Part 6

De vriendelijke September-morgenzon blonk lachend over weiden en akkers; de hooge bergen vol koorn schitterden in haar liefelijk licht, en ’t rundvee, kalm en vreedzaam, loeide haar een vroolijk „welkom” toe.

Die Balders—de groote Hannes Balders—had zien rijden, met zijn William naast zich; ’t mooie peerdje veur de nette kapsjees; hij en ’t jongske in ’t volle kastentuug, met vlag en wimpel; die zou gezeid hebben: „Boer is heer. Boer is keuning.” Jennig! zoo blonk ’et.

’t Ging in vluggen draf naar de paardenmarkt, die in het dorp B., drie uren van D. gelegen, dien zelfden dag zou plaats hebben.

’t Was een vermakelijke rit voor den hoogmoedigen Betuwnaar.

Verdrêjd! as ’r één was die hum tegenkwiem en niet „sappoba” speulde. Balders zweep zwierde nu eens links dan weder rechts, om uit te drukken: „Dag Janssen,—Dag Teunis,— Mergen Koatje,—Gegroet Hanneke,”—geheel overtuigd van de meerderheid die aan zijne, en de minderheid, die aan de hem voorbijgaande zijde was.

Juist aan den viersprong, waar de wegwijzer stond, lag de nederige woning, die Arie Balders, na ’t verlaten van De Hazenkamp, betrokken had.

Arie was—oan ’t uutmesten van ’t verkeschot. Evert zijn twaalfjarig jongske was hem behulpzaam.

„Zie, doar kumt oom Hannes de karkstroat af,” zei Evert, en liet de greep een oogenblik rusten.

„Mooi spulleke toch!” sprak Arie. „Kiek wat pariert ie! ’t Peerdje dat ie ’r veur het, is wel zoo best as ’r één ien ’t darp lupt.”

„Hawwe ’t ook zoo voader!” wenschte Evert.

„A’j twee gezonde been’ oan ’t lief hebt, en heufd en hart ien teum houdt, dan ku’j krek zoo wied kommen as oome Hannes, en wiejer ook nog.”

„Mo’k g’ndag zeggen voader?”

„’t Sprêkt as ’en geldbuul!” antwoordde Arie: „Steet ’r ien’t Woord niet, da’j oe noaste zult liefhebben? Al ziet oome wat hoog en wat stief, ge weet wel dat ie oe voaders bruur is, en—altied he’k oe gezeid, da’j bij pas de minste zoudt wêzen.”

„Wimpke, deez kant uutkieken,” sprak Hannes.

„Woarum?” vroeg Wimpke, die zich haast niet wenden kon, zoo stijf als hij in ’t plooikraagje zat.

„Umda’k—umda’k ’et wil Wimpke. ’k Zie liever koeien hier, as doar ’en verkeschot.”

„Doar woont oome, is’t niet voader?” en Wimpke wees met den vinger.

„Hierhen uutkieken zeg ik!” gromde Balders: „’t is geen oome.”

„’t Is moar ’en erbeier, is ’t niet voader? ’en koale jakhals?”

„Krek geen fatsoen en geen schijven.”

„Die hebbe wij, is ’t niet voader?”

„Nou!” antwoordde Hannes bevestigend.

’t Rijtuig was den viersprong genaderd. Rechtsom moest Hannes.

Arie riep: „Gemerge!” en voegde er een wuivenden handgroet bij. Evert nam zijn pet af, en vond, dat nêfke zoo mooi was.

Hannes wees met de zweep naar de andere zij, op een bok, die steigerend met de hoorns in een wilg stiet.

„Wa’n gekke bok,” zei Wimpke—die, even naar oome en Evert gezien, maar zich zoo spoedig als zijn kraagje dat toeliet, weer naar den anderen kant gekeerd had.

„De stomme beest ploagt zich eiges; de wilg vuult ’et niet,” lachte Hannes.

„Voader, geen ens ’en weergroet,” sprak Evert.

„Oome zal ons niet gezien hebben, jungske.”

„Gezien dat het ie zeker.”

„Dan zal ie gegroet hebben zonder da’j ’t zag,” antwoordde Arie, en vatte de mestgreep en toog weer aan ’t werk; maar Evert schudde het hoofd en dacht er het zijne van.

„Oome groette nog,” zei Wimpke.

„Valsigheid, duiten-spikkeloasie jongske, dat verstoa’j nog niet. As ’en hond oe biet, wat doe’j dan?”

„Dan schrauw ik, voader.”

„Schrauwen, nee, dan griep ie ’en hout en dan smeer ie ’em zóó dat ie soezelt en schêl ziet, dát doe’j. Moar dan zu’j niet zeggen: dag hunje, ge bint’ wel vrindelik hunje, ’t duut mien niet zeer, hunje. Begriep ie?”

’t Jongske verstond die beeldspraak maar half: „Zin die koeibeest’ en peerds van oome, voader?” vroeg hij iets later, terwijl hij op het vee wees, dat ze voorbij reden.

„Ziede stoapel gek, Wimpke, Oarie het geen os’ of peerds.”

„Van wie zin ze dan voader?”

„Van wie....? Wel van mien,” loog ’t zwarte ding.

„En gunds dat kleverveld, is dat ook van ou voader?”

„Zeker.—Zit ie wel mekkelik, jungske?”

„Best; moar die hoaver gunds, en de wei oan deez kant van de sloot, is dat al van ou voader?”

„Zou dat zoo vremd zin?” zei Hannes ontwijkend, en liet er spoedig op volgen: „Hei’j nou schik da’j met voader uut bint?”

„Nou of ik!” riep Wimpke, en vroeg terstond daarop: „Die eerdappel-akkers heuren die ook al oan ’t Bijenveld?”

„Joa, jungske! Joa!!” antwoordde Hannes en gaf het paard een slag met janhoaver.

„Hê!” riep Wimpke opgetogen, en voegde er dadelijk bij: „Moar wat is dan niet van ou, voader?”

„Gij niet,” spotte Hannes.

„Da’s welles, da’s welles!” riep de jongen, en drong zich nader aan den man, die hem zoo vurig lief had.

Lief had, ja, vurig en teer, doch—met het oog naar beneden en niet naar boven.

Reeds was de markt in vollen gang, toen de groote Balders van D. met zijn benijdenswaardig spulleke voor de herberg stilhield, waar de Rijzende Zon uithing.

’t Was vol op de merkt, overvol. Peerds van allerlei slag en kleur. Hengsten, merries, ruins en vulles; krek van alles.

„Eh bien sieu Baldèrs, oe vart u? Lank niet kezien,” zegt een Fransche paardenkooper, die den grooten Hannes ontwaarde en hem de hand reikt.

„Bezoer messeu!” zegt Balders en lucht op eenmaal al wat hij Fransch heeft: „Keman kemportee voe?”

„Merci, merci, sieu Baldèrs. Zeker paard’ an de mart?”

„Nee man, nee,” zegt Hannes: „Ik kan d’r niet missen van ’t joar; vier en twintig ien ’t tuug, hê hê hê, ’k wou d’r nog ééntje bijsnappen ook.”

„As boer Balders kumt, dan geet de merkt gliek weg de hugt ien,” vleit een boertje, die een bruine merrie ter markt bracht.

„Hê hê hê, gij smêrt ze,” lacht Balders tevreden, en de merrie beziende, zegt hij spoedig: „Wat vroag ie veur dat peerdje?”

„En bovenste! Driehonderd veur ou!” fluistert het boertje den vrager in ’t oor.

„Monster op!” roept Balders.

’t Paardje wordt losgemaakt, en de merrie bij den hals houdende, draaft de eigenaar er het marktplein mee langs.

„’t Is ’en beste,” zegt Hannes.

„Vrij koed, maar spat,” zegt de Franschman.

„Dat zou ’k gezien hebben!” roept Hannes gekrenkt.

„Om drie fles Bourgon’j,” schreeuwt de Franschman.

„Um vier!” bluft Balders.

’t Boertje keert met zijn paard terug.

„Hou op!” schreeuwt Hannes, terwijl hij den Franschman ter zijde stoot en de hand van het boertje vat.

„Driehonderd! mien!! Alla, zet op! Vort ’r mee, ongezien specie op toafel ien de De Rijzende Zon.”

’t Boertje zegt: „Top!” geeft den gebruikelijken handslag terug en vertrekt met zijn paardje.

„Eh bien sieu Baldèrs!” roept de Franschman: „ikke de spat wil zien; ij eeft ze, ik eb de vier fles kewon.”

„Gelogen!” schreeuwt Hannes: „zu’j mien peerds leere koopen? A’j wien lust, doar za’k veur den weerlich niet dood op blieven; al wou’j d’r tien hebben; kom a’j lust; ’k goai noar De Zon: kom Wimpke, kom mee.”

En—toen ze binnen goengen ien De Rijzende Zon, toen lachte de verkooper van ’t bruintje zich slap. Spatten had ze en gallen ook! Joa, hie lachte um ’t zwarte ding van den trots—moar—um ’t zwarte ding van ’t bedrog, nee, dóárom lachte ie niet, en—dóárom lacht ook geen mins.

’t Was tegen den avond dat Hannes Balders buiten de herberg stond en op zijn rijtuig wachtte om naar het Bijenveld terug te keeren.

Veel wijn had hij geschonken; niet slechts de vier flesschen aan den Franschman—die gaarne de spatten vergat toen hij het druivennat proefde—niet slechts de flesch, die hij aan den verkooper toegaf, neen, nog een paar bovendien, welke het zwarte ding van binnen almee uit den kelder gelokt had.

Veel wijn had hij gedronken, veel meer dan hij goed vond of lustte, want, een dronkaard was hij niet, maar—niet kunnen? doar geet ie! „Jan ’en neie!”

Beschonken was Balders evenwel niet; alleen zag hij wat rooder dan gewoonlijk, en blaasde het zwarte ding wat sterker. Wimpke had niet te veul gepruufd—daar had de vader zorg voor gedragen.

Nog maar weinige oogenblikken had Balders gewacht, toen de knecht uit de herberg met den harddraver vóór en de ’s morgens gekochte merrie achter de kapsjees, kwam aanstappen.

„Het ie z’n spint hoaver gehad?” vroeg Balders en loog er bij: „dat kriegen ze bij mien alle doag’, as ze op stal stoan.”

„Dat het ie,” antwoordde de knecht: „’t Is ’en knap slag van peerd.”

„Dat gleuf ik,” zei Balders: „zoo’n hardlooper is ’r op de heele merkt niet gewêst. Acht pries he’k er mee gehoald, ien Uitert en overal.”

Nauwelijks had Balders uitgesproken of een staljongen kwam met een zwarten ruin aanstappen, die voor onder den man getoomd was.

„Mien Kees is niet minder,” sprak een stevige boer, die Milles heette en te Z. woonde, welk dorp nog een half uur verder dan ’t Bijenveld lag: „Mien Kees is niet minder!” herhaalde hij luider, en klopte zijn paard op den glimmenden nek.

„Niet minder, niet minder!” riep Balders, terwijl hij zijn Mieke een stevigen klap op de bil gaf dat ze begon te trappelen: „Wel tweehonderd gulden schêlt ’t. Wou’j dien bonk met mien Mieke kompariere!”

„Bonk! Kees ’en bonk? wel verdrêjd! dat zu’j mien woar moaken!” riep de eigenaar van het geminachte paard.

„Woar moaken!” schreeuwde Balders: „Wou’j ien ’en uur van hier noar ’t Bijenveld joagen....? Wou’j dat....? Ku’j dat....? ’t Liekt ’r wat noar, is ’t niet? En dat kan ikke: met hum—hier! met den deze; alla! a’j kerroazie in ’t lief hebt!”

„’k Zou gek wêzen veur niks mien Kees te knouwen,” sprak Milles wat zachter, en wendde zich af.

„Alla! hier menneke!” schreeuwde Balders al weder: „wóár moaken za’k ’et. Honderd gulden tegen één da’k ou van hier noar ’t Bijenveld véúr blief. Alla, a’j durf: duuzend tegen één! Wat schêlt ’t mien. Duuzend! Zeg, wou’j mien takkeniere?”

De boer gaf geen antwoord.

„Zie je wel dat ’et ’en knol is?” riep Balders, terwijl hij vuurrood geworden, triumfante blikken in ’t ronde wierp.

„Umdat oe eigen peerd ’en knol is wi’j ’em woagen,” zei Milles: „mien Keeske is ’r te best veur.”

„Toe moar Kobus!” riep er een.

„Hie met de sjês en gij d’r op, dan ku’j best veurblieven,” sprak een ander.

„Oan Milles tien menuten veur!?” zei een derde.

„Dat doei’k!” schreeuwde Balders: „en duuzend gulden tegen één!—A’j ’t wint, ziedoar, ’t peerd en de sjês ’r bij! Zeg, durf ie ’t nou nog niet?”

Nog een geruimen tijd duurde de woordenstrijd op ’t levendigst voort. In ’t einde, of Milles zin had of niet, hij moest toegeven. Behalve dat het door Balders gekochte paard in De Rijzende Zon mocht achterblijven, en daarom van de kapsjees werd losgemaakt en weggeleid, was men overeengekomen dat Balders met zijn rijtuig tien minuten later dan Milles op zijn Keeske vertrekken zou, terwijl nevens Balders en Wimpke, nog een derde in het rijtuig moest plaats nemen om getuige te zijn.

De uurwerken werden geraadpleegd en gelijk gezet. Milles besteeg zijn Kees. Nog drie minuten dan was het zeven uren; tien minuten later zou Hannes vertrekken.

Eén—twee—drie. Vort! en als een pijl uit den boog vloog de ruin met zijn meester den weg op.— Harrejennig wat liep ie!

Voor Balders klonken ontmoedigende kreten van alle zijden.

„Loat ’em, loat ’em!” riep Balders gedurig en beet op zijn nagels.

„Ge hoalt ’em niet. Ge hoalt ’em niet; hie jast ’em ien drie kertier!”

Balders beet zich de lippen in bloed. Mieke krabde met den voorhoef alsof zij ’t voelde, dat men haar eer te na kwam.

„’En kloare!” riep Balders. De borrel kwam—in één kloek naar binnen, en ’t zwarte ding werd nog zwarter.

„’t Wordt tied da’j d’r ien stapt,” zei de kastelein: „nog twee menuten.”

„Tied genogt!” pochte Balders: „al was ’t ’r nog tien!”

Eindelijk, daar zat hij. De getuige—een boer uit Balders’ woonplaats—zat aan de andere zij. Willem tamelijk beduusd en erg gedrongen—tusschen de beide mannen in.

„’t Is tied!” riepen verscheidene stemmen.

„Geen hoast!” schreeuwde Balders: „bij den meulen za’k ’em al veur zin.”—Gelach.—„Zit ie goed Wimpke? Alla! Veurruut!” De zweep kwam op de driftige merrie neder; ze deed een sprong, een ruk—als de bliksem schoot ze voort—snel, ongelooflijk snel, en de achterblijvenden, die het rijtuig met geopenden mond bleven nastaren, tuurden tevergeefs, want in weinige oogenblikken was de kapsjees achter het elzenhout, in een dichte stofwolk verdwenen.

En vooruit ging het zonder weerga. Mieke scheen den grond niet te raken; de wielen der sjees waren door hun snelle wenteling schier onzichtbaar.

„Alla! Hei! Huup!” schreeuwde Balders. De zweepslag omslingerde het vurige paard, dat liep alsof het vleugels aan de pooten had.—Den hoek ging het om, maar de ruiter was niet te zien: „Vort as de weerlich! horrrt! Bij den meulen za’k ’em hoalen!” Klets!—„Alla! Horrrt!”

En voort ging het, zoo mogelijk nog sneller. De boer ter linkerzijde, klemde zich aan den sjeesrand vast; alles schemerde voor zijn oogen. Wimpke zweette van angst; hij zag niks meer, geen spier. „Voader, voader!” riep hij gedurig, „voader! ik bin zoo benauwd. Schei uut, schei uut!” Maar Balders gilde: „Stil jungske, stil! Geen nood! Huup! Alla! Huup? Heiiiii! Horrrrrt!”

En voort ging het, woest. De schier boven krachten aangestrengde merrie was met schuim overdekt. ’t Was alsof een roofdier haar op de hielen zat. De ooren lagen haar in den nek; ’t brandde haar van binnen; ze zag niet meer, maar hooren kon ze nog, hooren de krijschende stem van haar onmeedoogenden meester, die—den hoek bij de linden opgereden—den ruiter ontwaard had, en vreeselijk gilde: „Heiiii! Huuuur! Horrrrt!”

En ontzettend werd nu dat jagen. ’t Was alsof het heil van ’t vaderland aan den loop van ’t arme Mieke hing. Nog altijd rende zij voort, huizen, akkers, boomen,—alles in de avondschemering gehuld,—met kogelvaart voorbij. Rechts lag de molen: één oogwenk.... en, hij lag verre achter. Voort ging het, voort!

En Milles? Zijn Keeske draafde dat het een lust was; soms in galop, hij zou ’t wel rooien. „Nog ’en kertierke, tsá jong! tsá!”

Maar hoor.... een gillend „Hei Hort!” klinkt in de verte;.... hij ziet om. Verdrêjd doar kumt de kapsjês. „Tsa! tsá Keeske tsáa!” En Keeske liep, liep als een haas.

„Huuuur! Horrrrt!” klinkt het al nader. ’t Geraas van het voertuig wordt sterker met iedere seconde: „Tsá Keeske! Tsáaaa!”

En Keeske loopt nog sneller—maar—Mieke is hem de baas.

Haar kop raakt als ’t ware zijn achterpooten.

Gehits van Milles!

Oorverdoovend gillen in de kapsjees.

Ai! daar schokt het rijtuig. Een diepe geul in het spoor van den grindweg had dien schok veroorzaakt.

De bevende getuige klemt zich vaster aan den sjeesrand.

„Voader, voader! ge joagt ien de sloot!” gilt Wimpke half schreiend.

„Geen nood jungske, geen nood!” schreeuwt Balders, „ik hoal ’em! ik hoal ’em!—Stil toch Wimpke. Heiiii! Huuuur! Horrrrrt!....” En—nóg een zweepslag die klettert, nog een ruk aan den toom, en—met een krijschend Hoerah! van den voerman, vliegt de merrie den zwartruin voorbij.

Recht overeind staat Balders in zijn voertuig.

Voor ’t inhalen vreest hij niet. „Hier is de handwiezer bij Oarie oan den viersprong. Hoerah! Links uut de flank! Huuur! Horrrt!” en links gaat het den handwijzer om—Om?—Er tegen! Een krak—Een dreun....

„Tsá! tsáaaa!” roept Milles, „doar leit nou de grutsheid. Hó hó moar Keeske, de duuzend is mien!”

’t Is nacht. Wij bevinden ons in de op- of kelderkamer van een arbeiderswoning. Een flauw brandend keukenlampje verspreidt een somber licht; ’t riekt er sterk naar azijn. Zachtjes wordt de deur geopend. Een armoedig doch rein gekleede vrouw treedt binnen, en een stil maar aandoenlijk tafreel treft haar oog.

Op een stoel, naast het hoofdeneinde eener bedstee, zit, half liggend, een man, wiens arm in een doek hangt. Een breed gevouwen doek is hem om ’t hoofd gebonden; een lichte sluimering heeft hem bevangen, maar gedurig steunt hij of maakt een onrustige beweging. De man is Hannes Balders; de vrouw is zijn schoonzuster, Arie’s lieve Lieske.

Over de bedstee heen ligt een meisje gebogen, die de hand van een knaapje in de hare houdt, van een jungske, dat erg bleek ziet, maar rustig schijnt te slapen.

Hij slaapt—ja—want zijn zachte ademhaling getuigt dat hij niet——neen, zij getuigt dat hij leeft en slaapt.—Goddank dat hij slaapt!

Dat meisje is Luutje Balders, en dat knaapje is Willem, haar lieve broertje. ’t Meisje laat Willems handje los, en terwijl ze nederknielt, vouwt zij haar handen en bidt. Wat heeft ze veel te vragen, en toch, wat bidt ze kort. Zij zucht!

Arie’s vrouw, die bespeurt dat haar hulp in dezen oogenblik niet van noode is, zet zich nabij de deur op een stoel, en vouwt evenals Luutje hare handen.

„Wimpke, Wimpke!” steunt Balders met een nare stem, zoodat de vrouwen er van ontstellen: „Wimpke, woar bin ie?”

„Stil! hie sloapt lieve voader,” zegt Luutje, zich herstellende, en drukt haar koele hand tegen vaders gloeiende voorhoofd.

„Nee, hie zit ien de sjês; hou op! hou op!” roept de vader, en in zijn stem ligt iets akelig droevigs.

„Stil toch, stil!” fluistert het meisje: „rust is neudig veur ou en veur hum.—Blief nou zitten voader!” smeekt ze zacht, daar ze ziet dat de vader in onrust wil opstaan.

„Zitten, nee,” zegt Hannes luide, terwijl hij de oogen opent en opgestaan, straks voor de bedstee op de knieën valt: „Hier is mien jungske.... sloap ie verrechtig....? Zeg Wimpke, lieve beste menneke, sloap ie....?—Luutje! ik heur niks,” vervolgt hij gejaagd: „Luutje oajemt ie nog? Luuster dan toch. Wimpke! Wimpke!!” en in den hevigen angst vat hij met zijn ongedeerde hand het knaapje bij den arm, en schudt hem en roept al weder: „Jungske, beste jungske! wor is wakker, da’k zie da’j lêft. Wimpke, Wimpke! toe, toe, kiek oe voader is oan?”

’t Baatte weinig of het meisje den beangsten man tot bedaren zocht te brengen, hij bleef onverstandig ofschoon zachtjes het arme knaapje schudden.

Goddank! Goddank! daar slaat hij de oogen op; daar ziet het jongske zijn vader aan. Het flauwe licht doet wel het zwakke en fletse van dien blik niet bemerken, maar toch—’t is voor de eerste maal na den schrikkelijken val uit het in dolle vaart gestuitte rijtuig, dat het knaapje de oogen opent, en weder zegt Hannes: „Goddank!” en buigt zijn geteisterd hoofd voorover, en drukt zijn lippen op Wimpkes bleek gezichtje lang, zeer lang—droevig lang.

Maar neen, die blik is den beangsten vader niet genoeg; zijn Wimpke leeft, doch hij moet hem zeggen, dat hij geslapen heeft, dat hij geen letsel bekwam en zich wél bevindt; hij moet zeggen, dat alle vrees van den vader ijdel geweest is, en slechts een lange flauwte zijn oogen en mond tot nu toe gesloten hield: „Is ’t niet mien jungske....” spreekt Balders in koortsige opwinding: „ge ziet, ge heurt mien? zeg dan moar joa, allinnig joa, en da’j geen pien hebt. O God, wat was ik benauwd!”

„Moar liefste voader,” smeekt Luutje vurig: „a’j Wimpke liefhebt, loat ’em dan vrêjig. Ge weet wat de dokter gezeid het: rustig loaten is veur ’t oogenblik ’t eenige wat te doen is; en, natte doeken op ’t heufd, zie dat doei ik gedurig.”

Maar ’t smeeken baatte niet. ’s Vaders onrust was al te groot.

„Och! loat me!” riep hij somber. „Wimpke sprêk moar ’en eenig woord. Zie’j oe voader? Heur j’em sprêken? Zeg mien liefke, mien oarig kerlje, niewoar ge ziet en ge heurt ’em....?”

’t Bleef een oogenblik stil. Op eenmaal vaart het knaapje een rilling door de leden. Hij sluit de oogen; doet ze weder open; richt den blik naar boven, en lispt:

„Heur, ’t karkurgel speult. Hoe mooi!—Zie, wa’n licht!—hoe fel: en kleuren zoo zacht as van—’t pauwe—veer—ke.—Heur—Zie—” en weder sluit hij de oogen, en weder trilt zijn lichaam, en Balders roept in hevigen angst: „Help, help! O God, wat duut ie roar. Wimpke, mien lieve mien eenigste Wimpke; wat lig ie stief! Helpt dan niemand....? M’n heufd geet bersten. O God!—Wimpke—zie mien oan, mien jungske, mien lieve jungske!”

Uit de aangrenzende kamer is de dokter—die er met Arie en Huibert Balders toefde—toegeschoten. Met zachten dwang trekt hij den jammerenden vader terug; voelt het jongske den pols, maar blijft somber en met deernis op hem nederzien. Arie’s gade ondersteunt met Huiberts hulp den vader, die als wezenloos voor zich uitziet.

„Is ie bêter.... of is ie....?” steent Hannes akelig, maar kan den zin niet volënden.

„Neem je rust goede man,” zegt de dokter, „en bedenk”—maar Balders laat hem niet uitspreken. Uit de hem ondersteunende armen rukt hij zich los; vliegt op den geneesheer aan, en met woesten blik hem in de oogen ziende roept hij weder: „Zeg, lêft ie, sprêk! sprêk!!—of anders—” en de angst doet hem de vuist ballen.

’t Is vruchteloos dat de geschokte tot rust vermaand en gebeden wordt om kalm te blijven. Op aller aangezicht heeft hij de vreeselijkste waarheid gelezen.

„Dood! dood!” gilt hij akelig: „dood!” en hij rukt zich den band van het hoofd; werpt zich over het lijkje heen en krijt vreeselijk bang.

„Kind! liefste jungske!” klinkt het hartverscheurend door het snikken heen: „Eenigst jungske! Vermoord! deur mien!—Wimpke, klopt dan oe vroolikke hertje niet meer? Dood!” en zachter schreiende als een kind, steent hij: „’k Had oe zoo lief, zoo zielsvol lief, en ’k was oe moordenaar!” En—weer vleide de vader; weer brandden zijn lippen op de verstijvende wangen; weer smeekte hij dat het schijn en geen waarheid zou wezen: maar tevergeefs, ’t jongske hoorde hem niet, en—uitgeput zinkt de ongelukkige vader bij de sponde neder.

Het noodlottige voorval, waarvan we getuigen waren, had in de woning van Hannes geminachten broeder Arie plaats gehad. Na den vreeselijken val uit de sjees bij den handwijzer, was er uit de daar tegenoverliggende woning van Arie, dadelijk hulp toegeschoten. In de eerste oogenblikken was door het miskende gezin al het mogelijke gedaan om te helpen en te redden, en, niet één dacht er aan—Huibert niet uitgezonderd—om kwaad met kwaad te vergelden. Ze zagen een ongelukkigen vader met zijn kind; ze zagen een broeder met het knaapje, dat hij zoo hartstochtelijk beminde.

En nu—zes weken later—bevinden wij ons in het ruime slaapvertrek van Hannes Balders.

Gisteren bekwam Balders, sinds dien schrikkelijken nacht, voor ’t eerst zijn zelfbewustzijn terug. Een zware zenuwziekte had hem dat zelfbewustzijn doen verliezen. Met onschatbare liefde en trouw was hij in dien tijd door zijn zoo dikwerf veronachtzaamde dochter verzorgd geworden. God had haar in hare zwakheid gesterkt; doch zij niet alleen, maar ook de broeder, de schoonzuster en hunne kinderen, ze hadden gewaakt en geholpen zooveel zij vermochten. Gisteren evenwel, toen de kranke zijn bezinning terugbekwam, toen hadden zij zich bescheiden teruggetrokken; ze wilden geen dank, en zelfs moest Luutje op handslag beloven, van hun „geringe hulp” geen woord te zullen reppen.

Wat is de groote Hannes schrikbarend veranderd. Gij herkent hem niet meer zooals hij daar op zijn krankleger, met het verzwakte hoofd tegen een berg kussens geleund, een weinig overeind zit. Bleek, doodsbleek en mager is nu het gelaat, dat nog maar kort geleden, zoo vol en zoo blozend was. Hol, vreeselijk hol liggen die oogen en missen leven en vuur.

Luutje zit in vaders groenlederen leunstoel; ze heeft in stilte gedankt en gebeden, maar, biddende is ze zachtjes ingeslapen. Wat had ze ook veel gewaakt!

Zie, terwijl Balders onbeweeglijk het oog op de dochter houdt gericht, glijden er tranen langs zijne wangen.

„Luutje, Luutje!” roept hij met zwakke stem.

Het meisje bij ’t minste gerucht ontwakende, rijst van haar zetel op, en naderkomende vraagt ze zacht: „Wil je drinken voader?”

„Nee Luutje,” antwoordt de zieke, en herneemt, terwijl hij met zijn matte oogen haar als in de ziel wil lezen: „Luutje, hiew ie ook van Wimpke?”

Het meisje barst in tranen los; grijpt de hand van den zwakken vader en drukt die teeder.

Een glimlach verspreidt zich over het bleek gelaat: „En van mien—van oe voader, Luutje?”

Daar droppelen liefde-tranen hem op ’t voorhoofd en een kus streelt zijn wang.

„He’k liefde van ou verdiend....?” zucht Balders: „Wimpke ha’k méér as lief, en hum he’k den dood gedoan.”

„En nou lêft ie bij God, voader.”