Category: Philosophy & Ethics

De wijzen van het Oosten Brahmanisme, Boeddhisme, Chineesche philosophie, Mazdeïsme

De eerste is, dat men de wijsbegeerte vijandig stelt tegenover alles wat naar godsdienst gelijkt en aan de denkbeelden en voorstellingen, uit den godsdienst ontsproten, slechts een mythologische waarde toekent.

Chapters

9. Part 9

En tot de jongeren zeide hij: "Welaan, jongeren, ik zeg u: vergankelijk is alles wat geworden is, worstelt zonder ophouden (om het heil te verkrijgen). Toen ging zijn geest van...

20. Part 20

Het is een droefgeestig beeld, dat de oude knaap van zichzelf ontwerpt, toch wordt ons hier niet de minst aantrekkelijke zijde van het Taoïsme geschilderd; dat opgaan in bespieg...

5. Part 5

Doch een andere onverwachte gebeurtenis viel er thans voor. Toen de prins in zijn wagen uitreed zag hij plotseling vlak bij zich een kranke, uitgemergeld, door brandende koorts...

16. Part 16

"Na den dood van Confucius," zoo heet het in de geschiedenis der Han-dynastie (210 v. C.-24 n. C.) "was het met zijn leer gedaan en nadat zijn zeventig (voornaamste?) leerlingen...

10. Part 10

Nu was er in die stad een man, die den volgenden dag zou trouwen, en hij wenschte gaarne dat de Boeddha bij de plechtigheid tegenwoordig zou zijn. Boeddha, die voorbij kwam, las...

21. Part 21

"Zoo lang zij leven is er onderscheid van verstand en domheid, beschaving en lompheid. Als zij dood zijn, hebben wij een stinkende, bedorven massa, die vergaat--dat is het algem...

8. Part 8

"In gedachten stelt hij zich voor een ander lichaam, geschapen naar het beeld van dit stoffelijke, met een vorm, organen en leden. Dit lichaam staat tot het stoffelijke als het...

13. Part 13

Iederen morgen doen de monniken--bij ieder dorp in Birma is een klooster--hun rondgang door het dorp. Den blik op den grond geslagen, de aalmoezenschaal in de hand, gaan zij van...

12. Part 12

We hebben in het vorige hoofdstuk de hoofdzaken der Boeddhistische leer in het oog gevat, de menschheid in leed verzonken, de uitweg, die naar het Nirvana voert. De vraag komt n...

3. Part 3

We willen u herinneren aan de geschiedenis van Valmiki, den man, van wien de Indiërs onderstellen, dat hij het Ramayana dichtte. Valmiki, zoo lezen wij in dit heldendicht, was e...

25. Part 25

We leerden den ouden godsdienst van Zarathustra kennen in zijn eenvoudigheid; wij hebben ons echter niet voor te stellen, dat hij in dien vorm een volksgodsdienst werd. Wanneer...

17. Part 17

"Van den keizer af tot de groote volksmassa toe: ieder moet de reiniging van het eigen ik als de wortel van al het andere beschouwen. Wordt de wortel verwaarloosd, zoo kan niets...

19. Part 19

Een latere schrijver, uit de 1e eeuw, Pan hu (wiens geschiedenis der vroegere Han dynastie door zijne zuster Pan Chao is voltooid) zegt in zijne levensbeschrijving van Sze ma ts...

11. Part 11

Het was gemaakt van de zeven kostbare zelfstandigheden. Snoeren van glinsterende paarlen hingen er over: Vlaggen en kransen van de lieflijkste bloemen. Melkwitte ossen trokken d...

6. Part 6

Als zij dan vervolgens hun twijfel te kennen gaven hoe Gautama, nadat hij door strengheid en zelfkastijding de volle heerlijkheid van het weten en zien van het heilige niet kon...

24. Part 24

Wanneer wij gelezen hebben van de aloude wijsheid der Brahmanen en ons daarop hebben verplaatst, in den eigenaardigen, rustig-bepeinzenden geest van het Boeddhisme, moet het ons...

18. Part 18

Van de theorie van het vorst zijn "door Gods genade" is die der "voorbeschikking" in het algemeen onafscheidelijk. Ook Mencius erkent die laatste, doch met deze reserve, dat nie...

7. Part 7

Zoo maakte dus het geestelijk gewaad allen gelijk. Toch waren het meest de aanzienlijken, die zich onder Boeddha's jongeren lieten opnemen; telkens wordt in de oude teksten gesp...

4. Part 4

Het voornaamste der nieuwe leer was voorts het volgende: "Het inwendig licht en het boek der natuur vormen den oorspronkelijken grondslag van het Brahmaansch geloof, doch de god...

23. Part 23

In weerwil van de opmerkzaamheid, die de commentatoren aan Mencius wijdden, werden zijn geschriften toch eerst in 1088 n. C. onder de klassieken opgenomen en aan hun vervaardige...

14. Part 14

Dit concilie was bijeengeroepen door koning Kanishka, die over een groot deel van Indië toen regeerde. En--naar het schijnt, heeft hier de, later zich vormende, Mahayana school,...

26. Part 26

De boozen gaan alzoo naar de plaats des verderfs, de dienaars van Mazda naar den hemel. Hoe echter dacht men over de toekomst der aarde en die der op haar wonende menschheid? Ee...

2. Part 2

Bij onze bespreking van den ouden Vedischen godsdienst: d. w. z. den godsdienst, waarvan ons in de oudste gedeelten der Veda's de geest is bewaard gebleven, zagen wij reeds dat...

1. Part 1

De eerste is, dat men de wijsbegeerte vijandig stelt tegenover alles wat naar godsdienst gelijkt en aan de denkbeelden en voorstellingen, uit den godsdienst ontsproten, slechts...

22. Part 22

Naar deze grondslagen fantaseerde Kung Ngan Kwoh, een afstammeling van Confucius in het 12e lid, een man die in de 2e eeuw voor Christus bij het terugvinden en verklaren der kan...

15. Part 15

Behalve Avalokitesvara hebben zij nog een aantal andere Boeddha's die in den hemel leven, anderen, die op de aarde leven of geleefd hebben enz. Ten slotte kwamen zij zelfs tot A...

28. Part 28

Tegenstelling van den Indischen en den oud-Perzischen godsdienst.--Toch beiden uit één stam.--Moeilijkheid om het Mazdeïsme te beschrijven.--Zend-Avesta.--Zoroaster, historisch?...

27. Part 27

Daarop stichtte in 1849 Dabadhaï Naoroja, (een van de voormannen van het nieuw Parzisme, waaraan ik deze mededeelingen ontleen), ten einde meer invloed uit te oefenen, met ander...