Vitruvii De architectura libri decem

Athenae 25, 3. 35, 19. 49, 5. 70, 11. 101, 21. 158, 20. 159, 5. 160, 13. 161, 13. 176, 10. 17. 183, 16. 194, 17. 218, 21. 233, 11.

Transcriber’s Note: It would be wise to approach this book with a reference guide to Latin scribal abbreviations to hand. The Unicode characters used to render these are not sup...

cum ergo propter propinquitatem necessitas cogat ex Rubris lapidicinis et Pallensibus et quae sunt urbi proximae copiis uti, si qui voluerit sine vitiis perficere, ita erit prae...

cum haec ita erunt pertemptata et quae supra scripta sunt signa inventa, tum deprimendus est puteus in eo loco et si erit caput aquae inventum, plures circa sunt fodiendi et per...

Dinocrates architectus cogitationibus et sollertia fretus, cum Alexander rerum potiretur, profectus est e Macedonia ad exercitum regiae cupidus commendationis. is e patria a pro...

Nunc de perductionibus ad habitationes moeniaque ut fieri oporteat explicabo. cuius ratio est prima perlibratio. libratur autem dioptris aut libris aquariis aut chorobate, sed d...

Signa autem investigandae aquae alia huiusmodi invenientur, tenuis iuncus, salix erratica, alnus, vitex, harundo, hedera, alia quoque quae sine umore nasci non possunt. quoniam...

Martis vero circiter sexcentesimo octogensimo tertio siderum spatia pervagando pervenit eo ex quo initium faciendo cursum fecerat ante, et in quibus signis celerius percurrit, c...

foditur enim infra libramentum triclinii altitudine circiter pedum binum, et solo festucato inducitur aut rudus aut testaceum pavimentum ita fastigatum ut in canali habeat nares...

onerum vero maxima pondera cum feruntur a phalangariis hexaphoris et tetraphoris, examinantur per ipsa media centra phalangarum, uti diviso oneris solido pondere certa quadam di...

In ipsis vero moenibus ea erunt principia. primum electio loci saluberrimi. is autem erit excelsus et non nebulosus non pruinosus regionesque caeli spectans neque aestuosas nequ...

in his etiam aut in columna aut parastatica horae describuntur, quas sigillum egrediens ab imo virgula significat in diem totum. quarum brevitates aut crescentias cuneorum adiec...

anteridon longitudo foraminum , latitudo in imo foraminis Γ, in summo crassitudo ⱵK. basis, quae appellatur εϲχαρα, longitudo foraminum, antibasis foraminum IIII, utriusque cras...

primum eligendus locus est quam calidissimus, id est aversus ab septentrione et aquilone. ipsa autem caldaria tepidariaque lumen habeant ab occidente hiberno, sin autem natura l...

namque si non ita fecissent, non potuissemus scire quae res in Troia fuissent gestae, nec quid Thales Democritus Anaxagoras Xenophanes reliquique physici sensissent de rerum nat...

Columnas autem striari XX striis oportet. quae si planae erunt, angulos habeant XX designatos. sin autem excavabuntur, sic est forma facienda uti quam magnum est intervallum str...

ita vox non inpedietur. aditus complures et spatiosos oportet disponere, nec coniunctos superiores inferioribus sed ex omnibus locis perpetuos et directos sine inversuris facien...

quae autem ad solis cursum spectantibus locis procreantur, non habentes interveniorum raritates siccitatibus exsuctae solidantur, quia sol non modo ex terra lambendo sed etiam e...

Cava aedium quinque generibus sunt distincta, quorum ita figurae nominantur, tuscanicum, corinthium, tetrastylon, displuviatum, testudinatum. tuscanica sunt in quibus trabes in...

Scapis columnarum statutis capitulorum ratio ＜sic erit.＞ si pulvinata erunt, his symmetriis conformabuntur uti quam crassus imus scapus fuerit addita octava decuma parte scapi a...

Omne aurum purum cuiuslibet ponderis omni argento similiter puro, eiusdem tamen ponderis, densius est parte sui vicesima. quod ita probari potest. si purissima auri libra cum ae...

(13) ~Si fistulae~ aequalis grossitudinis fuerint et maior minorem in sua longitudine bis habuerit et insuper concavitatis eius diametrum, ~diapason~ consonantiam ad se invicem...

Parietes vero umidis locis sic erunt solidandi. si per|petuus (10) umor manabit, tribus pedibus ab imo, testaceo 10 paries vestiatur et vestitura calcetur et poliatur, ne umorem...

{ _p. 71, 23 _in_ (HS)._ { _p. 72, 3 _si &trastylos facienda fuerit_ (HSG^{c}) ex hom._ { _p. 72, 11-12 _ipsarum--modulorum_ (HS) ex hom._ _(def. E)_ { _p. 74, 16-18 _earumque--...

Ductus autem aquae quattuor generibus fiunt, aut forma | structili aut fistulis plumbeis aut tubis vel canalibus (5) ligneis aut tubis fictilibus. si per formam aqua ducetur, 5...

conlocavit Athenis turrim marmoream octagonon et in singulis lateribus octa|goni singulorum ventorum imagines (5) excalptas contra suos quosque flatus designavit, supraque eam t...

VI Ductus autem aquae fiunt generibus tribus, rivis per 5 canales structiles, aut fistulis plumbeis, seu tubulis fictilibus. | quorum hae sunt rationes. si canalibus, ut (25) st...

4 Haec autem ex is quae supra scriptae sunt originibus instituta esse possumus sic animadvertere quod ad hunc 15 diem nationibus exteris ex his rebus aedificia constituuntur, ut...

VIII | Ingrediar nunc minii rationes explicare. id autem =177= agris Ephesiorum Cilbianis primum esse memoratur inventum, 6 cuius et res et ratio satis magnas habet admirationes...

harundinibus aut fronde, | supra terra obruatur, tum postero (5) die aperiatur, et si in vase stillae sudoresque erunt, is 5 locus habebit aquam. item si vas ex creta factum non...

1 Delphicus Apollo Socratem omnium sapientissimum Pythiae responsis est professus. is autem memoratur prudenter doctissimeque dixisse, oportuisse hominum pectora fenestrata et a...

18 | Quoniam ergo explicata ratio est quid ita in urbe =53= propter necessitatem angustiae arearum non patiuntur esse 10 latericios parietes, cum extra urbem opus erit his uti,...

IX Transfertur nunc cogitatio scripturae ad rationem non | inutilem sed summa sollertia a maioribus traditam, qua (10) in via raeda sedentes vel mari navigantes scire possimus q...

qualitates insunt in terra. maxime autem id sic licet considerare quod qua mons Appenninus regiones Italiae Etruriaeque circa cingit, prope | in omnibus locis non desunt (25) fo...

ad solem pabulum capientes fiunt nitidiores. horrea fenilia farraria pistrina extra villam facienda videntur, ut | ab (5) ignis periculo sint villae tutiores. si quid delicatius...

2 Sin autem non naturalem locum neque idoneum ad tuendas ab tempestatibus naves habuerimus, ita videtur esse fa|ciendum uti si nullum flumen in his locis inpedierit (10) sed eri...

II | Nulla architecto maior cura esse debet nisi uti proportionibus (25) ratae partis habeant aedificia rationum exactiones. cum ergo constituta symmetriarum ratio fuerit et com...

πνευματικον appellatur, tertium tractorium, id autem Graeci | βαρουλκον vocitant. scansorium autem ＜est cum＞ machinae =244= ita fuerunt conlocatae ut ad altitudinem tignis statu...

4 Item generibus aliis constituuntur aedes ex isdem symmetriis ordinatae et alio genere dispositiones habentes, uti est Castoris in circo Flaminio, et inter duos lucos Veiovis,...

4 Id autem ex trutinis, quae staterae dicuntur, licet considerare. cum enim ansa propius caput unde lancula pendet, | ibi ut centrum est conlocata et aequipondium in (20) altera...

sive hexastyli sive octastyli una pars sumatur eaque erit modulus. cuius moduli unius erit crassitudo columnarum. intercolumnia singula, praeter | media, modulorum duorum (10) e...

modulorum, altitudo cum capitulo XIIII. capituli crassitudo unius moduli, latitudo duorum et moduli sextae partis. crassitudo capituli dividatur in partes tres, e quibus una pli...

13 | Membra omnia quae supra capitula columnarum sunt (10) futura id est epistylia zophoroe coronae tympana fastigia 10 acroteria inclinanda sunt in fronte suae cuiusque altitud...

3 usu venisse. Diognetus enim fuerat Rhodius architectus, et ei de publico quotannis certa merces pro | artis (20) dignitate tribuebatur ad honorem. eo tempore quidam architectu...

12 Haec autem dissimilibus saporibus a terrae proprietate perficiuntur, uti etiam in fructibus videtur. si enim radices arborum aut vitium aut reliquorum seminum non 15 ex terra...

sed a septentrione, quod ea regio nullo tempore mutationes recipit sed est firma perpetuo et inmutabilis. ideo etiam ea granaria quae ad solis cursum spectant bonitatem cito mut...

VII In Graecorum theatris non omnia isdem rationibus sunt | facienda, quod primum in ima circinatione ut in =120= latino trigonorum IIII, in eo quadratorum trium anguli circinat...

3 Uti autem Aristarchus Samius mathematicus vigore | magno rationes varietatis disciplinis de eadem re reliquit, (20) exponam. non enim latet lunam ＜non＞ suum propriumque habere...

Cyrenaei cogitata. hi enim multa et grata a mathematicis rebus hominibus invenerunt, itaque cum in ceteris inventionibus fuerint grati, in eius rei cogitationibus maxime | sunt...

nomine meo id profero | corpus neque ullius cogitata (10) vituperans institui ex eo me adprobare, sed omnibus scriptoribus infinitas ago gratias quod egregiis ingeniorum sollert...

postea autem supra, trullissatione subarescente, deformentur directiones harenati, uti longitudines ad regulam et ad lineam, altitudines ad perpendiculum, anguli ad normam re|sp...

| alter aestivus contra autem E littera I erit quo secat (20) circinationem linea quae est traiecta per centrum ubi est littera A, et contra G et H litterae erunt L et K, et 5 c...

utraque plagam mittere | debent. quodsi non homotona (10) 9 fuerint, inpedient directam telorum missionem. item theatris vasa aerea, quae in cellis sub gradibus mathematica rati...

sermone cum dicamus sol lux flos vox. nunc enim nec unde incipit nec ubi desinit intel|legitur, sed quod ex (5) acuta facta est gravis et ex gravi acuta, apparet auribus. per di...

figuntur chelonia, in quibus includuntur suculae. per media autem spatia tigno|rum insecantur et exciduntur formae, (5) in quibus excisionibus includuntur capitula catapultarum,...

Etiam pavimentorum utilis dispositio inventa videtur. itaque excavatis in altum duobus pedibus, festucato solo inducatur aut rudus aut testaceum pavimentum, deinde congestis et...