Part 14

7 þissum _J_ 7. 8 wordam _R_, worde[n] _W_ 8 -þam _CTU_, -ðā _D_ ‖ itocnugne _W_ ‖ befylð] bylþ _J_, beflugþ (ug _unsicher_) _W_ 9 oðran _H_, oðron _O_ ‖ [on--hit] _W_ ‖ on _f. O_ ‖ þan _CT_ ‖ cweð _T_ 10 þissum _J_ ‖ maki[eþ p.] _W_ 11 nâ--ðingum _f. T_ ‖ nout _W_ ‖ to: _h_ ‖ [o. þ.] _W_ ‖ --17 _ü. f. T_ ‖ :erige (h _rad.?_) _F_ 12 aras: (t? _radiert_) _O_ ‖ _ü. f. W_ ‖ he erat _FO_ ‖ cw̄ _JU_ ‖ mann mm ic _O_ 12. 13 aror[ ic am iered] _W_ ‖ geerad _H_, geered _CU_ ‖ þen _f. W_ ‖ gecwedan _J_ 14 [is iered bi]bo _W_ ‖ geered _ACFhU_ 15 b. u.--16 laboro _ü. f. W_ ‖ wîn _f. A_ ‖ (is) _h, f. H_ ‖ _ein teil des letzten_ n _von_ gedruncen _weggeschnitten A_, edru _auf r. D_ 16 mandu[catur panis l]aboro _W_ ‖ manducatur _scheint aus_ -or _gebessert O_ ‖ laf _J_ ‖ ge(e)ten _F_ 17 laboratur _aus_ -or _OU_ ‖ beswungen _D_

¶ þâ word, þe geendjað on _or_, habbaþ ðrêo getâcnunga. ân ys ðrôwjendlîc, swâswâ wê ǣr sǣdon. ôþer ys COMMVNE, [[122]] þæt ys, #gemǣne twegra getâcnunga#, forþan þe on ðâm worde byð ǣgðer gê dǣd gê ðrôwung: _osculor te_ #ic cysse ðê# ET _osculor a te_ #and ic eom fram ðê cyssed#; _complector te_ #ic ymbclyppe þê# ET _complector a te_ #and ic eom fram ðê ymbclypped#. þâs word 5 and ðyllîce ne bêoð nâ lêdenword, gif se _r_ byð aweg gedôn. þâ ðriddan getâcnunge hæfð DEPONENS VERBVM, þæt is, #âlecgende word#, forðan ðe hê legð him fram ðâ âne getâcnunge and hylt ðâ ôþre. DEPONENTIA VERBA SIGNIFICANT ACTVM #þâ âlecgendlîcan word getâcnjað 10 dǣde#, swâswâ ACTIVA, ac hî geendjað on _or_, swâswâ PASSIVA. _luctor_ #ic wraxlige#, _loquor_ #ic sprece#: hêr is dǣd on ðissere getâcnunge. hî ne bêoð nâ lêdenword, gif se _r_ byð awege. ðâ word, þe synd PASSIVA, bêoð ACTIVA, gif se _r_ byþ aweg gedôn: _armor_ #ic eom gewǣpnod#, 15 _armo te_ #ic wǣpnige ðê# ET CETERA.

18 [þeo w. þ]e endeþ _W_ ‖ þe _f. U_ ‖ getacnunge _O_ 19 þrowigendlic--is _nachtr. 1. corr. F_ ‖ þrowigendlic: (e _rad._) _h_, [þrowiend]lic _W_ ‖ swâ. wê ǣr s. _f. T_ ‖ (is) _R_ 1 þæt--getâc. _f. T_ ‖ þ. is gem. _gl._ (tw. get. _in d. z._) _R_ ‖ ime[ne tweire] _W_ ‖ forþan þe--2 ðr.] _f. W_ ‖ -þan: _C_, -þam _HU_ 2 ðan w. _H_ ‖ beoð _J_ ‖ ægþær _D_ ‖ þrowunga _H_ ‖ oscultor (_aber punct unter_ t) _U_, oscul::or _h_ 3--5 _ü. f. T_ 3 cesse _D_ ‖ ðe and et _O_ ‖ osculor: a te (t _rad.?_) _F_ ‖ and--4 cyssed] [þu cuss]est me _W_ ‖ eom _am rande D_ 3. 4 fram þe gecyssed (-od _J_) _DJ_, gecyssed fram þe _H_ 4 te _f. A_ ‖ --5 _ü. f. W_ ‖ -cleppe _DH_ ‖ et] and _F_ 5 -c(l)ypped _F_ 6 and ð. _f. T_ ‖ [word (_hinter_ þullice _st. hinter_ þeos) n]e _W_ ‖ nout _W_ ‖ ledenspræc _H_ ‖ r _auf r. R_ 7 e _in_ gedon _aus_ o _h_ ‖ [þe þri]dde _W_ ‖ getâcnunge _f. H_ 8 þ. is a. w. _gl. R, f. T_ ‖ is _f. CDHU_ ‖ aleg[gend]e _W_ ‖ forðan ðe _f. T_ 9 [one i]tocnunge _W_ ‖ ana _F_, e _auf r. C_ ‖ getacnungæ _F_, -a _H, f. T_ ‖ healt _T_, l _aus_ b _h_, t _auf r. R_ ‖ uer[ba] _W_, a _in_ uerba _aus_ e? _h_ 10 significans _J_ ‖ act(i)uum _O_ ‖ þa--11 dæde _gl. R, f. T_ ‖ i[tokn]eþ _W_ 11 dæda _J_ ‖ swâs. a. _f. T_ ‖ act(i)ua _C_ ‖ endeþ _W_ ‖ [so so] _W_ 12 luctur _T_ ‖ --123^4 _ü. f. T_ 12 wrastlie _W_ ‖ [her is] _W_ 13 þysse(re) _R_ ‖ [nout lede]nspeche _W_ 14 awei idon _W_ ‖ [þeo w.] _W_ ‖ a _in_ ða _auf r. D_ ‖ beoþ _W_ 15 [þe r biþ] _W_ ‖ a. g.] aweiȝe _W_ ‖ a(r)mor _CU_ 15. 16 ge:wǣpnod _R_ 16 ar[mo t]e _W_ ‖ et c. _f. W_

¶ twâ dǣdlîce word synd, ðe habbað þwyrlîce getâcnunge: þæt ðe geendað on _o_, getâcnað þrôwunge and, þæt ðe geendað [[123]] on _or_, getâcnað dǣde. _timeo_ #ic mê ondrǣde#, _metuo_ #ic mê ondrǣde#. sê ðe him ondrǣt, sumes ðinges hê him ondrǣt. _timeo deum_ #ic mê ondrǣde god#. _timeor_ #ic eom ondrǣd#, þæt is, þæt sumum men stent ege fram mê. _metuor a pueris nostris_, þæt is on andgyte, 5 #ûrum cildum stent ege fram mê#. ðâ word êac sume, þe synd NEVTRA gecwedene, habbað þrôwjendlîce getâcnunge, swâswâ ys _uapulo_ #ic eom beswungen#, _ueneo_ #ic eom geseald#; ac hî ne geendjað nǣfre on _or_, swâ hwæðer swâ hî getâcnjað. 10

17 beoþ _W_ ‖ [þe h]abbeþ _W_ ‖ ðe] þa _CDHTU_ 17. 18 þeo þet en[d]eþ _W_ 18 _1._ ðe] _f. hT_ ‖ geend:að (i _rad._) _F_ ‖ þrowung(e) _R_, -ga _H_ 18. 123^1 þeo þet endeþ _W_ 18 _2._ ðe _f. h_ 1 on r or _O_ ‖ dæda _J_ ‖ ic mê o.] ł _J_ 2 drede _W_ ‖ sê--3 ondræt _f. W_ ‖ t _in dem 1._ ondræt _auf r. C_ 3 [deum] _W_ ‖ _ü. f. W_ ‖ ondrǣde] ræ _z. t._, de _ganz weg H_ 4 ic--5 mê] ł _W_ ‖ ofdræd _O_ ‖ þæt is--5 me _in d. z. R, f. T_ ‖ _zweites_ þæt _f. O_ ‖ sume _J_ 5. 6 þ. is on a. _in d. z._, urum--me _gl. ü._ m. a p. n. _R_] _f. T_ ‖ on andgyte _f. H_ 6 [uren] children _W_ ‖ fram] to _W_ ‖ ðâ--8 ys _f. T_ 6. 7 ec summe þeo word _W_ 7 þe] ne _O_ ‖ [beoþ] _W_ ‖ gecwedene _f. H_ 8 getacnunga _JO_, itoc[nun]ge _W_ ‖ ys _f. AJ_ ‖ --9 _ü. in d. z. T_ ‖ beswungen--9 eom _f. J_ ‖ swungen _CU_ 9 i[c am] _W_ ‖ hî] þeos and oþre mo _W_ ‖ endeþ _W_ ‖ or] r _O_ 10 _1._ swâ--get. _f. T_ ‖ [so] hwat so _W_

DE TEMPORE.

TEMPVS ACCIDIT VERBO #tîd gelimpð worde# for getâcnunge mislîcra dǣda. æfter gecynde synd þrêo tîda on ǣlcum worde, þe fulfremed byð: PRAESENS TEMPVS ys #andwerd tîd#: _sto_ #ic stande#; PRAETERITVM TEMPVS ys 15 #forðgewiten tîd#: _steti_ #ic stôd#; FVTVRVM TEMPVS is #tôwerd tîd#: _stabo_ #ic stande nû rihte# oððe #on sumne [[124]] tîman#. ac swâ ðêah wîse lârêowas tôdǣldon þone PRAETERITVM TEMPVS, þæt is, #ðone forðgewitenan tîman#, on þrêo: on PRAETERITVM INPERFECTVM, þæt is #unfulfremed forðgewiten#, swilce þæt ðing bêo ongunnen and ne bêo fuldôn: _stabam_ #ic stôd#. PRAETERITVM PERFECTVM 5 ys #forðgewiten fulfremed#: _steti_ #ic stôd fullîce#. PRAETERITVM PLVSQVAMPERFECTVM is #forðgewiten mâre, þonne fulfremed#, forðan ðe hit wæs gefyrn gedôn: _steteram_ #ic stôd gefyrn#. forðî is se forðgewitena tîma on ðrêo tôdǣled, forðan ðe nâht ne byð 10 swâ gemyndelîc on gecynde, swâ þæt ys, þæt gedôn byð.

11 de temporibus uerborum _T, vor_ de _noch_ geþrꝥ _u. nach_ tempore incipit _fr. U, überschrift f._ (_raum dafür W_) _JW_ 12 _kein absatz JOW_ ‖ empus W ‖ acci::: _J_, a[c]c. _W_ ‖ t. g. w. _gl. R, in d. z. T_ ‖ gelimp _H_ ‖ for _usw. in d. z. R_ 13 getacnunga _J_, -gæ _C_ ‖ mistlicra _W_ ‖ beoþ _W_ 14 ǣlcum] alle _W_ 14. 15 is a. t. _gl. R, f. T_ 15 andweard _JUW_, -wyrd _C_ ‖ ic st. _f. T_ 15. 16 is f. t. _gl. R, f. T_ 16 ic st. _f. TW_ ‖ is _f. H_ 16. 17 is t. t. _gl. R, f. T_ 17 toweard _HJU_, -weart _D_ ‖ ic st. _f. T_ ‖ riht _W_ ‖ o. on s.--124^1 tî. _in d. z. R_ ‖ on _f. JT_ ‖ sume _F_ 1 lareawas (-es _T_) _DT_, lorþeaw[es] _W_ ‖ þone _aus_ þonne _ds. hd.? h_, þon̄ _J_ 1. 2 prete|tum _urspr._ (_doch_ ri _vor_ tum _nachgetr._) _C_ 2 þæt--3 þreo _gl. R_ ‖ þæt--tîman _f. T_ ‖ þon̄ _J_, þonne _F_ ‖ for[þ]iwitene _W_ 3 þreo: _D_, þreo wísan _T_ ‖ þæt--4 forðg. _gl. R, f. T_ 3. 4 unfu[l]freomed _W_ 4 swilce--5 fuldôn _f. T_ ‖ þingc _R_ ‖ ongunnan _D_, ungunnen _h_, ongunnem _U_, e _auf r. R_, b[i]gunnen _W_ 5 [and] _W_ ‖ ic st. _f. T_ 6 is f. f. _gl. R, f. T_ ‖ forþ[iwi]ten _W_ 6. 7 ic st. f. _f. T_ 7 plusquam[perfec]tum _W_ ‖ is--8 fulfr. _gl. R, f. T_ 8 forðan ðe--9 gedôn _f. T_ ‖ forþen[þe hit] _W_ ‖ -þon _HRU_ ‖ w(æs) _aus_ is _h_ 8. 9 fyrn _in_ gef. _auf r. h_ 9 ic--11 byð _f. T_ 9. 10 f[orþiwi]tene _W_, -wite(n)na _C_, -witenan _U_ 10. 11 [ne biþ so] _W_ 11 gemydelic _A_ ‖ gecynne _J_

[[DE TEMPORE. text has “TE TEMPORE”]]

DE MODIS.

MODVS ys #gemet# oððe #þǣre sprǣce wîse#, and ðǣra synd fîf. INDICATIVVS ys #gebîcnjendlîc#: mid ðâm wê geswuteljað, hwæt wê dôð oððe ôðre menn. ic cweðe 15 nû: _lego_ #ic rǣde#; þǣr bið mîn dǣd geswutelod. and ðis MODVS ys fulfremed on eallum tîdum and on eallum [[125]] hâdum and ys forðî fyrmest. þæt ôðer MODVS ys IMPERATIVVS, þæt ys, #bebêodendlîc#: mid þâm gemete wê hâtað ôðre menn dôn sum ðing oððe sum ðing þrôwjan. _lege_ #rǣd ðû#; _legat_ #rǣde hê#; _flagella istum puerum_ #beswing ðis cild#; _flagelletur_ #sŷ hê beswungen#.

12 de modo _T, f. JW_ 13 _kein absatz J_ ‖ odus _W_ ‖ is gemet _gl. R, in d. z. T_ ‖ gemet: (t _rad._) _C_, ł modt _ü._ gemet _fr. U_ ‖ oððe] hei _O_ ‖ sprǣce] sprele _O_ ‖ þara _DH_ 14 [beoþ fif in]dicatiuus _W_ ‖ is g. _gl. R, in d. z. T_ ‖ (ge)bicnigendlic _D_, bycniendlic _CU_ 15 is[uteleþ] _W_ ‖ hwæt] þæt _J_ ‖ oððe] oþer _W_ 15. 16 cwe[þe nu lego ic red]e _W_ 16 ic r. _f. T_ ‖ bið _f. O_ ‖ and--125^1 fyrmest _f. T_ 17 ðis] his _CU_ ‖ ful[frem]ed _W_ 1 [furm]est _W_ 2 þ. ys b. _gl. R, f. T_ ‖ bebodendlic _J_, bebeonendlic _A_ ‖ [mid þ]en _W_ 3 þingc _beide mal R_ ‖ oððe s. ð. _f. O_ ‖ [sum þ]ing _W_ ‖ þ(r)owian _H_ 4--5 _ü. f. T_ 4 legað _Ah_, legaþ _J_ ‖ red he _W_ ‖ _letztes_ a _in_ flagella _z. t. weg A_, flagel[l]a _W_ 4. 5 beswing ::: _R_ 5 flagellatur _CU_ ‖ beo hit _W_

¶ þis 5 gemet sprecð forðwerd and næfð nânne PRAETERITVM, forþan ðe nân man ne hǣt dôn, þæt ðe gedôn byð. hê sprecð tô ôðrum and nâ tô him sylfum: forþan ðe gehwâ hǣt ôðerne, nâ hyne sylfne. þæt ðridde gemet ys OPTATIVVS, þæt ys, #gewîscendlîc#, and hit hæfð forðgewitenne 10 tîman and behôfað ôðres wordes him tô fultume, þæt hê fulfremednysse hæbbe. _utinam amarem deum_ #êalâ gif ic lufode god#, swylce ðû cweðe: forgeâfe god, þæt ic hine lufode. _utinam legerem nunc_ #êalâ gif ic rǣdde nû#. _utinam legerem heri_ #êalâ gif ic rǣdde gyrstan 15 dæg#, þonne cûðe ic nû âgyfan. _utinam legissem in iuuentute_ #êalâ gif ic rǣdde on jugoðe#, þonne cûðe ic nû sum gôd. _utinam_ ys ADVERBIVM, þæt ys, #wordes gefêra#, and hê fylst þisum gemete ðus.

6 sprecð--and _f. T_ ‖ sprycð _J_ ‖ forð::::werd _D_, forþweard _J_ ‖ næf _A_ ‖ nænne _ausser O_ 7 forþan--8 sylfum _f. T_ ‖ vor þe _W_, for _fast gz. weg H_ ‖ hat _J_ ‖ (þe) _U, f. W_ ‖ is _W_ 8 spricð _J_ ‖ tô|to _H_ ‖ nout _W_ ‖ for þen þet _W_, -ðam þe _H_ 9 hat _J_ ‖ and na _JU_, nout _W_ ‖ sylfn[e] _A_ 9. 10 obtatiuus _U, dahinter_ modus _T_ 10 þ. is g. _gl. R, f. T_ ‖ hæfð--11 and _f. T_ ‖ hæfð] næfð _JO_, [h]afþ _W_ ‖ -witene _U_ 11 [o]þres _W_ ‖ þæt--12 hæbbe _f. T_ 12 -[n]esse _W_ ‖ hab[be] _W_ ‖ deum] domini (dn̄i _st._ dm̄) _O_ ‖ êalâ--14 lufode _f. T_ 13 lufige _CU_ ‖ [go]d _W_ ‖ swylce _usw. in d. z. R_ 14 lufe[de] _W_ ‖ nunc _aus_ hunc _O_ ‖ êalâ--15 nû _f. T_ ‖ ræ(d)de _C_, ræde _Ah_ 15 legerim _F_, le[gerem] _W_ ‖ êalâ--16 âgyfan _f. T_ ‖ gyrston _FhR_, gyrsan _O_ 16 þonne _usw. in d. z. R_ ‖ cu[þe ic nu] _W_ ‖ ic hyt nu _O_ ‖ agifen _J_ 17 êalâ--19 ðus _f. T_ ‖ [ic redde] _W_ ‖ on minum i. _J_ ‖ iugeþe _C_, iuguþe _D_, geogoðe _RU_ ‖ þonne _usw. in d. z. R_ ‖ cuð _h_ 18 nû _f. O_ ‖ [is aduerbiu]m _W_ ‖ þ. is w. g. _gl. R_ ‖ wordys _C_ 19 þissum _J_ ‖ ðus _f. W_ ‖ [þ. f.] _W_

[[12 ... êalâ--14 lufode text has “êala”]]

¶ þæt fêorðe [[126]] gemet ys SVBIVNCTIVVS oþþe CONIVNCTIVVS, þæt ys, #underðêodendlîc#, forðâm ðe hyt is under þâm foresǣdum gemetum and behôfað ôþres wordes him tô fultume. _cum legam_ #ðonne ic rǣde#. _cum legam, ueni ad me_ #ðonne ic rǣde, cum tô me#. _cum doceam, discas_ 5 #þonne ic tǣce, þû leornast# ET CETERA.

1 subi. modus _T_ ‖ oþer _W_ ‖ þ. is u. _gl. über_ subi. _R, f. T_ ‖ 1. 2 [underþeod]enlic _W_, -þeo(end)lic (_ds. hd.?_) _F_, understandendlic _O_ 2 forðâm ðe--3 gemetum _f. T_ ‖ -þā _C_, ðan _die übr. ausser O_ 2. 3 fore[seide imet]e _W_ 3 w _in_ wordes _aus e. a. D_ 3. 4 ful[t. c. l.] _W_ 4 cum--rǣde _f. FT_ ‖ _2._ c. l. _f. W_ 5--6 _ü. f. T_ 5 ð. ic r. _f. W_ ‖ doceā: _H_ 6 ic ðe tæce _h_ ‖ [l. et c.] _W_ ‖ leorna: (s _rad._) _C_, leorna _U_, l _aus einem angefangenen and. buchst. H_

¶ þæt fîfte gemet ys INFINITIVVS, þæt is, #ungeendigendlîc#, forðan ðe þǣr ne byð nân sprǣc geendod, bûton man ðâr dô tô þrêo ðing, þæt is, hâd and tîd and getel. _amare_ #lufjan#: nys ðǣr nân gewis on ðǣre sprǣce, bûton ðû cweþe 10 _amare uolo_ #ic wylle lufjan#. on ðâm _uolo_ ys se forma hâd and andweard tîd and ânfeald getel. þis gemet gǣð geond ealle tîda and ealle hâdas and ealle getel. _legere uis_ #þû wylt rǣdan# ys se ôðer hâd and andweard tîd and ânfeald getel. _legere uolui_ #ic wolde rǣdan#, 15 _legere uoluistis_ #gê woldon rǣdan# sint forðgewitene tîda; ET CETERA.

7 infiniti(u)us _C_ ‖ þ. is u. _gl. R, f. T_ 7. 8 forþ[en þe þer] _W_ 8 do þer to _W_ ‖ ðær _ausser O_ ‖ to do _CDJTU und durch nachträgliche umstellung_ (_v. ds. hd._) _F_ 9 þ[reo] _W_ ‖ þingc _R_ ‖ þæt is _usw. in d. z. R_ ‖ and _vor_ getel _nachträglich h_ ‖ getæl _FT_ ‖ lufigen _DH, f. T_, is lufian _W_ 10 ðǣr] her _TW_ ‖ [non] _W_ ‖ gewis] andȝit _W_ ‖ ðæræ _h_ ‖ butan _hJR_ 11 u[olo ic] _W_ ‖ ic--12 getel _f. T_ 12 andwerd _AFh_, -w[erd] _W_ ‖ getæl _F_ 12. 13 ge metgað _U_ 13 tide _H_ ‖ _erstes_ [and alle] _W_ ‖ hades _C_ ‖ getæl _F_ 14 þû--15 getel _f. T_ ‖ _ü. f. W_ 14. 15 andwe[rd tide] _W_ 14 anweard _U_, andwerd _ADFHhR_ 15 getæl _F_ ‖ lege:re _F_ ‖ --16 _ü. f. TW_ ‖ ic wolde _auf r. R_ 16 uoluistis _aus_ uoluscis _von a. hd. O_, uoluisti _JW_ ‖ woldan _hJ_, -en _CU_ ‖ ræden _U_ 16. 17 sint f. t. _f. T_ 16 sint] -d _ADFHhJRU_, beoþ _W_ ‖ -witena _DH_, -iw[itene] _W_ 17 et c. _f. W_ ‖

¶ gyt ys ân gemet gehâten INPERSONALE, þæt gǣð ofer ealle ðâ ôþre fîf on ðâm ðriddan hâde [[127]] PASSIVVM: _amatur_; _amatur a me_ #ic lufige#; _legitur a me_ #ic rǣde#. ac wê nellað nâ mâre be ðisum hêr sprecan.

gyt--127^2 sprecan _f. T_ 18 oue[r alle] _W_ ‖ fif imetes _W_ 1 pass[iuum] _W_ ‖ _das zweite mal_ amator _CDHOU_ ‖ legatur _W_ 2 red[e ac we] _W_ ‖ ræ:de (d _rad.?_) _D_ ‖ ac _f. J_ ‖ nellað _aus_ neilað _D_ ‖ þissum _J_

DE PERSONIS.

SVNT IGITVR PERSONAE VERBORVM TRES #þrŷ hâdas synt worda#. se forma hâd ys, þe sprecð be him sylfum 5 âna ðus: _dico_ #ic secge#, oððe mid ôþrum mannum on menigfealdum getele: _dicimus_ #wê secgað#. se ôðer hâd is, þe se forma sprecð tô: _dicis_ #þû segst#, oþþe menigfealdlîce _dicitis_ #gê secgað#. se þridda hâd ys, be þâm ðe se forma hâd sprecð tô ðâm ôðrum hâde: _dicit_ 10 #hê segð#, oððe menigfealdlîce _dicunt_ #hî secgaþ#. se forma hâd and se ôðer sprecað him betwŷnan and synd andwerde and geendode, sôþlîce se þridda hâd nys nâ andweard nê geendod, and forðî hê nymð him hwîlon tô fultume PRONOMEN #naman speljend#: _ille dicit_.

3 de persone _A, f. JW_ 4 _kein absatz J_ ‖ unt _W_ 4. 5 þri h. s. w. _gl. R, f. T_ 4 beoþ _W_, synd _alle and. ausser O_ 5 wo[rde þe] _W_ 6 [dico ic] _W_ ‖ ic secge _f. T_ ‖ oþer _W_ ‖ mannum] namum _AJ_ 7 moniuold it[el di]cimus _W_ ‖ manigfealdon _T_ ‖ getæle _FT_ ‖ we s. _f. T_ 8 is _f. CDU_ ‖ þe--tô _f. T_ ‖ spe[cþ to] _W_ ‖ spreceþ _U_ ‖ þû--9 m. _f. T_ ‖ sægst _CU_ ‖ oþer _W_ 9 menif- (l _z. t._, ice _ganz weg_) _H_ ‖ gê s. _f. T_ ‖ s[eggeþ] _W_ ‖ be--10 hâde _f. T_ 10 [þen o]þren _W_ ‖ hâde _f. J_ 11 hê s. o. m. _f. T_ ‖ sægð _DF_ ‖ oþer _W_ ‖ menif- _R_ ‖ dicu(n)t _H_, [dicunt] _W_ ‖ hî s. _f. T_ 12 forme _F_ ‖ hâd ys and _O_ ‖ sprecþ _J_ ‖ betwinan _zu_ betwynan _H_, betwynon _J_, betwéónan _T_, b[itweo]nen _W_ ‖ beoþ _W_ 13 andwyrde _H_, -wearde _JT_ ‖ and--14 andwerd _auf r. F_ ‖ sôþlîce--14 geendod _f. T_ ‖ sôþlîce _f. W_ ‖ þridde _H_ ‖ h[od nis] _W_ ‖ nâ _f. CU_, nout _W_ 14 andwerd _ACDFHhRU_ ‖ [him] _W_, hi _h, f. J_ ‖ hwîlon _f. T_ 15 prononomen (_aber das erste_ no _ausgestrichen_) _O, dahinter_ .i. _W_ ‖ n. sp. _f. T_ ‖ nama _U_ ‖ spelien[d--16 þreo] _W_ ‖ speliende _J_

¶ ealle 15 ðrŷ hî magon êac him tô genyman naman speljende: _ego [[128]] lego_ #ic rǣde#, _tu legis_ #þû rǣtst#, _ille legit_ #hê rǣt#. naman sôðlîce bêoð ǣfre on ðâm ðriddan hâde: _rex equitat_ #se cyningc rît#, _episcopus docet_ #se bisceop lǣrþ#, and swâ on eallum casum, bûton VOCATIVVS, sê ðe byð ǣfre on ðâm ôðrum hâde: _o puer, lege_ #êalâ ðû 5 cild, rǣd#. êac se NOMINATIVVS mæg bêon on ðâm ôðrum hâde, gyf ðǣr byð PRONOMEN betwux: _lego ego Priscianus_ #ic PRISCIANVS rǣde#; _legis tu puer_ #þû cild rǣdst#.

16 ðréo _T_ ‖ him _f. O_, hiom _D_, heom _H_ ‖ tô _f. F_ ‖ speli[ende ego] _W_ ‖ speliend _D_, speligend _H_ 1--6 _ü. f. TW_ ‖ rædst _ACDFHhJRU_ ‖ legið _J_ 2 sôðlîce _f. H_ ‖ [æfre] _W_ 3 cyning _ACDFHhJU_, cy(ni)ng _R_ 4 and--bûton _f. T_ ‖ al[le ca]sen _W_ ‖ buton on _W_ ‖ se(þe) s _auf r. C_, (se) þe _U_, þe _W, f. T_ 5 oþran _CDH_ ‖ ho[de o p]uer _W_ 6 êac--8 rǣdst _f. T_ ‖ êac] ac _J_ ‖ am (_von_ ðam) _und_ oþrum _auf r. D_ 7 [hode] _W_ ‖ beoþ _J_ ‖ priscia[nus le]gis _W_ 8 ic p. r. _f. W_ ‖ rætst _R_, rǣd _O_

¶ nama mæg bêon êac on ðâm forman hâde on ðâm worde, ðe getâcnað edwiste: _Priscianus sum_ #ic eom PRISCIANVS#, 10 and ealswâ on ðâm wordum, ðe clypunge getâcnjað: _Priscianus uocor_ #ic eom gecîged PRISCIANVS#, _Priscianus nominor_ #ic eom genemned PRISCIANVS#, _Priscianus nuncupor_ #ic eom gehâten PRISCIANVS#. manega word synd, þe ne magon habban þâ twegen forman hâdas, ac habbað 15 þone þriddan: _tinnit_ #swêgð#, _pluit_ #hit rînþ#, _tonat_ #hit ðunrað#, _fulminat_ #hit lîht#, _ningit_ #hit snîwð#, _grandinat_ #hit hagelað#, _gelat_ #hit frŷst#.

9 êac _f. T_ ‖ _1._ [on þen] _W_ ‖ m _im 2._ þam _zum teil weg A_ 9. 10 ðe g. _f. DH_ 10 edwiste .i. [substa]ntia _W_ ‖ ic--11 getâcnjað _f. T_ ‖ ic e. p. _f. W_ 11 ealle swa _h_ ‖ cleo[pung]e _W_ 12 ic--14 priscianus _f. T_ ‖ ic eom] .i. _W_ ‖ prisc. gec. _R_ ‖ _2._ pr. _f. W_ 13 nomi[nor ic am] _W_ ‖ (n)ominor _C_ ‖ genæmned _H, der letzte strich von_ m _weg A_ ‖ _erstes_ pr. _f. W, erstes_ s _in dem ersten_ priscianus _aus_ w _radiert O_ 13. 14 nancupor _O, dahinter_ .i. _W_ 14 eom: _D_ ‖ priscian[us] _A, f. W_ ‖ [moni]e _W_ ‖ beoþ _W_ 15 mago[n] _A_ ‖ [form]e _W_ ‖ had[as] _A_ 16 þon̄ _J, f. O_ ‖ þridde so so is tinnit _W_ ‖ tinn:it _R_, tynnit _F_, tintut _zu_ tinnit _mit a. d._ (_aber v. ds. hd.?_) _U_ ‖ --129^4 _ü. f. T_ ‖ [swe]ȝeþ _W_ ‖ pluit--18 _ü. f. W_ ‖ hit _f. JR_ ‖ tonað _R_, tonaþ _J_ 17. 18 hit _f. J_ 17 fulminað _O_ ‖ ningi[t] _A_, ningið _R_, mingit _O_ 18 grandinad _F_, t _auf rad._ ð _h_, grandinit _W_ ‖ [gelat] _W_ ‖ agolað _F_, hagolað (ð _weg A_) _die übr. ausser O_ ‖ frysþ _DHJ_ ‖

[[14 ... priscian[us] _A, f. W_ opening bracket cuts through middle of u]]

¶ ealswâ be [[129]] nŷtenum: _canis latrat_ #hund byrcð#, _lupus ululat_ #wulf ðŷtt#, _equus hinnit_ #hors hnǣgð#, _bos mugit_ #oxa hlêwð#, _ouis balat_ #scêp blǣt#, _sus grunnit_ #swîn grunað# ET SIMILIA. þâs word and ðyllîce man mæg cweðan, gif man wyle, ongeân gecynde on eallum þrîm hâdum, ac 5 hit byð swîðe dyslîc, þæt se man beorce oððe blǣte.

ea.--129^1 n. _f. T_ 1 h. b. _f. W_ ‖ brycð _F_ ‖ wulf _f. W_ 2 [equus] _W_ ‖ him|nit _U_, lunnit _O_ ‖ hors _f. W_ ‖ nægþ _J_ ‖ mugyt _F_ ‖ oxa _f. W_ ‖ leowð _J_, l _auf r. D_ 3 balað _H_ ‖ sceap _CJU, f. W_ ‖ [blæt s]us _W_ ‖ grungit _COU_ ‖ swîn _f. W_ ‖ gruinað _J_ 4 þâs--6 _f. T_ ‖ [mai cw]eþen _W_ 5 [þreo h]odes _W_ 6 byð] bit _F_ ‖ dyslic _aus_ dislic _D_ ‖ oþer _W_ ‖ blæte _auf r. D_

DE NVMERO.

NVMERVS ACCIDIT VERBIS VTERQVE, SINGVLARIS ET PLVRALIS #getel gelimpð wordum ǣgðer gê ânfeald gê menigfeald#. ânfeald getel byð on ânum: _lego_ #ic rǣde#, 10 and menigfeald tô manegum: _legimus_ #wê rǣdað#, ET CETERA.

7 _überschrift_ (_raum dafür W_) _f. AJW_ 8 _kein absatz J_ ‖ [n]umerus _A_, [numeru]s _W_ ‖ [uterque s]ing. _W_ 9 getel--10 menigf. _gl. R, f. T_ ‖ getæl _F_ ‖ ge _von_ gelimpþ _gz. u._ l _z. t. weg H_ ‖ to wordum _J_ ‖ ei[þer ȝe] _W_ ‖ ægðær _D_ 10 menifeald _R_ ‖ getæl _FT_ ‖ on [one le]go _W_ ‖ --11 _ü. f. TW_ 11 tô m. _f. W_ 11. 12 et c. _f. W_

DE CONIVGATIONIBVS.

CONIVGATIONES VERBORVM QVATTVOR SVNT SECVNDVM PRISCIANVM. CONIVGATIO VERBORVM ys #worda geðêodnys#, and 15 þǣra sind fêower æfter Priscianes tǣcinge. naman habbað [[130]] fîf DECLINATIONES, and word habbað fêower CONIVGATIONES. DECLINATIO mæg bêon gecweden #gebîgednys#, forðan ðe on ðǣre bêoð ðâ naman gebîgede fram case tô case. CONIVGATIO mæg bêon gecweden #geðêodnys#, forðan ðe on ðǣre bêoð manega word geðêodde on ânre 5 declinunge.

13 _überschrift_ (_raum dafür W_) _f. JTW_ ‖ de _erst nachtr._ (_von späterer hd.?_) _F_ ‖ coniugatione _CU_, -tio (_von moderner hd. zu_ -tione _D_) _DH_ 14 _kein absatz JT_ ‖ coniunctiones _J_, [coniu]g. _W_, c _z. t. weg A_ ‖ sunt IIII^or _W_ ‖ quatuor _T_, IIII^or _O_ 15 coniugatio--16 tæcinge _gl. R, f. T_ ‖ wordes _W_ 16 beoþ _W_ ‖ IIII^or _W_ ‖ priscianus _R_ ‖ tæcingce _h_, -ncge _J_ ‖ naman--130^2 coniugationes _f. T_ ‖ nam _im text und am rande von a. hd._ naman _O_ 1 IIII^or _W_ 2 ::declinatio _C_ ‖ gecweden _zu_ gecweðen _a. hd. A_ ‖ geb. _aus_ geþeodnyss _1. corr. F_, gebegednes _H_ 4 congatio _D_ ‖ bêon _f. A_ ‖ geþeodnis gecweden (_aber durch darüber gesetztes_ b _und_ a _umgestellt_) _U_ ‖ cweden _in_ gec- _auf radiertem_ ðeodnys _D_ 5 ðæra _H_ ‖ manege _A_ ‖ _2._ on] to _O_

Sêo forme CONIVGATIO ys, þe macað ðone ôðerne hâd on langne _as_: _amo_ #ic lufige#, _amas_ #ðû lufast#, _amat_ #hê lufaþ#; ET PLVRALITER _amamus_ #wê lufjað#, _amatis_ #gê lufjað#, _amant_ #hî lufjað#. EODEM MODO, ID 10 EST, INDICATIVO #on ðâm ylcan gemete, þæt ys, gebîcnigendlîcum# PRAETERITO TEMPORE INPERFECTO #forðgewitenre tîde unfulfremedre# _amabam_ #ic lufode#, _amabas_ #ðû lufodest#, _amabat_ #hê lufode#; ET PLVRALITER _amabamus_ #wê lufodon#, _amabatis_ #gê lufodon#, _amabant_ 15 #hî lufodon#.

7 _kein absatz_ ‖ forma _J_ ‖ coniunctio _O_, _erstes_ i _auf r. D_ ‖ þe] se(o) _C_, seo _U_ ‖ maciað _F_ ‖ þon̄ _J_ 8 lagne _H_ 8 _ff. frz. ü. dem engl. von a. hd. F, ü. dem lat. von einer hd. des 12. jhd. U_: #io# (#iu# _U_) #aim# (#e# _weg r. U_), #tu aimes#, #cil# (#zil# _U_) #aimet#, #nus amuns#, #uus amez#, #cil# (#zil# _U_) #aiment# _usw._ ‖ _mit_ mo (_st._ Amo) _absatz W_ ‖ 8--134^14 (130^10 _W_) _ü. f. TW_ ‖ :amas _A_ 9 amanus _zu_ amamus _sp. hd. F_ 10 a:matis (t _r._) _D_ ‖ ł _radiert vor_ eodem _O_ 11 on--geb. _gl. R, f. T_ 11. 12 gebicnigendlice _J_, ibecniendlic _W_, gebigendlicum _h_ 12 preteritum _O_ 12. 13 f. t. u. _gl. R, f. T_ ‖ forð gewitendre tidi onfulfremedre _J_ ‖ for(ð)- _1. corr. h_ 14 amabas--hê lufode _f. H_ 14--16 _ü. f. W_ 15. 16 lufedon _alle drei male CDHU, die ersten beiden male R; das erste mal_ e _aus_ o _J_ 15 batis mabant _W_ ‖ ant _auf r. O_

¶ EODEM MODO TEMPORE PRAETERITO PERFECTO _amaui_ #ic lufode fulfremedlîce#, _amauisti_ #þû lufodest#, _amauit_ #hê lufode#; ET PLVRALITER _amauimus_ #wê lufodon#, _amauistis_ #gê lufedon#, _amauerunt_ VEL _amauere_ [[131]] #hî lufodon#. EODEM MODO TEMPORE PRAETERITO PLVSQVAMPERFECTO _amaueram_ #ic lufode gefyrn#, _amaueras_ #ðû lufodest#, _amauerat_ #hê lufode#; ET PLVRALITER _amaueramus_ #wê lufodon#, _amaueratis_ #gê lufodon#, _amauerant_ #hî lufedon#.

17 fulfr. _in d. z. R_, -lic _U_ ‖ amaussti _J_, amasti _W_ ‖ --131^1 _ü. f. W_ ‖ lufedest _U_ 18. 19 we lufedon _CDHJU und urspr._ (_aber dann_ o _über_ e _gesetzt_) _R_ 19 uistis uerunt uel uere _W_ ‖ ge lufudon _AFh_, ge lufeͦdon _R_ 1 lufedon _DHJU_, lufeͦdon _R_ ‖ tempore _f. U_ ‖ praereterito _R_ 2 amauerem _J_, ueram _W_ ‖ gelufode _J_ ‖ --9 _2. 3. sg. u. 1. 2. 3. pl. ü. f. W_ 3 uerat _W_ 3. 4 ueramus ueratis uerant _W_ 4 we lufeͦdon _R_ ‖ ge lufeͦdon _R_, ge lufedon _CHJU_ 5 hi lufodon _ADFh_, hi lufeͦdon _R_ ‖