Part 13
¶ PROPRIVM NOMEN is #âgen nama# and APPELLATIVVM byð ǣlc ôþer nama. hêr synd ðâ naman: 5 _quis_ #hwâ#, _unus_ #ân#, _ullus_ #ǣnig#, _nullus_ #nân#, _solus_ #âna#, _totus_ #eall#, _alius_ #ôðer# oððe #sum#, _alter_ #ôðer#, _uter_ #heora ôðer#. þâs naman synd MOBILIA PER TRIA GENERA, þâs naman synd #âwendendlîce geond þrêo cynn#. _quis_ #hwâ# is werlîc hâd; _quae_ #hwylc# is wîflîc; _quod_ 10 #hwylc# nys nâþres cynnes. heora ealra GENITIVVS byð _cuius_ #hwæs# oððe _hwylces_ and heora ealra DATIVVS _cui_ #hwâm# oððe #hwylcum#, _quem uirum laudas?_ #hwylcne wer herast ðû?# _a quo_ VEL _a qui_ #fram hwylcum# oððe #fram hwâm#; ET PLVRALITER _qui_ #hwilce# oððe #ðâ#, _quorum_ 15 #hwylcera# oððe #ðǣra#, _quis_ VEL _quibus_ #hwylcum# oððe #ðâm#, _quos laudas?_ #hwylce herast ðû?# oððe #ðâ#, [[113]] _a quis_ VEL _a quibus_ #fram hwylcum# oððe #fram þâm#. þes nama hæfð twŷfealdne NOMINATIVVM: _quis_ and _qui_.
is a. n. _gl. R_ 5 apellatiuum _alle ausser W_ ‖ [no]me _W_ ‖ synd:: (on _rad._) _R_, beoþ _W_ 6--8 _ü. f. T_ ‖ nullas _h_, nu[llus] _W_ 7 eall] æl _J_ ‖ .i. aliquis _über_ alius _gl. U_ ‖ uter] vlter _T, darüber_ .i. unus eorum _gl. U_ 8 eiþer _getilgt vor_ oþer _W_ ‖ syndon _FhJR_, beoþ _W_ ‖ mobilia--9 cynn] mobilia awendenlice (-dendlice _D_, -dedlice _H_, -de(n)dlîce _U_) per tria genera geond þreo cynn _CDHU; ursprünglich, wie im text, aber_ awendenlice _hinter_ mobilia _vom 1. corr. gesetzt und_ ðas naman synd awendendlice _durch puncte getilgt_ (_also = CDHU gemacht_) _F_ ‖ r _in_ genera _zu_ n _h_ 9 þas--cynn _in d. z. R, f. T_ ‖ þ. n.] ꝥ _J_ ‖ be[oþ] _W_ ‖ awendlnliche _W_ ‖ geond] on _J_ ‖ þreora cynna _J_ 10 masculinunum (!) _vor_ quis _T_ ‖ hwâ is w. h.] femininum _T_ ‖ q[uae] _W_ ‖ hw. is w.] neutrum _T_ 11 hwylc--cynnes _f. T_ ‖ nys] is _W_ ‖ gen[iti]uus _W_ ‖ byð _f. T_ 12 cuius] i _aus_ l _O_, cuis _T_ ‖ hwæs--and _f. T_ 13--113^1 _ü. f. T_ 13 h[wl]cum _W_ ‖ uiram _O_ ‖ laudes _W_ 14 hwil[cum] _W, f. O_ 14. 15 o. f. hwam _ebenfalls gl. R_ 16 ðara _D_, þara _H_ ‖ hwi[lcum] _W_ 17 o. þam _ebenfalls gl. R_ ‖ ðâm] hwam _h_ ‖ laudas--113^15 quis _f. C_ 1 o. f. þ. _ebenfalls gl. R_ ‖ [oþþe] _W_ 2 þes--5 sǣdon _f. T_ ‖ twefealdne _U_
[[oððe #ðâm#, _quos laudas?_ #hwylce herast ðû?# missing ? after “laudas”]]
[[6 ... nullas _h_, nu[llus] _W_ opening bracket cuts through middle of first u]]
¶ se _qui_ byð ânfealdes geteles and menigfealdes: _qui uir_ #sê wer#, _qui uiri_ #þâ weras#, and hî habbað twŷfealdne ABLATIVVM, swâswâ wê ǣr sǣdon. GENERIS FEMININI _quae_ 5 #hwylc#, _cuius_ #hwylcere#, _cui_, _quam_, _a qua_ VEL _a qui_; ET PLVRALITER _quae_ #hwylce#, _quarum_ #hwylcera#, _quis_ VEL _quibus_, _quas_, _a quis_ VEL _a quibus_, ac se _quibus_ ys gewunelîcor, forðan ðe _quis_ is ðâm ôðrum gelîc. GENERIS NEVTRI _quod_ VEL _quid_ #hwylc# oððe #þæt#, _cuius_ #ðæs# oððe 10 #hwylces#, _cui_, _quod_, _a quo_ VEL _a qui_; ET PLVRALITER _quae_ #hwylce# oððe #ðâ#, _quorum_, _quis_ VEL _quibus_, _quae_, _a quis_ VEL _a quibus_.
3 se qui] sequi _FR_, sęqui _O_ ‖ se] þ[e] (_auch_ þ _zum teil weg_) _W_ ‖ beoþ _U_ ‖ getæles _F_, teles _H_, itel _W_ ‖ and quis mænigf. _J_ 4 se wer _und_ þa weras _corr.? R_ ‖ wer] per _F_ ‖ þe[o] _W_ ‖ twyfeald(n)e _O_, -fealde _h_ 5 sw.--s. _f. W_ 6--7 _ü. f. T_ 6 cui[us] _W_ ‖ _1._ a _f. O_ ‖ qua] quam _U_ 7 q _von_ que _fast ganz weg H_ 7. 8 quis uel _f. T_ 8 a quis uel _f. T_ ‖ a quabus _O_ ‖ ac--9 gelîc _f. T_ 9 f[or]þi þe quis _W_ ‖ -þam _J_ ‖ ðâm _f. W_ ‖ r _in_ oðrum _aus e. a. und_ r _noch darüber J_ 10--12 _ü. f. T_ 10 o. þ. _ebenfalls gl. R_ ‖ c. ðes _h_ 11 quod uel quid _T_ ‖ uel a qui _f. T_ 12 quis uel _f. T_ ‖ a quibus _W_ 12. 13 a quis uel _f. T_ 12 [a quis] _W_
¶ hit is tô witenne, þæt ðâs naman habbað mislîc andgyt, be ðâm ðe hî gesette bêoð. gif ic cweðe: _quis hoc fecit?_ #hwâ dyde ðis?#, þonne byð se _quis_ 15 INTERROGATIVVM, þæt is, #âxigendlîc#. gif ic cweðe: _nescio, quis hoc fecit_ #nât ic, hwâ ðis dyde#, þonne byð se _quis_ INFINITIVVM, þæt is, #ungeendigendlîc#. gif ic cweðe: _tu scis, quis hoc fecit_ #þû wâst, hwâ ðis dyde#, þonne byð se _quis_ RELATIVVM, þæt ys, #edlesendlîc#. of ðisum 20 [[114]] bêoð gefêgede _quisque_ #gehwâ#, _quaeque_, _quodque_ #gehwylc#. heora ealra GENITIVVS ys _cuiusque_; _cuique_ and swâ forð, swâ þâ ôðre.
13 hit--þæt _f. T_ ‖ eac _vor_ tô _DH und ü. d. z. 1. corr. F_ ‖ witanne _HJ_, witene _R_, wite(nne) _1. corr.? h_ 14 mislice _J_ ‖ angit _F_ ‖ ðan _FhJRT_, þā _H_ 15 _ü. f. TW_ ‖ [þonn]e _W_ ‖ byð _f. DH_ 16 þ. i. â. _f. TW_ 17 quis] quid _T_ ‖ fecið _h_, fe[cit] _W_ ‖ _ü. f. TW_ ‖ hwa :::: _R_ 18 quis] quid _T_ ‖ infinit(iu)um _U_ ‖ þ. i. u. _gl. R, f. TW_ 19 quis] quod _O_ ‖ fe[cit] _W_ ‖ _ü. f. TW_ ‖ þû] ða _H_ ‖ hwa :: _R_ 20 beoð _U_ ‖ þ. ys e. (_2._ e _auf r._) _gl. R, f. T_ ‖ þ. ys] .i. _W_ ‖ edlysendlic _Fh_ ‖ þissum _J_, ðam _T_ 1 [ifeȝ]ede _W_ ‖ _ü. f. T_ 1. 2 gehwylce _O_, gehwilc _gl. über_ quęque _R, f. T_ 2 y(s) _C, f. T_ ‖ [cui]que _W_ ‖ and--3 wîsan _f. T_ 3 _zweites_ swâ] swa swa _J_ ‖
¶ ealswâ on ðrêo wîsan _quispiam_, _quaepiam_, _quodpiam_ #ǣnig# and heora ealra GENITIVVS _cuiuspiam_ #ǣniges# and swâ forð. eft _quisquam_, _quaequam_, 5 _quodquam_ #ǣnig#. heora ealra GENITIVVS _cuiusquam_ and swâ forð. eft _quisquis_ #swâ hwâ#, _quaequae_ #swâ hwylc#, _quodquod_ #swâ hwylc#. heora ealra GENITIVVS _cuiuscuius_; _cuicui_ ET CETERA.
.i. aliquis _über_ quispiam _gl. U_ 4 quaepiam] quempiam _O_, et (_abgekürzt_) _davor W_ ‖ quod[piam] _W_ ‖ ǣnig _f. T_ 5 ǣniges--forð _f. T_ ‖ quisquam--7 eft _am rande ds. hd. C_ ‖ .i. aliquis _ü._ quisquam _gl. U_ ‖ [que]quam _W_ 6 ǣnig _f. T_ 6. 7 a. s. f. _f. T_ 7 .i. quicumque _ü._ quisquis _gl. U_ ‖ --8 _ü. f. T_ ‖ [so hw]a _W_ ‖ swâ hwylc _f. U_ 8 (ealra) _corr.? R_ ‖ cuius _F_ 9 [et c. (_f.?_)
¶ eft _quidam_, _quaedam_, _quoddam_ #sum# and heora ealra GENITIVVS _cuiusdam_ ET CETERA. eft _quicumque_ 10 #swâ hwâ#, _quaecumque_ #swâ hwylc#, _quodcumque_ and heora ealra GENITIVVS _cuiuscumque_ ET CETERA. eft _aliquis_ #sum#, _aliqua_ #sum#, _aliquod_ #sum# and heora ealra GENITIVVS _alicuius_ #sumes# ET CETERA.
eft] _W_ ‖ quidam] [q]uadam _W_ ‖ quo(d)dam _W_ ‖ sum _in d. z. T_ 10 eallra _am rande 3. corr. h_ ‖ cuiu(s)dam _C_, cuius _H_ ‖ et c. _f. W_ ‖ eft--12 cetera _f. T_ 10. 11 [quicum]que _W_ 12 cu[ius]- _W_ ‖ et c. _f. W_ 13--116^3 _ü. f. T_ ‖ aliquot _DH_, and (_abgekürzt_) liquod _h_ 14 alicu[ius] _W_ ‖ sum. és _J_, e _auf r. U_ ‖ et c. _f. W_
_Vnus_ #ân#, _una_ #ân#, _unum_ #ân# and heora ealra _unius_ 15 #ânes#; _uni_ #ânum#; ET CETERA.
15 _kein absatz_ ‖ ealra genitiuus _TU_ ‖ [un]i _W_ 16 a _in_ anum _auf r. R_ ‖ et c. _f. W_
_Vllus_, _ulla_, _ullum_ #ǣnig# and heora ealra _ullius_ #ǣniges#; _ulli_ #ǣnigum#; ET CETERA.
17 _kein absatz_ ‖ ænig _gl. ü._ ulla _R_ ‖ and _f. W_ ‖ genitiuus _hinter_ ealra _TUW, über der z. v. ds. hd. nachgetr. C_ 18 ænium _J_, [æn]iȝum _W_ ‖ et c. _f. W_
_Nullus_, _nulla_, _nullum_ #nân#; _nullius_ #nânes#; _nulli_ #nânum#; ET CETERA. 20
19 _kein absatz_ ‖ nullus--20 cetera _f. J_ ‖ nan _gl. ü._ nullus _R_ 20 et c. _f. W_
[[115]] _Solus_, _sola_, _solum_ #âna# and heora ealra _solius_ #ânes#; _soli_ #ânum#; ET CETERA.
1 _kein absatz_ ‖ so[lus]. la. lum _W_ ‖ ana _gl. über_ solus _R_ ‖ and _f. W_ ‖ genitiuus _hinter_ ealra _TUW, über d. z. v. ds. hd. nachgetr. C_ ‖ lius _W_ 2 et c. _f. W_
_Totus_, _tota_, _totum_ #eal#; _totius_ #ealles#; _toti_ #eallum#; ET PLVRALITER _toti_ #ealle#; _totorum_ #ealra#; _totis_; ET CETERA.
3 _kein absatz_ ‖ u _in_ totus _aus_ a _O_ ‖ .ta .tum _W_ ‖ eall _gl. ü._ totus _R_, ealra _J_, [all] _W_ 4 et c. _f. W_
_Alius_, _alia_, _aliud_ #ôðer# and heora ealra GENITIVVS 5 _alius_ #ôðres#; _alii_ #ôþrum#; ET CETERA.
5 _kein absatz_ ‖ ali[us] .lia .lium _W_ ‖ oðer _gl. ü._ alius _R_ ‖ and _f. W_ ‖ allra _T_ 6 et c. _f. W_
_Vter_, _utra_, _utrum_ #heora ôðer# oððe #uncer ôðer#; heora ealra GENITIVVS _utrius_ #heora ôðres#; _utri_ #heora ôðrum#. ealswâ gǣð of ðisum gefêged _uterque_ #heora ǣgðer#, _utraque_, _utrumque_ #heora ǣgðer# and heora 10 ealra _utriusque_ #heora ǣgðres#; _utrique_ #heora ǣgðrum#; ET CETERA. _neuter_ #nâðor# of ðisum gefêged ne gǣþ nâ swâ, ac gǣð æfter þǣre ôðre declinunge. _neuter_ #nâðor#, _neutri_ #nâðres#, _neutro_ #nâðrum#; FEMININVM _neutra_ #nâðor# ðǣre forman declinunge: _neutrae_ ET CETERA; _neutrum_ #nâðor#, 15 _neutri_ #nâðres# ET CETERA. and ealle þâs habbað langne _i_ on GENITIVO, ac hê byð swâ ðêah on lêoþcræfte ǣgðer gê lang gê scort, bûton _alius_: sê byð ǣfre lang.
7 _kein absatz_ ‖ unus eorum _ü._ uter _gl. U_ ‖ [u]trum _W_ ‖ o. u. o. _ebenfalls gl. R_ 8 and heora _J_; he _z. t._, ora _gz. weg H_ ‖ [o]þres _W_ 9 ea. g. _f. T_ ‖ gað _U_ ‖ þissum _J_ ‖ gefegede _U_ 9. 10 uterque (utraque utrumque) [h]ore eiþer _W_ 10 _1._ ægðer _auf r. F_ ‖ _das 2._ h. ægðær _gl. ü._ utraque _R, f. H_ 11 ealra (alre _W_) genitiuus _TW_ ‖ uriusque _T_ ‖ ægþaes _C_, oðres _J_ ‖ [utrique heo] _modern C_ ‖ [um et] _modern C_ ‖ ei[þr]um _W_ 12 et c. _f. W_ ‖ neutri _J_ ‖ [of þysum gef]eged n[e ged na] _das eingeklammerte modern C_ ‖ of ð. g. _f. T_ ‖ þissum _J_ ‖ :: gefeged _h_ ‖ gaþ _U_ ‖ nout _W_ 13 gað _h_, [ge]þ _W_ ‖ þǣre _f. W_ 14 (neutri) _gl. U_ ‖ næutro _H_, [n]- _W_ ‖ neutra _v. a. hd. aus_ neutri _O_ 15 ð. f. d.] genitiuus _T, f. W_ ‖ et c. _f. W_ ‖ neutrum--18 lang _f. T_ 15. 16 [n]aþer _W_ 16 et c. _f. W_ 17 lagne _H_ 18 þe is _W_
_Alter_, _altera_, _alterum_ #ôðer# and heora ealra _alterius_ [[116]] #ôðres#: on ðisum byð se _i_ ǣfre scort; _alteri_ #ôðrum#; ET CETERA. of ðisum ys gefêged _alteruter_, _alterutra_, _alterutrum_ #heora ǣgðer#. heora ealra GENITIVVS _alterutrius_ and DATIVVS _alterutri_ ET CETERA.
19 _kein absatz_ ‖ alter[a--alre] _W_ ‖ oðer _gl. ü._ alter _R_ ‖ ealra ([alre] _W_) genitiuus _TW_ 1 on] of _J_ ‖ þissum _J_ ‖ beoð _U_ ‖ æfre: _J_ ‖ sc[ort--2 þisse] _W_ ‖ alteri ô. _f. T_ 2 of ð. ys g.] eft _T_ ‖ of] on _JU_ ‖ ðissum _J_ ‖ alter:uter _O, davor noch_ alter _J_ 2. 3 .trum _W_ 3 h. æ. _gl. ü._ alteruter _R_ ‖ ei[þer--g.] _W_ ‖ alter:utrius _O_, alterutrum _F_ 4 and _f. W_ ‖ ultęrutri _O_ ‖ et c. _f. W_
Gyt syndon sume naman, þe wǣron unrihtlîce getealde 5 betwux naman speljendum, forðan ðe naman speljend ne mæg habban þâ getâcnunga, ðe hî habbað. ân þâra ys _qualis_ and _quale_ #hwylc#, þæt getâcnað þrêo ðingc: INTERROGATIONEM, þæt is, #âxunge# and INFINITIONEM #endelêasnysse# ET RELATIONEM #and edlesunge#. gif 10 ic cweðe: _qualis est rex?_ #hwylc ys se cyning?#, þonne byð hê INTERROGATIVVM, þæt is, #âxjendlîc#. gif ic cweðe: _nescio, qualis est rex_ #nât ic, hwylc se cyning is#, þonne byð se _qualis_ INFINITIVVM, þæt is, #ungeendigendlîc#. gif ic cweðe: _tu scis bene, qualis est_ #þû wâst wel, 15 hwylc hê is#, ðonne byð hit RELATIVVM, þæt ys, #edlesendlîc#. _talis_ and _tale_ #swylc# andwyrd þâm ôðrum.
5 _kein absatz_ ‖ beoþ _W_ ‖ no[men þe w.] _W_ ‖ namon _R_ 5. 6 geteald(e) _T_, getealdes _F_ 6 betwux] to _T, f. O_ ‖ noman spelien[d. f. þe] _W_ ‖ n. sp.] ðisum parte _T_ ‖ namum _CDFHhOU_ (_gegen JRW_) ‖ sp(e)liendum _C_, spiligendum _R_ ‖ forðan ðe--8 þâra _f. T_ ‖ na:|man: (_beidemal_ n _r._) _D_, na: man _O_, nan nama _CU_ (_letztes_ a _auf r. C_) 7 a _in_ þa _auf r. R_ ‖ itocn[unge þe heo] _W_ ‖ getacnunge _O_ ‖ an] on _J_, ac _O_ 8 þæra (ð-) _FhRU_, þære _J_ ‖ ealswa is _T_ ‖ qualae _U_ ‖ hwilc _gl. ü._ qualis _R, f. T_ ‖ it[o. þ.] _W_ 9 þing (ð-) _CFHTU_, -cg _h_ ‖ þ. is a. _gl. R, f. T_, axsung _W_ ‖ and _nachträglich C_, et _J_ 10 end[el. et] _W_ ‖ endleasnysse _O_ ‖ et] and _DH_ ‖ and _f. HW_ ‖ edlæs- (æ _aus_ e?) _h_, edlęs- _C_, edlys- _DH_, -ung(e) _ds. hd.? h_ ‖ :gif _R_ 11--117^12 _ü. f. T_ 11--16 _ü. f. W_ 11 cing _CD_, cyngc _R_ ‖ þone _J_ 11. 12 þ[eonne b. he] _W_ 12 þ. is a. _gl. R, f. TW_ 13 cyngc _HR_ 14 þeo[nne b. þe qu.] _W_ ‖ infinitiu(u)m _C_ ‖ þ. is u. _gl. R, f. TW_ 15 bene _f. W_ ‖ est rex _W_ 16 i[s hit re]l. _W_ 16. 17 þ. is e. _gl. R, auf r. D, f. TW_ ‖ edle(se)ndlic (_1. corr.?_) _F_, -læs- (æ _aus_ e?) _h_ 17 et _J_ ‖ swilc _ü._ talis _R_, hwylc _J_ ‖ -wyrt _FhRT_, -werd _J_, onswereþ _W_ ‖ þâm] þeonne _W_ ‖ oðrum _auf r. R_
[[117]] ¶ þû cwyst: _qualis est ille?_ #hwylc ys hê?# ic cweþe: _talis est_ #swylc hê is#. þâs twegen naman gâð æfter ðǣre ðriddan declinunge, þe macjað heora ABLATIVVM on _i_. eft _quantus_ #hû micel# getâcnað þrêo ðing: âxunge and endelêasnesse and edlesunge. him andwyrt _tantus_ #swâ 5 mycel#; and hî begen synd MOBILIA æfter þǣre ôðre declinunge. eft _quot_ #hû fela# getâcnað ðrêo ðing. him andwyrt _tot_ #swâ fela#.
1 [þu c. qu.] _W_ ‖ cwydst _F_, cwyþst _hR_, cweðrt (!) _T_ ‖ ille] iste _H_ 1. 2 _ü. f. W_ 1 hê] þes _H_ 2 hwylc _J_ ‖ ða twegen _J_ ‖ [æ. þ.] _W_ 3 þridden _J_ ‖ _zweites_ e _in_ declinunge _fast ganz weggerissen C_, dec:linunge _R_ ‖ þe _FJORTW_, þa _CDHU_, ða _h_ 3. 4 [on i e. quan]tus _W_ 4 getacniað _U_ ‖ þincg _R_, ðingc (g _aus_ c) _J_ ‖ ax:unge _D_ 5 en[del. a. ed]l. _W_ ‖ e(n)d(e)leasnysse _D_ ‖ edlysunge (_davor_ ende _getilgt H_) _DH_, edlysunge _aus_ -leas- (_a. hd.?_) _F_ ‖ andwyrd _J_, onswereþ _W_ 6 he[o b. be]oþ _W_ ‖ begen _f. T_ 6. 7 æ. þ. ô. d. _f. T_ 6 þær _von_ þære _z. t. weg H_ 7 q[uot hu f.] _W_ ‖ g. ð. ð. _f. T_ ‖ getacniað _U_ ‖ þingc _J_, þincg _R_ 8 -wyrd _HR, der letzte buchst. abgerissen C_, onswerþ _W_ ‖ feala _F_ ‖
¶ ðâs twegen naman synd ðrêora cynna. wê cweþað: _quot homines?_ #hû fela manna?# _quot litterae?_ #hû fela stafa?# _quot uerba?_ #hû fela 10 worda?# _tot libri_ #swâ fela bôca#; _tot paginae_ #swâ fela trameta#; _tot folia_ #swâ fela lêafa#; and hî synd undeclinjendlîce, ac hî andwyrdað swâ ðêah eallum casum: _hi quot_, _horum quot_; _hi tot_, _horum tot_. of ðisum bêoð gefêgede _quotus_ and _totus_, þâ gebyrjað swŷðost tô 15 endebyrdnysse. _quotus es in ordine monachorum?_ #hwylcere endebyrdnysse eart ðû betwux munecum?# [[118]] ic cweþe _secundus_ #se ôþer# VEL _tertius_ #oððe se ðridda#. him geandwyrt _totus_: _totus sum_ #swylcere endebyrdnysse ic eom#. hî syndon MOBILIA æfter þǣre ôðre declinunge.
ðâs--9 cynna _f. T_ ‖ þeo[s tw.] _W_ ‖ beoþ _W_ 9 h[omines] _W_ ‖ --11 b. _ü. f. W_ ‖ fela _am rande von ds. hd. H_, feala _CF_ 10 [quot] literae _W_ ‖ feala _F_ ‖ quod uerba _R_ 10. 11 feala w. _F_ 11 feala b. _CF_ ‖ boce _J_ ‖ pagina _F, dahinter ü. d. z. eine einfügung v. a. hd. wider rad. F_ 11. 12 swâ f.] .i. _W_ 12 feala _F_ ‖ trametta _CU, davor_ leafa _getilgt F_ ‖ t[ot folia] _W_ ‖ s. f. l. _f. W_ ‖ and--14 horum tot _f. T_ ‖ and _f. W_ ‖ beoþ _W_ 13 andwerdað _DH_, onswerieþ _W_ ‖ [so þauh] _W_ 14 horum tot hi tot hi quot horum quot _W_ ‖ o[f þisse] _W_ ‖ þissum _J_ 15 be(o)ð _U_ ‖ gefede _F_ ‖ þâ--16 endeb. _f. T_ ‖ [sw. to] _W_ 16 endebyrtnysse _R_ ‖ es: (t _rad._) _R_ ‖ monachorum--118^2 geandwyrt totus _f. T_ ‖ --118^1 _ü. f. W_ 1 [ic cw.] _W_ 2 geandwyrd _CHR_, onswereþ _W_ ‖ s[um swul]chere _W_ 2. 3 _ü. f. T_ 2 swilcre _h_, hwylcere _CJOU_ 2. 3 endbyrdnysse _h_ 3 synd _T_, beoþ _W_ ‖ m[ob.--dec]linunge _W_ ‖ æfter--declinunge] et cetera _T_ ‖ r _in_ þære _aus e. a. H_ 5--119^4 _f. T_
Of ðâm naman _quis_ cumað ðrêo GENITIVI æfter ealdre 5 sprǣce: _cuius_ MASCVLINVM, _cuia_ FEMININVM, _cuium_ NEVTRVM. ac wê ne gŷmað nâ swîðe on ðisum dagum þissera GENITIVO, ac brûcað þæs ânes on ǣlcum cynne. _cuius hominis_ #hwylces mannes# oððe #ðæs mannes#, _cuius feminae_, _cuius animalis_. êac bûton þison cwǣdon ðâ 10 ealdan: _hic et haec cuias et hoc cuiate_, _huius cuiatis_. þæt byð þus on lêdensprǣce: _cuias es?_ #hwylcere þêode eart þû?# _uestras sum_ #êowre þêode ic eom# oþþe #êower landes man#; swâswâ cwæþ se ealda PLAVTVS: _quid est? cuiates estis aut quo ex oppido?_ #hwæt is lâ? 15 hwylcere þêode sind gê oððe of hwylcum fæstene?#
5 _kein absatz_ ‖ [þr. g. æ.] _W_ ‖ ealdre _über getilgtem_ oðre _R_ 6 speche m. c. f. c. _W_ ‖ cui â _F_, cui. â _R_, cuiam _O_, cui _J_ ‖ feminum _J_ 6. 7 [neutrum cuium ac w]e _W_ 7 gemaþ _J_ ‖ nout _W_ ‖ ðissum _J_ ‖ dagum] time _W_ 7. 8 [þ. g.] _W_ 7 þissere (þy-) _alle hss._ 8 anes _doppelt_ (_aber das 2. mal getilgt_) _O_ 9 [hominis hwil]ces _W_ ‖ hwylces _auf r. R_, h _an stelle eines r._ s _O_ 10 [c. animal]is _W_ ‖ b. .i. preter _W_ ‖ þysson _J_ 11 ealdon _J_ ‖ [h. et h. c.] _W_ ‖ huius cuitaas (_1._ a _getilgt_) _F_ 12 [l.] _W_, læden- _J_ 13 [owre þeode ic] _W_ ‖ eowere _h_, eower _F_ ‖ þêode _f. J_ 14 eowres _J_ 14. 15 [p. qui]d _W_ 14 platus _O_ 15 est _f. J_ ‖ cuiatis _CU_ 15. 16 [la hwulcere] _W_ 16 sindon (_aber_ on _wegradiert_) _U_, beo _W_ ‖ oþer _W_ 17 fæst(e)ne _C_
Is êac tô witenne, þæt _ullus_ and _nullus_, _nemo_ and _ambo_ nê nân þǣra namena, þe andwerd ne byð on sprǣce, næfð nânne VOCATIVVM. eft _alter_ and _uter_ nê nân þǣra, 20 [[119]] þe gǣð on twâ, næfð nǣnne VOCATIVVM, forðan ðe se VOCATIVVS, þæt ys, sêo #clypjendlîce gebîgednys#, wyle bêon ǣfre tô andweardum menn geclypod and tô ânum hâde.
18 _kein absatz_ ‖ [ec to w.] _W_ ‖ witænne _aus_ -anne _R_, witanne _J_, witene _U_ 19 [þ. namen]a _W_ ‖ andweard _JW_, -wyrd _CDHU_, -wyrt _O, dahinter_ .i. presens _W_ 20 [n. n. u]oc. _W_ ‖ ne næfð _J_ ‖ nenne _F_, nænne _die übr. ausser O_ ‖ eft] æfter _J_ 1 [t. n. næn]ne _W_ ‖ nán _J_ ‖ forþen þet _W_ ‖ -þā _U_ ‖ ðe _f. h_ 2 þæt is _usw. in d. z. R_ ‖ [cl-]ce _W_ ‖ ibeiȝendnesse _W_ 3 beo _D_ ‖ andwe[ar. m. i]cleoped _W_ ‖ an(d)w- _H_, anw- _U_, andwerdum _Fh_ ‖ geclyped _CFhRU_ 4 (to) _R_
INCIPIT DE VERBO. 5
VERBVM EST PARS ORATIONIS CVM TEMPORE ET PERSONA SINE CASV AVT AGERE ALIQVID AVT PATI AVT NEVTRVM SIGNIFICANS, VERBVM #ys word, ân dǣl lêdensprǣce mid tîde and hâde bûtan case getâcnjende oððe sum ðing tô dônne oððe sum ðing tô þrôwigenne oððe 10 nâðor#. VERBVM HABET SEPTEM ACCIDENTIA #word hæfð seofon gelimplîce ðing#. him gelimpð SIGNIFICATIO, þæt ys, #getâcnung#, hwæt þæt word getâcnige, dǣde oððe þrôwunge oððe nâðor; TEMPVS #tîd#, MODVS #gemet#, SPECIES #hiw#, FIGVRA #gefêgednyss#, CONIVGATIO #geþêodnyss#, 15 PERSONA #hâd#, NVMERVS #getel#. wê wyllað nû secgan endebyrdlîce and gewislîce be eallum þisum.
5 _überschrift f. JW, sehr verlöscht_ (_von neuerer hd. überschrieben_) _C_ ‖ incipit _f. T_ ‖ de _nachträglich_ (_von späterer hd.?_) _F_ 6 [u. e. p]ars _W_ ‖ or(a)tionis _C_ ‖ et _ü. d. z. O_ 7 causu _J, aus_ causa _F_ ‖ [agere al]i[qui]d _W_ ‖ aliquit _OT_ 8 uerbum--11 nâðor _f. T_ ‖ uerbum _f. R_, erb _z. t._, um _ganz weg H_ ‖ is--11 naðor _gl. R_ ‖ [is--dæl] _W_ ‖ and an dæl _h_ ‖ læden- _R_, leden|leden- (_das erste mal r._) _h_ 9 buton _FH_ ‖ [itocniend]e _W_ 9. 10 oþer _W_ 9 u _in_ sum _undeutlich U_ ‖ ðync _R_ 10 to--ðing _ü. d. z. 1. corr. F_ ‖ done _J_ ‖ oððe] ł _F_ ‖ þr(o _ü. rasur_)winne _O_, [þr-n]e _W_ 11 VII _W_ ‖ --16 _ü. f. T_ ‖ [word hau]eþ _W_ 12 seofan _hR_, VII _W_ ‖ þingc _R_ ‖ him g. _f. T_ ‖ gelimpað _F_ 12. 13 significa[tio þ. is itocnun]g _W_ 13 þ. is g. _gl._ (_d. übrige in d. z._) _R, f. T_ ‖ hwæt--14 nâðor _f. T_ 14 þrowung _W_ ‖ [oþer nouþe]r _W_ 15 figu[ra ifeiȝ]ednesse _W_ ‖ coniugatio _JT_] coniunctio _CDhORW und ursprünglich_ (_aber vom gl. zu_ coniugatio _geändert_) _U_, conju::tio _F_, coniuctio _H_ 16 getæl _F_ 17 se(c)gan _D_ ‖ enderburdl[iche and iwis]liche _W_ ‖ þissum _J_
[[120]] SIGNIFICATIO ys #getâcnung#, hwæt þæt word getâcnige. ǣlc fulfremed word geendað on _o_ oððe on _or_. on _o_ geendjað ACTIVA VERBA, þæt synd #dǣdlîce word#, þâ ðe geswuteljað, hwæt men dôð. _amo_ #ic lufige# geswutelað mîn weorc; ealswâ _doceo_ #ic tǣce#, _lego_ #ic rǣde#, 5 _audio_ #ic gehŷre#: on eallum þisum wordum ys mîn weorc geswutelod. þâs and ðyllîce synd ACTIVA gehâtene, þæt synd #dǣdlîce#, forðan ðe hî geswuteljað dǣda: dô ǣnne _r_ tô ðisum wordum, þonne bêoð hî PASSIVA, þæt synd #ðrôwjendlîce#; nâ swylce hî ǣfre pînunge 10 getâcnjon, ac, þonne ôðres mannes dǣd befylð on mê oððe on ðê, þonne byþ þæt on lêdensprǣce PASSIVVM VERBVM.
1 _kein absatz_ ‖ is _usw. in d. z. RT_ ‖ tacnung _J_ ‖ hwa[t þet word] _W_ 2 _hinter_ getâcnige _noch_ dǽde oððe þrówunge oððe naðor (= 119^{13. 14}) _T_ ‖ ælc:: _F_ ‖ full fre _auf r. h_ ‖ endeþ _W_ ‖ oþer _W_ 2. 3 [or on o] endeþ _W_ 3 þæt synd dædlice word _gl. R_ ‖ _mit_ þæt _beginnt das zweite fragment von A_ 4 þ[e isuteleþ] _W_ ‖ ðe] _f. H_, ða _T_ ‖ hwæt] þæt _J_ 4. 5 geswutel:að (i _rad._) _F_ 5 c _in_ weorc _auf r. D_ ‖ [also doceo] _W_, eac swa _F_ 5. 6 _ü. f. TW_ ‖ ⁊ audeo (_für_ audio) ⁊ lego _W_ 6 gehyr:e (d _wegradiert?_) _O_ ‖ eallon _U_ ‖ þyssum _J_, þyson _U_ 7 weor[c isuteled] _W_ ‖ weorc] word _J_ ‖ beoþ _W_ 8 þ. s. d. _gl. ü._ actiua _R, in d. z. T_ ‖ beoþ _W_ ‖ ded[liche vor]þen þet heo _W_ ‖ dædlice wórd _T_ 9 þyssum _J_, þisum _aus_ wisum? _H_ ‖ word(v)m _aus_ -om _J_ 10 þ. s. ð. _gl. R, in d. z. T_ ‖ beoþ _W_ ‖ nâ] [nout] _W_ 11 getacnian _HJ_ ‖ [oþres] _W_ ‖ dǣd _von ds. hd. am r. C_ 12 b[iþ þet] _W_ ‖ beoþ _U_ ‖ t _und teilweise_ æ _in_ þæt _auf r. h_ ‖ passum _J_
[[1 ... is _usw. in d. z. RT_ invisible . in “in d z.”]]
¶ ic cweðe nû: _amo_ #ic lufige#, þonne cwyst ðû: _quem amas?_ #hwæne lufast ðû?# ic cweþe: _te amo_ #þê ic lufige#; þonne befylð mîn lufu on ðê, and ðû miht 15 cweðan: _amor a te_ #ic eom gelufod fram ðê#. _doceo te_ #ic tǣce ðê#, and ðû cwyst: _doceor a te_ #ic eom gelǣred fram ðê#; ET CETERA. nû synd þâ word gehâtene ACTIVA, þæt synd #dǣdlîce#, þâ ðe geendjað on _o_ and [[121]] macjað of him sylfum PASSIVA VERBA, þæt synd #þrôwjendlîce word#, gif se _r_ byþ þǣrtô genumen, swâswâ wê nû sǣdon. þâ word, þe geendjað on _o_ and ne magon æfter andgyte bêon PASSIVA, þâ synd NEVTRA gehâtene, þæt is #nâðres cynnes#: _uiuo_ #ic lybbe#, _spiro_ 5 #ic orðige#, _sto_ #ic stande#, _ambulo_ #ic gange#, _sedeo_ #ic sitte#.
13 am[o ic lo]uie _W_ ‖ --18 _ü. f. T_ ‖ þ. c. ðû _f. T_ ‖ cwyþst _hR_, cwyðst _F_ 14 hwã _W_ ‖ þ[u ic] _W_ 15 belympþ _J_ ‖ [loue] _W_ 16 cweðen _T_ ‖ gelufud _Ah_ ‖ o[f (_für_ fram) þe] _W_ 17 cwyþst _R_, cwyðst _F_, cweðst _T_, cwist _im text u. am rande_ cwyst (_v. ds. hd.?_) _U_ 17. 18 il[ered] of _W_ 18 et c. _f. W_ ‖ beoþ _W_ 19 þ. s. d. _gl. R_, þet beoþ [dæd]liche _W, f. T_ ‖ endiað _CU_, endeþ _W_ 1 heom _T_, þen _W_ ‖ selfum _D_, sul[uen] _W_ 1. 2 þ. s. þ. w. _gl. R, f. T_ 1 beoþ _W_ 2 wor[d ȝif þe r] _W_ 3 nû] ne _O_ ‖ sæden _H_ ‖ [þ]e[o word þe] _W_ ‖ endeþ _W_ 4 beon æfter andgyte _T_ ‖ b[eon pas]siua _W_ ‖ þâ] þæt (_abgekürzt_) _CU_ ‖ beoþ _W_ ‖ neutra _aus_ -i _O_ 5 þ. is n. c. _f. T, in d. z. R_ ‖ [cun]nes _W_ ‖ --7 _ü. f. T_ ‖ ic (_vor_ libbe) _nicht ganz erhalten H_ 6 sto--7 _ü. f. W_ 6 se[deo] _W_
¶ ne mæg hêr bêon nân PASSIVVM on ðisum wordum, forðan ðe heora getâcnung ne befylð on nânum ôðrum menn, bûton on ðâm, ðe hit cwyð. swâ ðêah sume of ðisum neutrum macjað PASSIVVM on ðâm ðriddan 10 hâde, nâ tô mannum, ac tô ôðrum ðingum. _aro_ #ic erige#, _aras_ #þû erast#, _arat_ #hê erað#. ne cweð nân mann: #ic eom geerod#, ac on ðâm ðriddan hâde ys gecweden: _aratur terra_ #þæt land ys geerod#; _bibo_ #ic drince#, _bibitur uinum_ #þæt wîn ys gedruncen#; _manduco_ #ic ete#, 15 _manducatur panis_ #se hlâf is geeten#; _laboro_ #ic swince#, _laboratur uestis_ #þæt hrægl is beswuncen#; ET CETERA.