Part 29

CONIVNCTIO EST PARS ORATIONIS INDECLINABILIS ADNECTENS ORDINANSQVE SENTENTIAM. CONIVNCTIO mæg bêon gecweden [[258]] #geþêodnys#. sê is #ân dǣl lêdensprǣce undeclinigendlîc gefæstnjende and endebyrdigende ǣlcne cwyde#. swâswâ lîm gefæstnað fel tô sumum brede, swâ getîgð sêo CONIVNCTIO þâ word tôgædere. þes dǣl gefæstnað and gefrætwað lêdensprǣce and hwîlon 5 tôscǣt and hwîlon geendebyrt. _pius et fortis fuit Dauid rex_ #ârfæst and strang wæs DAVID cyning#: se _et_ is CONIVNCTIO, þæt is on englisc #and#. _ego et tu_ #ic and ðû#, _nos et uos_ #wê and gê# wyllað ân. nû þû miht gehŷran, hû þes dǣl tîgð þâ word tôgædere. næfð 10 þes dǣl nâne mihte nê nân andgit, gif hê âna stent, ac on endebyrdnysse lêdensprǣce hê gelîmað þâ word, nê hê ne bið nâht on englisc âwend bûtan ôðrum wordum.

15 incipit coniunctio _D, f. JW_ ‖ coniu::tione (ga _rad._) _H_, iunctione _FU_ 16 coniun(c)tio _H_, [c]on- _W_ ‖ -nabiles _O_ 1 læden- _Hh_, [led]enspeche _W_ 1. 2 undeclinigenlic _H_, -lice _T_ ‖ ænde- _H_, -byrþigende _F_ 3 ælcne ::: _O_ ‖ [cw]ide _W_ ‖ wa _in dem zweiten_ swa _auf r. 1. corr. h_ ‖ gefæstnað _aus_ ges- _U_, festneþ (_wie es scheint_) _W_ 4 getihð _DhJRU_, getihþ _H_, getyhð _T_, teȝeþ _W_ ‖ ‖ [wo]rd _W_ 5 þæs _J_ ‖ gefæs(t)nað _C_ ‖ gefrætewað _F_, ifrætewaþ _W_ ‖ læden- _Hh_, -spæce _O_ 6 tosceat _DJ_, [tos]cæt _W_ ‖ geændebyrd _H_ 7 _ü. f. T_ ‖ [str]ong _W_ ‖ cyningc _h_, -nc _H_ 8 þæt--and _in der zeile R, f. T_ ‖ ænglisc _H, dahinter_ (geðeodnys) _2. corr. h_ ‖ and _auf r. C, von a. hd.? F_ ‖ [et tu] _W_ 9 ic and ðû _f. CTU_ ‖ et] & _ü._ ⁊ _D_ ‖ wê--ân _f. T_ ‖ w. an _in d. z. R_ 10 gehyren _J_ ‖ g _in_ tigð _auf r. OR_, tihð _CDhJTU_, tihþ _H_, [teȝe]þ _W_ ‖ wurd _U_ 11 a _in_ nân _aus_ æ _D_ ‖ [ȝif] _W_ ‖ stænt _H_ 12 on :: _R_ ‖ ænde- _H_, -birnisse _U_, gebyrdnysse _F_ ‖ læden- _HhW_, ledespr- _F_ ‖ [wo]rd _W_ 13 ænglisc _H_ ‖ awænd _H_, on wend _T_ ‖ buton _CDFHhJRU_ ‖ wordon _U_

TRIA ACCIDVNT CONIVNCTIONI #þrêo ðing gelimpað# þisum dǣle: ân is POTESTAS #miht#, ôðer is FIGVRA #gefêgednys#, 15 þridda ORDO #endebyrdnys#. POTESTAS is #miht#, and sêo geswutelað, hwæt þes dǣl mæge fremman, forðan ðe hê hwîlon geþêot ôðre dǣlas and hwîlon tôscǣt. sume [[259]] sindon gehâtene COPVLATIVAE, þæt sind #geðêodendlîce#, forðan ðe hî geðêodað ôðre dǣlas on ðǣre sprǣce endebyrdnysse, ac hî nabbað nân andgit, gif hî âna standað. þâs sind geþêodendlîce: _et_, _que_, _ac_, _ast_, _at_, _atque_. _uir et mulier_ #wer and wîf#. _stetitque_ #and hê 5 stôd#. _cantauitque_ #and hê sang#. _omnis populus uirorum ac mulierum_ #eall folc wera and wîfa#. _ast alii adfirmant_ #and ôðre sêþað#. _at_ is ongeânweardlîc: _at Iesus ait_ #and se hǣlend cwæð him tôgeânes#; _at illi tacuerunt_ #and hî sûwodon tôgeânes þæs hǣlendes 10 wordum#. _atque aliis est largus_ #and ôþrum hê is cystig#. ealle ðâs habbað ân englisc, þêah ðe hî for fægernysse fela synd on lêdensprǣce.

14 _kein absatz_ ‖ tria]. III. _F_, [tr]ia _W_ ‖ þrio _H_ ‖ þincg _R_, þingc _J_, þinc _H_ 15 ðissum _h_ ‖ po[tes]tas _W_ ‖ þæt is miht _H_ 16 þridda _zu_ -e _a. hd.? h_, -e _CHU_ ‖ endeburd[ne]sse _W, f. HT_ ‖ is miht _gl. R, in d. z. T_ ‖ and _nachträglich eingefügt corr.? R_ 17 (seo g.) _corr.? R_ ‖ sio _H_ ‖ (þes) _corr.? R_ ‖ mæg gefremman _DHTO_, mæi fremmen _W_ ‖ [fo]r- _W_, -þon _J_ 18 geþeod (d _auf r. C_) _CHU_ ‖ dæles _J_ ‖ tosceat _JT_, æt _davon auf r. U_ ‖ sum[m]e _W_ 1 siondon _H_, beoþ _W_ ‖ þ. s. g. _in d. z. R_ ‖ siond _H_, beoþ _W_ 1. 2 geðeodęndlice _T_, -lice _aus_ -lic _R_, -lic _J_ 2 forðan ðe--4 geþêodendlîce] swáswa is _T, f. H_ ‖ -þam _U_ ‖ [þe] _W_ ‖ heo _D_ ‖ ðǣre] þreo _W_ 3 -byrnisse _U_, -berd- _D_ ‖ [heo--heo] _W_ 4 stadað _F_ ‖ beoþ _W_ ‖ iþeo[dendliche--9 him] _W_ ‖ at _f. CU_ 5 a(t)que _C_ ‖ --12 _ü. f. T_ 6 cantauitque _f. T_ 7 folc _ü. getilgtem_ swa _corr. U_, swa _C_ 8 affirmant _U_, aduirmant _O, erstes_ a _ü. getilgtem undeutl._ a _H_ ‖ at is o. _f. T_ ‖ -werdlic _J_ 9 hīs _statt_ ih͞s _h_ ‖ helend _h_ ‖ hiom _D_ ‖ togænes _H_ 10 suwedon _DU_, swugedan _H_ ‖ togænes _H_, ongeanes _CU, punct über_ s _wol zufällig O_ ‖ ðes helendes _J_ 10. 11 h[elen]des wordes _W_ 11 largus est _D_ 12 h[ab]beþ _W_ ‖ an _aus_ on _R_ ‖ ænglisc _H_ ‖ þêah--13 lêdenspr. _f. T_ ‖ ðe _f. DH_ 13 fegernysse _D_ ‖ fe(l)a _H_, feala _CF_ (ea _auf r. C_) ‖ siond _H_, beoþ _W_ ‖ o[n le]den. _W_ ‖ læden- _H_

[[14 ... tria]. III. _F_ text unchanged: error for “.III.”?]]

Sume synd gehâtene DISIVNCTIVAE, þæt synd #âscyrigendlîce#, forðan ðe hî tôtwǣmað þæt andgyt and þâ 15 word geðêodað. hêr synd ðâ: _aut_, _ue_, _uel_, _ne_, _nec_, _an_, _neque_. _lege aut scribe_ #rǣd oððe wrît#. _aut aliquis latet error_ #oððe sum gedwyld lûtað þǣr#. _ne lingua nec [[260]] manus oculiue peccent_ #nê tunge nê handa oððe êagan syngjon#.

14 _kein absatz_ ‖ siond _H_, beoþ _W_ ‖ þ. s. a. _gl. R_ ‖ siond _H_, beoþ _W_, is _T_ 14. 15 ascir- _aus_ æsc- _D_, asc(i)r- (c _auf r._) _h_, ascyregendlice _T_, -lic _W_ 15 forðan ðe--16 geðêodað _f. T_ ‖ -þam _U_ ‖ totwemað _h_, -twym- _J_ 16 iþ[eo]deþ _W_ ‖ siond _H_, beoþ _W_ ‖ ne _f. T_ 17 s(c)ribe _corr. U_, scr[i]be _W_ ‖ r. o. w. _f. HT_ ‖ :::: latet _C_ 18 o _in_ error _auf r. C_ ‖ _ü. in d. z. T_ ‖ :sum _D_, (sum) _von späterer_ (_mod.?_) _hd. F_ ‖ gedweld _D_ ‖ lvtað _aus_ latað _O_ ‖ þer _F_ 1--9 _ü. f. T_ 1 tuncge _F_ ‖ ho[n]da oþer _W_ 2 syngian _H_ ‖

¶ _sentisne?_ #understentst þû lâ?# _uisne?_ #wylt þû lâ?# _uel dies est uel nox_ #oððe hit is dæg oððe niht#. _tota die uel legit iste uel cogitat_ #eallne dæg oððe þes man rǣt oððe hê þencð#. _nec laudo nec 5 uitupero_ #nê ic ne herige nê ic ne tǣle#. eft ongeânwerdlîce: _nec una hora auarus neglegit lucrum neque pius iustitiam_ #nê forgyt se gŷtsere his gestrêon âne tîd nê se ârfæsta his rihtwîsnysse#. _siue_ and _seu_ syndon êac DISIVNCTIVAE: _siue errore uiae seu tempestatibus 10 acti_ #hî synd genêadode oððe mid gedwylde þæs weges oððe mid stormum þæs unwederes#. _siue uir siue mulier_ #swâ hwæþer swâ hit sŷ, swâ wer, swâ wîf#.

ne _in_ sentisne _auf r. a. hd.? h_ ‖ understænst _H_, -stent _FJ, dahinter etwas rad. O_ ‖ u _in_ þu _aus etwas a. O_ ‖ ne _in_ uisne _auf r. a. hd.? h_ 3 w[ult] _W_ ‖ _2._ uel _HJUW_, ł _CDFhRT_, oððe _O_ ‖ o.--4 niht _f. H_ 3. 4 oþer _beide mal W_ 3 is] his _J_ 4 _erstes_ uel _J_, ł _CDFhRTUW_, oððe _O, f. H_ ‖ [le]git _W_ ‖ istæ _T_ ‖ _zweites_ uel _HJ_, ł _CDFhRTUW_, oðþe _O_ ‖ cogitatus _H, letztes_ t _auf r. O_ ‖ --5 _ü. f. H_ ‖ eall:ne (e _r._) _O_, al _W_ 5 oþer _beidemal W_ ‖ þe mon _W_ ‖ hê _f. J_ ‖ þengð _O_ ‖ ne claudo (o _auf r._) _O_ ‖ l[au]do _W_ 6. 7 eft ong. _f. T_ ‖ :: ongeanw- (w _auf r._) _O_, -weard- _DHJR_, -wir(d)lice _v. ds. hd.? U, letztes_ e _nachträglich 1. corr. h_, aȝeanwerliche _W_ 7 huna _O_ ‖ ora _FJOTUW_ ‖ næglegyt _O_, negligit _W_ 8 iusticiam _W_ ‖ fo[rȝit] _W_ ‖ gestrion (n _aus_ m) _H_ 9 ne _auf r. O_ ‖ se _aus_ fe _H_ ‖ -ne[sse si]ue _W_ ‖ rihitw- _F_, -nessa (a _hinter getilgtem_ e) _H_ ‖ and] et _J_ 9. 10 siondon _H_, beoþ _W_ 10 (e)ac _h_ ‖ so hwæþer so hit beo so wer [so wif] _hinter_ d. _W_ ‖ _von_ siue _an wider die erste hd. h_ ‖ seu _auf r._ (_v. ds. hd._) _O_ 11--12 _ü. in d. z. T_ 11 siondon _H_, beoþ _W_ ‖ inedde _W_ ‖ oþ[er mid] _W_ ‖ gedwolan _h_ 12 wæges _D_ ‖ oþer _W_ ‖ stormes _W_ ‖ unwedres _F_, underes _J_, unweres _W_ 12. 13 siue uir--14 wîf _f. H_ ‖ siu[e mu]lier siue vir _W_ 13--14 _ü. f. T_ 13 hweþer _J_ 13. 14 beo so wif so wer _W_

¶ _an_ is INTERROGATIVA, þæt is #âxjendlîc#: _tu es, qui uenturus es, an alium expectamus?_ #eart þû, sê# 15 [[261]] #ðe tôweard is, oððe wê ôðres anbîdjan sceolon?# hê is êac DVBITATIVA, þæt is #twŷnjendlîc#: _eloquor an sileam?_ #hwæðer ic sprece oððe swŷgje?#

14 (ys) _C_ ‖ interrog[atiua] _W_, interrogatiuo _T_, -tiuum _CU_ ‖ þ. is a. _ü._ an is _R, f. HT_ 15 _erstes_ u _in_ uenturus _aus e. a. D_ ‖ es: (t _rad._) _R_, est _H_ ‖ exsp- _H_ ‖ --261^3 _ü. f. T_ ‖ ær[t þu] _W_ 1 towerd _DFhR_ ‖ oþer _W_ ‖ onbid(i)an _v. ds. hd.? U_, andbidian _FhR_, anbidan _H_ ‖ sculon _H_, sceolan _D_ 2 dub[ita]tiua _W_ ‖ þ. is t. _gl. R, f. T_ ‖ eloquoor _H_ 3 hweðer _F_, hwyðer _J_ ‖ spece _O_ ‖ oþ[er] _W_ ‖ suwige _CDFhJRU_, swugige _H_, suwie _W_

Sume syndon gehâtene EXPLETIVAE oððe COMPLETIVAE gecwedene, þæt synd #gefyllendlîce#: þâ gefyllað and 5 gefægerjað þâ lêdensprǣce, and, þêah ðe hîg forlǣtene bêon, ne byð swâ ðêah þǣre sprǣce andgit forlǣten. hêr synd ðâ: _autem_, _enim_, _uero_, _quidem_, _equidem_, _quoque_, _nam_, _namque_, _uidelicet_. _tu autem, domine, miserere mei et resuscita me_ #ðû, sôðlîce, drihten, miltsa mê and 10 ârǣr mê#. _ego enim sum dominus, deus tuus_ #ic, sôðlîce, eom drihten, ðîn god#. _tu uero odisti disciplinam_ #þû, sôðlîce, hatedest godes stêore#. _ego quidem facio_ #ic, witodlîce, dô#. _equidem merui_ #ic, witodlîce, þæt geearnode#. _tu quoque_ #þû êac swylce#. 15 _doctus sum; nam legi_ #ic eom gelǣred; sôðlîce, ic rǣdde#. _erat namque in sermone uerax_ #hê wæs, sôðlîce, on sprǣce sôðfæst#. _hominem uidelicet iustum [[262]] laudo_ #rihtwîsne mannan, gewislîce, ic herige#. eallswâ _regnum scilicet illud_ #þæt rîce, gewislîce#.

4 _kein absatz_ ‖ siondon _H_, synd _O_, beoþ _W_ ‖ expletiua _H_, expleaue _O, auf r. U_ ‖ oþer _W_ ‖ conpl- _T_, cōpl- _FhJ_, -ple(ti)ue (ti _ü. rad._ a _wol v. ds. hd._) _O_, -tiue (e _auf rasur von_ a) _H_, -tiui _F_ 5 gecw. þ. s. g. _f. T_ ‖ þ. s. g. _in d. z. R_ ‖ siond _H_, beo[þ] _W_ ‖ -fell- _beide mal D_ ‖ [i]fullendliche _W_, gefyllenlice _F_ 6 gefægriað _U_, geferiað _F_ ‖ læden- _H_ ‖ and--7 forlǣten _f. T_ ‖ [þe heo] _W_ 7 bion _aus_ beon _H_ ‖ beoð _U_ ‖ an(d)gyt _C_, angit _O_ ‖ forlo[ren] oþer forlæten _W_ 8 siond _H_, synd:: _U_, beoþ _W_ ‖ [quoque] _W_ 10 rescu- (_aber_ s _getilgt_) _D_, rescita _U_ ‖ [_1._ me--14 ic wi]todliche do _W_ ‖ --15 geearnode _ü. f. T_ ‖ mildsa _J_ 11 dominus _f. F_ 13 hatedest _3. corr. F_ 14 a _in_ facio (_v. ds. hd.?_) _ü. zum teil rad._ u _O_ ‖ wito|dodlice _O_ ‖ equidem] ego quidem _J_, ego (e)quidem _1. corr. h_ ‖ merui _auf r. D_ 15 geear:node (d _rad._) _O_, geearndde _J_ ‖ [quoqu]e _W_ ‖ þu eac sw. _in d. z. T_ 16--262^2 _ü. f. T_ ‖ ic eom g. _hier ausgestrichen und vom 2. corr. hinter_ sum| _an den rand gesetzt h_ ‖ (gelæred) _ds. hd. U_ 17 ræde _C_, rǣde _U_, [ræd]de _W_ ‖ sermonem _J_ 18 sprece _U_ ‖ [soð]fæst _W, erstes_ s _aus_ f (_und_ o _aus_ a?) _O_ 1 mann:: _C_, man _HU_ ‖ iwisli[ch]e _W_ 2 eallswâ _f. T_ ‖ re:gnum (n _rad._) _O_

Sume sindon CAVSALES gehâtene. CAVSA is #intinga#, and þâs bêoð for sumon intingan gecwedene: _si_, _etsi_, _etiamsi_, _siquidem_. _si uis_ #gif ðû wylt#; _si possum_ #gif 5 ic mæg#. _etsi uoluero gloriari, non ero insipiens_ #þêah ðe ic wylle wuldrjan, ne bêo ic nâ unsnoter#. _etiamsi mortuus fuerit, uiuet_ #þêah ðe hê bêo dêad, hê leofað#. DONATVS telð gyt mâ tô ðisum: _ni_, _nisi_, _sed_. _ni_ and _nisi_ habbað ân andgyt. _ni uelles, non uenisses_ 10 #bûton þû woldest, ne côme ðû#. _ni fallor_ #bûton ic bêo mid lêasunge bepǣht#. _nisi dominus custodierit ciuitatem_ #bûton drihten gehealde þâ burh#. _non ego, sed tu_ #nâ ic, ac ðû#. _non bos est, sed equus_ #nis hit nâ oxa, ac is hors#.

3 _kein absatz_ ‖ sum[m]e _W_ ‖ siondon _H_, beoþ _W_ ‖ gehâtene--4 gecwedene _f. T_ ‖ is intinga _gl. R_ ‖ intiga _J, erstes_ i _auf r. H_ 4 bioþ _H_ ‖ suman _Dh_, sumum _CU_, [su]me _W_ ‖ intigan _J_ 5 etiâmsi _auf r. U_ ‖ --9 _ü. f. T_ ‖ [wul]t _W_ ‖ possum _aus_ possus _H_ 6 (ic) _O_ ‖ et(si) _corr. vom rubr. T_ ‖ o _von_ uoluero _auf r. C_ ‖ [þau]h _W_ 7 ic snotor _J_ ‖ nout _W_ ‖ -snotor _CHRU_ 8 mor[tuus] _W_ ‖ he--9 leofað _auf r. F_ ‖ bio _H_ 9 leouað _H_ ‖ ȝet [tel]þ _W_ ‖ tælð _J_, telð _zu_ tecð _a. hd. h_ ‖ ðyssum _J_ 10 sed] ac _J_ ‖ [ni ue]lles _W_ 10. 11 uenises _h_ 11--15 _ü. f. T_ 11 butan _h_, [buto]n _W_ 12 bio _H_ ‖ leasunga _H_ 13 ciuita[tem bu]ton _W_ 14 nout _W_ ‖ [bos est s]ed _W_ ‖ set _J_ 15 nis: (i _rad._) _O_ ‖

¶ gyt synd mâ ðyssera 15 æfter Priscianes tǣcinge: _quoniam_, _quia_, _quam ob rem_. _confitemini domino, quoniam bonus_ #andettað drihtne, forðan ðe hê is gôd#. _quia fecisti rem hanc_ #forðan ðe þû dydest þys þing#. eft _quia tu es Petrus_ #þæt þû eart# PETRVS. _quam ob rem uenisti?_ #for hwî# 20 [[263]] #côme ðû?# _quam ob rem uolui_ #for þî ic wolde#. þis is êac ADVERBIVM and bið menigfealdlîce _quas ob res?_ #for hwilcum ðingum?# naman bêoð êac tô ðisum genumene: _qua causa?_ #for hwilcum intingan?# _qua gratia?_ #for hwilcum gesceâde?#; and PRAEPOSITIO: _quapropter_ #for 5 ðî þonne#; and PRONOMEN: _ideo_ #for þî#, _idcirco_ #for ðî#, _propterea_ #for þî# ET SIMILIA.

nout _W_ ‖ gyt--16 tǣcinge _f. T_ ‖ gyt] sit _H_ ‖ siond: (o _rad._) _H_, beoþ _W_ ‖ ðyssere _J_ 16 [æfter] _W_ ‖ priscianus _FHR_ ‖ tæcincge _J_, tæchunge _W_ 17 :domino quoniam: _O_ ‖ [quoniam b]onus _W_ ‖ --263^1 _ü. f. T_ ‖ andetað _C_ ‖ drihtene _h_ 18 góód _R_ ‖ [hanc] _W_ ‖ -þa(n) _C_, -þam _U_, for _D_ 19 ðe _f. DW_ ‖ (þis) _ds. hd.? U_ ‖ _aus_ þinc _h_, þingc _J_, þinc _H_ ‖ þæt] forþen þe _W_ 20 [þu æ]rt _W_ 1 [þi ic w]olde _W_ ‖ þis--3 ðingum _f. T_ 2 beoð _U, f. O_ ‖ quas _aus_ quam _von späterer_ (_moderner?_) _hd. F_, quam _W_ ‖ ob res] ebres _H_ ‖ for: (þ _rad._) _H_ 3 hwulche [þing]es _W_ ‖ bioþ _H_ ‖ ðyssum _J_, sisum _H_ 4 _1._ qua] quia _J_, quam _T_ ‖ --7 _ü. f. T_ ‖ in[tinga]n _W, aus_ -gam _O_ ‖ gratia] gram _DO_, ratione _T_ 5 gesce(a)de _O_ ‖ et _J_ ‖ quaꝓt̄ _W_ 5. 6 for (þig) _ds. hd.? U_ 6 þonn̄ _H_ ‖ et _J_ ‖ [prono]men _W_ 7 et similia _f. T_ ‖ mil _von_ similia _z. t. u._ ia _ganz weg H_

Sume sind gecwedene RATIONALES. RATIO is #gesceâd#, and þâs sind for sumon gesceâde gesette on endebyrdnysse lêdensprǣce: _ergo_, _igitur_, _ita_, _itaque_, _utique_. _tulit 10 ergo dominus hominem_ #eornostlîce, drihten genam þone mann#. _igitur perfecti sunt caeli et terrae_ #eornostlîce, heofenas and eorðan wǣron fulfremedlîce geworhte#. _sicut domino placuit, ita factum est_ #swâswâ hit drihtne gelîcode, swâ hit is gedôn#. _itaque 15 epulemur in domino_ #witodlîce, uton wistfulljan on drihtne#. _utique uolo_ #witodlîce, ic wylle#. _utique uolumus_ #witodlîce, wê wyllað#.

8 _kein absatz_ ‖ siond _H_, beoþ _W_ ‖ i[cweþene] _W_ ‖ is g. _gl. R_ ‖ gescad _H_ 9 siond _H_, syndon _T_, beoþ _W_ ‖ suman _CDT_, sumum _U_ ‖ gescade _H_ ‖ [on en]deb. _W_ ‖ :ende- (o _rad.?_) _O_, ændebyrdnesse _H_ 10 lede(n)- _O_, læden- _H_ ‖ ita _f. J_ ‖ uti _in_ utique _auf r. O_ 11 er[go domi]nus _W_ ‖ --18 _ü. f. T_ ‖ ernost- _J_, eornest- _h_ ‖ nam _J_ 12 f _in_ perfecti _zu_ s _rad. O_ ‖ eornest- _h_, witod- _H_ 13 heofonas _CFhJ_, heofones _D_ 13. 14 -fre(me)d- _J_, fulfredl[iche] _W_ 14 iwrouht _W_ 15 drihtene _hW_, drihten _H_ ‖ licode _D_ ‖ [so] _W_ 16 uton--17 witodlîce _f. J_ ‖ u:ton _F_, utan _H_ 17 [on] _W_ ‖ drihtene _C_ ‖ _1._ ut(i)que _h_ ‖ witodlîce--18 uolumus _ü. d. z. 1. corr. h_ ‖ _zweites_ utique--18 wyllað _f. H_ 18 _nach_ uolumus _ein_ q _getilgt O_ ‖ wittodli[che] _W_

PRISCIANVS cwæð, þæt sume sind ADVERSATIVAE, þæt [[264]] sind #wiþerrǣdlîce#. _quamuis_, _quamquam_, _licet_, _etsi_, _etiamsi_, _tamen_. _quamuis clames, non audiat surdus_ #ðêah ðe ðû clypige, hit ne gehŷrð se dêafa#. _quamquam stultus moneatur, non emendetur_ #ðêah ðe se stunta bêo gemynegod, hê ne byð gerihtlǣht#. _licet petieris 5 dimidium regni mei_ #ðêah ðe ðû bidde healfne dǣl mînes rîces#. _licet_ #is âlŷfed# is word: _mihi licet_ #ic môt#, _nobis licet_ #wê môton#; _tibi licuit_ #ðû môstest#; _licitus sermo_ #âlŷfed sprǣc#, _licita res_ #âlŷfed ðingc#, _licitum uerbum_ #âlŷfed word#; _inlicitum_ #unâlŷfed#; and 10 PARTICIPIVM _licens_ #âlŷfende# and ADVERBIVM _licenter_ #âlŷfedlîce#, swâswâ of _libet_ #mê lyst# _libens_ #lustbǣre# and _libenter_ #lustlîce#. se ôðer _licet_ næfð nâht ðyses. _quamuis non roget, tamen uult habere_ #ðêah ðe hê ne bidde, þêah hê wyle habban#. _tamen uult_ #ðêah hê wyle#. 15 be ðâm ôðrum wê sǣdon. _saltim_ getâcnað wanunge: _saltim, si haberem unum denarium_ #hûru, gif ic hæfde ǣnne pening#; _si non uis legere, saltim audi_ #gif ðû nelt rǣdan, hlyst hûru#.

19 _kein absatz_ ‖ siond _H_, beoþ _W_ ‖ aduersatiua _FW_ 19. 264^1 þ. s. w. _gl. R, in d. z. T_ 1 sion _F_, beoþ _W_ ‖ [wi]þer- _W_ ‖ quâ quâ _R_ ‖ eti _O_ 2 quamuis--282^12 getele _f. H_ (_mitten in d. zeile_) ‖ quamu[is] _W_ ‖ --7 _ü. f. T_ 3 ðe _f. CU_ ‖ clypiæ _C_ ‖ [þe] _W_ ‖ deafa _auf r. C_ 4 moueatur (_doch das erste_ u _mit a. t. zu_ n? _F_) _FT_ ‖ em- _aus_ -datur _D_ ‖ ðe _f. J_ 5 [beo] _W_ ‖ gemyn:egod (d _rad._) _O_, -myngod _CDF_, -mingod _U_ 6 re[gni] _W_ ‖ ðe: (a _rad._) _D_ ‖ bede _W_ 7 _1._ licet--13 ðyses _f. T_ ‖ ale[fed] _W_ ‖ michi _DJ_ 8 mos[test] _W_, mostes _CU_ 9 lictus _F_ ‖ ðing _hR_, þing _CDFU_ 10 uer[bum] _W_ ‖ inli(ci)tum (t _aus etwas a._) _1. corr.? h_, inlicium _F_ ‖ l _in_ unalyfed _aus e. a. h, dahinter_ þing (_auf r. C_) _CU_ ‖ et _J_ 11 [and ad]uerbium _W_ ‖ et _J_ ‖ licenter::: _O_ 11. 12 alyfed:lice _O_, alyfend- _F_, alefendliche _W_ 12 libet] licet _J_ ‖ lest _D_, hlyst _J_ ‖ [and] _W_, et _J_ 13 ðysses _J_, þisses _F_ 14 ro[get] _W_ ‖ --19 _ü. f. T_ 15 þeah ðe he _F_ ‖ tamen--16 sǣdon _f. T_ ‖ [ta]men _W_, tam _U_ ‖ uult habere _CU_ (_doch_ habere _mit a. t. getilgt U_) 16 itocne[þ] _W_ 17 una _W_ ‖ danarium _O_ ‖ hura _W_ 18 en[ne] _W_ ‖ peningc _J_, penig _CRU_, peni _W_ ‖ saltim _von späterer hd. aus_ :ai:tim _F_ 19 hlest _D_ ‖ hura _W_

Sume synd gehâtene ENCLETICAE on grêcisc, þæt is 20 [[265]] on lêden INCLINATIVAE and on englisc #âhyldendlîce#, forðan ðe hî âhyldað and gebîgað heora swêg tô ðâm stæfgefêge, þe him ætforan stent. þæt sind ðrêo: _que_, _ne_, _ue_. _arma uirumque_ #þâ wǣpnu and þone wer#. _oculiue_ #oððe êagan#. _satisne est_ oððe _estne satis?_ #is 5 ðǣr genôh lâ?# on eallum þisum and þyllecum gǣð se swêg tô ðâm stæfgefêge, þe him ætforan stent. þes _que_ is sceort mid þrŷm stafum gewriten oððe getitelod, and se langa _quae_, þe is FEMININVM of _quis_, sceal bêon mid fêower stafum _q_, _u_, _a_, _e_ âwriten. 10

20 _kein absatz_ ‖ s(u)me _C_, [su]me _W_ ‖ beoþ _W_ ‖ en _in_ encletice _auf r. U_ ‖ þæt _usw. in d. z. R_ 1 incli[na]tiue _W_ ‖ ahild- _aus_ as- _U_, ahyl(t)endlice (t _ü. unterpunctiertem und rad._ d) _O_ 2 fofþan _C_ ‖ ahy(l)dað _C_, -held- _D_ ‖ an(d) _C_ ‖ gebigeað _JT_, bigað _O_, ib[e]ȝeþ _W_ ‖ þan _D_ 3 beoþ _W_ 4. 5 _ü. in d. z. T_ 4 wæpna _D_ ‖ (þone) _corr.? U_, ðon̄ _h_ ‖ er _von_ wer _auf r. U_ 5 oculiu[e] _W_, oculine _J_ ‖ oþer _W_ ‖ egan _T_ ‖ oððe] ł _DJ_ ‖ estne: (_punct radiert_) _O_ ‖ is--7 stent _f. T_ 5. 6 is ð. g. la _gl. ü._ satisne est _R_ 6 þissum _F_, ðissum _J_, þi[s]sen _W_ ‖ and on _J_ ‖ þyllicum _DJR_, þillicum (_2._ i _aus_ u _rad._) _U, am_ e _von_ þyllecum _rad. F_ ‖ gað _U_ 7 (s)weg _a. hd. F_ ‖ s _von_ þes _erst nachträglich eingeflickt_ (_corr.?_) _U_ 8 þreom _T_ ‖ awriten _DJT_ ‖ getitelod _aus_ getitolod _O_, -tolod _hJ_ 9 lange _J_, lo[n]ge _W_ ‖ of] on _CU_ ‖ sceall _R_ 10 (q).u.a.e _F_, q.u[.a.e] _W, f. J_

Sume syndon ǣgðer gê CONIVNCTIONES gê ADVERBIA. gif ic cweðe _uolo, ut legas_ #ic wylle, ðæt ðû rǣde#, þonne byð se _ut_ CONIVNCTIO; eft _rogo, ut facias_ #ic bidde, þæt ðû dô#. gif ic cweðe _feci, ut potui_ #ic dyde, swâ ic mihte#, þonne bið se _ut_ ADVERBIVM and getâcnað gelîcnysse. 15 ealswâ _feci, ut homo_ #ic dyde, swâswâ mann#. hwîlon hê getâcnað êac tîde: _ut uidit beatus Sebastianus_ #þâ ðâ se êadiga# SEBASTIANVS #geseah#; on þissere stôwe hê is TEMPORALE ADVERBIVM, þæt is #tîdlîc#, forðan [[266]] þe hê getâcnað tîde hêr, swâswâ hê dêþ gehwǣr. _dum_ and _cum_ sindon ǣgðer gê ADVERBIA gê CONIVNCTIONES. gif hî bêoð geðêodde þâm gemete, ðe is gehâten INDICATIVVS, þonne bêoð hî ADVERBIA; and eft, ðonne hi bêoð geþêodde þâm gemete, þe is gecweden CONIVNCTIVVS, 5 þonne bêoð hî CONIVNCTIONES. manega synd gyt CONIVNCTIONES, þe wê ne magon nû secgan on ðissere sceortnysse.

11 _kein absatz_ ‖ beoþ _W_ ‖ ægðær _F_ 12 [ȝif i]c _W_ ‖ --18 _ü. f. T_ 13 þone _C_ ‖ is _W_ ‖ _erstes_ ut _von späterer hd. auf r. F_ ‖ [coniu]nctio _W_, coiunctio _D_ ‖ eft _f. W_ ‖ _zweites_ a _in_ facias _aus e. a. h_ 14 fe[ci ut] _W_ ‖ f(e)ci _aus_ fici _3. corr.? F_ ‖ p(o)tui _aus_ putui _O_ 15 is _W_ ‖ ut _von späterer hd. auf r. F_ ‖ and _f. T_ 15. 16 [ilicn]esse _W_ 16 (u)t (u _über r._) _O_ 17 (h)e _F_ ‖ itoc[neþ] _W_ ‖ tidi _T_ ‖ beatus _am rande von ds. hd. C_ 18 sebas[tian]us _W_ ‖ þisse _T_ 19 adu. temp. _W_ ‖ tomporale _C_ ‖ auuerbium _O_ ‖ þæt--266^1 gehwǣr _f. T_ ‖ þ. is t. _gl. ü._ temporale _R_ ‖ tid[lic f]or. _W_ 1 hê _f. J_ ‖ (ge)tacnað _v. ds. hd.? U_, tacnað _C_ ‖ _nur ein_ swa _D_ 2 [beo]þ _W_ ‖ coniunctionis _T_ 3 :geðeodde (_angefangenes_ g _rad._) _O_ ‖ [þen] _W_ ‖ þet _W_ ‖ gahaten _C_, gecweden _D_ 4 and _corr. U, f. C_ ‖ [eft] _W_ ‖ þonn _W_ 5 þâm--gecweden _f. T_ ‖ þe] þis _O_, þet _W_ ‖ coniunc[tiu]us _W_, -uo _T_ 6 þonne--8 sceortnysse] et cetera _T_ ‖ (coniunctiones) _C_ ‖ beoþ _W_ 7 [þe w]e _W_ ‖ magan _J_

DE FIGVRA.

Fêawa CONIVNCTIONES bêoð gefêgede. _si_ and _que_ and 10 _ne_ underfôð fêginge ðus: _si quis_ #swâ hwâ#, _si quando_ #gif ǣfre# oþðe #âhwænne#; _ne quis_: _ne quis furetur_ #þæt nân ne stele#, _ne quando obdormiam in morte_ #þæt ic nǣfre on dêaðe ne slâpe#; and þâs sind MOBILIA. _quisque_ #gehwâ#, _ubique_ #gehwǣr#, _undique_ #ǣghwanon#. 15 on þisum æftemystan nis nâ se _que_ ENCLETICA, forðan ðe hê ne âhylt ðone swêg him tô, swâswâ his gewuna is. _nam_ is ânfeald CONIVNCTIO, and _namque_ is gefêged and swâ gehwylce.

9 _überschrift f. JW_ 10 _kein absatz h_ ‖ Fêawa] [þê]o _W_ ‖ _1._ and] et _J_ 10. 11 quę (and ne) and underf. _corr. U_ 10 _2._ and _f. OT_ 11 ne _f. allen ausser corr. U_ ‖ fegincge _FhJR_, gefeginge _T_ ‖ si quis _f. J_ ‖ --12 _ü. in d. z. T_ 12 æfre _auf r. C_ ‖ o. ahw. _in d. z. R_ ‖ ahwenne _h_, hwænne _J_ ‖ ne quis _nur einmal hJOT_ ‖ þæt--15 _ü. f. T_ 13 nân ne] nane _h_ ‖ q(v)ando (q _auf r._) _O_ ‖ mor[te] _W_ 14 n _in_ næfre _aus_ m? _O_ ‖ slæpe _DJ_, slepe _W_ ‖ a. þ. s. m. _f. T_ ‖ þa _CU_ ‖ beoþ _W_ 15 quis[que] _W_ ‖ gehwanon _O_ 16 on--17 is _f. T_ ‖ ðyssum _J_ ‖ æftemes[tan] _W_ ‖ nout _W_ ‖ -þon _CJU_, þan| _v. sp. hd. D_ 17 ahelt _D_, hylt _J_ ‖ þone _aus_ þonne _D_ ‖ [swe]ih _W_ 18 andfeald _U_ ‖ gefegod _C_, [ife]iȝed _W_ 18. 19 a. s. g.] et similia _T_ 19 (ge)hwilce _h_, gelice _J_

[[267]] DE ORDINE.

ORDO is #endebyrdnys#, and sume CONIVNCTIONES æfter gecynde standað ǣfre on foreweardan on ǣlcere lêdensprǣce, swâswâ dôð þâs: _at_, _ast_, _si_ and gehwylce ôðre. þâs and þillîce synd gehâtene PRAEPOSITIVAE, þæt sind 5 #foresettendlîce#. sume sind gehâtene SVBIVNCTIVAE, þæt sind #underþêodendlîce#, forþan ðe hî bêoð ǣfre underþêodde on ðǣre lêdensprǣce endebyrdnysse, swâswâ is _que_ and _autem_ and gehwylce ôðre. sume sind COMMVNES, þæt is #gemǣnre endebyrdnysse#, forðan ðe 10 hî magon hwîlon ætforan standan, hwîlon bæftan, swâswâ dêð _ergo_ and _igitur_ and gehwylce ôðre.