Category: Biographies
In de stad aan het donkerblauwe meer, waar in de XVIde eeuw het kalvinisme geboren was--de richting van het protestantisme die zich het scherpst en felst, in vorm en wezen, tegenover Rome had gesteld--bleef het maatschappelijk en geestelijk leven zich geslachten lang in de ban...
In de stad aan het donkerblauwe meer, waar in de XVIde eeuw het kalvinisme geboren was--de richting van het protestantisme die zich het scherpst en felst, in vorm en wezen, tegenover Rome had gesteld--bleef het maatschappelijk en geestelijk leven zich geslachten lang in de banen bewegen, waarin de machtige greep van den grooten hervormer het had gestuwd.
Na zes jaar keerde hij terug: zijn vrouw was hem trouw gebleven, zij had hem nog lief. De vrucht van deze terugkomst, de "droevige vrucht," gelijk hij zegt, was Jean Jacques. Hi...
12. Part 12Tot aan dit tijdstip waren de relaties tusschen Rousseau en Voltaire--uit de verte altijd--kollegiaal-korrekt geweest. Zij hadden bij verschillende gelegenheden minzame, geestig...
10. Part 10[22] De ceremonie die hij na zijn terugkeer uit Engeland zijn huwelijk noemde was niet anders, als een plechtige verzekering voor eenige vrienden afgelegd, Thérèse van dat oogen...
11. Part 11Zoo ontstond in hem de verbeelding van eenige gevoelige reine menschen, twee vrouwen en een man, de vrouwen teedere vriendinnen, de man de minnaar der eene, de vriend der andere...
16. Part 16Maar zoo hij het eigendom verheerlijkt, het is alleen en uitsluitend het kleinburgerlijke en klein-boersche, door eigen arbeid verworvene; elk op uitbuiting berustend eigendom v...
23. Part 23In den laatsten tijd van zijn verblijf in Engeland had hij herhaaldelijk brieven gekregen van den Marquis de Mirabeau, den vader van den beroemden redenaar der revolutie. De mar...
9. Part 9Duidelijk spreekt uit dergelijke passages de sociale grond van zijn haat tegen de "beschaving." Hij kon zich deze niet anders voorstellen, dan verbonden met klasse-bevoorrechtin...
24. Part 24Toen de "Dialogen" voltooid waren--hij werkte er verscheiden jaren aan, want hij voelde zulk een weerzin om zich in al dat gruwelijke en vreeselijke wat hem aangedaan werd te ve...
20. Part 20Met de toelating tot het avondmaal zat het zóó. Het verzoek van Rousseau bracht den predikant natuurlijk in groote verlegenheid. Hem kortweg weigeren ging moeilijk: hij had vrij...
4. Part 4Een vrije vogel--zoo omschrijft zijn staat van toen de taal der blijheid; in de schaduwtaal heet het "hij was een déclassé geworden." Hij had zijn wortels in de kleine burgerlij...
8. Part 8En daarna kwam de vuurproef: de "Emile" verscheen, Rousseau werd vervolgd en moest vluchten. Vluchten, in werkelijkheid, niet omdat _hem_ gevaar dreigde--maar omdat een proces v...
22. Part 22Waarheen? Hij trok naar Straatsburg, op goed geluk, met 't plan naar Potsdam te gaan, maar ten slotte zag hij te veel op tegen de reis: hij voelde zich ziek en uitgeput, "ofscho...
17. Part 17Rousseau was anti-feminist. De voorstelling dat de grondslag van de bevrijding der persoonlijkheid van de vrouw haar economisch-sociale bevrijding moet zijn, lag buiten zijn gee...
18. Part 18Wij weten dat Rousseau in het een als in het ander dwaalde. Wij weten dat de oermensch een sociaal-levend wezen is geweest, dat de mensch in en door het samenleven met zijns gel...
13. Part 13Nu was ook dit werk voltooid: hij ademde vrijer, de groote rust in de eenzaamheid, het vredig zorgvergeten leven, scheen dichtbij. Mme de Luxembourg, die beweerde dat hij zich d...
7. Part 7Omstreeks het midden der eeuw was de politieke bewustwording dezer massaas nog nauwelijks begonnen; hunne klasse-behoeften en klasse- aspiraties,--in sommige opzichten samengaan...
21. Part 21Natuurlijk verhoogden de geheimzinnigheid en ongewoonheid die Rousseau omhing, de belangstelling van het publiek voor den grooten schrijver. Alles aan hem was opzien-wekkend en...
1. Part 1In de stad aan het donkerblauwe meer, waar in de XVIde eeuw het kalvinisme geboren was--de richting van het protestantisme die zich het scherpst en felst, in vorm en wezen, tege...
14. Part 14Niets van beeld of lyriek in het "Contrat Social." In de hier behandelde groep werken van Rousseau staat het afzonderlijk door zijn strengen vorm, zijn logischen bouw, zijn lako...
19. Part 19[40] Ook in dit opzicht was de philosophie van Rousseau de eene pool, die der materialisten de andere. Zij legden den nadruk op de _passiviteit_ van den mensch, zijn afhankelijk...
3. Part 3Maar niet kende hij door haar den zinnenroes der eerste liefdesbedwelming. Integendeel, die ontging hem door haar, want in de dagen van zijn hoogsten hartstocht was hij een knaa...
15. Part 15Wat is dit geloof in zijn wezen anders, als de, van alle philosophische spitsvondigheden en diepzinnigheden ontdane, leer van Kant? Gelijk Kant heft Rousseau 't weten op, om pla...
5. Part 5De dood kwam niet, het leven werd ondragelijk: hij kon dit bitter brok niet verzwelgen. Een teederheid en zachte gemeenzaamheid, flauwe na-glans van vroegere dagen, was gebleven...
6. Part 6De boeren--op hen, de allerarmsten, de allerellendigsten, worden alle lasten afgewenteld, zooals alle wateren naar de laagstgelegen gronden vloeien. Op hen drukt de ondragelijke...
25. Part 25En juist dit algemeene, dit betrekkelijk-onbestemde, dit schommelende en tegenstrijdige in hem maakte, dat alle partijen en groepen die in de jaren 1789-1794 gedurende korter of...