Part 12

6 _kein absatz_ ‖ ic _f. T_ ‖ manigfeald _T_, monifold _W_ ‖ getæl _FT_ 7 wê _f. T_ ‖ of his (of _auf r._, his _am rande_) _corr. R_ ‖ his _f. T_ ‖ ri _in dem abgekürzten_ nostri _auf r. R_ ‖ diri:uatiua (_auch_ d _auf r._) _R_ 8--19 _ü. f. TW_ 8 broðor _ADFHhRU_ ‖ nostri--9 brêðer _f. U_ 9 broþer _J_, broðrys _O_ ‖ nostro _aus_ -ri _D_ 10 ur(n)e _1. corr. F_, ure _J_ ‖ broþer _J_ 11 broðer (e _auf r. R_) _AFhR_, broþer _J_ ‖ ure (_aber_ um _über_ e) _U_ ‖ _erstes_ e _in_ breðer _auf r. R_ 12--16 _nur das possessivpron. ohne andern zusatz als_ a _im abl. W_ ‖ nrōrūm _J_ 13 fratrum] frā _h_ ‖ uræ _U_ ‖ hyrsumnys _O_, h _aus e. a. D_ 14. 15 _zweites_ o _in_ nostros _aus_ æ _O_ 15 broþra _O_ ‖ nostris _aus_ rostris _F_ 16 generis--18 ancilla _f. W_ ‖ femini _J_, feminum _O_ 17 swustor _F_ ‖ sorores _h_ 19 consilium _f. W_ ‖ consilii _f. W_ ‖ s[o] _W_ 21 nostra[te ures] _W_ ‖ u. l. mann _usw. in d. z. T_ ‖ ure _AJR_ ‖ oþer _W_ 22 s[o forþ æfter] _W_ 1 [also--et] hoc _W_ ‖ gað _auf r. U_ ‖ nostras _O_ 1. 2 _gl. beim einbinden zum teil weggeschnitten, sodass nur die unteren enden von_ eower (_so!_) _und von_ s _in_ landes _zu sehen sind T_ ‖ owres [londes] mon _W_ 1 eoweres _F_, eower _AJR_

Se ôðer hâd ys _tu_ #ðû#, and his GENITIVVS byð _tui_ #þîn#. þonne cymð of ðâm DIRIVATIVVM _tuus_ #þîn#: _tuus equus_ #ðîn hors#, _tui equi_ #þînes horses# and swâ forð 5 æfter ðǣre ôðre declinunge. GENERIS FEMININI _tua uilla_ #þîn tûn#, _tuae uillae_ #ðînes tûnes# and swâ forð æfter ðǣre forman declinunge. GENERIS NEVTRI _tuum uerbum_ #þîn word#, _tui uerbi_ #ðînes wordes# and swâ forð æfter NEVTRI GENERIS. 10

3 _kein absatz_ ‖ ðû _f. T_ ‖ and--byð _f. DH_ ‖ b[iþ--4 _2._ tuus] _W_ ‖ beoð _U_ 4 _1._ þîn] þin:: (um _rad._) _O_, um _von a. hd. angefügt F_, þinum _DHU, f. T_ ‖ ðan _T_ ‖ diriuatiua _T_ ‖ --9 _ü. f. TW_ 5 equi _f. W_ 6 ðǣre _f. U_ ‖ [g. f.--7] tue _W_ 7 æfter _f. W_ 8 [n. tuum uer]bum _W_ 9 uerbi _aus_ -bum _D_ 10 generis neutri _H_

Se frumcenneda _tu_ macað his menigfealde getel _uos_. þonne cumað of his GENITIVO _uestri_ twâ DIRIVATIVA: _uester_ #êower# and _uestras_ #êower landes mann#. _uester bos_ #êower oxa#, _uestri bouis_ #êowres oxan# and swâ forþ, swâswâ _noster_. FEMININI _uestra uestis_ #êower rêaf# and 15 swâ forð, swâswâ _nostra_. GENERIS NEVTRI _uestrum iudicium_ #êower dôm#, _uestri iudicii_ #êowres dômes# and swâ forð æfter NEVTRI GENERIS.

11 _kein absatz_ ‖ Se] i:e (_v. a. hd. zu_ þe) _F_ ‖ frumkenn[ede tu ma]keþ _W_ ‖ frumceneda _A_, -cennede _T_ ‖ -fealdan _und darüber_ ł de _U_, -fealdes _F_ ‖ getæl _FT_ 12 cumað _ausser_ c _auf r. corr. R_ ‖ [of h. geniti]uo _W_ ‖ genitiuus _T_, o _auf r. R_ 13--17 _ü. f. T_ ‖ and] et (_abgekürzt_) _A_ ‖ [ower londes] _W_ 14--17 _ü. f. W_ 14 ox _von_ oxa _auf r. F_ ‖ eoweres _F_ 15 [uestra ues]tis _W_ ‖ uestis] uetis _T_ ‖ eowwer _h_ ‖ reaf _mit ausnahme von_ f _auf r. h_ 16 neutri] nen̄r _T_ 17 eoweres _Fh_ 17. 18 and forð swa æfter _H_ 18 s[o] _W_ ‖ æfter þære n. _J_

Of þâm frumcennedan _sui_ cymð ân DIRIVATIVVM _suus_ #his#: _suus ager_ #his æcer#, _sui agri_ #his æceres# and 20 [[104]] swâ forð, swâswâ ðâ ôðre. FEMININVM _sua uxor_ #his wîf#, _suae uxoris_ #his wîfes# and swâ forð, swâswâ ðâ ôðre. NEVTRVM _suum rus_ #his land#, _sui ruris_ #his landes# and swâ forð æfter NEVTRI GENERIS.

19 _kein absatz_ ‖ -cennendan _U_ ‖ sui his _O_ ‖ cymð ân] cyðan _J_ ‖ di[ri]uatiuum _W_ ‖ suum _O_ 20--104^4 _ü. f. T_ ‖ --104^2 _ü. f. W_ ‖ agris _h_ ‖ æceras _hJ_ 1 feminini _und davor_ neutrum _durch untergesetzte puncte getilgt H_, femin[i]ni _W_ ‖ uxor] uox _O_ 3 r _in_ rus _nicht deutlich U_ ‖ his] .i. _W_ ‖ h. landes _f. W_ 4 (æfter) _R_

Wê wyllaþ secgan, hwæt sŷ betwux þâm GENITIVVM 5 þǣra frumcennedra PRONOMINA and ðǣra ofgangendra. _mei_, _tui_, _sui_, _nostri_, _uestri_, gyf hîg bêoð frumcennede GENITIVI, þonne magon hîg bêon gefêrlǣhte eallum casum and ǣgðrum getele. _mei ager est_ #mîn æcer hyt ys#, _mei terra_ #mîn land#, _mei agros aro_ #mîne æceras ic 10 erige#, _mei uerba audisti_ #mîne word þû gehŷrdest#. ealswâ _tui seruus arat_ #ðîn ðêowa man erað#, _tui ancilla texit_ #ðîn wyln wefð#, _tui agros metis_ #þû rîpst þîne æceras#. ealswâ _sui_: _sui equus est_ #his hors hit is#, _sui homines pergunt_ #his men gâð#, _sui animalia 15 sunt_ #his nŷtenu hit synt#, _sui ancilla laborat_ #his wyln swincð#. _nostri hominis equus est_ #ûres mannes hors hit is#, _nostri seruum arguo_ #ûrne þêowan man ic ðrêage#, _nostri agros depastas_ #þû etst ûre æceras#. _uestri sermo_ #êower sprǣc#, _uestri congregatio_ #êower# 20 [[105]] #gegaderung#, _uestri iudicia laudo_ #êower dômas ic herige#.

5 _kein absatz_ ‖ secgean _U_, segge[n] _W_ ‖ sie _T_, beo _W_ ‖ betweox _T_ ‖ þâm _f. J_ 6 -cennendra _OU_ ‖ prono[mi]na _W_ ‖ þære _J_ ‖ ofgange(n)dra _h_, ofgoinde _W_ 7 -cen(ne)de _D_ 8 magan _T_ ‖ gefærlæhte _hR, zweites_ e _auf r. U_ ‖ al[le] casen _W_ ‖ casum _f. J_ 9 getæle _FT_ ‖ --105^2 _ü. f. W_ ‖ æker _H_ 10 min eorþa oþþe land _H_ ‖ min æ. _U_ ‖ æceres _A_ 11 ei _in_ mei _aus e. a. D_ ‖ uer[ba] _W_ 12 tui tui _W_ ‖ man: _Fh, f. T_ ‖ erat _AhJOT_, erad _F_ 13 wylna _T_ ‖ wyfð _DH_ ‖ me[tis] _W_, mens _U_ 13. 14 þine æceras þu ripst _T_ 14 _erstes_ sui _f. U_, (sui) _A_ ‖ his] þin _H_ 15 pergant _O_ ‖ me(n)ngâð _corr. v. a. hd. O_ ‖ gæð _und darunter_ ł gað _U_ ‖ anima _U_ 16 sunt _f. T_ ‖ nytena _T_ ‖ hit synt _f. T_ ‖ sind _A_, synd _DFHhJRU_ ‖ a[n]cilla _W_ ‖ labora:t _F_ 17 wylna _T_ ‖ nostri _aus_ nostre _h_ ‖ hominis _aus_ -nes _U_; i _über_ e (_in_ -nes) _v. a. hd._ (_aber dann beide buchstaben radiert_) _F_, homines (e _getilgt D_) _DJT_ ‖ ure _T_ 18 arguo .i. þreaȝe _W_ ‖ ure _T_ ‖ þeowa _JT_, þeowne _U_ 19 þrea _T_ ‖ depastus _OU_ ‖ u. æ. þu etest _T_ ‖ æccras _R und_ (_aus_ æceras) _h_ 20 uestri _a. hd._ (_ds. hd. h_) _aus_ nostri _Fh_ ‖ (eo)ure spræc _U_ ‖ sprec _F_ 1 gaderung _T_ ‖ êo.--2 _f. T_ 2 hyrige _D_

Gif ðâs CASVS bêoð of ðâm DIRIVATIVVM, þonne sceolon hîg habban him gelîce CASVS and gelîc getel: _meus ager_ #mîn æcer#, _mei agri semen_ #mînes æceres sǣd#, 5 _meo agro_ ET CETERA; _tuus seruus_ #þîn ðêowa mann#, _tua ancilla_ #ðîn wyln#, _tuae ancillae filius_ #þînre wylne sunu#, _tui hominis equus_ #ðînes mannes hors#, _tuum iudicium laudo_ #þînne dôm ic herige#; _suus faber est_ #his smið hê is#, _sui fabri opus_ #his smiþes weorc#, 10 _suum fabrum diligit_ #his smiþ hê lufað#; _noster piscator est_ #ûre fiscere hê is#, _nostri piscatoris rete_ #ûres fisceres nett#, _nostro piscatori do nauem_ #ûrum fiscere ic gyfe scip#; _uester sutor est_ #êower sûtere hê is#, _uestri sutoris instrumenta_ #êower sûteres tôl#, _uestra 15 locutio mihi placet_ #êowor sprǣc mê lîcað#, _uestrum uerbum audiui_ #êower word ic gehŷrde#, _uestri uerbi_ #êowres wordes# ET CETERA.

3 _kein absatz_ ‖ ȝ[if] _W_ ‖ casas _J_ ‖ diriuatiua _U, erstes_ i _aus_ u _rad. R_ 3. 4 sceolan _Ah_, scylan _T_ 4 habban _aus_ -að? _D_ ‖ ilic[he] _W_ ‖ casus--6 seruus _nur die oberen enden übrig W_ ‖ gelîc: _D_, gelice _JTU_, gelî _O_ ‖ getæl _FT_ 5--18 _ü. f. T_ 5--6 _ü. f. W_ 5 agri] agris _O_ ‖ æceras _A_ 6 tuus] tuis _J_ ‖ ser(u)us _O_ ‖ ðeawa _R_ ‖ [tua--106^5 moniu]old itel _W_ ‖ tua] tui _O_ 7 e _in_ tue _aus e. a._ (i?) _H_ ‖ r _in_ ðinre _auf rad._ ð _h_ ‖ _mit_ ðinre _schliesst das erste fragment von A_ 8 tui] tu _J_ ‖ homines _JTU_ ‖ manes _D_ 9 þine _J_ ‖ suus] seruus _T_ 10 hys--opus _nachgetr. 1. corr. F_ ‖ worc _U_ 11 n.] nostrum _J, aus_ nostros _D_ 12 piscatores _HJ_ 12. 13 r _von_ fisceres _gz._, es _z. t. weg H_ 13 nostri _h_ 15 sutere stol _J_, suteres stôl _O_ ‖ sutæres _D_ ‖ uestra _aus_ uestram _F_ 16 michi _TU_ ‖ licat _R_ 17 gehyre _h_ 18 eoweres _F_

DE FIGVRA.

FIGVRA is gecweden on englisc #hiw# oððe #gefêgednyss#. 20 þâra synt twâ: SIMPLEX #ânfeald# ET COMPOSITA #and gefêged#. [[106]] þâs PRONOMINA bêoð gefêgede ðus þurh sume CASVS: _iste_ and _hic_ bêoþ tôgædere gefêgede on þrîm casum ðus: _istic_ #þes#, _istunc_ #þisne#, _ab istoc_ #fram ðisum#. FEMININVM _istaec_ #ðêos#, _istanc_ #þâs#, _ab istac_ #fram þissere#. nis hêr nân menigfeald getel. NEVTRVM _istoc iudicium_ 5 #þes dôm#, _istoc_ #ðisne#, _ab istoc_ #fram ðisum#. hêr is menigfeald getel: _istaec iudicia_ #ðâs dômas#, _istaec_ ACCVSSATIVVS, _istaec_ VOCATIVVS. ADVERBIVM _hic_ #hêr#; ôðre gefêgede ADVERBIA: _adhuc_ #gyt# (_lege adhuc_ #rǣd gyt#), _abhinc_ #heonon#. 10

19 _überschrift f. J_ 20 _kein absatz J_ ‖ is--21 twâ _f. T_ ‖ _2._ s _in_ gef. _aus_ f _rad. O_ 21 þæra _FhRU_, ðæra _J_ ‖ synd _DFhRU_, sind _Hh_ ‖ symplex _FU_ ‖ andfeald _U, f. T_ 21--106^1 and gefêged _f. T_ ‖ 1 bið _U_ ‖ gefeged _JO_ 2 ætgædere _T_ ‖ gefede _D_ ‖ þrîm] óðrum _T_, tres _darüber von späterer hd., von der auch sonst schwer lesbare kritzeleien über den nächsten zeilen herrühren, F_ 3--7 _ü. f. T_ 3 ist hunc _FhR_ ‖ þissum _J_ 5 getæl _FT_ 6 þes d. _f. W_ ‖ þesne _W_ ‖ [ab--her] _W_ ‖ þissum _J_ 7 getæl _FT_ ‖ iudicium _unvollst. zu_ -cia _T_ ‖ _ü. f. W_ 8 accusati[u. i. uo]catiuus _W_ ‖ -ussa- _FhO_, -u(s)sa- _U_, -usa- _die übr._ ‖ adu.--10 heonon _f. T_ ‖ abuerbium _R_ 9 gefeged: _J_ ‖ ad[uerbia adhu]c _W_ ‖ gyt _f. W_ ‖ lege: _J_ ‖ r. g. _f. W_ 9. 10 abinc _U_

_Is_ #sê# byð gefêged tô ðâm ADVERBIO _demum_ #æt nêxtan# ðus: _idem_ #se ylca#, _eiusdem_ #þæs ylcan#, _eidem_ #þâm ylcan#, _eundem_ #þone ylcan#, _ab eodem_ #fram ðâm ylcan#; ET PLVRALITER _idem_ VEL _eidem_ #þâ ylcan#, _eorundem_ #ðǣra ylcra#, _eisdem_ #þâm ylcum#, _eosdem_ #þâ 15 ylcan#, _ab eisdem_ #fram ðâm ylcum#. GENERIS FEMININI _eadem_ #sêo ylce#, _eiusdem_ #þǣre ylcan#, _eidem_, _eandem_, _ab eadem_; ET PLVRALITER _eaedem_ #þâ ylcan#, _earundem_ ET CETERA. GENERIS NEVTRI _idem_ #þæt ylce#, _eiusdem_ #ðæs [[107]] ylcan#, _eidem_, _idem_, _ab eodem_; ET PLVRALITER _eadem_ #þâ ylcan#, _eorundem_, _eisdem_ ET CETERA.

11 _kein absatz_ ‖ sê] he _W, f. T_ ‖ iuei[ȝed to þ]is[se(?) ad]uerbio _W_ ‖ aduerbio _aus_ -ia _R_ ‖ demum .i. nouissimo .i. æt n. _W_ 11. 12 æt n. ð.] swá swá is _T_ ‖ nehstan _J_ 12 [idem þ]e [ilk]e _W_ ‖ --107^2 _ü. f. T_ ‖ þæs--13 eundem _f. J_ ‖ þes _F_ 13 þam ylcum _O_ ‖ eandem _O_ ‖ þo(n̄) _J_ ‖ il[ke ab e]odem _W_ 14 eidem _aus_ idem _1. corr. F, aus_ eadem _O_, eiusdem _J_ 15 erundem _T_, eorum _zu_ eorundem _auf der stelle D_ ‖ þara _H_ ‖ [eis]dem _W_ 16 isdem _JW_ ‖ femini _J_ 17 s. y. e. _f. J_ ‖ se _F_ ‖ eius[dem] _W_ ‖ þæra _J_ 18 ab eandem (_aber_ n _getilgt v. 1. corr._) _F_ ‖ eadem _zu_ eedem _1. corr. F_ ‖ eorundem _zu_ ear- _1. corr. F_ 19 et cetera] eisdem _F_ ‖ generis--107^2 cetera _am rande 1. corr._ (_hätte der corrector_ 18 eaedem--107^1 pluraliter _ergänzt, so wären weniger änderungen in_ 18 _nötig gewesen_) _F_ ‖ [generis] _W_ ‖ iuusdem _O_ 1 eidem] eadem _O_ ‖ ab eadem _O_ ‖ [þeo] _W_ 2 earundem _O_, eorumdem _U_ ‖ et cetera _getilgt F_

Þrŷ êacan synd _met_, _pte_, _ce_, þe man êacnað on lêdensprǣce tô sumum casum þises partes for gesceâde oððe fægernysse. _egomet_ #ic sylf#, _meimet_ #mînes sylfes#, 5 _mihimet_ #mê sylfum#, _memet_ #mê sylfne#. on ðâm ôðrum hâde on GENITIVO _tuimet_ #þînes sylfes# (forþan ðe _tumet_ ys word: _tumeo_ #ic tôðinde#, _tumes_ #þû tôðindst#, _tumet_ #hê tôðint#), _tibimet_ #þê sylfum#, _temet_ #ðê sylfne#. ðâm NOMINATIVO hê mæg bêon êac geðêod, gif ðû setst 10 ânne scortne _te_ betwux: _tutemet_ #þû sylf#; êac _tute_ getâcnað þæt ylce. ET PLVRALITER _nosmet_ #wê sylfe#, _nobismet_ #ûs sylfum#, _uosmet_ #gê sylfe#, _uobismet_ #êow sylfum#: nys hêr nâ mâ. on ðâm þriddan hâde _suimet_ #his sylfes#, _sibimet_ #him sylfum#, _semet_ #hyne sylfne#. 15

3 _kein absatz_ ‖ þrie écan _T_ ‖ beoþ _W_ ‖ me& _W_ ‖ a _vor_ pte _von a. hd. h_ ‖ pte ce] ptete (_aber 2._ t _zu_ c) _O_ ‖ ce] ee _DH_ ‖ eacnat _zu_ -ð _von a. hd. F_, [ea]cnaþ _W_ 4 þisses _J_ 5 [oþ]er _W_ ‖ --15 _ü. f. T_ ‖ in _von_ mînes _auf rasur O_ 5. 6 sylfnes _U_ 6 michimet _JTU_ ‖ [m]e sulfum _W_ ‖ memet] men|te _O_ 7 oðran _h_ ‖ tui[m]et _W_ ‖ for::::|ðanðe (ðāðe _oder_ ðōðe _r._) _h_ ‖ -þā _U_ 8 tumeð _R_ ‖ toðingde _J_ ‖ [t]umes _W_ ‖ toþintst _FR_, -ndest _hU_, -þinst _W_ 9 timet _zu_ tibimet _v. ds. hd. F_, timet _O_ ‖ [þe] sulfne _W_ ‖ syl(f)ne _D_ 10 ðu|ðu _T_ ‖ [set]st _W_, test _zu_ sest _1. corr. F_, dest _T_ 11 ænne (enne _W_) _alle ausser O_ ‖ te _auf r. D_ ‖ betwyx _T_, ux _z. t. weg H_ ‖ tutemet] tu(tu)met _h_ ‖ êac--12 ylce _f. T_ 11. 12 itoc[ne]þ _W_ 13 us sylfum _scheint dagestanden zu haben_ (_aber_ u _von_ us _zu_ w _geändert und_ e _angeflickt_, um _zu_ e, _wie es scheint, v. ds. hd._) _h_ ‖ [uo]smet _W_ 14 nāmore _W_ ‖ on--hâde] eft _T_ ‖ [on] _W_ ‖ hod[e] sui[met--108^6 also] ellam _W_ ‖ sumet _J_

Se ôðer êaca bið fîf ABLATIVVM wîflîces cynnes gefêrlǣht: _meapte_ #on mîne wîsan#, _tuapte_ #on ðîne wîsan#, _suapte_ #on his wîsan#, _nostrapte_ #on ûre wîsan#, _uestrapte_ #on êower wîsan#.

16 _kein absatz_ ‖ bið--17 gefêrlǣht] gǣð ðus _T_ ‖ bið] hæfð _über rasur 2. corr. h_ ‖ abłat̄ _und am rande_ tiuū _U_ 17--19 _ü. f. T_ ‖ wison _R_ ‖ tuapte on ð. w. _f. J_ 18 nostra apte _J_ ‖ ure _auf rasur 2. corr.? h_ 19 ne. on êo. w. _f. h_ ‖ uestra apte (_aber das erste_ a _getilgt_) _J_ ‖ wisa(n) _R_

[[108]] Se þridda êaca gǣð þus: _huiusce_ #þises#, _hisce_ #þisum#, _hosce_ #þâs#; _hasce_ #þâs#.

1 _kein absatz_ ‖ êaca _f. J_ ‖ þ _in_ þus _aus_ h _O_ ‖ þises--7 eccas _f. T_ ‖ þisses _J_ ‖ hysce _U_ 2 þissum _J_ ‖ þâs] þæs _das erste mal J, das zweite U_

Sume hîg bêoð gefêgede þus: _eccum_, þæt is on andgyte, #lôca efne, þû gesihst hine#; _eccos_ #lôca efne, þû gesihst hîg#; eft _ellum_ for _illum_ #hine#. AD FEMININVM 5 #tô wîflîcum hâde# ealswâ _ellam_ for _illam_; _eccam_ #lôca efne, ðû gesihst hîg# and menigfealdlîce _eccas_.

3 _kein absatz_ ‖ gefe(ge)de _1. corr. F_ ‖ e(c)cum _gz. hd. F_ ‖ þæt _usw. in d. z. R_ 4 _2._ lôca _usw. in d. z. R_ 6 eccan _DHU_, eaccam _F, dah._ .i. _W_ ‖ lôca _usw. in d. z. R_ 7 sihst _J_ ‖ hi(o) _1. corr. F_, heo _DH_

Eft _mecum_ #mid mê#, _tecum_ #mid ðê#, _secum_ #mid him#, _nobiscum_ #mid ûs#, _uobiscum_ #mid êow#.

8 _kein absatz_ ‖ --9 _ü. f. T_ ‖ mid me _doppelt_ (_das zweite rad._) _H_

_Hic_ is ǣgðer gê PRONOMEN gê ADVERBIVM: _hic_ #þes# 10 and _hic_ #hêr#. _tantundem_ is nama, þæt is #eft swâ mycel#. his GENITIVVS is _tantidem_ #eft swâ myceles# oððe #ealswâ myceles#. næfð hê nâ mâ casa. _totidem_ #ealswâ fela# ys êac nama and næfð nâ mâ casa.

10 _kein absatz_ 10. 11 þes _und_ her _in d. z. T_ 11 þæt--mycel _gl. R, f. T_ 12 is] (ys) _U_ ‖ tontidem _T, dahinter_ .i. _W_ ‖ e. s. m. _gl., f. T_ 12. 13 o. e. m. _in d. z. R, f. T_ 13 casu _T_, casen _W_ ‖ ealswâ--14 and _f. T_ 13. 14 .i. also _W_ 14 feala _F_ ‖ s _in_ is _auf r. D_ ‖ næfð he na _T_ ‖ casu _T_, casen _W_

[[12 is] (ys) _U_ text has “is](ys)” without space e. s. m. _gl., f. T_ printed as shown: missing MS reference (R)?]]

DE NVMERO. 15

NVMERVS is #getel#, SINGVLARIS #ânfeald# ET PLVRALIS #and menigfeald#. ânfeald getel byð on ðisum parte _ego_ #ic#, _tu_ #ðû#, _ille_ #hê#, and menigfeald getel bið _nos_ #wê#, _uos_ #gê#, _illi_ #hîg#. sume hîg bêoð ǣgþres geteles: _idem homo_ [[109]] #se ylca man# and _idem homines_ #þâ ylcan men#. sume bêoð ǣgðres cynnes: _haec ancilla_ #þêos wyln# and menigfealdlîce _haec mancipia_ #þâs wealas#.

15 _überschrift f. JW_ 16 _kein absatz J_ ‖ umerus _W_ ‖ is getel _gl. R, f. T_ ‖ getæl _F_ ‖ ânf. _und_ and m. _f. T_ 17 getæl _FT_ ‖ is _W_ ‖ on ð. p. _f. TW_ ‖ þissum _J_ ‖ ic _f. OT_ 18--109^1 _ü. f. T_ 18 getæl _FT_ ‖ bið _f. O_, beoð _U_ 19 _2._ i _in_ illi _auf r. R_ ‖ (beoþ) _a. hd. W_ ‖ getæles _FT_ 1 _ü. f. W_ ‖ and _f. J_ ‖ hominis _DHJ_ ‖ þa:(s _rad._) _D_ ‖ sume--3 wealas _f. T_ ‖ sume hi _J_ 2 þêos _f. W_ 3 þâs _f. W_ ‖

¶ þâ seofon DIRIVATIVA PRONOMINA, þæt synd #ofgangendlîce naman speligendan#, habbað twŷfeald getel, ân wiðinnan, ôðer wiðûtan. 5 gif ðû âxast: _cuius sunt hi libri?_ #hwæs synd ðâs bêc?# and ic cweðe on lêden: _mei sunt_ #mîne hîg synd#, þonne byð on þâm forman stæfgefêge _me_ ânfeald getel, and on ðâm ôðrum stæfgefêge _i_ bið menigfeald getel. ealswâ _tua uerba sunt_ #ðîne word hit synd#: on ðâm _tu_ byð 10 ânfeald getel and on ðâm _a_ menigfeald. hîg habbað êac ealle twegen hâdas and twâ cynn: ân hâd and ân cynn byð on þâm hlâforde, þe cweð _meus_ #mîn#, and ôðer hâd and ôðer cynn byð on ðâm ǣhte, þe hê embe sprecð, forðan ðe þæt forme stæfgefêg ys ðrêora cynna: MASCVLINVM 15 and FEMININVM and NEVTRVM, and þæt ôðer stæfgefêg ys âwendendlîc fram cynne tô cynne: _meus ager_ #mîn æcer#, _mea terra_ #mîn land#, _meum aratrum_ #mîn sul#. hî synd êac gecwedene POSSESSIVA, þæt synd #geâgnigendlîce#, forðan ðe hî getâcnjað oftost ǣhta, ac nâ swâ ðêah 20 [[110]] symle: gif ic cweðe _meus dominus_ #mîn hlâford# oððe _meus pater_ #mîn fæder#, ne byð ðǣr nân ǣht geswutelod.

seofan _hRT_, VII^to _W_ ‖ _erstes_ i _in_ diriuatiua _aus_ u _R_, diriuatã _W_ 4 þæt--speligendan] _f. T, in d. z. R_ ‖ beoþ _W_ 5 hi habbað _J_ ‖ getæl _FT_ ‖ -innon _T_ ‖ -uton _T_ 6 hii _W_, (hi) _U_ ‖ (li)bri _H_ ‖ --7 _ü. f. TW_ ‖ synt _U_ ‖ ða _O_ 7 þu cwest _W_ ‖ on lêden _f. TW_ ‖ min _R_ 8 on] of _DHU_ ‖ getæl _FT, auf r. D_ ‖ and--9 getel _f. U_ 9 menig (feald _f._) _O_ ‖ getæl _FT_ ‖ ealswâ--15 ðe] et similia _T_ 10 t _in_ tua _ganz_, u _z. t. weg H_ ‖ _ü. f. W_ ‖ sint _U_ 11 getæl _F_ ‖ a byð mænigfeald getel _J_ 12 ealla _H_ 13 on] of _J_ ‖ cw̄ _J_ 14 beoð _U_ ‖ on] of _J_ ‖ æhta _J_, -h- _aus_ -r- _D_ ‖ ymbe (_aber_ e _über_ y, _vielleicht von a. hd.?_) _R_, imbe _U_ ‖ spræcð: (and _rad._) _h, aus_ spræcð _D_ 15 forðanðan _O_, -þam _DU_, -ðā _H_ ‖ -gefæg _hR_, -gefege _T_ 16 feminum _J_ ‖ stæfgefêg _f. T_ 17 awendedlic _DU_, awendendlice _J_ ‖ f. c. t. c. _f. T_ ‖ --18 _ü. f. TW_ 18 sul _auf r. D_ 19 heo beoþ _W_ ‖ gecwedene _f. DH_, iweþene _zu_ cweþene _W_ ‖ pos(s)essiua _U_, -uo _O_ ‖ þæt--110^4 frumcenneda _f. T_ ‖ þ. s. g. _gl. R_ ‖ beoþ _W_ ‖ geahni- _DHU_, geahi- _J_, owniendlice _W_ 20 forþen ꝥ _W_ ‖ æhta _sogleich aus_ æhte _D_ ‖ nâ] nout _W_ 1 symble _D_, simble _U_, euere _W_ ‖ --2 _ü. f. W_ ‖ oððe _f. H_, ł _W_ 2 bið _am rande v. ds. hd. H_ ‖ (nan) _F_

¶ _suus_ #his# is ǣgðres geteles gê ânfealdes gê menigfealdes, bûton PRISCIANVS luge, forðan ðe his frumcenneda _sui_ is ǣgðres geteles: _sui causa facit_ #for his intingan hê 5 hit dêð# ET _sui causa faciunt_ #and for heora intingan hî hit dôð#; _sibi prodest_ #him sylfum hê fremað# ET _sibi prosunt_ #and him sylfum hî fremjað#; _se custodit_ #hine sylfne hê hylt# ET _se custodiunt_ #and hîg healdað hî sylfe#; _a se expulit hostem_ #fram him hê âdrǣfð 10 þone fêond#, _a se expellunt hostes_ #hî âdrǣfað heora fŷnd him fram# ET SIMILIA.

3 his _f. W_ ‖ ægðeres _H_ ‖ getæles _F_ ‖ _1._ gê--m. _f. W_ 4 liȝe _W_ ‖ -ðon _h_ ‖ -cynneda _J_ 5 ægþeres _H_ ‖ getæles _FT_ ‖ casa _F_ ‖ --12 _ü. f. T_ ‖ for] .i. intingan for _W_ 6 (hit) _U_ ‖ dæð _U_ ‖ et _f. W_ ‖ (heora) _D, aus_ hira _R_ 7 prodest .i. freomeþ _W_ 8 and _f. W_ 9 hine] hi he _J_ ‖ helt _J_ 9. 10 healdat _R_ 10 selfe _D_ ‖ expellit _J_ ‖ (a)dræfð _R_, adrifþ _J_, adræfð(de) _2. corr. h_, adrefde _W_ 11 þon̄ _J_ ‖ adrefaþ _J_ ‖ heora _aus_ hyra _R_ 12 feond _DHJW_ ‖ ham from _W_

DE CASV.

Ðâ PRONOMINA, þe habbað VOCATIVVM, þâ habbað syx CASVS and ðâ ôðre ealle nabbað, bûton fîf gebîgednyssa. 15 on ðâm ôðrum hâde _tu_ #ðû# and _uos_ #gê#, þǣr ðǣr byð tôsprǣc, þǣr mæg bêon VOCATIVVS. eft on þâm ânum DIRIVATIVVM, þæt ys #ofgangende#, _meus_ #mîn# hæfð VOCATIVVS nâ þæs âgneres, ac ðæs ôðres hâdes, þe hê tô [[111]] sprecð: _o pater mi, doce filium tuum_ #êalâ ðû fæder mîn, lǣr þînne sunu#; _o mater mea, uesti filium tuum_ #êalâ ðû mîn môdor, scrŷd ðînne sunu#; êac menigfealdlîce _o noster amice_ #êalâ ðû ûre frêond#, _o nostra soror_ #êalâ ðû ûre swuster# [_o nostra soror, da nobis 5 bibere_ #êalâ ðû ûre swuster, syle us drincan#] ET CETERA. _nostras_ #ûres landes man#, _uestras_ #êowres landes mann# habbað gelîce NOMINATIVVM and VOCATIVVM, and nys nâ mâ PRONOMINA, þe hæbbe syx CASVS.

13 _überschrift f. JOTW_ 14 _kein absatz JO_ ‖ Ðâ--16 hâde] næfð na má pronomina uocatiuum butan þás ó _T_ ‖ (ð)apronomina _O_, da pr. _J_ ‖ VI _U_, VI^sex _W_ 15 _erstes_ f _von_ fîf _aus_ w _O_, V _U_ ‖ -ssa _zu_ -sse _O_, gebignessa _U_ 16 _ü. f. T_ ‖ þǣr--17 uocatiuus _f. T_ 17 on--18 ofgangende _f. T_ 18 þ. ys o. _gl. R, hinter_ meus _W_ ‖ ofgoinde _W_ ‖ mîn _f. TW_ 18. 19 h. uoc. _f. H_ ‖ uocat̄ _T_, uocatm̄ _W_ 19 nâ--111^1 sprecð _f. T_ ‖ nâ] nout _W_ ‖ ageneres _U_, ahneres _DHJ_, anes _O_ ‖ þas _F_, ðas _h_ ‖ oþeres _H_ 1 s(p)recð _R_, sprycð _J_ ‖ mi pater _T_ ‖ doces _J_ ‖ --5 _ü. f. TW_ ‖ min fæder _DHU_ 2 o] also o _W_ 3 þine _J_ ‖ êac m.] et pluraliter _T_ 4 -f(e)ald- _1. corr.? h_ 5 da nobis bibere _hinter_ soror _1. corr. F_ ‖ swustor _D_ ‖ syle us drincan _hinter_ swuster _1. corr. F_ ‖ o--6 drincan _f. FhJRTW_ (_doch wegen F vgl. die zwei zunächst vorhergehenden anmerkungen_) 7 nostras--9 casus _f. T_ ‖ ure _JR_ ‖ eower _FhJR_, ower _W_, eowres _und am rande_ ł eower _U_ 8 hi habbað _J_, habbe(þ) _W_ ‖ at _in_ nominatiuum _z. t._, iuum _ganz weg H_ 9 nys _am rande nachgetr. D_ ‖ pro(no)mina _H_ ‖ e _in_ þe _aus e. a. D_, ꝥ _W_ ‖ habbe _DH_, habban _U_

[[_o noster amice_ #êalâ ðû ûre frêond# text has “ealâ” _o nostra soror_ #êalâ ðû ûre swuster# text has “êala”]]

Âne nigon naman synt, ðe habbað þâ ylcan declinunga, 10 þe PRONOMINA habbað, and for ðî wǣron sume bôceras swâ bepǣhte, þæt hî tealdon ðâ nigon naman tô ðisum dǣle, þe wê hâtað PRONOMEN, ac se lârêow PRISCIANVS segð, þæt man sceal tôcnâwan ǣlces dǣles mihte and getâcnunge and swâ undergytan, hwæt hê sŷ, 15 nâ be þǣre declinunge. gif sêo DECLINATIO, þæt is, #declinung#, sceal tôsceâdan, hwæt gehwylc dǣl sî, þonne bêoð ealle ðâ seofon PRONOMINA, þe wê nû embe sprǣcon, [[112]] and êac PARTICIPIA, þæt synd dǣl nymende, getealde betwux namum; ac þæt ne byð nân gesceâd. þâs nigon naman, þe wê embe sprecað, sind APPELLATIVA, þæt sind #gecîgendlîce#.

10 _absatz nur T_ ‖ Âne] solum .i. one _W_ ‖ nigan _T_, IX _W_ ‖ synd _DFHJRTU_, sind _h_, beoþ _W_ 10. 11 declinunge _J_ 11 and--112^2 gesceâd _f. T_ 12 s _in_ boceras _aus_ w _J_ 13 þissum _J_, þissere _W_ ‖ þe] þet _W_ ‖ wê _f. O_ ‖ pronomina _W_ ‖ se] þe _W_ ‖ lorþeaw _W_ 14 sægð _DH_, sægþ _J_ ‖ toc(na)wan _H_ ‖ ælces _aus_ &lces _J_ ‖ dǣles] cynnes _H_ 15. 16 hê sŷ nâ be þǣre] hy syn abeþære _F_ ‖ sŷ] _mit_ sig _beginnt C_, beo _W_ 16 nout _W_ ‖ se _H_ ‖ d. þ. is _f. W_ ‖ þ. i. d. _gl. R_ 17 tosceaden _H_ ‖ beo _W_ ‖ [þonne] _W_ 18 ðâ _f. F_ ‖ seofan _hJ_ ‖ þet beoþ delnimende i[tolde be]twuxe noman _getilgt h._ pronomina _W_ ‖ nû _f. W_ ‖ ymbe _J_ ‖ sprecon _J_ 1 ec þa _J_ ‖ þ. s. d. n. _gl. R_ ‖ beoþ _W_ ‖ d[elni]- _W_ ‖ geteald _und_ de _ü._ d _1. corr.? h_, getælde _J_ 2 betwyx _J_ ‖ þâs] þ[eos] _W_ ‖ nigan _T_, IX _W_ 3 ymbe _J_ ‖ beoþ _W_ ‖ apellatiua _alle ausser hJW_ ‖ þæt--5 nama _f. T_ 3. 4 þ. s. g. _gl. R_ 3 beoþ _W_ 4 ikien[dli]che _W_ ‖