Part 3

Các tín đồ Tin Lành cũng phải đối mặt với các vấn đề đất đai. Ngày 11/3/2009, các cán bộ tỉnh và huyện đã thông báo cho lãnh đạo Hội thánh Tin Lành Việt Nam miền Nam ở Đắc Lắc về việc phá dỡ một nhà thờ trên khu đất tranh chấp ở Thành phố Buôn Mê Thuột. Nhà thờ này là nhà thờ Tin Lành cuối cùng của người Ê-đê trong khu vực và đã bị tịch thu sau năm 1975. Chính quyền địa phương đã xây dựng một trường học trên phần sân của nhà thờ và muốn thay thế nhà thờ chính bằng một trường mẫu giáo. Hội thánh Tin Lành miền Nam đã phản đối và khiếu nại lên Bộ Công an và Ban tôn giáo Chính phủ. Các quan chức Đảng biện minh cho hành động của mình bằng việc khẳng định nhà thờ chứa vũ khí và tài liệu tuyên truyền thành lập một nhà nước Đề-ga độc lập.

Các tổ chức Tin Lành được công nhận đã được nhận lại một số ít đất đai bị tịch thu trước đó, nhưng tranh chấp về những khu đất khác vẫn còn. Hội thánh Tin Lành Việt Nam miền Nam muốn đòi lại hơn 250 khu đất. Các hệ phái Tin Lành khác hoạt động ở miền Nam trước năm 1975 cũng đòi đất. Tháng 12/2008, tại xã Cù Hạt tỉnh Đắc Lắc, chính quyền địa phương và công an đã san phẳng một nhà nguyện thuộc Hội thánh Truyền giảng Phúc âm. Nhà thờ này đã không được cấp phép xây dựng, và đang có tranh chấp về quyền sở hữu khu đất này. Có tin là công an đã làm bị thương năm tín đồ trong khi phá dỡ nhà thờ. Các tín đồ sau đó đã xây dựng một nhà thờ tạm thời nhưng cũng không được cấp phép. Các chức sắc giáo hội không hề gặp khó khăn trước khi xây nhà thờ đầu tiên.

Mặc dù Pháp lệnh Tín ngưỡng, Tôn giáo khuyến khích các tổ chức tôn giáo tổ chức các hoạt động từ thiện trong lĩnh vực giáo dục và y tế, nhưng mức độ giám sát của chính quyền đối với các hoạt động này khác nhau tùy theo địa phương. Ở một số vùng, đặc biệt là miền Nam, các linh mục và nữ tu Công giáo đã mở các nhà trẻ, các trại trẻ mồ côi, các trung tâm dạy nghề, các trạm y tế và tham gia vào nhiều chương trình nhân đạo khác. Tuy nhiên, hoạt động mà không có cơ sở pháp lý cũng khiến Giáo hội gặp phải một số khó khăn. Ví dụ, trung tâm không thể có được giấy khai sinh hợp pháp và đưa trẻ em mà Giáo hội chăm sóc vào học tại các trường công. Các hoạt động từ thiện của các nhóm tôn giáo ở miền Bắc bị hạn chế hơn nhiều, mặc dù trong thời gian báo cáo này tường trình có tin là một số tỉnh miền bắc đã được cho phép.

Lạm dụng tự do tôn giáo

Báo cáo về các trường hợp lạm dụng tự do tôn giáo tiếp tục giảm dần. Tuy nhiên, nhiều tín đồ tiếp tục bị đàn áp hoặc sách nhiễu, đặc biệt là những người chưa đăng ký hoặc chưa được công nhận về mặt luật pháp. Trong một số vụ việc, cán bộ địa phương hạn chế các cuộc tụ họp tại nhà thờ, đóng cửa các nhà thờ tại gia và buộc các tín đồ phải bỏ tôn giáo, tín ngưỡng của mình.

Việc phổ biến khung pháp lý về tôn giáo vẫn chưa được thực hiện đồng bộ, đặc biệt ở Tây Bắc và Tây Nguyên. Nhiều mục sư và linh mục cho biết công an và các nhà chức trách khác không thực hiện đầy đủ những văn bản pháp lý sửa đổi này. Một số tín đồ Tin Lành ở những vùng này cho biết cán bộ địa phương thường lấy lý do pháp luật để cản trở hoặc làm phức tạp hoá việc đăng ký hoạt động.

Các giáo đoàn ở Tiền Giang tiếp tục cho biết họ gặp rắc rối trong dịp kỷ niệm Lễ Giáng sinh. Một số giáo đoàn không được phép tổ chức các buổi lễ, trong khi các nhóm khác được tổ chức nhưng hạn chế số mục sư và các tín đồ bên ngoài khu vực tham gia.

Tín đồ Hội thánh Phúc âm toàn vẹn ở xã Nông Lương, huyện Điện Biên phàn nàn về sự sách nhiễu của cán bộ địa phương và việc họ đã không thể đăng ký sinh hoạt cho giáo đoàn của họ dù đã nhiều lần cố gắng đăng ký từ năm 2005. Họ bị cấm không cho tổ chức Lễ Giáng Sinh và Phục sinh và không được phép cho người H’mông tham dự, mặc dù hàng tuần vẫn được tổ chức các buổi lễ và tiến hành các hoạt động từ thiện.

Các tín đồ Công giáo ở thành phố Sơn La bị cán bộ và công an địa phương sách nhiễu và bị cấm không cho tổ chức cầu nguyện nhân dịp Giáng sinh. Cán bộ địa phương cũng cấm một linh mục từ nơi khác tới thăm không được dự các buổi lễ Phục sinh và chỉ cho phép linh mục cầu nguyện với các tín đồ.

Một số tín đồ người dân tộc thiểu số ở Tây Nguyên - đặc biệt ở những vùng bị nghi là có liên quan tới “Giáo hội Đề-ga” tiếp tục bị ngăn cản không cho tụ họp hành đạo. Tuy nhiên, báo cáo về các vụ việc xảy ra đã giảm đáng kể so với những năm trước và có vẻ như phản ánh sự thiên vị cá nhân ở cấp địa phương chứ không phải chính sách của Chính phủ trung ương. Trong một số vụ, cán bộ địa phương có liên quan đã xin lỗi và bị khiển trách hoặc bãi nhiệm.

Như những năm trước, có dấu hiệu cho thấy các cán bộ tỉnh khiển trách chính quyền địa phương vì sách nhiễu các nhà thờ tại gia do vi phạm Chỉ thị của Thủ tướng về Đạo Tin Lành. Trong một số vụ việc xảy ra ở tỉnh Trà Vinh, có tin là chính quyền địa phương gây khó khăn cho các nhóm gửi đơn xin đăng ký. Các nhà thờ Tin Lành khác ở Quảng Ngãi, Long An, Bình Dương và Đồng Nai cũng cho biết có những rắc rối nhỏ từ phía cán bộ địa phương sau khi gửi đơn đăng ký nhà thờ.

Ngày 29/6/2009 tranh chấp tại Tu viện Bát Nhã ở tỉnh Lâm Đồng giữa các phật tử pháp môn Làng Mai do Thiền sư Thích Nhất Hạnh cư trú tại Pháp lãnh đạo với các phật tử thuộc Giáo hội Phật giáo Việt Nam đã trở thành xung đột bạo lực sau khi cán bộ địa phương cho phép vị Thượng toạ đứng đầu ngôi chùa thuộc Giáo hội Phật giáo Việt Nam này cắt điện và nước của phật tử pháp môn Làng Mai. Một đám đông các phật tử Giáo hội tức giận và côn đồ địa phương đã đập phá cơ sở của pháp môn Làng Mai, đốt nhà của các nữ tu, phá huỷ nhiều tài sản của Làng Mai và đánh đập các phật tử. Theo các nhân chứng, công an không hề can thiệp để chấm dứt việc đập phá, mặc dù đã ngăn không cho đám đông vào khu vực chung trong nơi ở của các phật tử Làng Mai. Tình trạng ẩu đả tiếp tục diễn ra trong vài ngày. Hai tuần sau, lãnh đạo tỉnh và Giáo hội Phật giáo Việt Nam trung ương gây áp lực buộc vị Thượng toạ này cho phép pháp môn Làng Mai được ở đó tạm thời. Tuy nhiên vào cuối thời điểm báo cáo này tường trình pháp môn Làng Mai vẫn chưa có điện và nước.

Các tín đồ Liên đoàn Truyền giáo Phúc âm tiếp tục cho biết những khó khăn ở một số nơi thuộc tỉnh Điện Biên. Trong các năm qua, công an tích cực giải tán các cuộc tụ họp của các tín đồ, chính quyền địa phương từ chối không đăng ký các điểm nhóm của Liên đoàn Truyền giáo Phúc âm, và gây áp lực buộc các tín đồ phải bỏ đạo. Tháng 6/2009, các mục sư nhiệm chức và tín đồ ở Huyện Điện Biên Đông, xã Pu Nhi cho biết họ bị công an triệu lên tra hỏi, sách nhiễu và đánh đập. Tháng 2/2009, các chức sắc Liên đoàn Truyền giáo Phúc âm cho biết có vụ giam giữ một mục sư đang trong quá trình đào tạo tại xã Pu Nhi, huyện Điện Biên Đông. Sùng A Só, một tu sinh của trường Kinh thánh thuộc Liên đoàn Truyền giáo Phúc âm ở Thành phố Hồ Chí Minh đã bị giam giữ vì “truyền đạo bất hợp pháp” và bị phạt $114 (2 triệu đồng Việt Nam), sau đó giảm xuống $29 (500.000 đồng).

Tháng 6/2009, công an đã hai lần đột nhập các giáo đoàn thuộc Hội thánh Báp-tít Thiên Ái, xã Ông Đình, tỉnh Hưng Yên. Công an đánh đập hai mục sư và buộc các tín đồ phải đến trụ sở công an. Đầu tháng 5/2009, một trong số những mục sư này đã bị giam giữ vài giờ sau khi phó trưởng công an xã giải tán các buổi lễ cầu nguyện tại nhà thờ tại gia của mục sư này và tịch thu các cuốn kinh. Chính quyền đe doạ kết tội ông chống lại lệnh bắt và tổ chức các buổi lễ bất hợp pháp.

Cũng trong tháng 5/2009 Mục sư Nguyễn Công Chính, lãnh đạo của Hiệp hội Thông công Tin Lành các dân tộc Việt Nam ở tỉnh Gia Lai cáo buộc ông bị giam 12 ngày tại “phòng khách” của công an. Ở đó ông bị thẩm vấn và bị cáo buộc lạm dụng quyền tự do tôn giáo nhằm tổ chức các hoạt động chính trị.

Ngày 5/4/2009, giống những vụ bạo động trước kia chống lại các tín đồ Tin Lành thiểu số Khơ-me ở tỉnh Trà Vinh của một tín đồ người Khơ-me, một mục sư nhiệm chức thuộc Hiệp hội Thông công Tin Lành các dân tộc Việt Nam tỉnh Trà Vinh đã bị giết hại. Thủ phạm bị cho là các thành viên khác người Khơ-me và lý do người này bị giết là do theo đạo Tin Lành. Chính quyền khẳng định cá nhân đó không phải là một tín đồ và bị chết do tai nạn giao thông. Nhưng một số nguồn tin khác xác nhận rằng ông là một mục sư nhiệm chức và đã bị đánh đến chết do đi truyền đạo. Một số báo cáo cho rằng vụ bạo lực do các chức sắc Phật giáo địa phương kích động và được cán bộ địa phương cho phép. Hầu hết các tín đồ Tin Lành trong toàn tỉnh đều bị sách nhiễu và gặp rắc rối khi tổ chức các buổi lễ.

Tháng 4/2009, một chức sắc địa phương của một giáo phái Phật giáo Hoà Hảo chưa đăng ký ở tỉnh Đồng Tháp đã bị phạt $23 (400.000 đồng) vì “truyền đạo bất hợp pháp” khi lập một án thờ Hoà Hảo tại gia đình vào ngày giỗ của Người sáng lập. Ngày 21/3/2009, các tín đồ của Giáo hội Phật giáo Hoà Hảo chưa đăng ký ở tỉnh An Giang và Đồng Tháp cho biết họ đã bị công an sách nhiễu và theo dõi trong khi đang kỷ niệm ngày mất của Người sáng lập. Công an đã tới nhà của các tín đồ, chỉ thị họ “cầu nguyện cho một đất nước hoà bình” nhưng cản trở không cho gặp các tín đồ khác. Tháng 11/2008, công an đã khám xét nhà của một chức sắc giáo hội ở địa phương và tịch thu máy tính, máy in, và một máy ảnh, cáo buộc vị chức sắc này đã in lậu đĩa VCD về giảng dạy của Giáo hội Phật giáo Hoà Hảo chưa đăng ký. Ông bị phạt $229 (4 triệu đồng). Tháng 10/2008 công an cố ngăn không cho các tín đồ của Giáo hội Phật giáo Hoà Hảo chưa đăng ký ở xã Hưng Long B tổ chức ngày giỗ của một tín đồ. Tháng 8/2009 Giáo hội Phật giáo Hoà Hảo chưa đăng ký lại bị cản trở không cho tổ chức đám giỗ ở xã Vĩnh Thanh, huyện Lập Võ, tỉnh Đồng Tháp. Ban Tôn giáo Chính phủ khẳng định một số tín đồ Hoà Hảo bị kết tội vi phạm các quy định cấm hoạt động này.

Tháng 2/2009 tại tỉnh Hà Giang có cáo buộc là Lau Nhia Po đã giết mẹ là Và Thị Tho sau khi bà cải đạo sang Tin Lành. Một ngày sau khi được thả hồi tháng 4/2009, người này đã giết một tín đồ Tin Lành khác ở làng Sùng Can, xã Sùng Trà, Huyện Mèo Vạc. Chính quyền địa phương bị cáo buộc là đã không có hành động nào trước những vụ giết hại này. Theo Ban Tôn giáo, Po đã xô xát với mẹ mình, làm bà bị ngã và chết bốn ngày sau đó. Ban Tôn giáo khẳng định công an huyện đã điều tra vụ việc và không có đủ cơ sở để xét xử Po vì giết mẹ.

Đầu tháng 1/2009, các chức sắc của Hội thánh Tin Lành Việt Nam Miền Bắc tỉnh Lào Cai cho biết cán bộ địa phương ở xã Ban Mê yêu cầu các tín đồ Tin Lành phải bỏ đạo hoặc sẽ bị phạt.

Tháng 11/2008, theo các chức sắc nhà thờ, cán bộ địa phương tỉnh Lai Châu, thôn Nậm Kha, xã Nậm Hán, huyện Sìn Hồ, gây áp lực buộc một trưởng nhóm và 32 gia đình theo Tin Lành bỏ đạo.

Tháng 12/2008, cán bộ địa phương tỉnh Hà Giang, thôn Lũng Cáng, xã Minh Ngọc, huyện Bắc Mê, đe doạ phạt các tín đồ $3 (50.000 đồng) và các trưởng nhóm $29 (500.000) mỗi người nếu tiếp tục tụ họp.

Đã có báo cáo về việc Hội thánh Phúc âm Toàn vẹn tỉnh Thanh Hóa tiếp tục bị sách nhiễu vào mùa thu 2008. Tháng 12/2008 cán bộ địa phương đã giải tán một buổi tụ họp chung nhằm kỷ niệm Lễ Giáng sinh Tin Lành của 600 tín đồ ở tỉnh Thanh Hoá tại một khách sạn ở thành phố Thanh Hoá nhưng cuối cùng vẫn cho phép buổi lễ được tiếp tục.

Lãnh đạo Hội thánh Tin Lành Liên hiệp Truyền giáo cho biết ở tỉnh Long An, nhiều người vẫn tránh không đến các nhà thờ tại gia sau các vụ cán bộ sách nhiễu tín đồ tháng 11/2007 và tháng 4/2008.

Tại huyện Sa Thầy, tỉnh Kon Tum, một nhà thờ của Hội thánh Tin Lành Việt Nam miền Nam bị cấm không cho tổ chức lễ Giáng sinh. Tháng 7/2008, cán bộ huyện và xã ở Sa Thầy đe dọa cắt trợ cấp xã hội đối với những người không bỏ đạo và tịch thu các tài liệu tôn giáo.

Bất chấp những cải thiện trong thời gian gần đây, một số tín đồ thuộc Hội thánh Phúc âm Toàn vẹn tại xã Hiếu Từ, huyện Tiểu Cần, tỉnh Trà Vinh đã cáo buộc các cơ quan chính quyền địa như hội phụ nữ và ban phụ trách xóa đói giảm nghèo tiếp tục không cho các tín đồ Tin Lành tổ chức các buổi hành lễ và ép các tín đồ phải bỏ đạo nếu muốn được nhận hỗ trợ.

Hội thánh Phúc âm Cộng đồng ở xã Thanh An, huyện Bình Long bị cấm không được tổ chức lễ Giáng sinh, mặc dù các giáo đoàn khác tại tỉnh này không gặp rắc rối gì dịp lễ Giáng sinh.

Ở Tây Nguyên, các giáo đoàn Hội Thánh Tin Lành Việt Nam miền Nam ở một số huyện của tỉnh Đắc Lắc khẳng định việc đăng ký các địa điểm hội họp mới diễn ra rất chậm. Tháng 11/2008, một nhà thờ Tin Lành tại gia ở tỉnh Đắc Lắc đã đồng ý đóng cửa trường nội trú dạy kinh thánh dành cho các mục sư nhiệm chức theo yêu cầu của chính quyền địa phương.

Linh mục Công giáo Phạm Văn Lợi tiếp tục bị quản thúc tại gia vì những lý do chủ yếu liên quan đến niềm tin chính trị hoặc nỗ lực hình thành các tổ chức chính trị, mặc dù không có bất cứ cáo buộc chính thức nào đối với ông. Ban Tôn giáo Chính phủ khẳng định rằng Cha Lợi không bị quản thúc tại gia và chính quyền không hạn chế các hoạt động tôn giáo của ông. Đôi khi, công an hạn chế hoặc theo dõi việc đi lại của một số chức sắc và các tín đồ của Giáo hội Phật giáo Việt Nam thống nhất, Cao Đài, Hòa Hảo và Tin Lành.

Tháng 5/2008, nhân kỷ niệm ngày lễ Phật sinh, một cán bộ cao cấp từ công an tỉnh đã tới chùa Phước Huệ thuộc Giáo hội Phật giáo Việt Nam thống nhất, tỉnh Quảng Trị và xin lỗi về vụ sách nhiễu hồi tháng 4/2008. Vào cuối thời gian báo cáo này tường trình, Hòa thượng trụ trì Thích Từ Giáo vẫn chưa nhận được bồi thường sau khi bị tịch thu máy tính, máy ảnh kỹ thuật số, điện thoại di động, và khoảng $6.300 (112 triệu đồng) từ tháng 4/2008. Ban Tôn giáo Chính phủ khẳng định vị trụ trì này khi mở rộng chùa đã lấn sang phần đất của một người khác và cán bộ địa phương đã hai lần yêu cầu hòa thượng phải dỡ bỏ phần của ngôi chùa đã được xây dựng trái phép. Theo Ban Tôn giáo Chính phủ, do Thích Từ Giao không thực hiện yêu cầu nên công an đã ra lệnh phá dỡ phần ngôi chùa được xây dựng bất hợp pháp nhưng không hề lấy tiền hay bất cứ vật dụng nào khác thuộc sở hữu của Thích Từ Giáo.

Tháng 4/2008, có tin là Thượng toạ Thích Trí Khai bị chính quyền địa phương trục xuất khỏi chùa Giác Hải, huyện Đơn Dương, tỉnh Lâm Đồng, sau đó chính quyền đã khám xét chùa và thay khóa cửa. Công an địa phương và cán bộ Mặt trận Tổ Quốc Việt Nam bị cáo buộc là đã tổ chức cho người dân và phật tử địa phương công khai lên án vị thượng tọa này trước khi trục xuất ông. Hai vị sư thuộc Giáo hội Phật giáo Việt Nam Thống nhất muốn thăm Thượng tọa Khai nhưng bị công an giam giữ và thẩm vấn. Ban Tôn giáo Chính phủ khẳng định là theo một quyết định của Ban trị sự Giáo Hội Phật giáo Việt Nam tỉnh Lâm Đồng, Thượng toạ Thích Trí Khai đã bị trục xuất khỏi chùa Giác Hải do đã gửi thư cho Ban trị sự hồi tháng 11/2007 khẳng định ông là Phó đại diện của Giáo hội Phật giáo Việt Nam Thống nhất tại tỉnh Lâm Đồng. Một số nguồn tin từ chùa này cho biết Thượng toạ Thích Trí Khai có thể đã chữa bệnh tại gia đình một người bà con, tuy nhiên chưa xác thực được thông tin này. Ban Tôn giáo Chính phủ cho biết họ không biết Thượng toạ Thích Trí Khai ở đâu.

Trong thời gian báo cáo này tường trình, Chính phủ đã thả 5 vị sư người thiểu số Khơ-me bị bắt phải bỏ đạo ở Căm-pu-chia và trục xuất về Việt Nam năm 2007. Số hòa thượng này bị bắt và bị kết án một năm tù vì “phá hoại đoàn kết dân tộc” theo quy định tại điều 87 Bộ luật Hình sự do liên quan đến cáo buộc tham gia các cuộc biểu tình đòi đất. Hai trong số họ được thả vào tháng 6 và 11/2008, ba người còn lại được thả tháng 1/2009.

Cưỡng ép cải đạo

Nghị định 22 quy định “Không được ép buộc công dân theo một tôn giáo hoặc từ bỏ tín ngưỡng”. Chỉ thị của Thủ tướng Chính phủ về Đạo Tin Lành cũng có một nội dung tương tự như vậy. Mặc dù các quan chức Chính phủ khẳng định việc ép cải đạo hoặc từ bỏ tín ngưỡng là bất hợp pháp, những văn bản trên là những văn bản pháp luật đầu tiên khẳng định rõ quy định này. Các nguồn tin cho biết ở Tây Nguyên và vùng Tây Bắc tình trạng ép phải bỏ tín ngưỡng đã giảm bớt. Trong giai đoạn báo cáo này tường trình chỉ có một số ít các vụ việc xảy ra ở tỉnh Kon Tum, Trà Vinh, Điện Biên và Lào Cai.

Cán bộ địa phương ở một số làng vùng Tây Bắc tiếp tục thuyết phục hoặc ép các tín đồ Tin Lành người H’mông từ bỏ tín ngưỡng. Chính quyền địa phương còn khuyến khích các già làng, trưởng bản gây áp lực đối với gia đình, con cháu họ từ bỏ Thiên chúa giáo và quay về với những tín ngưỡng truyền thống.

Đầu năm 2009, các chức sắc của Hội thánh Tin Lành Việt Nam miền Bắc cho biết cán bộ địa phương liên tục ép các tín đồ xã Ban Mê, Huyện Sì Ma Cai, tỉnh Lào Cai phải bỏ đạo. Trong tháng 1 và 2, có tin là cán bộ địa phương đã ba lần đến nói chuyện với các tín đồ Tin Lành, tịch thu tài liệu tôn giáo, và dọa sẽ phạt nếu không bỏ đạo.

Tháng 8/2008, các tín đồ Hội thánh Phúc Âm Sự sống tại huyện Duyên Hải tỉnh Trà Vinh cũng bị đe dọa tương tự là nếu không bỏ đạo sẽ bị cắt trợ cấp xã hội.

Tháng 7/2008, các tín đồ Tin Lành thuộc Hội thánh Tin Lành Việt Nam miền Nam tại huyện Sa Thầy, tỉnh Kon Tum bị ép bỏ đạo nếu không sẽ bị cắt trợ cấp xã hội. Cũng trong tháng 7/2008, một tín đồ của hội thánh Phúc Âm Christ bị dọa nếu không bỏ đạo thì con trai sẽ bị đuổi khỏi trường đại học.

Tháng 7/2008 một mục sư nhiệm chức thuộc Liên đoàn Truyền giáo Phúc âm ở tỉnh Điện Biên, huyện Điện Biên Đông, xã Pu Nhi, bị Chủ tịch xã ép bỏ đạo.

Không có báo cáo nào về tình trạng cưỡng ép cải đạo đối với các công dân Mỹ chưa thành niên từng bị bắt cóc hoặc bị đưa ra khỏi Mỹ một cách bất hợp pháp hoặc đối với những người không được phép quay trở lại Mỹ.

Những cải thiện và diễn biến tích cực về tôn trọng quyền tự do tôn giáo

Tình hình tôn trọng tự do tôn giáo tiếp tục được cải thiện trong giai đoạn báo cáo này tường trình. Ở nhiều vùng, phật tử, tín đồ Công giáo, Tin Lành, Hòa Hảo, Cao Đài và cả Chính phủ cho biết có sự gia tăng các hoạt động tôn giáo và hành lễ. So với những năm trước, Chính phủ tiếp tục nới lỏng những hạn chế đối với hầu hết các nhóm tôn giáo và tăng mạnh mẽ số tôn giáo được công nhận ở cấp quốc gia. Phần lớn những thay đổi này xuất phát từ việc tăng cường thực hiện những sửa đổi trong khung pháp lý về tôn giáo đưa ra năm 2004 và 2005, và do Chính phủ có thái độ tích cực hơn đối với các nhóm Tin Lành. Nhiều nhóm tôn giáo được công nhận và chưa được công nhận, đặc biệt các nhóm Tin Lành ở Tây Nguyên và Tây Bắc cho biết nhìn chung tình hình của các tín đồ tiếp tục được cải thiện.

Hàng nghìn chức sắc nhà thờ mới của Công giáo, Phật giáo và Tin Lành được đào tạo với sự chấp thuận của Chính phủ. Bên cạnh đó, Chính phủ tiếp tục tập huấn, thông tin và khuyến khích chính quyền các tỉnh và địa phương tuân thủ các quy định trong khung pháp lý về tôn giáo. Tuy nhiên, việc thực hiện khung pháp lý này vẫn chưa đồng bộ.

Trong giai đoạn báo cáo này tường trình, Chính phủ cho phép tổ chức các buổi lễ tôn giáo lớn như các buổi lễ của Công giáo tại nhà thờ La Vang, đám tang của Hồng y Tụng ở Hà Nội với hơn 5.000 người dự, lễ Giáng sinh ở Đà Nẵng với 3.000 người tham dự, Lễ Phật Đản với hơn 10.000 người tham dự tổ chức tại Thành phố Hồ Chí Minh. Những cuộc hành hương truyền thống như Lễ hội Đền Hùng, các lễ kỷ niệm Phật giáo tại Huế, và Kỷ niệm ngày sáng lập đạo Hòa Hảo và ngày giỗ của người sáng lập đã diễn ra không có bất cứ vụ xô xát nào. Các quan chức Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh cũng tạo điều kiện thuận lợi để các giáo hội Công giáo tổ chức các buổi lễ lớn dịp Giáng sinh và lễ Phục sinh.

Tháng 4/2009, hơn 15.000 tín đồ Tin Lành đã tập trung tại Sân vận động Tao Đàn, Thành phố Hồ Chí Minh để kỷ niệm lễ Phục sinh. Trong một buổi biểu trưng đoàn kết quy mô lớn giữa các nhà thờ Tin Lành tại gia chưa đăng ký, các mục sư từ Hội thánh Phúc âm ngũ tuần, Hội thánh Phúc Âm Toàn vẹn và Hội thánh Tin Lành Liên Hiệp Truyền Giáo đã giảng đạo tại buổi lễ. Sự kiện này đánh dấu lần đầu tiên các nhà thờ tại gia chưa đăng ký được phép tổ chức các buổi lễ công khai với quy mô lớn.

Trong giai đoạn báo cáo này tường trình, Chính phủ tiếp tục cho đăng ký và công nhận các tổ chức tôn giáo. Tính đến cuối giai đoạn báo cáo này tường trình, Chính phủ đã công nhận tổng số 27 tổ chức tôn giáo thuộc 11 tôn giáo được công nhận (Phật giáo, Đạo Hồi, Công giáo, Tin Lành, Hòa Hảo, Cao Đài, Tịnh Độ Cư sĩ Phật hội, Minh Lý Đạo, Minh sư Đạo, Đạo Hồi Bani, Cộng đồng Baha’i). Chính phủ cũng cho đăng ký cấp quốc gia đối với ba tổ chức tôn giáo: hai nhóm tôn giáo tách biệt là Bửu Sơn Kỳ Hương và Tứ Ân Hiếu nghĩa và một hệ phái Tin Lành là Hội thánh Liên Hữu Cơ đốc. Ngoài ra, khoảng 55 giáo đoàn thuộc Hội thánh Tin Lành Việt Nam miền Bắc đã đăng ký với chính quyền địa phương trong năm 2008 và đầu năm 2009. Tổng số có 141 giáo đoàn Hội thánh Tin Lành Việt Nam miền Bắc đã được đăng ký.

Hội thánh Tin Lành Việt Nam miền Bắc tiếp tục phát triển ở Tây Bắc và tỉnh Điện Biên nói riêng. Mặc dù trong giai đoạn báo cáo này tường trình, các cán bộ địa phương và tỉnh chỉ cho một số ít giáo đoàn ở Điện Biên và Sơn La đăng ký, nhưng hầu hết đều được tổ chức các buổi lễ và hoạt động tôn giáo mà không xảy ra vụ việc nào.

Hầu hết các giáo đoàn thuộc Hội thánh Tin Lành Việt Nam miền Nam và các điểm nhóm ở Tây Nguyên đều đăng ký được hoạt động với cán bộ địa phương và được phép hoạt động mà không bị sách nhiễu đáng kể. Tháng 10/2008, Hội thánh Tin Lành Việt Nam miền Nam tổ chức một buổi lễ kéo dài hai ngày tại tỉnh Gia Lai kỷ niệm 65 năm đạo Tin Lành đến Gia Lai. Hơn 25.000 tín đồ Tin Lành, cán bộ địa phương và các chức sắc giáo hội nước ngoài đã tham dự lễ kỷ niệm.

Trong thời gian báo cáo này tường trình, các giáo hội và các nhà thờ tại gia thuộc Hội thánh Tin Lành Việt Nam miền Nam nhìn chung cho biết tình hình ở Tây Nguyên đã được cải thiện, cụ thể là ở các tỉnh Đắc Lắc, Gia Lai, Kon Tum và Đắc Nông. Trong thời gian báo cáo này tường trình, Hội thánh Tin Lành Việt Nam miền Nam cho biết 8 giáo đoàn Tin Lành mới thuộc Hội thánh Tin Lành Việt Nam miền Nam và 22 địa điểm tụ họp nữa của Hội thánh Tin Lành Việt Nam miền Nam ở Tây Nguyên và tỉnh Bình Phước đã được đăng ký. Tại Gia Lai, Hội thánh Tin Lành Việt Nam miền Nam cho biết tất cả các giáo đoàn đã được đăng ký, với tổng số là 44 giáo đoàn, và hơn 230 địa điểm tụ họp đã được đăng ký, chỉ còn ba địa điểm chưa đăng ký. Một giáo đoàn có thể có nhiều điểm nhóm.

Hội thánh Tin Lành Việt Nam miền Nam cũng đã mở một số nhà thờ mới tại tỉnh Gia Lai, Đắc Lắc, và Đắc Nông. Chính quyền tỉnh Gia Lai tạo điều kiện thuận lợi cho việc xây dựng 8 nhà thờ mới của Hội thánh Tin Lành Việt Nam miền Nam tại các huyện Ia Grai, Chư Sê, Mang Yang, Chư Pah, Đức Cơ, Đắc Đoa và thành phố Pleiku. Hội thánh Tin Lành Việt Nam miền Nam đã được cấp bốn giấy phép xây dựng nữa. Hội thánh Tin Lành Việt Nam miền Nam tiếp tục tổ chức các lớp học kinh thánh tại những tỉnh này để đào tạo cho các vị mục sư truyền đạo tại khu vực, để họ được chính thức công nhận là mục sư. Thụ phong các mục sư mới là bước quan trọng để công nhận chính thức các nhà thờ mới của Hội thánh Tin Lành Việt Nam miền Nam. Chỉ riêng tại Đắc Lắc, Hội thánh Tin Lành Việt Nam miền Nam đã đào tạo và thụ phong hàng trăm mục sư truyền đạo mới.

Tại tỉnh Gia Lai, các giáo đoàn Công giáo và Hội thánh Báp-tít Việt Nam (Nam Phương) cho biết có sự cải thiện về điều kiện tổ chức các buổi lễ; cả hai giáo đoàn đều được phép tổ chức các buổi lễ đặc biệt để mừng Tết nguyên đán.

Hội thánh Phúc Âm Toàn vẹn ở Thanh Hóa cho biết mặc dù vẫn chưa được đăng ký nhưng họ không gặp rắc rối gì kể từ đầu năm 2009. Hàng tuần họ tiến hành các buổi lễ ở 8 giáo đoàn khác nhau trong tỉnh. Ngoài ra, cán bộ địa phương còn cho phép hơn 600 tín đồ được tụ họp nhân dịp lễ Giáng sinh.