Part 43

I. Sêo forme praeteritum gǣð ðus: quiesco ic geswîce oððe ic forlǣte oððe ic mê gereste, quieui, quietum; cresco ic wexe, creui ic weôx, cretum; nosco ic oncnâwe, noui, notum; ignosco ic miltsige, ignoui, ignotum; cognosco ic oncnâwe, cognoui, cognitum; agnosco ic oncnâwe, agnoui, agnitum; pasco ic fêde oððe ic læswige, paui, pastum (of ðâm is nama pastor hyrde); consuesco ic gewunige, consueui, consuetus sum; sino ic geðafige, siui, situm; sterno ic strêwige oððe ic sadelige hors oððe ic beddige, straui, stratum; cerno ic gesêo, creui, cretum; lino ic clǣme, liui, litum; accerso ic gelangige, -siui, -situm; lacesso ic tyrige, lacessiui, lacessitum; pinso ic gearcige hlâf, pinsui, pistum (of ðâm is nama pistor bæcestre); tero ic tôbrŷte, triui, tritum; quaero ic sêce, quaesiui, quaesitum; sero ic sâwe, seui, satum (sero, seras, ic hæpsige is ðǣre forman: seraui; desero ic forlǣte, deserui on ôðre wîsan, desertum; insero ic on besette, inserui, insertum); cupio ic gewilnige, cupiui uel cupii, cupitum; concupio ic samod wilnige, concupiui uel concupii, concupitum; sapio ic wât oððe ic smæcce, sapiui uel sapui, sapitum; peto ic bidde, petiui, petitum.

II. Sêo ôðer praeteritum geendað on ii, ac on ðǣre ne befeallað nâ mâ worda, þonne, ðâ ðe gâð on twâ wîsan: cupio ic gewilnige, cupiui oððe cupii; arcesso ic âflîge mîne fŷnd oððe genyrwige, arcessiui uel arcessii; and byð se ǣrra i ǣfre sceort.

III. Sêo ðridde praeteritum geendað on u.i: imbuo ic tŷ oððe lǣre, imbui ic têah, imbutum, and byð se u lang on ðâm sopinum and sceort on ðâm praeteritum; eallswâ acuo ic hwette, acui, acutum; induo ic mê scrŷde, indui, indutum; exuo ic mê unscrŷde, exui, exutum; innuo ic gebŷcnige, innui, innutum; annuo ic getîðige, annui, annutum; diluo ic âfeormige, dilui, dilutum; polluo ic besmîte, pollui, pollutum; suo ic sywige, sui, sutum; tribuo ic sylle oððe forgyfe, tribui, tributum; statuo ic sette, statui, statutum; minuo ic wanige, minui, minutum; arguo ic ðrêage, argui, argutum. pluo ic rîne macað plui, spuo ic spǣte spui, metuo ic mê ondrǣde metui: þâs ðrêo word nabbað nǣnne sopinum. ruo ic hrêose, rui, rutum, ac se tôwearda participium hæfð i, ruiturus tô hrêosenne, and of ðisum worde gefêgede habbað sceortne u on sopinum: eruo ic âhredde oððe ût âliðige, erui, erutum; diruo ic tôwurpe, dirui, dirutum. pono ic sette, posui, positum, and of ðâm gefêgede subpono ic underlecge, subposui, subpositum; compono ic gefêge, composui, compositum; gigno ic gestrŷne, genui, genitum; uomo ic spîwe, uomui, uomitum; gemo ic geômrige, gemui, gemitum; fremo ic grimette, fremui, fremitum; tremo ic bifige, tremui, tremitum: on eallum ðisum byð se u sceort on praeteritum and se i on sopinum. texo ic wefe, texui, textum; nexo ic cnytte, nexis uel nexas ðǣre forman, nexui, nexum; necto ic cnytte, nexui uel nexi, nexum; pecto ic cembe, pexui uel pexi, pexum; meto ic rîpe, messui, messum; strepo ic hlŷde, strepui, strepitum; rapio ic gelæcce, rapui, raptum; of ðâm gefêged eripio ic ætbrêde oððe âhredde, eripui, ereptum; diripio ic fram âtere, diripui, direptum; sterto ic hrûte, stertui (nis ðǣr nân sopinum); alo ic fêde, alui, altum uel alitum; colo ic begange oððe ic wyrðige, colui, cultum; consulo ic âxige mê rǣdes oððe ic ðeahtige, consului, consultum; occulo ic behŷde, occului, occultum; molo ic grinde, molui, molitum; uolo ic wylle, uolui (of ðâm byð nama uultus andwlita, swâswâ of occulo ic bedîglige occultus bedîglod); nolo ic nelle, nolui: ac ðâs twâ word nabbað nǣnne sopinum.

IIII. Sêo fêorðe praeteritum geendað on si: quatio ic tôcwŷse, quassi ic tôcwŷsde, quassum tôcwŷsed; percutio ic slêa, percussum; concutio ic sceace oððe ic samod slêa, concussi, concussum; excutio ic of âsceace, excussi, excussum; incutio ic on beslêa oððe on âsceace, incussi, incussum (ðâs word macjað heora imperatiuum on te: percute sleh, excute et cetera, and infinitiuum on tere: percutere te uolo uirga ic wylle ðê slêan mid gyrde); gero ic bere, gessi, gestum; uro ic forswǣle oððe forbærne, ussi, ustum; uerro ic swâpe, uerri uel uersi, uersum; sumo ic underfô, sumpsi, sumptum; promo ic geyppe, prompsi, promptum; demo ic wanige, dempsi, demptum; como ic geglencge, compsi, comptum; emo ic bicge macað emi, emptum; premo ic ofðrycce, pressi on twâm essum, pressum and of ðâm gefêgede comprimo ic samod ofðrycce, compressi, compressum; exprimo ic geswutelige oððe swutelîce secge, expressi, expressum; tempno ic forsêo, tempsi, temptum (ealswâ contempno, and of ðâm byð contemptus forsewennyss); scribo ic wrîte, scripsi (hêr byð se b on p âwend on praeteritum), scriptum; nubo ic oferwrêo, nupsi, nuptum (ac ðis word gebyrað tô gyftum: ðanon is gecweden nuptiae giftu); scalpo ic clâwe, scalpsi, scalptum; sculpo ic grafe, sculpsi, sculptum; carpo ic tôtere oððe pluccige oððe tǣse, carpsi, carptum and of ðâm gefêged excerpo ic of âpluccige, excerpsi, excerptum; serpo ic smûge, serpsi, serptum; repo ic crêope, repsi, reptum; ludo ic plege, lusi, lusum; laedo ic derige, laesi, laesum; rado ic scere, rasi, rasum; rodo ic gnage, rosi, rosum; trudo ic scêofe, trusi, trusum; uado ic gange, uasi, uasum and of ðâm gefêged euado ic ætwinde, euasi ic ætwand, euasum; illido ic on beslêa, illisi, illisum; claudo ic belûce, clausi, clausum (claudo oððe concludo ic belûce, conclusi, conclusum: eft claudo uel claudeo uel claudico ic healtige, claudicas); plaudo ic hafetige oððe fægnige, plausi, plausum; caedo ic fare aweg oððe ic rŷme, caessi, caessum and of ðâm gefêgede recaedo and apcaedo ic fare aweg; praecaedo ic forestæppe, praecaessi, praecaessum; concaedo ic getîðige, concaessi, concaessum; incaedo ic gange oððe on bestæppe: and ealle ðâs word healdað þone dyptongon ae on praeteritum; eft accaedo ic geneâlǣce, accaessi, accaessum. ôðer is caedo ic slêa oððe swinge, cicidi ic swang, caesum and of ðâm gefêged abscido ic of âceorfe, abscidi, abscisum; succido ic forceorfe; concido ic samod ceorfe; incido ic forceorfe; praecido ic foreceorfe: ðâs word ealle habbað ǣnne praeteritum, and hî âwendað ðone dyptongon ae on langne i. mergo ic besence oððe bedyppe, mersi, mersum; spargo ic geondstrêde, sparsi, sparsum; tergo ic wîpige, tersi, tersum; mitto ic âsende, misi on ânum esse, missum on twâm essum; eallswâ of ðâm gefêgede inmitto ic on besende, inmisi, inmissum; committo ic befæste oððe âgylte, commisi, commissum; permitto ic geþafige; dimitto and omitto ic forlǣte; transmitto ic ofersende; admitto ic âgylte; amitto ic forlêose; submitto ic nyðer âlǣte; praemitto ic foresende; promitto ic behâte; praetermitto ic forlǣte; emitto ic âsende; remitto ic ongeân sende; and ealle hî habbað ǣnne praeteritum and ǣnne sopinum.

V. Sêo fîfte praeteritum geendað on xi: duco ic lǣde, duxi ic lǣdde, ductum; dico ic secge, dixi, dictum; rego ic wissige, rexi, rectum (of ðâm cymð rex cyning, þe rihtlîce wissað his folce); of ðisum bêoð gefêgede porrigo uel porgo ic rǣce (porrige mihi librum ârǣce mê ðâ bôc), dirigo ic tǣce sumum men his weg oððe ic gerihte sume wôhnysse, corrigo ic bête sume lêase bôc oððe ic stŷre sumum stuntum menn, erigo ic ûpp ârǣre, surgo ic ârîse; pergo ic gange, perrexi, perrectum: eallswâ gâð þâ foresǣdan word. eft of lego gefêgede neglego ic forgyte, neglexi, neglectum; intellego ic undergyte, intellexi, intellectum (of ðâm is intellectus andgit); diligo ic lufige, dilexi, dilectum. cingo and accingo and succingo ic embgyrde, cinxi, cinctum; unguo ic smyrige, unxi, unctum; iungo ic jucige, iunxi, iunctum and of ðâm coniungo ic tô geðêode (of ðâm is coniunx gemæcca, and hit forlǣt ðone n on genitiuo coniugis, þæt hit nǣre ðâm worde gelîc coniungo, coniungis); extinguo ic âcwence, extinxi, extinctum (stinguo nis nâ on gewunan); ango ic geangsumige, anxi, anctum and of ðâm is anxietas angsumnys; linguo ic liccige, linxi, linctum; ninguo ic snîwe, ninxi, ninctum (of ðâm is nix snâw); tinguo ic bedŷpe, tinxi, tinctum (of ðâm is tinctura dêagung); intingo ic on bedŷpe; pungo ic pricige, punxi uel pupugi, punctum. ðâs ôðre lǣtað ðone n aweg on sopinum: pingo ic mête, pinxi, pictum (of ðâm is pictura mêting), fingo ic hiwige oððe scyppe, finxi, fictum (of ðâm is figulus uel luti figulus crocwyrhta); stringo uel restringo ic gewrîðe, strinxi, strictum; ringo ic grennige, rinxi, rictum; mingo ic mîge, minxi, mictum; affligo ic geswence, afflixi, afflictum; figo ic gefæstnige, fixi, fixum; frigo ic hyrste, frixi, frixum (of ðâm is frixorium hyrstung); sugo ic sûce, suxi, suxum; aspicio ic behealde, aspexi, aspectum (of ðâm is aspectus ymbwlâtung); conspicio and respicio ic besêo, -xi, -ctum (of ðâm synd naman conspectus gesyhð and respectus anlǣc); illicio ic beswîce, illexi, illectum; pellicio ic bepǣce, pellexi, pellectum (of ðâm byð pelex cyfys oððe bepǣcystre); elicio ic ût âloccige macað elicui and elicitum, forðan ðe electus is gecoren; struo and construo ic timbrige, construxi, constructum and of ðâm destruo ic tôwurpe, -xi, -ctum; instruo ic lǣre, instruxi, instructum; fluo ic flôwe, fluxi, fluxum and of ðâm defluo ic tôflôwe, -xi, -xum; uiuo ic lybbe, uixi, uictum (of ðâm is uictus bîgleofa); coquo uel coco ic sêoðe, coxi, coctum (of ðâm is cocus côc); eft decoquo on ðâm ylcan andgyte (coquo gebyrað êac tô gebæce); flexo oððe flecto ic gebîge, flexi, flexum; plecto ic brêde net oððe ic gewîtnige, plexi, plexum; ueho ic wege oððe ic ferige, uexi, uectum; traho ic têo, traxi, tractum and of ðâm pertraho ic têo swŷðe, distraho ic âmyrre, detraho ic tǣle; et similia.

VI. Sêo syxte praeteritum gǣð ðus: frango ic tôbrece, fregi, fractum and of ðâm confringo, ic tôbrŷte; ealswâ perfringo, -fregi, -fractum; ago ic dô, egi, actum and of ðâm exigo ic ofgange, exegi, exactum; subigo ic wrôte oððe ic underþêode, subegi, subactum; cogo ic nŷde, coegi, coactum; ambigo mê twŷnað, ambegi, ambactum; lego ic rǣde, legi, lectum and of ðâm perlego ic oferrǣde, perlegi, perlectum; relego ic rǣde eft, relegi, relectum; colligo ic gadrige, collegi, collectum (of ðâm is collecta gegaderung oððe gegaderode word tô ânum gebede); uinco ic oferswîðe, uici, uictum; eallswâ conuinco, -uici, -ctum (uincio ic binde is ðǣre fêorðan); linquo ic forlǣte, liqui, lictum and of ðâm derelinquo and relinquo on ðâm ylcan andgite, -liqui, -lictum; delinquo ic âgylte; rumpo ic tôbrece oððe tôslîte, rupi, ruptum and of ðâm disrumpo, abrumpo on ðâm ylcan andgite, -rupi, -ruptum; corrumpo ic gewemme, corrupi, corruptum; soluo ic unbinde oððe untîge, solui, solutum and of ðâm absoluo and dissoluo on ðâm ylcan andgyte, -solui, -solutum; uoluo ic âwende oððe wylewige, uolui, uolutum and ealswâ reuoluo; caluo ic beswîce, calui, calutum; bibo ic drince, bibi, bibitum; lambo ic liccige oððe lapige, lambi, lambitum; scabo ic clifrige, scabi, scabitum; uerto ic âwende, uerti, uersum; uello ic âwyrtwalige, uelli uel uulsi, uulsum; ealswâ euello of ðâm gefêged on ðâm ylcan andgite; percello ic slêa, perculi, perculsum; psallo ic singe, psalli (næfð ðis nǣnne sopinum); pando ic geopenige, pandi, passum; defendo ic bewerige, defendi, defensum; ostendo ic geswutelige, ostendi, ostensum (ostentum is forebêacn); scando and ascendo ic âstîge, -di, -sum; findo ic tôclêofe, fidi bûton n, fissum on twâm essum; scindo ic tôslîte, scidi, scissum; fundo ic âgêote, fudi, fusum (ân s, forðan ðe se u is lang) and of ðâm gefêgede perfundo ic geondgêote, perfudi, perfusum; confundo ic gemencge oððe gescynde, confudi, confusum; cudo ic smiðige, cudi uel cusi, cusum (of ðâm byð gecweden incus anfilt: cuso and accuso ic wrêge is ðǣre forman geðêodnysse and excuso ic belâdige, excusas and recuso ic wiþsace); diuido ic tôdǣle, diuisi, diuisum; facio ic dô, feci, factum and of ðâm gefêgede perficio ic fullfremme, perfeci, perfectum; inficio ic begleddige, infeci, infectum et cetera; iacio ic torfige oððe scêote, ieci, iactum and of ðâm gefêgede abicio ic fram âwurpe, abieci, abiectum; proicio ic ût âwurpe, proieci, proiectum; inicio ic on âwurpe; conicio ic samod wurpe oððe ic rǣde swefn; capio ic gefô, cepi ic gefêngc, captum gelæht (of ðâm is captiuus hæftlingc oððe gehergod); of ðyssum gefêgde incipio ic onginne, incepi, inceptum; recipio and suscipio ic underfô, -cepi, -ceptum. is êac tô witenne, þæt ǣlc ðǣra worda byð lang on praeteritum, gyf hit hæfð læs stæfgefêgu, þonne hit æt fruman on andwerdum hæfde. fodio ic delfe, fodi, fossum on twâm essum and of ðâm gefêgede perfodio ic ðurhdelfe oððe ðurhðŷ, perfodi, perfossum; subfodio ic underdelfe; effodio ic ût âdelfe; fugio ic flêo, fugi, fugitum; eallswâ of ðâm gefêgede refugio ic ongeân flêo oððe ic sêce sôcne, refugi, refugitum (of ðâm is refugium sôcn and fuga flêam and profugus flŷma); confugio ic samod flêo; perfugio ic fulflêo, perfugi, perfugitum. is êac tô witenne, þæt ǣfre byð se i sceort on ðus gerâdum sopinum ætforan ðâm tum on ðissere coniugatione.

VII. Sêo seofoðe praeteritum getwŷfylt ðæt forme stæfgefêg ðus: pello ic ût âdrǣfe, pepuli ic ût âdrǣfde, pulsum; fallo ic lêoge, fefelli, falsum; tollo ic nime, tetuli on ðâ ealdan wîsan, ac nû is gewunelîc sustuli and sublatum; cado ic fealle, cecidi, casum; cano ic singe, cecini, cantum; pario ic âcenne, peperi, partum; caedo ic swinge, cecidi, caesum; disco ic leornige, didici, discitum; tango ic hreppe, tetigi, tactum; pango ic geyppe, pepigi, pactum; tundo ic cnucige, tutudi, tunsum; pungo ic pricige, pupugi, punctum (of ðâm is nama punctus prica); posco ic bidde, poposci, poscitum; parco ic sparige oððe ârige, peperci, parsum (of ðâm is parcus uncystig); tendo ic âstrecce, tetendi, tensum uel tentum; curro ic yrne, cucurri, cursum. sume word of ðissum gefêgede ne gâð nâ swâ: expello ic ût âdrǣfe, expuli; depello ic âdrǣfe, depuli, -pulsum; incido ic on befealle, incidi; concido ic samod fealle; succino ic undersinge oððe orgnige, succinui, succentum; occino ic singe ongeân, occinui, occentum; inpingo ic ætspurne, inpegi, inpactum; contingo and attingo ic tô gerǣce, contigi, attigi (sceortne i), contactum; perpendo ic undergyte, extendo ic âstrecce, perpendi, extendi; pertundo ic cnucige, pertundi. sume gâð, swâswâ ðâ ânfealdan: dedisco ic forgyte, þæt ic ǣr leornode, dedidici; deposco ic bidde geornlîce, depoposci. sume gâð on twâ wîsan: decurro ic ofyrne, decucurri et decurri et cetera.

VIII. Sêo eahtoðe praeteritum getwŷfylt þæt æftre stæfgefêg ðus: do ic gyfe, das, is ðǣre forman geðêodnysse, and of ðâm gefêgede sind ðǣre ðriddan: credo ic gelŷfe oððe befæste, credidi, creditum; perdo ic forlêose, perdidi, perditum; prodo ic âmeldige, prodidi, proditum; uendo ic sylle wið wyrðe, uendidi, uenditum; reddo ic âgylde, reddidi, redditum; condo ic getimbrige, condidi, conditum; abscondo ic behŷde, -didi, -ditum.

DE VERBO PASSIVO.

Legor ic eom gerǣd on sumum gewrite sum ðing tô dônne: legor, legeris uel legere, legitur; et pluraliter legimur, legimini, leguntur. eodem modo tempore praeterito inperfecto legebar, legebaris uel legebare, legebatur; et pluraliter legebamur, legebamini, legebantur. eodem modo tempore praeterito perfecto lectus sum, lectus es, lectus est; et pluraliter lecti sumus, lecti estis, lecti sunt. et ulteriori modo and on ðâm ŷttran gemete lectus fui, lectus fuisti, lectus fuit; et pluraliter lecti fuimus, lecti fuistis, lecti fuerunt uel fuere. eodem modo tempore praeterito plusquamperfecto lectus eram, lectus eras, lectus erat; et pluraliter lecti eramus, lecti eratis, lecti erant. et ulteriori lectus fueram, lectus fueras, lectus fuerat; et pluraliter lecti fueramus, lecti fueratis, lecti fuerant. futuro legar, legeris uel legere, legetur; et pluraliter legemur, legemini, legentur. imperatiuo modo tempore praesenti ad secundam et tertiam personam legere sŷ þû gerǣd, legatur sŷ hê gerǣd; et pluraliter legamur, legimini, legantur. eodem modo tempore futuro legitor tu, legitor ille; et pluraliter legamur, legiminor, leguntor. optatiuo modo tempore praesenti et praeterito inperfecto utinam legerer, utinam legereris uel legerere, utinam legeretur; et pluraliter utinam legeremur, utinam legeremini, utinam legerentur. eodem modo tempore praeterito perfecto et plusquamperfecto utinam lectus essem, utinam lectus esses, utinam lectus esset; et pluraliter utinam lecti essemus, utinam lecti essetis, utinam lecti essent. et ulteriori modo utinam lectus fuissem, utinam lectus fuisses, utinam lectus fuisset; et pluraliter utinam lecti fuissemus, utinam lecti fuissetis, utinam lecti fuissent. eodem modo tempore futuro utinam legar, utinam legaris uel legare, utinam legatur; et pluraliter utinam legamur, utinam legamini, utinam legantur. coniunctiuo modo tempore praesenti cum legar, cum legaris uel legare, cum legatur; et pluraliter cum legamur, cum legamini, cum legantur. eodem modo tempore praeterito inperfecto cum legerer, cum legereris uel legerere, cum legeretur; et pluraliter cum legeremur, cum legeremini, cum legerentur. eodem modo tempore praeterito perfecto cum lectus sim, cum lectus sis, cum lectus sit; et pluraliter cum lecti simus, cum lecti sitis, cum lecti sint. et ulteriori modo cum lectus fuerim, cum lectus fueris, cum lectus fuerit; et pluraliter cum lecti fuerimus, cum lecti fueritis, cum lecti fuerint. eodem modo tempore praeterito plusquamperfecto cum lectus essem, cum lectus esses, cum lectus esset; et pluraliter cum lecti essemus, cum lecti essetis, cum lecti essent. et ulteriori modo cum lectus fuissem, cum lectus fuisses, cum lectus fuisset; et pluraliter cum lecti fuissemus, cum lecti fuissetis, cum lecti fuissent. eodem modo tempore futuro cum lectus ero, cum lectus eris, cum lectus erit; et pluraliter cum lecti erimus, cum lecti eritis, cum lecti erunt. et ulteriori modo cum lectus fuero, cum lectus fueris, cum lectus fuerit; et pluraliter cum lecti fuerimus, cum lecti fueritis, cum lecti fuerint. infinitiuo modo, numeris et personis tempore praesenti legi, praeterito lectum esse uel fuisse, futuro lectum iri. duo participia trahuntur a uerbo passiuo, praeteriti temporis et futuri: praeteriti, ut lectus, futuri, ut legendus.

Eallswâ gâð ðâs word, deponentia uerba: loquor ic sprece, loqueris ðû sprecst, loquitur hê sprecð and swâ forð, praeteritum locutus sum ic spræc; labor ic ætslîde, laberis, lapsus sum (ðis byð êac ðǣre forman neutri generis: labo, labas, labat); liquor ic formylte, liquefactus sum; adipiscor ic begyte, adeptus sum; gradior ic stæppe, gressus sum and of ðâm gefêgede egredior ic ût fare, egressus sum; eallswâ ingredior ic in gange; regredior ic ongeân gange; nascor ic bêo âcenned, natus sum; of ðâm renascor ic bêo geedcenned, renatus sum; sequor ic fylige (consequor ic begyte, persequor ic êhte), secutus sum; utor ic brûce, usus sum; uescor ic gereordige macað pastus sum; fruor ic brûce macað potitus sum; fungor ic brûce, functus sum (of ðâm is defunctus forðfaren); morior ic swelte (of ðâm is mortuus dêad); nanciscor ic begyte, nactus sum; patior ic ðrôwige, passus sum; conpatior ic besârgige; queror ic ceorige oððe cîde, questus sum; ulciscor ic wrece, ultus sum ic wræc; obliuiscor ic forgyte, oblitus sum; reminiscor ic geðence, recordatus sum; amplector ic ymbclyppe, amplexus sum; et similia.

DE QVARTA CONIVGATIONE.

Quarta coniugatio sêo fêorðe coniugatio hæfð langne is on ðâm ôðrum hâde: audio ic gehŷre, audis ðû gehŷrst; and langne i on imperatiuum: audi gehŷr. sêo coniugatio gǣð ðus: audio ic gehŷre, audis þû gehŷrst, audit hê gehŷrð; et pluraliter audimus, auditis, audiunt. eodem modo tempore praeterito inperfecto audiebam, audiebas, audiebat; et pluraliter audiebamus, audiebatis, audiebant. eodem modo tempore praeterito perfecto audiui, audiuisti uel audisti, audiuit; et pluraliter audiuimus, audiuistis uel audistis, audierunt uel audiere. eodem modo tempore praeterito plusquamperfecto audieram, audieras, audierat; et pluraliter audieramus, audieratis, audierant. eodem modo tempore futuro audiam, audies, audiet; et pluraliter audiemus, audietis, audient. imperatiuo modo tempore praesenti ad secundam et tertiam personam audi, audiat; et pluraliter audiamus, audite, audiant. eodem modo tempore futuro audito tu, audito ille; et pluraliter audiamus, auditote, audiunto. optatiuo modo tempore praesenti et praeterito inperfecto utinam audirem, utinam audires, utinam audiret; et pluraliter utinam audiremus, utinam audiretis, utinam audirent. eodem modo tempore praeterito perfecto et plusquamperfecto utinam audissem, utinam audisses, utinam audisset; et pluraliter utinam audissemus, utinam audissetis, utinam audissent. eodem modo tempore futuro utinam audiam, utinam audias, utinam audiat; et pluraliter utinam audiamus, utinam audiatis, utinam audiant. coniunctiuo modo uel subiunctiuo modo tempore praesenti cum audiam, cum audias, cum audiat; et pluraliter cum audiamus, cum audiatis, cum audiant. eodem modo tempore praeterito inperfecto cum audirem, cum audires, cum audiret; et pluraliter cum audiremus, cum audiretis, cum audirent. eodem modo tempore praeterito perfecto cum audierim, cum audieris, cum audierit; et pluraliter cum audierimus, cum audieritis, cum audierint. eodem modo tempore praeterito plusquamperfecto cum audissem, cum audisses, cum audisset; et pluraliter cum audissemus, cum audissetis, cum audissent. eodem modo tempore futuro cum audiero, cum audieris, cum audierit; et pluraliter cum audierimus, cum audieritis, cum audierint. infinitiuo modo, numeris et personis tempore praesenti et praeterito inperfecto audire; praeterito perfecto et plusquamperfecto audisse; futuro auditum ire uel auditurum esse. inpersonali modo tempore praesenti auditur; praeterito inperfecto audiebatur; praeterito perfecto auditum est uel auditum fuit; praeterito plusquamperfecto auditum erat uel auditum fuerat; futuro audietur. imperatiuo modo audiatur; futuro auditor. optatiuo modo utinam audiretur; plusquamperfecto utinam auditum esset uel auditum fuisset; futuro utinam audiatur. coniunctiuo modo cum audiatur; praeterito inperfecto cum audiretur; praeterito perfecto cum auditum sit uel fuerit; praeterito plusquamperfecto cum auditum esset uel fuisset; futuro cum auditum erit uel fuerit. infinitiuo modo tempore praesenti audiri; praeterito auditum esse uel fuisse; futuro auditum iri. gerundia uel participalia uerba sunt haec: audiendi, audiendo, audiendum, auditum, auditu. duo participia trahuntur a uerbo actiuo, praesentis temporis et futuri: praesentis audiens, futuri auditurus.

Ðêos coniugatio macað hyre praeteritum on syx wîsan.

I. Sêo forme praeteritum geendað on xi: uincio ic binde, uinxi ic band, uinctum gebunden; sancio ic dême oððe ic gesette oþþe ic hâlgige, sanxi, sanctum, ac þâ ealdan menn cwǣdon sanciui uel sancii.

II. Sêo ôðer praeteritum geendað on si: fulcio ic underlecge oððe underwreðige, fulsi, fultum; sarcio ic siwige, sarsi, sartum (of ðâm is sartor sêamystre, sartrix hêo); farcio ic crammige oððe fylle, farsi, fartum; of ðissum gefêgede confercio ic samod fylle, refercio ic ongeân fylle, -fersi, -fertum; raucio ic hâsige, rausi, rausum (of ðâm is raucus and rauca hâs); sentio ic gefrêde oððe undergyte, sensi, sensum; of ðâm consentio ic geðafige, consensi, consensum; dissentio ic ungeðwǣrige, -si, -sum; haurio ic hlade, hausi, haustum; of ðâm exhaurio ic of âhlade, exhausi, exhaustum; saepio ic ymbhegige, saepsi, saeptum.

III. Sêo ðridde praeteritum geendað on ui: aperio ic geopenige, aperui, apertum; cooperio ic oferwrêo, cooperui, coopertum. prosilio ic forþ ârǣse, prosilui; insilio ic on behlêape, insilui; dissilio ic of âlîhte, dissilui: þâs word synd gefêgede of salio ic hlêape, ac hî nabbað nǣnne sopinum on gewunan.

IIII. Sêo fêorðe praeteritum wyrpð aweg ðone o and wanað þæt ân stæfgefêg: comperio ic ongyte, comperi, compertum; reperio ic gemête, repperi on twâm pêum, repertum; uenio ic cume, ueni, uentum and of ðâm gefêgede aduenio ic tô cume, adueni, aduentum (of ðâm is aduentus tôcyme); conuenio ic samod cume, conueni, conuentum; inuenio ic gemête, inueni, inuentum.