyf hî bêoð. subiunctiuo modo cum amer þonne ic eom nû gelufod, cum ameris þonne ðû eart, cum ametur þonne hê ys; et pluraliter cum amemur þonne wê nû synd gelufode, cum amemini þonne gê synd, cum amentur þonne hî synd. praeterito inperfecto cum amarer þâ þâ ic wæs gelufod, cum amareris þâ ðâ ðû wǣre, cum amaretur þâ ðâ hê wæs; et pluraliter cum amaremur þâ ðâ wê wǣron gelufode, cum amaremini þâ ðâ gê wǣron gelufode, cum amarentur þâ ðâ hî wǣron. praeterito perfecto cum amatus sim uel amatus fuerim þâ ðâ ic wæs fulfremedlîce gelufod, cum amatus sis uel fueris þâ ðâ ðû wǣre gelufod, cum amatus sit uel fuerit þâ þâ hê wæs gelufod; et pluraliter cum amati simus uel fuerimus þâ ðâ wê wǣron gelufode, cum amati sitis uel fueritis þâ ðâ gê wǣron gelufode, cum amati sint uel fuerint ðâ ðâ hî wǣron. praeterito plusquamperfecto cum amatus essem uel fuissem þâ ðâ ic wæs gefyrn gelufod, cum amatus esses uel fuisses þâ ðâ ðû wǣre gelufod, cum amatus esset uel fuisset þâ ðâ hê wæs gelufod; et pluraliter cum amati essemus uel amati fuissemus þa ðâ wê wǣron gefyrn gelufode, cum amati essetis uel fuissetis þâ ðâ gê wǣron gelufode, cum amati essent uel fuissent þâ ðâ hî wǣron gelufode. eodem modo tempore futuro cum amatus ero uel amatus fuero þonne ic bêo gelufod gyt, cum amatus eris uel fueris þonne ðû byst gelufod, cum amatus erit uel fuerit þonne hê byð; et pluraliter cum amati erimus uel amati fuerimus þonne wê bêoð gelufode gyt, cum amati eritis uel fueritis þonne gê bêoð gelufode, cum amati erint uel fuerint þonne hî bêoð gelufode. infinitiuo modo amari bêon gelufod, amari uolo ic wylle bêon gelufod, amari uolumus wê wyllað bêon gelufode. praeterito perfecto et plusquamperfecto amatum esse uel amatum fuisse. ic secge nû gewislîcor: olim uolui te amatum esse uel fuisse gefyrn ic wolde, þæt ðû wǣre gelufod; and swâ tô eallum hâdum. futuro tempore amatum iri bêon gelufod, uis amatum iri wylt ðû bêon gelufod, amatum iri uolo ic wylle bêon gelufod. duo participia ueniunt a uerbo passiuo twegen dǣl nymende cumað of ǣlcum ðrôwjendlîcum worde, praeteriti temporis forðgewitenre tîde amatus gelufod, futuri temporis tôwerdre tîde amandus sê ðe sceal bêon gelufod; amandus est ille hê ys tô lufigenne et cetera.

Ðus gâð êac ealle þâ word, þe synd gecwedene communia oððe deponentia, þissere geðêodnysse. commune uerbum ys osculor ic cysse, oscularis ðû cyst, osculatur hê cyst, and swâ forð. praeteritum perfectum osculatus sum ic cyste et cetera. ealswâ criminor ic leahtrje, praeteritum criminatus sum ic leahtrode; ortor ic tyhte, ortatus sum; auxilior ic fultumige, auxiliatus sum; adulor ic lyffette; abhominor ic onscunige; detestor ic onscunige; calumnior ic êhte mid têonan; dominor ic gewylde mid hlâfordscipe; frustror ic âîdlige; consolor ic gefrêfrige; scrutor ic smêage. priscianus cwæð, þæt ðâs word and ðyllîce habbað twâ getâcnunga, dǣde and þrôwunge, and ealle hî macjað heora praeteritum on atus: scrutatus sum et cetera. þâs ôðre synd deponentia, and hî getâcnjað dǣde: miror ic wundrige, miraris ðû wundrast, miratur hê wundrað; et pluraliter miramur wê wundrjað, miramini gê wundrjað, mirantur hî wundrjað. ealswâ glorior ic wuldrige, meditor ic smêage, sciscitor ic befrîne, uociferor ic hrŷme, contemplor ic ymbwlâtige, uagor ic wôrige, fabulor ic spellige, causor ic sprece stîðlîce for sumon intingan, gratulor ic blîssige, percunctor ic âxige, opinor and suspicor ic wêne, for ic sprece (faris ðû sprecst), laetor ic blîssige, praelior ic feohte, aduersor ic ðwyrige oððe ic wiðerige, imitor ic geefenlǣce, peregrinor ic wræcsîðige, rimor ic smêage, epulor ic wistfullige, dignor ic gemedemige, philosophor ic ûðwitige oððe ic smêage embe wîsdôm, testificor ic sêðe, ueneror ic ârwurðige, precor ic bidde, furor ic stele, recordor ic gemune, piscor ic fixje, aucupor ic fuglje, altercor ic cîde, mercor and negotior ic mangige, lucror ic gestrŷne, morigeror ic leornige þêawas, melioror ic betrige, uerecundor mê sceamað, moderor ic gemetegje, zelor ic andige, moror ic latige on sumre stôwe oððe ic elcige. þâs word macjað heora praeteritum on atus: miratus sum ic wundrode tô werlîcum hâde, mirata sum tô wîflîcum hâde, miratum tô nâðrum cynne. furatus est uir bouem se ceorl forstæl ǣnne oxan, furata est mulier, furatum est mancipium; et cetera.

Þâ word, þe genymað on praeteritum ui and næfdon æt fruman þone u (amo, amaui), þâ habbað hwîlon sincopam, þæt ys, wanunge, on ðâm ôðrum hâde and on ðâm þriddan: amaui, amauisti uel amasti (hêr ys se ui awege), amauistis uel amastis, amauerunt uel amarunt. ealswâ neo ic spinne, neui ic span, neuisti uel nesti ðû spunne, neuistis uel nestis gê spunnon, neuerunt uel nerunt hî spunnon. ac hit ne byð nâ swâ, gif se u byð æt fruman on ðâm worde: lauo ic ðwêa, laui, lauisti. ne miht þû nâ cweðan hêr lasti.

DE SECVNDA CONIVGATIONE.

Sêo ôðer coniugatio ys ful êaðcnǣwe, forðan ðe ǣlc ðâra worda, þe geendað on eo, and se ôðer hâd on es, ys þǣre ôðre geðêodnysse. doceo ic lǣre, doces þû lǣrst, docet hê lǣrð; et pluraliter docemus wê tǣcað, docetis gê tǣcað, docent hî tǣcað. eodem modo tempore praeterito inperfecto docebam ic tǣhte, docebas ðû tǣhtest, docebat hê tǣhte; et pluraliter docebamus wê tǣhton, docebatis gê tǣhton, docebant hî tǣhton. praeterito perfecto docui ic tǣhte, docuisti þû tǣhtest, docuit hê tǣhte; et pluraliter docuimus wê tǣhton, docuistis gê tǣhton, docuerunt uel docuere hî tǣhton. praeterito plusquamperfecto docueram ic tǣhte gefyrn, docueras þû tǣhtest, docuerat hê tǣhte; et pluraliter docueramus wê tǣhton, docueratis gê tǣhton, docuerant hî tǣhton. tempore futuro docebo ic tǣce gyt tô dæg oððe sume dæg; docebis ðû tǣhst, docebit hê tǣhð; et pluraliter docebimus wê tǣcað, docebitis gê tǣcað, docebunt hî tǣcað. inperatiuo modo bebêodendlîcum gemete tempore praesenti on andwerdre tîde ad secundam et tertiam personam tô ðâm ôðrum hâde and tô ðâm ðriddan doce tǣc ðû, doceat tǣce hê; et pluraliter doceamus tǣcon wê, docete tǣce gê, doceant tǣcon hî. tempore futuro doceto tu tǣc ðû, doceto ille tǣce hê; et pluraliter doceamus tǣce wê, docetote tǣce gê, docento tǣcon hî. optatiuo modo utinam docerem êalâ gif ic tǣhte nû oððe hwêne ǣr, utinam doceres êalâ gif ðû tǣhtest, utinam doceret êalâ gif hê tǣhte; et pluraliter utinam doceremus êalâ gif wê tǣhton, utinam doceretis êalâ gif gê tǣhton, utinam docerent êalâ gif hî tǣhton. praeterito perfecto et plusquamperfecto utinam docuissem êalâ gif ic tǣhte fulfremedlîce oððe gefyrn, utinam docuisses êalâ gif ðû tǣhtest, utinam docuisset êalâ gif hê tǣhte; et pluraliter utinam docuissemus êalâ gif wê tǣhton, utinam docuissetis êalâ gif gê tǣhton, utinam docuissent êalâ gif hî tǣhton. tempore futuro utinam doceam êalâ gif ic tǣce gyt, utinam doceas êalâ gif ðû tǣcst, utinam doceat êala gif hê tǣcð; et pluraliter utinam doceamus êalâ gif we tǣcað gyt, utinam doceatis êalâ gif gê tǣcað, utinam doceant êalâ gif hî tǣcað. subiunctiuo modo underðêodendlîcum gemete cum doceam þonne ic tǣce nû, cum doceas ðonne ðû tǣcst, cum doceat þonne hê tǣcð; et pluraliter cum doceamus ðonne wê tǣcað, cum doceatis þonne gê tǣcað, cum doceant þonne hî tǣcað. praeterito inperfecto cum docerem þâ ðâ ic tǣhte lytle ǣr, cum doceres þâ ðâ ðû tǣhtest, cum doceret ðâ ðâ hê tǣhte; et pluraliter cum doceremus þâ ðâ wê tǣhton, cum doceretis þâ ðâ gê tǣhton, cum docerent þâ ðâ hî tǣhton. praeterito perfecto cum docuerim þâ ðâ ic tǣhte fulfremedlîce, cum docueris ðâ ðâ ðû tǣhtest, cum docuerit þâ ðâ hê tǣhte; et pluraliter cum docuerimus þâ ðâ wê tǣhton, cum docueritis þâ ðâ gê tǣhton, cum docuerint þâ ðâ hî tǣhton. praeterito plusquamperfecto cum docuissem þâ ðâ ic tǣhte gefyrn, cum docuisses þâ ðâ ðû tǣhtest, cum docuisset þa ðâ hê tǣhte; et pluraliter cum docuissemus þâ ðâ wê tǣhton gefyrn, cum docuissetis þâ ðâ gê tǣhton, cum docuissent ðâ ðâ hî tǣhton. tempore futuro cum docuero þonne ic tǣce gyt sume dæg, cum docueris þonne ðû tǣcst, cum docuerit ðonne hê tǣcð; et pluraliter cum docuerimus þonne wê tǣceað gyt, cum docueritis þonne gê tǣceað, cum docuerint þonne hî tǣceað. infinitiuo modo docere tǣcean; docere uolo ic wylle nû tǣcean; docere uolebam ic wolde nû ǣr tǣcean; docere uolumus wê wyllað tǣcan. praeterito perfecto et plusquamperfecto docuisse tǣcan; uidi aliquando te docuisse pueros ic geseah hwîlon ðê tǣcan ðâm cildum. futuro tempore doctum ire uel docturum esse; uideo te doctum ire ic gesêo, þæt ðû gǣst tǣcan; uideo te docturum esse ic gesêo, þæt ðû wylt tǣcan. inpersonali modo docetur. þis gemet gǣð ofer ealle ðâ ôðre ǣfre on ðâm ðriddan hâde and behôfað, þæt man ðǣr tô dô subauditionem et personam, þæt ys, underhlystunge and hâd. docetur, subaudis a me: ic tǣce. subaudis ys word: subaudio ic underhlyste, subaudis ðû underhlyst, subaudit hê underhlyst. praeterito inperfecto docebatur a te ðû tǣhtest nû ǣr. praeterito perfecto doctum erat a nobis wê tǣhton and swâ forð. infinitiuo modo doceri a me uolo ic wylle tǣcan; doceri a nobis uolumus wê wyllað tǣcan. ac ðises gemetes nys nân nêod. gerundia uel participalia uerba sunt haec: docendi, docendo, docendum, doctum, doctu. tempus est docendi tîma hyt ys tô tǣcenne, docendo loquor tǣcende ic sprece, docendum est mihi mê ys tô tǣcenne, habes pueros ad docendum hæfst ðû cild tô lǣrenne, uis doctum ire wylt ðû gân tǣcan, doctu ueni fram lâre ic côm. þâs word magon tô eallum hâdum and tô eallum tîdum and tô ǣgðrum getele and tô ǣlcum cynne: multum ipse laborat docendo pueros swîðe hê swincð tǣcende ðâm cildum, ipsa monialis uigilat docendo puellas sêo mynecene wacað tǣcende ðâm mǣdencildum, legendo docetur uir et legendo docetur mulier. and hî underfôð praepositiones, þæt synd foresetnyssa, in and ad: in conuertendo dominus captiuitatem sion, ad legendum et cetera. eft, ðonne hî bêoð naman, ðonne nimað hî him gelîce casus. amanda uirtus lufigendlîc miht, amandae uirtutis lufigendlîcere mihte, in pascendis gregibus on læswigendum êowdum, ad audiendam uocem tô gehŷrendlîcere stemne and fela ôðre. duo participia ueniunt a uerbo actiuo twegen dǣlas, ðe synd gecwedene dǣl nimende, cumað of ðâm dǣdlîcum worde, praesentis temporis docens tǣcende, futuri temporis docturus sum cras pueros ic wylle tǣcan tô merigen þâm cildum.

Ðus gâð ealle ðâ word, þe geendjað on eo on ðâm forman hâde and on ðâm ôðrum hâde on langne es: habeo ic hæbbe, habes ðû hæfst, habet hê hæfð. ðêos coniugatio macað hire praeteritum perfectum on six wîsan.

I. Sêo forme praeteritum geendað on ui: fleo ic wêpe, fles ðû wêpst, fleui ic wêop, fletum gewôpen. eallswâ defleo ic bewêpe, defleui, defletum; neo ic spinne, neui, netum; impleo ic gefylle; compleo ic fullfylle; suppleo ic fylle; oleo ic wexe oððe ic stême, oleui, oletum oððe olui, olitum; aboleo ic âdylegige, aboleui, aboletum oððe abolui, abolitum. ðâ ôðre macjað praeteritum on eui and sopinum on etum: deleo ic âdylegige, deleui ic âdylegode, deletum âdilegod; of ðâm is gecweden letum dêað, þe âdylegað lîf.

II. Sêo ôðer praeteritum geendað on u.i: doceo ic tǣce, docui; habeo ic hæbbe, habui ic hæfde, habitum gehæfd; prohibeo ic forbêode, prohibui ic forbêad, prohibitum forboden; exhibeo ic gearcige, exhibui, exhibitum; adhibeo ic tô nime, adhibui, adhibitum; praebeo ic gearcige, praebui, praebitum; taceo ic sûwige, tacui, tacitum; conticeo ic samod sûwige, conticui, conticitum; moneo ic mynegige, monui, monitum. sciendum est, quod neutra uerba deficiunt in sopino is tô witenne, þæt ðâ word, ðe synd neutra gehâtene, âteorjað on ðus gerâdum sopinum. caleo ic wearmige, calui; nis ðǣr nân sopinum. eallswâ tepeo ic wlacige, tepui; horreo ic onðracige, horrui; candeo ic scîne, candui; studeo ic gecnyrdlǣce, studui; frondeo ic grôwe, frondui; splendeo ic scîne, splendui; rubeo ic rêadige, rubui; palleo ic blâcige, pallui; pareo ic gehŷrsumige, parui; iaceo ic licge, iacui; caneo ic hârige, canui; floreo ic blôwe, florui; uireo ic grôwe, uirui; areo ic forsêarige, arui; calleo, id est, callidus fio ic bêo pætig, callui; excelleo ic oferstîge, excellui (þis word byð êac gecweden excello, excellis, þǣre ðriddan); stupeo ic wafige, stupui; langueo ic âdlige, langui; uigeo ic strangige oððe geðêo, uigui; rigeo ic stîfige, rigui; egeo ic wædlige, egui; indigeo ic beþearf, indigui. careo ic ðolige sumes ðinges, carui: on ðisum worde mæg bêon sopinum caritum and participium cassus and futurum cariturus. timeo ic ondrǣde, timui, næfð nǣnne sopinum nê metuo ic ondrǣde, metui. teneo ic healde, tenui, hæfð sopinum tentum; censeo ic dême oððe ic âsmêage, censui, censum; absorbeo ic forswelge, absorbui, absorptum.

III. Sêo ðridde praeteritum geendað on si: suadeo ic tyhte, suasi ic tyhte, suasum getyht; rideo ic hliche, risi, risum; ardeo ic byrne, arsi, arsum; indulgeo ic forgyfe oððe miltsige, indulsi, indulsum oððe indultum; algeo ic côlige, alsi, alsum; mulgeo ic melce, mulsi, mulsum oððe mulctum; fulgeo ic scîne, fulsi, fulsum; tergeo uel tergo ic wîpige, tersi, tersum; turgeo ic tôswelle, tursi, tursum; urgeo ic ðrafige, ursi (ursum is bera: hic ursus þes bera, hunc ursum); torqueo ic wrîðe, torsi, tortum, ac ðâ ealdan cwǣdon torsum; of ðâm gefêged distorqueo ic tôwrîðe, distorsi, distortum; contorqueo ic samod þrâwe, contorsi, contortum; extorqueo ic of âwringe extorsi, extortum; maneo ic wunige, mansi, mansum; haereo ic tô geðêode oððe ic tô clifige, haesi, haesum, and of ðâm gefêgede on ðâm ylcan andgyte adhaereo, inhaereo; iubeo ic hâte, iussi ic hêt, iussum; et similia.

IIII. Sêo fêorðe praeteritum geendað on xi: lugeo ic hêofige, luxi, luctum; frigeo ic bêo ofcalen, frixi, frictum; augeo ic geŷce, aucxi, auctum.

V. Sêo fîfte praeteritum âwent ðone eo on i: moueo ic styrige, moui ic âstyrede, motum âstyred; uoueo ic behâte, uoui, uotum; foueo ic beðige, foui, fotum; faueo ic fultumige, faui, fautum (forðan ðe fatum byð of ðâm worde for, faris); caueo ic warnige, caui, cautum (catum is ôðer ðing); paueo ic forhtige, paui; conniueo ic wincige, conniui; ferueo ic wealle, ferui; ac hî nabbað nǣnne sopinum; cieo ic gelaðige, ciui, citum; uideo ic gesêo, uidi, uisum; and of ðâm gefêgede praeuideo ic forescêawige, praeuidi, praeuisum; inuideo ic andige, inuidi, inuisum; sedeo ic sitte, sedi, sessum on twâm essum; and of ðâm gefêgede possideo ic geâgnige, possedi, possessum; obsideo ic ymbsitte, obsedi, obsessum; eallswâ insideo ic onsitte, subsideo ic undersitte, resideo ic ûpp sitte oððe ic eft sitte; strideo oððe strido ic cearcige oððe ic gristbitige, stridi; respondeo ic andswarige, respondi, responsum; prandeo ic gereordige, prandi, pransum.

VI. Sêo syxte praeteritum gǣð ðus: tondeo ic efesige oððe ic scere scêp oððe hors, totondi, tonsum; mordeo ic bîte, momordi, morsum; spondeo ic behâte oððe ic beweddige, spopondi, sponsum (of ðâm cymð sponsus brŷdguma); pendeo ic hangige, pependi, pensum. ac hî ne gâð nâ ðus, gyf hî bêoð gefêgede: suspendo ic âhô, suspendi ic âhêngc, suspensum; detondeo ic of âefesige, detondi; et cetera.

Sume word geendjað on eo on ðâm forman hâde, ac hî ne geendjað on es on ðâm ôðrum hâde, forðan ðe hî gâð æfter ðǣre forman coniugatione, nâ æfter ðǣre ôðre: meo ic fare, meas ðû færst, meat hê færð; beo ic gegôdige sumne, beas; creo ic gescyppe, creas; screo ic hrǣce oððe spǣte; laqueo ic fô mid grine, laqueas; nauseo mê wlatað, nauseas; enucleo ic âspyrige, enucleas; calceo uel calcio ic scôge mê, calceas uel calcias. âne twâ word synd ðǣre fêorðan geðêodnysse: eo ic gange, is ðû gǣst; queo ic mæg, quis ðû miht.

DE VERBO PASSIVO.

Doceor ic eom gelǣred, doceris ðû eart gelǣred, docetur hê is gelǣred (þæt englisc gǣð, swâswâ þæt ôðer, hêr bæftan); et pluraliter docemur, docemini, docentur. eodem modo tempore praeterito inperfecto docebar, docebaris, docebatur; et pluraliter docebamur, docebamini, docebantur. eodem modo tempore praeterito perfecto doctus sum, doctus es, doctus est; et pluraliter docti sumus, docti estis, docti sunt. et ulteriori modo and on ðâm ŷttran gemete doctus fui, doctus fuisti, doctus fuit; et pluraliter docti fuimus, docti fuistis, docti fuerunt uel fuere. eodem modo tempore praeterito plusquamperfecto doctus eram, eras, erat; et pluraliter docti eramus, eratis, erant. et ulteriori modo doctus fueram, fueras, fuerat; et pluraliter docti fueramus, fueratis, fuerant. eodem modo tempore futuro docebor, doceberis, docebitur; et pluraliter docebimur, docebimini, docebuntur. imperatiuo modo tempore praesenti ad secundam et tertiam personam docere sî ðû gelǣred, doceatur; et pluraliter doceamur, docemini, doceantur. eodem modo tempore futuro docetor tu, docetor ille; et pluraliter doceamur, doceminor, docentor. optatiuo modo tempore praesenti et praeterito inperfecto utinam docerer, docereris, doceretur; et pluraliter utinam doceremur, doceremini, docerentur. eodem modo tempore praeterito perfecto et plusquamperfecto utinam doctus essem, doctus esses, doctus esset; et pluraliter utinam docti essemus, essetis, essent. et ulteriori modo utinam doctus fuissem, fuisses, fuisset; et pluraliter utinam docti fuissemus, fuissetis, fuissent. eodem modo tempore futuro utinam docear, docearis, doceatur; et pluraliter utinam doceamur, doceamini, doceantur. subiunctiuo modo uel coniunctiuo modo tempore praesenti cum docear, docearis, doceatur; et pluraliter cum doceamur, doceamini, doceantur. eodem modo tempore praeterito inperfecto cum docerer, docereris, doceretur; et pluraliter cum doceremur, doceremini, docerentur. eodem modo tempore praeterito perfecto cum doctus sim, cum doctus sis, cum doctus sit; et pluraliter cum docti simus, cum docti sitis, cum docti sint. et ulteriori modo cum doctus fuerim, cum doctus fueris, cum doctus fuerit; et pluraliter cum docti fuerimus, cum docti fueritis, cum docti fuerint. eodem modo tempore praeterito plusquamperfecto cum doctus essem, cum doctus esses, cum doctus esset; et pluraliter cum docti essemus, cum docti essetis, cum docti essent. et ulteriori modo cum doctus fuissem, fuisses, fuisset; et pluraliter cum docti fuissemus, fuissetis, fuissent. eodem modo tempore futuro cum doctus ero, eris, erit; et pluraliter cum docti erimus, eritis, erunt. et ulteriori modo cum doctus fuero, fueris, fuerit; et pluraliter cum docti fuerimus, fueritis, fuerint. infinitiuo modo, numeris et personis tempore praesenti doceri, praeterito doctum esse uel fuisse, futuro doctum iri. duo participia trahuntur a uerbo passiuo praeteriti temporis et futuri, praeteriti doctus, futuri, ut docendus.

Ealswâ gâð þâ ôðre ðrôwigendlîcan word and deponentia: mereor ic geearnige, mereris ðû geearnast, meretur hê geearnað, and swâ forð; praeteritum merui uel meritus sum ic geearnode; medeor ic gelâcnige, medicatus sum; misereor uel miseror ic gemiltsige, misertus sum; reor ic wêne is defectiuum, þæt is, âteorigendlîc, ratus sum ic wênde; uereor ic anðracige oððe ic wandige, ueritus sum; fateor and confiteor ic andette, confessus sum; polliceor ic behâte, pollicitus sum; tueor ic gescylde mæg bêon commune uerbum, þæt is, gemǣne word; intueor ic on lôcige oððe ic bescêawige, intuitus; et similia.

DE TERTIA CONIVGATIONE.

Lego ic rǣde, legis ðû rǣdst, legit hê rǣt (þêos coniugatio is gecweden correpta, ðæt is, gescyrt, forðan ðe hêo macað hyre imperatiuum on sceortne e: lege rǣd; and eft on infinitiuum byð se e sceort: legere rǣdan; and swâ ealle ðâ word, ðe tô hyre belimpað, scyrtað þone foresǣdan e on ðâm twâm gemetum and on mâ ôðrum, ðonne ðâ ôðre ðrêo coniugationes bêoð ǣfre gelengde); et pluraliter legimus, legitis, legunt. eodem modo tempore praeterito inperfecto legebam, legebas, legebat; et pluraliter legebamus, legebatis, legebant. eodem modo tempore praeterito perfecto legi, legisti, legit; et pluraliter legimus, legistis, legerunt uel legere. eodem modo tempore praeterito plusquamperfecto legeram, legeras, legerat; et pluraliter legeramus, legeratis, legerant. eodem modo tempore futuro legam, leges, leget; et pluraliter legemus, legetis, legent. imperatiuo modo tempore praesenti ad secundam et tertiam personam lege, legat; et pluraliter legamus, legite, legant. eodem modo tempore futuro legito tu, legito ille; et pluraliter legamus, legitote, legunto uel leguntote. optatiuo modo tempore praesenti et praeterito inperfecto utinam legerem, utinam legeres, utinam legeret; et pluraliter utinam legeremus, utinam legeretis, utinam legerent. eodem modo tempore praeterito perfecto et plusquamperfecto utinam legissem, legisses, legisset; et pluraliter utinam legissemus, legissetis, legissent. eodem modo tempore futuro utinam legam, legas, legat; et pluraliter utinam legamus, legatis, legant. coniunctiuo modo tempore praesenti cum legam, cum legas, cum legat; et pluraliter cum legamus, cum legatis, cum legant. eodem modo tempore praeterito inperfecto cum legerem, cum legeres, cum legeret; et pluraliter cum legeremus, cum legeretis, cum legerent. eodem modo tempore praeterito perfecto cum legerim, cum legeris, cum legerit; et pluraliter cum legerimus, cum legeritis, cum legerint. eodem modo tempore praeterito plusquamperfecto cum legissem, cum legisses, cum legisset; et pluraliter cum legissemus, cum legissetis, cum legissent. eodem modo tempore futuro cum legero, cum legeris, cum legerit; et pluraliter cum legerimus, cum legeritis, cum legerint. infinitiuo modo, numeris et personis tempore praesenti legere; praeterito legisse; futuro lectum ire uel lecturum esse. inpersonali modo tempore praesenti legitur; praeterito inperfecto legebatur; et cetera.

Þêos coniugatio macað hire praeteritum on eahta wîsan, swâswâ nân ðǣra ôðra ne dêð.