Ælfrics Grammatik und Glossar

Part 15

Chapter 152,633 wordsPublic domain

¶ EODEM MODO #on ðâm ylcan gemete# FUTURO 5 TEMPORE #on tôweardre tîde# _amabo_ #ic lufige gyt tô dæg# oððe #tô merjen#, _amabis_ #þû lufast#, _amabit_ #hê lufað#; ET PLVRALITER _amabimus_ #wê lufjað#, _amabitis_ #gê lufjað#, _amabunt_ #hî lufjað#. IMPERATIVO MODO #on bebêodendlîcum gemete# TEMPORE PRAESENTI #on andwerdre 10 tîde# AD SECVNDAM ET TERTIAM PERSONAM #tô ðâm ôðrum hâde and tô ðâm ðriddan# _ama_ #lufa ðû#, _amet_ #lufige hê#; ET PLVRALITER _amemus_ #lufjon wê#, _amate_ #lufige gê#, _ament_ #lufjon hî#. EODEM MODO TEMPORE FVTVRO _amato tu_ #lufa ðû gyt#, _amato ille_ #lufige 15 hê#; ET PLVRALITER _amemus_ #lufige wê#, _amatote_ #lufige gê#, _amanto_ #lufjon hî#.

on ð. y. g. _gl. R, f. HT_ 5. 6 tempore futuro _H_ ‖ futu::ro _h_, f(v)- _aus_ fo- _J_ 6 on t. t. _gl. R, f. T_ (_so auch im folgenden immer RT_), _f. hier W_ ‖ towerdre _AFhJR_ ‖ gyt _usw. in d. z. R_ 7 oþer _W_ ‖ mergen _CDU_, merigen _FR_, merienne _J_, morgen _H_ 8 mus _in_ amabimus _auf r. h_ 8. 9 bitis bunt _W_ 9 inperatiuo _C_, inperitiuo _H_, inparatiuo _W_ 10 bebeodliche _W_ 11 -weardre _H_ ‖ pers _zum teil u._ onam _gz. weg H_ 11. 12 þan oðran _H_ 12 a. to ð. ð. _f. W_ ‖ :and _D_ ‖ lufu _F_ 13 amemus l. wê _f. H_ 14 lufian ȝe _W_ ‖ lufien hig _H_ 15 o _von dem ersten_ amato (_v. a. hd._) _ü. getilgtem_ a _F_, amoto _U_ ‖ _zweites_ amato] amet _H_ ‖ ille _f. H_ 16 lufien we _H_ 16. 17 lufigen ge _H_, lufian ȝe _W_ 17 _ü._ amanto _v. a. hd._ ł amon(?)tote _F_ ‖ lufian _H_ ‖

[[FUTURO TEMPORE #on tôweardre tîde# text has “_futuro tempore_” in italics]]

¶ OPTATIVO MODO #gewîscendlîcum gemete# PRAESENTI TEMPORE ET PRAETERITO INPERFECTO _utinam amarem_ #êalâ gif ic lufode nû# oððe #ǣr#, _utinam amares_ #êalâ gif ðû lufodest#, _utinam amaret_ #êalâ 20 gif hê lufode#; ET PLVRALITER _utinam amaremus_ #êalâ [[132]] gif wê lufodon#, _utinam amaretis_ #êalâ gif gê lufedon#, _utinam amarent_ #êalâ gif hî lufodon#. EODEM MODO TEMPORE PRAETERITO PERFECTO ET PLVSQVAMPERFECTO _utinam amauissem_ #êalâ gif ic lufode fulfremedlîce# oððe #gefyrn#, _utinam amauisses_ #êalâ gif ðû lufodest#, 5 _utinam amauisset_ #êalâ gif hê lufode#; ET PLVRALITER _utinam amauissemus_ #êalâ gif wê lufodon#; _utinam amauissetis_ #êalâ gif gê lufodon#, _utinam amauissent_ #êalâ gif hî lufodon#.

gewiscenlicum _H_ 19 oþer _W_ 20 s _in_ amares (_v. a. hd.?_) _auf rasur von_ m _F_ ‖ amare:t (n _rad._) _F_ 1 lufedon _CHhJU_ ‖ utinam] uter _h_ ‖ retis _W_ ‖ --134^1 _2. 3. ps. sg. u. 2. 3. ps. pl. ü. f. W_ ‖ g _in_ ge _auf r._ (_von_ w?) _h_ 1. 2 lufodon _ACDFJR_ 2 uter _h_ ‖ rent _W_ ‖ lufedon _HJU_ ‖ m _in_ eodem _z. t. weg A_ 3 praeterito (_v. ds. hd.?_) _mit a. t. ü. d. z. U_ ‖ perfecto _f. CDU_ 4 amassem _W_ ‖ -fre(me)d- _C_ 5 oððe g. _in d. z. R_ ‖ oþer _W_ 5 amasses _W_ 6 amasset _W_ 7 we lufedon _HU_, we lufodan _h_ ‖ utinam (_vor 2. pl._) _f. W_ 8 eale _H_ ‖ ge _aus_ we _1. corr. F, v. ds. hd. h_ ‖ lufedon _HU_, lufo[don] _A_ 9 lufedon _HU_ ‖

¶ EODEM MODO TEMPORE FVTVRO _utinam amem_ #forgife god, þæt ic lufige gyt#, _utinam 10 ames_ #þæt ðû lufige#, _amet_ #þæt hê lufige#; ET PLVRALITER _utinam amemus_ #forgyfe god, þæt wê lufjon gyt#, _ametis_ #þæt gê lufjon#, _ament_ #þæt hî lufjon#. SVBIVNCTIVO MODO #underðêodendlîcum gemete# TEMPORE PRAESENTI _cum amem_ #þonne ic nû lufige#, _cum 15 ames_ #þonne ðû lufast#, _cum amet_ #þonne hê lufað#; ET PLVRALITER _cum amemus_ #ðonne wê nû lufjað#, _cum ametis_ #þonne gê lufjað#, _cum ament_ #þonne hî lufjað#.

f.] preterito _W_ 10 :amem (m _vor_ a _radiert?_) _O_ ‖ louede _W_ 11 ðû _f. F_ ‖ þu (lu)fie _C_ ‖ utinam amet _HW_ 12 ic _vor_ we _getilgt W_ ‖ lufigan _H_, loueden _W_ 13 utinam ametis _W_ ‖ ge lufigan _H_ ‖ hi lufian _H_ 14. 15 tempre _J_ 15 am(em) (_über dem ersten_ m _ein strich radiert? corr. v. ds. hd.?_) _O_, amen _Fh_ ‖ nû _f. CDHU_ 15. 16 cum ames _doppelt T_ 17 et] æ _F_ ‖ nû _f. HUW_ 18 þonne--ament _f. J_ ‖ gê] ge nu _ACDhR_, we nu (w _z. teil radiert F_, we _getilgt und_ ge _darüber u._ nu _durch einen darunter gesetzten strich getilgt U_) _FU_

¶ EODEM MODO TEMPORE PRAETERITO INPERFECTO _cum amarem_ #þâ ðâ ic lufode hwæt hwega#, _cum amares_ 20 [[133]] #ðâ ðâ ðû lufodest#, _cum amaret_ #þâ ðâ hê lufode#; ET PLVRALITER _cum amaremus_ #þâ ðâ wê lufodon#, _cum amaretis_ #þâ þâ gê lufodon#, _cum amarent_ #þâ ðâ hî lufodon#. EODEM MODO TEMPORE PRAETERITO PERFECTO _cum amauerim_ #þâ ðâ ic lufode fulfremedlîce#, _amaueris_ 5 #þâ ðâ ðû lufodest#, _amauerit_ #þâ ðâ hê lufode#; ET PLVRALITER _cum amauerimus_ #þâ ðâ wê lufodon#, _amaueritis_ #þâ ðâ gê lufodon#, _amauerint_ #ðâ ðâ hî lufodon#.

19. 20 _2._ m _in_ amarem _mit a. t. O_ 20 ða (_vor_ ic) _aus_ ðe _A_ ‖ o _in_ lufode _aus_ a _A_ ‖ æt hwega _C_, æthwega _DU, f. HO_ 1 (þa) þa þu _R_ ‖ _ü. d. 3. ps. f. D_ ‖ þa þe (he) _C_ 2 (ama)remus _1. corr. F_ ‖ þâ ðâ] þa þe _C_, þonne _H_ ‖ l. hwæt hwega _AhJRW_, lufedon _JU_, lufiað _H_ ‖ _2._ cum--3 lufodon _nachgetr. 1. corr. F_ 3 amare(ti)s _h_ ‖ þa þe _C_, þonne _H_ ‖ we _J_ ‖ lufedon _U_, lufiaþ _H_ ‖ þa þe _CU_ 4 lufedon _HJU_ ‖ preterito tempore (_aber_ p. _getilgt_) _W_ ‖ _in_ perfecto f _und_ c _z. t. u._ e _dazwischen gz. weg H_ 5 amauerim _zu_ -ram _a. hd.? h_ ‖ lufude _C_ ‖ cum amaueris _HJTW_ 6 _nur ein_ þa _v._ ðu _F_ ‖ cum amauerit _HJW_ ‖ e _in_ he _auf r. R_ ‖ lufode] e _über getilgtem_ on _R_ 7 amauerimus _aus_ amaueris _h_ ‖ _ü. f. W_ ‖ lufedon _HJ_ 7. 8 cum amaueritis _HJT_, amaueritis _zu_ amaueri(n)t _h_ 8 lufedon _HU_ ‖ amauerint--lufodon _f. h_ ‖ cum amauerint _HJW_ ‖ amauer:int (i _aus_ u?) _F_ 8. 9 lufedon _HU_

¶ EODEM MODO TEMPORE PRAETERITO PLVSQVAMPERFECTO _cum amauissem_ #þâ ðâ ic lufode gefyrn#, _amauisses_ 10 #þâ ðâ ðû lufodest#, _amauisset_ #þâ ðâ hê lufode#; ET PLVRALITER _cum amauissemus_ #þâ ðâ wê lufodon#, _amauissetis_ #þâ ðâ gê lufedon#, _amauissent_ #þâ ðâ hî lufedon#. EODEM MODO TEMPORE FVTVRO _cum amauero_ #þonne ic lufige gyt#, _cum amaueris_ #þonne þû lufast gyt#, 15 _cum amauerit_ #ðonne hê lufað gyt#; ET PLVRALITER _cum amauerimus_ #þonne wê lufjað gyt#, _amaueritis_ #ðonne [[134]] gê lufjað gyt#, _amauerint_ #þonne hî lufjað gyt#.

9 :: preterito _R, f. C_ ‖ perfecto cum amauerim þa ða ic lufode plusquam _A_ 10 fyrn _F_ ‖ cum _auch vor der 2. u. 3. sg. HJ_ ‖ uisses _W_ 11 ðu _aus_ ic _D_ ‖ lufedest _JU_ ‖ uisset _W_ ‖ he _auf r. h_ ‖ lufude _U_, e _auf r. h_ 12 we _aus etwas a. C_ ‖ lufedon _HJRU_ 12. 13 cum _auch vor der 2. u. 3. pl. HT_ ‖ amauissemus _J_ 13 lufodon _ACDFhJR_ 13. 14 lufodon _ACDFhJR_ 14 fu[turo c. am.] _W_ ‖ cum _aus_ cu _a. hd. F_ ‖ þonne] þa ða _H_ 15. 16 cum _vor der 2. und 3. sg. f. JW_ 15 aneris _R_ ‖ þû _f. J_ 16 [et p. cum] _W_ 17 -rimus _sogleich aus_ -ris _D_ ‖ _ü. f. W_ ‖ þone _O_, þa þa _H_ ‖ _2. pl und ü. f. J_ ‖ cum amaueritis _HT_ ‖ ðone _O_, þone _R_ 1 cum am. _H_ ‖ þone _R_ ‖ hi lufiað _zwei mal A_

[[9 ... perfecto cum amauerim þa ða ic lufode plusquam _A_ printed with fermata-like symbol over beginning of first and last word]]

¶ INFINITIVO MODO #ungeendigendlîcum gemete# NVMERIS ET PERSONIS #on getelum and on hâdum# TEMPORE PRAESENTI ET PRAETERITO INPERFECTO _amare_ #lufjan#, PRAETERITO PERFECTO ET PLVSQVAMPERFECTO _amasse_ VEL _amauisse_ #lufjan#. 5 INFINITIVVS ys #ungeendigendlîc#, ac dô ðǣr tô getel and hâd and tîde, þonne byð hit geendod sprǣc: _amare uolo_ #ic wylle nû lufjan#; _amare uolebam_ #ic wolde lufjan#; _sciui te aliquando amasse deum_ #ic wiste, þæt ðû hwîlon lufodest god#. FVTVRO _amatum ire_ VEL 10 _amaturum esse_ #lufjan#; _uis amatum ire_ #wylt ðû faran lufjan#; _uenatum pergo_ #ic fare huntjan#; _uis doctum ire_ #wylt ðû gân leornjan#; _lectum pergit_ #hê gǣð rǣdan#; _bibitum pergo_ #ic gange drincan#; ET CETERA.

2 ongeendiendlicum _H_, vniendlic _W_ ‖ :gemete _R_ 3 getælum _F_ ‖ _zweites_ on _f. W_ 4 senti _auf r. O_ 5 perf.] fecto _R_ ‖ lufian _ü._ amasse _R_ 6 is ung. _gl. R, in d. z. T_ ‖ ys _f. HU_ ‖ ungeendodlic _H_ ‖ dô] doð _C_, dôþ _H_ ‖ hêr tô _H_ ‖ ð _von_ ðær _auf r. O_ ‖ getæl _FTU_ 7 tid _O_ 8 _ü. v._ a. uolo _f. W_ ‖ nû _f. H_ 9 ciui _v._ sc. _auf r. O_ ‖ te :: _R_ ‖ aliquamdo _W_ 10 lufedest hwulon _W_ ‖ goð _A_ ‖ futuro _f. O_ 11 lufian _ü._ amatum _R, f. H_ ‖ hwilt _R_ ‖ fa:ran _C_ 12 hantian _J_ ‖ :uis _F_ ‖ d(o)ctum (o _ü. r._) _C_ 13 per:git _C_ 14 bibite _U_ ‖ ic: _F_ ‖ drincan _aus_ druncan _F, aus_ drincen _O_; dri(n)can _CH_ ‖ et cetera _f. HW_ ‖

¶ þæt syxte gemet gǣð ofer ealle þâ ôðre fîf gemetu and nimð ǣfre 15 þone þriddan hâd of ðâm PASSIVVM: _amatur_; _amatur a me_ #ic lufige#, _amabatur a me_ #ic lufode# and swâ forð, ac hit nis nâ swîðe gewunelîc on lêdensprǣce nê hûru on englisc. QVINQVE PARTICIPALIA VERBA VENIVNT A VERBO ACTIVO #fîf dǣlnymendlîce word cumað of ðâm 20 dǣdlîcum worde#: _amandi_ #tô lufigenne#, _amando_ [[135]] #lufigende#, _amandum_ #tô lufigenne#, _amatum_ wê sǣdon ǣr, _amatu_ #mid lufe#. wê secgað þâs word gewislîcor: _tempus est arandi_ #hit ys tîma tô erigenne#, _arando proficio_ #erigende ic geðêo#, _legendo doceo_ #rǣdende ic tǣce#, _arandum est mihi_ #mê ys to erigenne#, _legendum 5 est nobis_ #ûs ys tô rǣdenne#, _habes agros ad arandum_ #hæfst ðû æceras tô erigenne#, _commoda mihi librum ad legendum_ #lǣne mê ðâ bôc tô rǣdenne#. _amatum_ wê sǣdon ǣr. _amatu_ byð geset for naman for ABLATIVVM, swâswâ PRISCIANVS âwrât: _nec uisu facilis nec 10 dictu affabilis ulli_ #nys hit nânum êaðe on gesihðe nê on cwyde âsecgendlîc#. ðâs fîf word synd swîðe wunderlîce and âwendað hî tô eallum hâdum and tô eallum tîdum and tô ǣgðrum getele and tô eallum cynnum: _amando patrem_, _amando matrem_, _amando fratres_ 15 ET CETERA.

þæt--19 englisc _f. T_ ‖ _hinter abgek._ þæt _ist_ æt _rad._ (_auf r. v._ t _steht das fg._ s) _h_ 15 f. imeta & _auf r. W_ 16 þon̄ _J_, þa _U_ ‖ amater _das 1. mal O_ ‖ amator _das 2. mal DO_, :::::: _H_; v _unvollst. aus_ o _C_ 17 ama(ba)tur _A_ 18 hit _f. HW_ ‖ gewu(n)elic _C_ 19 ænglisc _H_ ‖ _mit_ quinque _absatz A_ ‖ participialia _ACJTU_ ‖ uerba _f. T_ 19. 20 ab act. u. _W_ 20 uerba _O_ 20 fif--21 worde _gl. R, f. T_ ‖ _1._ f _in_ fif _erst von sp. hd. F_ ‖ dælnimende _H_ ‖ wurd _U_ ‖ þā: _D, f. W_ 21 dǣdlîcum _f. J_ ‖ wordum _U_ ‖ to lufienne _in d. z. T_, to lufiganne _H_, e _in_ lufienne _auf r. R_ 1 lufiende _in d. z. T_, luuigende _F_, de _z. t. weg H_ ‖ amand[um] _A_, um _auf r. O_ ‖ to lufienne _in d. z. T_, to lufianne _H_, ie _in_ lufienne _auf r. R_ ‖ amatum amatu _W_ 1. 2 we sædan ær _gl. R_ 2 mid l. _in d. z. T_ ‖ sec(g)að _h_ ‖ nu þas _R_ 3--8 _ü. f. T_ ‖ eriganne _H_, r _auf r. O_ ‖ _das 2._ a _in_ arando _aus_ o _u. noch ein_ a _darüber O_, arundo _H_ 4 pro(fi)cio _corr. v. a. hd. O_ 5 arand:um _O_ ‖ michi _ADT_ ‖ erianne _H_ 6 est _f. T_ ‖ (is) us _1. corr.? F_ ‖ [r. habes] _W_ ‖ h. a. ad a. _f. T_ ‖ abes _R_ ‖ arandam _h_ 7 habbe _W_ ‖ ð(u) _corr. v. ds. hd.? O, f. W_ ‖ ækeras _H_ ‖ eriganne _H_ ‖ comoda _AFhRW_ 8 li[b]ra _W_ ‖ lǣn _D_, len _W_ 9 amatum--12 âsecgendlîc _f. T_ ‖ we s. ær _gl. R_ ‖ bið g. f. n. _gl. R_ ‖ beoð _U_, is _W_ ‖ geset: _h_, gefet _J_ 10 swa(swa) _U_ ‖ priscianus _ACDFHhORUW_] uirgilius _J_ ‖ _erstes_ nec] ne _JW_ ‖ i _in_ uisu _aus_ s _J_ 11 ulli _aus_ ullu _h_ ‖ nanon _H_, none _mit glosse_ ulli _W_ ‖ æþe _J_ 12 âsecgenlic _h_, -ndl[ic] _A_ ‖ fîf _f. T_ ‖ wosd (s _aus_ w) _F_ ‖ synd--13 _1._ and _f. T_ ‖ synd _aus_ synt _O_, beoþ _W_ ‖ swîðe _f. CDU_ 13 wundorlice _HJ_ ‖ hî] ham _W_ 14 ægð _auf rasur O_ ‖ getæle _FHT_ ‖ eallum] ælcum _J_ 16 et c. _f. W_ ‖

[[13 ... hî] ham _W_ text has “hi]”: corrected from body text]]

¶ ðâs fîf word synd gehâtene PARTICIPALIA, forðan ðe hî synd gelîce dǣl nymendum on gebîgedum casum. hî synd êac gecwedene GERVNDIA of ðâm worde [[136]] _gero_ #ic bere#, forðan ðe hî berað manega andgytu. hî synd êac gehâtene SOPINA. SOPINVM ys #ûpp âwend#, and hî synd ûp âwende and brâde, forðan ðe hî underfôð fela andgytu, swâswâ wê hêr beforan sǣdon. DVO PARTICIPIA VENIVNT A VERBO ACTIVO #twegen dǣl nymende cumað 5 of ðâm dǣdlîcum worde#, PRAESENTIS TEMPORIS, VT _amans_: andwerdre tîde ys _amans_ #lufigende#; FVTVRI TEMPORIS, VT _amaturus_: tôwerdre tîde ys _amaturus_. _manducans est_ #hê ys etende#, _legens est_ #hê ys rǣdende#; _lecturus sum cras_ #ic sceal rǣdan tô merigen#, _lecturus 10 es_ #þû scealt rǣdan#, _lecturus est_ #hê sceal rǣdan#, _lecturi sunt_ #hî sceolon rǣdan#; ET CETERA.

ða(s) _O_ ‖ beoþ _W_ ‖ particip(i)alia (_a. hd.? h_) _ChR_, -pialia _AJW_ 16. 17 forðam _H_ 17 heo _H_, (heo) _W, f. J_ ‖ beoþ _W_ ‖ nimendum _aus_ -de _R_, um _auf r. C_, nimende _H_ ‖ gebigendum _J_ 18 hî--136^4 sǣdon _f. T_ ‖ beoþ _W_ ‖ (eac) _R_ ‖ gecwedene--136^2 êac _f. A_ 1 -ðā _D_ ‖ and _v. 2._ hi _O_ 2 sync _H_, beoþ _W_ ‖ gehatene _f. H_ ‖ supina supinum _J_ ‖ sopinum _auch das erste mal W_ ‖ is u. a. _gl. ü._ sopina _R_ ‖ uup _F_ 3 beoþ _W_ ‖ bræde _R_ ‖ underfo:ð (r _rad._) _F_ 4 sædon her beforan _H_ ‖ hêr] ær _FJW_ ‖ be(fo)ran _R_ ‖ participalia _H_ 5 twegen--6 worde _gl. R, f. T_ ‖ two _W_ 6 temporis _von späterer hd. zu_ temporis et futuri praesentis _geändert F_, tempore _J_ 7 andw. t. _gl. ü._ pr. t. _R, f. T_ ‖ -weardre _H_ ‖ is amans _in d. z. h._ ut amans _R, f. T_ ‖ lufigende _gl. R, f. T_ 8 temporis _später getilgt F_ ‖ a:maturus _F_ ‖ tow. t. _gl. ü._ fut. temp., _f. T_ ‖ is amaturus _in d. z. h._ ut amaturus _R, f. T_ ‖ toweardre _HJ_ 8. 9 manducans--12 rǣdan _f. T_ 10 ræden _J_ ‖ mergen _CDHU_, mergenne _J_ ‖ le(c)turus _H_ 11 _1._ ræd:an _R_ ‖ s(c)eal _3. corr.? h_, sceal _v. a. hd.? zu_ scealt _C_ 12 lecturi--rǣdan _f. J_ ‖ sceolan _h_, sculon _H_ ‖ et c. _f. W_

Ǣlc ðâra worda, þe ðus gâð, bêo hit ACTIVVM, bêo hit NEVTRVM, ǣlc ðǣra ys ðǣre forman declinunge. þêos forme CONIVGATIO macað hyre PRAETERITVM PERFECTVM on 15 fêower wîsan.

13 _kein absatz_ ‖ þæra (ð-) _AFHhJRTU_ ‖ gæð _HJT_, geþ _W_, a _scheint mit a. t. zu_ æ _geändert C_ 14 n _in_ neutrum _ganz u._ eu _z. t. weg H_ ‖ þara _CD, f. J_ ‖ ys þ _auf r. C_ ‖ ðǣre] þæra _HJRT_ (a _auf rasur? R_) ‖ decl.] coniugatione _T_ 15 forma _J, f. T_ ‖ coniunctio _O_, gatio _auf r. h_

Sume hî macjað on _aui_: _amo_ #ic lufige#, _amaui_ #ic lufode#, _amatum_ #gelufod#, and byð ǣfre se _a_ lang on [[137]] lêdensprǣce. ealswâ gâð þâs: _beo_ #ic weligje#, _beaui_ #ic welegode#, _beatum_ #gewelgod#; _lanio_ #ic tôtere#; _hio_ #ic gynje#; _inchoo_ #ic ongynne#, _inchoaui_; _uacuo_ #ic æmtige#; _turbo_ #ic gedrêfe#; _sudo_ #ic swǣte#; _nauigo_ #ic rôwe#; _triumpho_ #ic sigerje#; _flo_ #ic blâwe#, _flaui_; _armo_ 5 #ic gewǣpnige#; _orno_ #ic gefrætwige#; _no_ #ic swymme#, _naui_; _nato_ #ic swymme#; _palpo_ #ic grâpige#; _sedo_ #ic gestylle#; _tenuo_ #ic gewanige# oððe #ic dô sum ðing ðinre#; _laboro_ #ic swince#; _aro_ #ic erige#; _cribro_ #ic syfte#; _quasso_ #ic tôcwŷse#; _calco_ #ic trede#; _ambulo_ 10 #ic gange#; _praecipito_ #ic sceûfe#; _uexo_ #ic drecce#; _euangelizo_ #ic godspellige#. ealle ðâs word and mâ macjað heora PRAETERITVM on _aui_ and SOPINVM on _atum_.

17 _kein absatz_ ‖ ic l. _f. HTW_ 17. 18 ic lufode _f. HT_ 18 gelufod _f. HT_ ‖ [þe a--137^3 inchoo] _W_ ‖ and _f. O_ ‖ on--137^1 þâs _fehlt T_ 1 gâð _f. HJ_ ‖ þâs _f. J_ ‖ --2 gew. _ü. f. HT_ ‖ welige _R_, welegie _aus_ weligie _h_, welegige _J_ 2 welgode _CDU_ ‖ b(e)atum _corr. ds. hd.? O_ ‖ gewelegod _FJ_ ‖ toterre _F_, tot(e)r::e (ig _rad._) _corr. v. ds. hd.? O_, totrige _H_ 3 genie _U_ ‖ _am rande_ #baller# ȝonian _hd. 12. jhds. F_ ‖ inchoo] indico _O_ ‖ ic ongynne _f. T_ ‖ ic|ic _C_ ‖ inchoaui _f. H, dahinter_ ic ongon _W_ 4 emtigie _A_, æmptig(i)e _O_, eomptige _J_ ‖ ic _aus_ in _H_ ‖ drǽua _T_ ‖ ic _vor_ s. _f. T_ ‖ u _von_ nauigo (_ds. hd.?_) _auf r. O_ 4. 5 ic r. _f. T_, ic swimme ł rowe _W_ 5 ic s. _f. T_ ‖ sigerige _CDJRU und aus_ sirige _1. corr. F_, sigrige _H_, sigrie _v. a. hd. aus_ sierie _O_ ‖ fla _T_ ‖ ic _f. T_ ‖ flaui _f. H, dahinter ü. d. z. v. ds. hd.?_ ic bleow _O_ 5. 6 _ü. von_ armo _und_ orno _f. T_ 6 orno] arno _J_ ‖ ic _hinter_ no _f. T_ ‖ swimine _J das erste mal_ 7 nato natas _W_ ‖ _zweites_ ic sw. _f. T_ ‖ ic gr. _f. T_ ‖ sede _U_ 7. 8 ic gest. _f. T_ 8 gestilla _J_, stille _H_, stille _zu_ gestille _1. corr. F_, y _über getilgtem_ i _und_ t _aus e. a. O_ ‖ ic wanige _T_ ‖ oððe--9 þinre _in d. z. R_, ł þynnige _T_ ‖ oþer _W_ ‖ ic _f. W_ ‖ ðing: _O_, þingc _R_ 9 þynre _aus_ þinre _A_, þunne _W, f. H_ ‖ ic sw. _f. T_ ‖ ic e. _f. T_ 10 ic tr. _f. T_ ‖ ambo _U_ 11 ic g. _f. T_ ‖ ic _vor_ g. _f. W_ ‖ ic sc. _f. T_ ‖ sceofe (eo _auf r. C_) _CU_, scufe _DFHJ_, sceoufe _A_ ‖ uexo _f. U_ 11. 12 euuangelizo _AFhJRUW und urspr._ (_doch hier das 2._ u _radiert_) _H_ 12 ic g. _f. T_ ‖ eall _U_ ‖ and mâ _f. JO_ 13 heore _D_ ‖ supinum _J_ ‖ um _in_ atum _verlöscht_ (_oder radiert?_) _J_

Se ôðer PRAETERITVM is on twâm stafum, _ui_: _frico_ #ic gnîde#, _fricui_ #ic gnâd#, _frictum_ #gegniden#; _seco_ 15 [[138]] #ic forceorfe#, _secui_, _sectum_; _mico_ #ic scîmige#, _micui_ (nys hêr nân SOPINVM); _domo_ #ic temige#, _domui_, _domitum_; _sono_ #ic swêge#, _sonui_, _sonitum_; _tono_ #ic tonige#, _tonui_, _tonitum_; _ueto_ #ic forbêode#, _uetui_, _uetitum_; _crepo_ #ic tôberste#, _crepui_, _crepitum_. sume macjað on twâ 5 wîsan: _plico_ #ic fealde#, _plicui_ VEL _plicaui_ #ic fêold#, _plicitum_ VEL _plicatum_ #gefealden#. ealswâ gǣð _implico_ #ic on befealde#, _replico_ #ic ongeân fealde#, _complico_ #ic samod fealde#, _explico_ #ic fulfealde#, _applico_ #ic tô fealde# oððe #ic gelende mid scipe#. þâ ðe bêoð mid 10 naman gefêgede, þâ macjað PRAETERITVM on _aui_ and SOPINVM on _atum_: _duplico_ #ic twŷfylde#, _duplicaui_, _-catum_; _triplico_ #ic ðrŷfylde#, _-caui_, _-catum_; _multiplico_ #ic menigfylde#, _-caui_, _-catum_. _cubo_ #ic hlynige#, _cubui_, _cubitum_. _neco_ #ic nǣce# oððe #ic âcwelle# gǣð êac on twâ wîsan: 15 _necui_ VEL _necaui_, _nectum_ VEL _necatum_.

14 _kein absatz_ ‖ seo _CDU_ 15 ic gni. _in d. z. T_ ‖ ic gnâd _f. HT_ ‖ gno(d) _W_ ‖ gegnidon _J, f. HT, zweites_ g (_fränkisch_) _aus e. a. D_ 1 forcéorue _T_ ‖ mico:: (o _auf r._) _C_ ‖ (s)cimige _corr. v. a. hd. O_, scine _W_ 2 nys h. n. s. _f. T_ ‖ supenum _J_, sopinam _H_ 2. 3 domitum _aus_ -tam _J_ 3 ic sw. _f. T_ ‖ sunui _zu_ sonui (_ausserdem_ o _darüber a. hd.?_) _D_ ‖ ic t. _f. T_ 4 tunitum _T_ ‖ c _in_ ic _auf r. 1. corr.? h_ ‖ crepo _AhJRTW u. urspr. F_] crebo uel crepo _CDOU und durch 1. corr._ (_der_ crebo uel _ü. d. zeile nachtrug_) _F_, crebro ł crepo _H_ 5 c _in_ crepui _grün C_ ‖ crepitum _aus_ -tam _J_ 6 fealde: _D_ ‖ plicaui--7 ł _ü. d. z. 1. corr. F_ ‖ ic fêold _f. HT_ 6. 7 plicitum _aus_ -tam _J_ 7 :gefealden (s _rad._) _A_, gefealdan _J, f. HT_ ‖ gað _U_ 8 raplico _T_ ‖ ic ong. f. _f. T_ ‖ ongen _J_ 8. 9 ic s. f. _f. T_ 9 ic fulf. _f. T_ ‖ a(p)plico _C_ 10 oððe--scipe _in der zeile R_ ‖ oððe ic gelende] o. ic lende _H_, ł lende _T_ ‖ ic _vor_ ilende _f. W_ ‖ ðe] þa _C_, ða _U_ ‖ (mid) _W_ 11 namum _H_ ‖ gefegde _H_, gefeged _U_ ‖ heora preteritum _J_ ‖ aui _aus_ am _O_ 11. 12 supinum _J_, sopinam _H_ 12 on atum] o natum (n _aus_ m _radiert_) _O_, on actum _J_ ‖ dupplico _ACDFHJORW_ ‖ ic _f. O_ ‖ twyfealde _JOT_, -felde _D_ ‖ dupplicaui _ACDFhJOR_, plicaui _W_, caui _H_ ‖ duplicatum _T_, dupplicatum _J_ 13 tripplico _DH_ ‖ ic ðr. _f. T_ ‖ ðryfealde _JO_ ‖ triplicaui _T_ ‖ multiplico--14 catum _f. H_ 13. 14 ic me|menigfylde _O, f. T_ ‖ -fealde _D_ 14 cubui] bui _H_, cui _CDOU_ ‖ cubitum] bitum _H_ 15 ic nǣce oððe _f. HT_ ‖ (h)næce _C_, hnǣce _U_, næte _J_ ‖ oððe ic â. _in d. z. R_ ‖ _zweites_ ic _f. J_ ‖ gǣð--wîsan _f. HT_ ‖ gað _U_ ‖ wis _von_ wisan _auf r. h_

[[139]] Se ðridda PRAETERITVM gǣð þus: _iuuo_ #ic fultumige#, _iuui_ #ic fultumode#, _iutum_ #gefultumod#, and of ðâm gefêged _adiuuo_ #ic fultumige#, _adiuui_, _adiutum_; _lauo_ #ic ðwêa#, _laui_ #ic ðwôh#, _lautum_ #âðwogen#. sume cweðað _lotum_ oððe _lauatum_. 5

1 _kein absatz_ ‖ seo _J_ ‖ þridde _H_ ‖ gað _U_ ‖ --10 consto _ü. f. T_ 2 ic fultumode _f. H_ ‖ gefultumod _f. H_ ‖ [and--5 oððe] _W_ 3 gefêged _f. T_ ‖ (lauo) _O_, o _aus e. a._ (i?) _H_ 4 laui: _h_, la _z. t. u._ ui _gz. weg H_ ‖ ic ðwôh _f. DH_ ‖ lauatum _T_ ‖ aðwagen _J_, oþwogen _U, f. DH_ 5 oððe] uel _J_

Sêo fêorðe PRAETERITVM gǣð þus: _sto_ #ic stande#, _steti_ #ic stôd#, _statum_ #gestanden#; _do_ #ic gyfe#, _dedi_ #ic geaf#, _datum_ #forgyfen#, and of ðisum gefêgede _resto_ #ic bêo tô lâfe# oððe #ic ætstande#, _restas_, _restiti_, _restitum_; _consto_ #ic samod stande#, _constiti_, _constitum_; _praesto_ 10 #ic getîðige#, _praestiti_, _praestitum_. ealswâ _persto_ #ic ðurhwunige#; _adsto_ #ic æt stande#; _absto_ #ic fram stande#: _circumdo_ #ic embedô# oððe #ic ymbgange#, _circumdedi_, _circumdatum_. þâ ôðre synd ðǣre ðriddan geðêodnysse. 15

6 _kein absatz_ ‖ fe(o)rþe _C_ ‖ c _in_ ic _auf r. 1. corr.? h_ 7 gestanden _f. H_ 8 ic geaf _f. HW_ ‖ datu (m _weggerieben_) _U_ ‖ forgyfen _f. HW_ ‖ ðissum _h_, þissum _J_ ‖ gefeged _H_ 9 b. tô l.] belife _H_ ‖ beo] am _W_ ‖ o. ic æt. _in d. z. R_ ‖ restas _f. H_ 10 consta _U_ ‖ costiti _C_ 11 ic eaðige _F_ ‖ pres(ti)tum _h_, praest::tum _O_ ‖ ealswâ _f. T_ ‖ persto] presto _Hh_, p::sto (re _rad._) _J_, perfecto _W_ 12--13 _ü. f. T_ 12 consto _vor_ adsto _W_ 13 circundo _U_ ‖ ic e. o. _f. H_ ‖ embedô] eombedol _J_ ‖ o. ic y. _in d. z. R_ ‖ embgange _DHJ_, embegange _CU_ 14 circumdedi _f. H_, e _aus_ o _A, letztes_ i _aus_ e _O_ ‖ beoþ _W_ ‖ þæra _DH_

DE VERBO PASSIVO.

AMOR #ic eom gelufod# ys PASSIVVM, swâ wê ǣr cwǣdon, _amaris_ #þû eart gelufod#, _amatur_ #hê ys gelufod#; ET PLVRALITER _amamur_ #wê synt gelufode#, _amamini_ [[140]] #gê synd#, _amantur_ #hî synd#. PRAETERITO INPERFECTO _amabar_ #ic wæs gelufod#, _amabaris_ #ðû wǣre#, _amabatur_ #hê wæs#; ET PLVRALITER _amabamur_ #wê wǣron gelufode#, _amabamini_ #gê wǣron#, _amabantur_ #hî wǣron#.

16 _überschrift_ (_raum dafür HW_) _f. HJTW_ 17 _kein absatz J_ ‖ mor _W_ ‖ --147^5 _ü. in d. z. T_ 18 amatur _aus_ -tor _O_ 19 amamur] amatur _J_ ‖ synd _FHJRTU_, sind _ADh_, beoþ _W_ ‖ gelufodo _T_ 1 ge s. gelufode _HTU, f. DW_ ‖ hy seond gelufode _H, f. DW_ ‖ a:mabar (r _auf r._) _F_ 2--3 _2. 3. sg. ü. f. W_ 2 þu _aus_ þa _H_ ‖ wære gelufod _T_ ‖ amabatur _auf r. O_, b _auf r. J_ 3 wæs gelufod _T_ ‖ et--4 _2._ wǣron] _f. W_ ‖ _2._ m _in_ amabamur _teilweise auf r. h_ ‖ gelufod _R_ 4 gê] we _J_

¶ PRAETERITO PERFECTO _amatus sum_ VEL _amatus fui_ #ic wæs fulfremedlîce 5 gelufod#, _amatus es_ VEL _fuisti_ #þû wǣre#, _amatus est_ VEL _fuit_ #hê wæs#; ET PLVRALITER _amati sumus_ VEL _amati fuimus_ #wê wǣron gelufode#, _amati estis_ VEL _fuistis_ #gê wǣron#, _amati sunt_ VEL _fuerunt_ VEL _fuere_ #hî wǣron gelufode#. PRAETERITO PLVSQVAMPERFECTO _amatus 10 eram_ VEL _amatus fueram_ #ic wæs gefyrn gelufod#, _amatus eras_ VEL _fueras_ #ðû wǣre#, _amatus erat_ VEL _fuerat_ #hê wæs#; ET PLVRALITER _amati eramus_ VEL _fueramus_ #wê wǣron gefyrn gelufode#, _amati eratis_ VEL _fueratis_ #gê wǣron#, _amati erant_ VEL _fuerant_ #hî wǣron#.