Zeemans-Woordeboek Behelzende een verklaring der woorden, by scheepvaart en den handel in gebruik en een opgave der algemeene wetsbepalingen daartoe

Men moet soms hard prangen om Wieringen te krijgen (men heeft veel gevaar door te staan eer men in veilige haven komt: men moet soms hard werken aleer men tot rust komt).

Riem, z. n. m. of Roeispaan: -- min of meer lange spaan, tegen het uiteinde waarvan een platte lepel of blad vastgespijkerd is, en met behulp waarvan men het water terugdrijft e...

Takel, z. n. m. -- Talie, derde hand, vierlooper. Verzameling van touwen en katrollen, wier samenstel dient, om met geringe krachtsaanwending groote zwaarten op te tillen. Gaard...

Mars, z. n. v. -- Houten vlak, zich rondom den mast uitstrekkende, ter plaatse waar de hoofdtouwen gespannen worden. Het vervangt de oudtijds aldaar aanwezige Mastkorf, die aldu...

Steiger, z. n. m. -- Houten getimmerte langs den oever, dat tot aanlegplaats dient aan de vaartuigen. Het schip ligt aan den S--. Men heeft aan den S-- gelost.--Hooft noemt in z...

Gat, z. n. o.-- 1o. Elke opening of doortocht, op een schip gemaakt: SchootG-- (waar de schoot doorloopt). Soldaten G-- (opening in de mars gelaten en waar de soldaten doorheen...

Zeemanschap, z. n. o. -- Eigenlijk: kennis van de Zeevaartkunde, met overleg gepaard. Z-- gebruiken, (geven en nemen: by voorvallende gelegenheden, van weer, wind of vyandelijke...

Spreekwijze: Hoe zal dat A--? Dat Loopt goed Af. (Wat zal de uitslag zijn? Die uitkomst is voorspoedig). Het A-- van een schip is namelijk altijd een hachlijke zaak, aan het goe...

Vullingsgaten, z. n. o. mv. of Walmgaten. -- Zoggaten, sleuven langs al de spanten van den binnenkant der karkas van een schip loopende, en tot galei dienende, langs welke het w...

Neus, z. n. m. -- Benaming, die aan de meest vooruitstekende punt van den voorsteven gegeven wordt. Hy haalt zijn N-- lustig onder. Hy spoelt lustig zijn N-- (van een schip geze...

kattespoor, z. n. o. (veroud.) -- Spantvormig samenstel, dwars over het zaadhout tegen de binnenoppervlakte der inhouten geplaatst en zich tot zekere hoogte tegen het boord uits...

Duizendbeen, z. n. o. -- (veroud.) Lange smalle kast, die, in verscheidene gaten of keepen, ettelijke elkander volgende schijven bevatte. De D--en werden vertikaal vastgemaakt,...

Als de bruid is in de S-- dan zijn de mooie praatjes uit (als de bruid getrouwd [in de huwelijksS--] is, dan houden de komplimenten op: of, overdrachtelijk: als men eens zijn zi...

Uitkaauwen, o. w. -- Wordt een vaartuig gezegd te doen wanneer het, ten gevolge 't zij van een gebrek in den bouw, 't zij van niet goed gebreeuwd te zijn, by ruw weer, het werk...

Oploopen, b. w. -- Inhalen. Wy liepen dat schip hand over hand Op. (Wy naderden dat schip, als of het aan een lijn vast zat, welke wy hand over hand inpalmden). Land O-- (het la...

Scheepskroon, z. n. v. -- Kroon van scheepssnebben, die by de Romeinen vereerd werd aan den vlootvoogd na 't behalen van een zeetriomf, en hoedanige in de allegorische voorstell...

4o. Redden, bewaren: bepaaldelijk gespaarde personen of goederen. Het schip is te gronde gegaan; doch men heeft de ekipaadje nog kunnen B--. Hierover handelen art. 545 en volgg....

Dek, z. n. o. -- Scheepsvloer, eenigzins gewelfd, en uit deelen samengesteld, die aan weerszijden op de balken rusten. Ook de verschillende verdiepingen van het vaartuig. Het ge...

Kubboot, z. n. v. -- Boot of schuit, waarmede de visschers van Marken en andere zeeplaatsjens aal gaan visschen. Zy wordt aldus genoemd naar de Kub of Kubbe, een soort van fuik.

Snaauw, z. n. v. of Snaauwschip. -- Groot tweemastschip. Het voert een kleinen mast, die achter en evenwijdig met den grooten mast onder diens mars staat. Deze kleine mast, die...

Boegseeren, b. w. -- Met behulp van sloepen van plaats doen veranderen. De sloepen zijn aan het B--. (zy trekken een schip aan touwen achter zich). De schepen kunnen die haven n...

Verzekeren, b. w. -- Aannemen, de schade, die schip of lading mocht lijden, te vergoeden. Men vindt de bepalingen betreffende V-- tegen zeegevaren in het Wetb. van Kooph. B II,...

Harpoen, z. n. m. -- Yzeren werktuig met een weêrhoek, van achteren met een houten kruk voorzien, waaraan een touw bevestigd is, om het, wanneer het in het lijf van een visch va...

Koevoet, z. n. v. -- Yzeren handspaak, waarvan de voet gespleten is als de klaauw eener Koe. De K-- wordt aan boord gebruikt om zware lasten en voornamelijk kanonnen te lichten.

Lichter, z. n. m. -- Vaartuig, waarmede groote schepen gelost worden, wanneer zy te veel diepgang hebben om met ongebroken lading hun bestemmingsplaats te bereiken. Vóór de door...

Als het tij (of de stroom) verloopt, moet men de Bakens verzetten (by veranderde omstandigheden moeten andere maatregelen genomen worden). Dit verzetten van bakens is daarom noo...

Jacht, z. n. o. -- Vaartuig, van vorm en getuigd als een Kits, vroeger hier te lande meer bepaald voor den oorlog bestemd en aldus genoemd, omdat het snel door zee Joeg. Men ken...

Polakker, z. n. m. -- Naam van een vrachtvaartuig op de Middellandsche zee: het voert drie P--masten en vierkante zeilen. Sommige P--s zijn getuigd als Chebeks, andere voeren sp...

BEHELZENDE EEN VERKLARING DER WOORDEN, BY DE SCHEEPVAART EN DEN HANDEL IN GEBRUIK EN EEN OPGAVE DER ALGEMEENE WETSBEPALINGEN, DAARTOE BETREKKELIJK, EN DER SPREEKWIJZEN, DAARAAN...

Bram, z. n. v. -- of Bramzeil, z. n. o. -- Het zeil boven het marszeil: vroeger het hoogste zeil op een mast, dat men by stil weer opzette. "Daer by compt nog, dat men de schepe...

Zwieping, z. n. v.-- Planken, die men op verschillende hoogten en op bepaalde punten der armen van een spant spijkert, ten einde die armen de richting te doen bewaren, waarin me...