Part 4

Arg, heel arg was ’t gewêst, moar nou—nou was ’t as room en heuning. Tegen zessen was de locht oan ’t smerren gegoan; donderkoppen van moord en geweld; wolken as inkt. Van halfzeuven tot zeuven had ’et geborreld en gerommeld, stik oan den Woalkant. Verdrêjd! wat had de weind gezwiept, krek asof de boomen d’r uut en de schoorsteenen d’r af zouen; en ’t vuur!.... niet gelicht moar gesist had ’t deur de locht heer. Die ’t niet gezien had zou ’t zeker niet geleufd hebben zoo straf as ’t goeng. De donder?.... roatelslag op roatelslag had de gloas’ doen dreunen—mins, mins! die twee veural!—die erste! nee, die tweede!

Veul volk had ’et arg ien’t lief gehad; veul ien’t heufd: rhimmetieke ien al de lêje.

Teun die met de broodben liep, was onder ’en wilg goan zitten en had, ien den zeuvenden wilg van heur af, Gods vuur zien sloan dat ’r geen splint oan heel bleef.

Koatje Gruun, de ouwe ziel, was ien de donkere bedstee goan liggen, ze was zoo benauwd dat God heur kwam hoalen; starven wou ze wel, moar as ’t wêzen kos niet ien den toorne. Ze had zoo veul kwoad gedoan: Zundags ’s middags met de kark wel is overgesloagen en wel is „nee!” tegen ’en ermen schooier gezeid.

De mansluu oan ’t veerhuus of ien de Roskam, hadden de kloare vergêten die gekommandierd was. Eenigen zeiën bij d’r eiges, dat ze, verdrêjd! nooit meer zuupen, en anderen, dat ze nooit meer pruuve zouen. Harrejennig wa’n licht!! moar, ’en rêgen as botter. Goddank, geen hoagel ien’t darp; en nou—klokke acht, was’t ’en weerke as room!

Dat ’et ’en oavend as room en heuning was, dat vond boer Hannes Balders ook. De zware stortregens hadden den uitgedroogden grond kostelijk gedrenkt: Specie was er uut de locht gevallen.

Nu en dan stippelde het nog, maar ’t wou niet zeggen, ’t koeltje dat de popels deed klepperen, bracht nieuw leven en verfrissching aan.

Boer Balders—gewoonlijk de groote Hannes genaamd—liep zijn erf rond; naast hem huppelde een ventje van nauwelijks vijf jaren, die er pret in had om in iederen regenplas te trappelen—as ’en peerd, dat ’em de klonters um de been’ vlogen.

’t Rook lekker buuten, o zoo lekker, en Balders stak zien neus ien de locht, en sloeg de erms op zien rug, en liep, en zag dat de weit-oaren zwollen; dat de appels ien den bongerd kleurden; dat de tabaksbloai’ op ’t oog weg, oanwiessen; en hie stak zien neus nog spitser ien de locht, en zei bij zich eiges: „Mins! mins! wa’n malsigheid!” nam ’t jungske bij ’en hand, en liep nog is wiejer, êfkes op den diek oan.

„G’n oavend Hannes; dag Wim, dag jungske,” sprak een man die van de dijkzijde kwam aanstappen en kleiner dan Balders was, maar wel—’et snit van zien foacie had.

De groote Hannes had beste klare oogen, en de zon, die op ’t ondergaan was, scheen achter de wolken, maar evenwel kneep Hannes half zijn oogen dicht, krek—krek as de stadsjonkers ze kniepen as z’en mins kennen, moar liefst op ’en afstand houen en ’em kwoazie niet thuus kunne brengen; toch zei Hannes: „Zoo bin ie doar....?”

„Gruujzoam weerke,” hernam de ander, die de eenige eigen broeder van den grooten Hannes Balders was.

„Dat geet nog al,” zei Hannes en voegde er bij: „Doar zu’j meer af lachen as ikke.”

„’t Is ’en groote zêgen,” zei Arie Balders, „moar toch,” voegde hij er langzaam bij: „’t was al geen zêgen wat ’r uut de locht viel.”

„Hê?” zei Hannes, en uit zijn oogen straalde iets vreemds.

„Mien weit en rog onder D. het doanig smeer van den hoagel gehad,” antwoordde Arie, „’k bin d’r heer gewêst, moar mins ’t was ’en mankeliek gezicht; ’t leit er plat as ’en oal.”

„Zóó, is doar hoagel gewêst?” zei Hannes koeltjes: „’t is oarig dat ie d’r altied van langs kriegt, en ikke bijkant nooit. Loat ’r één kommen die zóó’n gewas het as ikke.”

„’t Is ’en zêgen van God,” hernam Arie: „wês er dankboar veur, en gleuf moar vrij Hannes....”

„Wa’k te denken en te gleuven heb, dat he’k van ou niet te weten; wa’k bin dat bin’k deur mien eiges, dat bin’k jungske; deur gezonde harsens Goddank! deur ’t begriep wat ’en mins oan zien eiges as mins verplicht is, zie je, nou weet ie ’t ien ens.”

„Kiek Hannes,” hervatte de broeder: „da’j deur Gods goedheid gezonde harsens en zêgen hebt, doar zie’k blied um, dat weet ie, en ’k zou....”

„Nee, menneke, nee,” viel Hannes hier in: „doar bin’k nog zoo zeker niet van; loawwe mekoar geen meiske nuumen, of j’ook grinniken zoudt als Oarie geen hoagel en Hannes ze wel had.”

In een nederig onderworpen stemming had Arie Balders de verwoesting aanschouwd, die zijn koornvelden getroffen had. ’t Was Gods weer gewêst. Bêter deur Hum dan deur de minsen. Ien de hoagelkast was ie niet, en groote schoai had ie—moar—zou ’et ook dreug brood wêzen wat ie ’s weinters met z’n huus zou êten, morren zou ie niet. Vromer of bêter dan Joapik die ook hoagel had, was ie geen spier: „Dus jungske,” had ie tegen zich eiges gezeid: „hou de moed moar ien’t lief; ’t weer is nou gruujzoam, wie weet hoe ’t nog meelupt; ’t duut mien plezier dat de schoai niet algemein is; zie de garst van Hannes, wat steet ie gelp;—’k het ’r toch schik af da’k met Gods hulp oan Hannes geen hoareke gries wuns. Bruur Hannes!—verrechtig, ge woart zoo’n goeje jong, en perjen ge zoudt zoo’n bovenste beste mins wêzen, moar de kop most wat lêger, ge kiekt van te hoog.”

Met die gedachten was Arie den dijk afgekomen en op zijn rijken broeder toegestapt; en, toen hij: „G’n oavond Hannes, gruujzoam weerke,” gezeid had, toen had zien engel hum ien’t hart gebloazen; hie had oan voader en moeder gedocht,—geen kriezelke hoat of jaloerschheid had ie ien’t lief gevuuld. Hannes was zien bruur, zien oudste, zien eenigste.

Of hum dat: „Nee menneke, nee!” ook rauw op ’t lief viel....!

Hannes blaasde toen hij zijn broeder die harde woorden had toegevoegd.

Arie keek voor zich: ’t spreekwoord: „Zoo as de weerd is vertrouwt ie zien volk” hield hij maar binnen. „Hannes,” sprak hij na eenige oogenblikken van stilte, zacht en ernstig: „he’k oe ooit met schêle oogen oangezien umda’j rieker, veul rieker bint dan ikke? He’k oe ooit ien ’t minste gevroagd, zelfs ien’t joar toen’k twee beesten kapot had en ’t kar-perd ien droes veur den kop most schieten? Nee dat he’k nooit! en krek zoo min he’k oe ooit benijd; moar weet ie wa’k wou Hannes, en wa’k dukkels bid....? ’t Is da’j ’t heufd....”

„Moar zou ’k dan nou, veur den dit en den dat....” viel Hannes gram en met afgebroken woorden in, „gek genogt wêzen um me deur ou is de les te zien lêzen? Mo’j oe baloorigheid um den hoagel is oan Hannes lochten? ’k Mot zeggen menneke, da’j ien die hooge karkbank al ’en oarige slag van den meulen hebt beet gekregen. Ge bint ook karkvoogd hè!? ’t is ’en plenkske dat ien ou kraam past;—’k zou ’t veur tien stuks vee niet wêze willen. Eén woord dan was ik benuumd geworden.”—Hannes lachte leelijk: „Nou karkvoogd! prêk bij ’en ander; prêk bij oe Lieske. Toen ze as dern achter de koei’ huujde, had ze apperent nooit zooveul wiesheid heure bulken. Gegroet karkvoogd!” Wat drukte hij raar op dat woord. „Gegroet! Kom Wimpke, kom jong, we goan weer noar ’t arf toe.”

Balders stapte deftig heen. Arie zei: „G’n oavond Hannes;” en, terwijl hij in ’t voorbijgaan den blik op het jongske wierp, dat, achtergebleven, perdsbluumkes plukte, tastte hij in den zak, haalde een blozende rogpeer te voorschijn en zei: „Zou’j die lusten mien jungske....?”

„Nou, of ik,” sprak Willem en greep naar de vrucht.

„En wat zeg ie nou?” vroeg Arie toen hij den kleine zijn peer had gegeven.

„Dank oe oome,” riep Willem verheugd, en vroolijk liep hij zijn vader na.

Arie had er bij al wat griefde, toch schik af.

„Woar hei’j die mooie peer gevonden, mien jungske?” vroeg Hannes.

„Van oome gekregen.”

„Van oome, van die....? ’t Is ’en zoere! Onriep! We hebben d’r eiges genogt. Vort ’r mee!”—Klets!—en de peer viel bij Arie op den grond neder.

Willem greinde. Hannes suste zien lieve menneke, dat ie moar stil en moar zuut most wêzen. Van anderen most ie nooit wat nemen, ze hadden eiges genogt. Moerbessen zou ie bij de mik hebben as ie thuus kwiem, met sukker d’r bij, en Hannes liep statig met het pruilende jongske voort.

En Arie ... Arie zag nog eens om, en toen—vóór zich in ’t westen; ’t zunneke speulde zoo zacht over ’t weiveld, ’t zunneke zonk, moar..., ’en neie mergen die kwam ’r zeker!

Dat was zeker de honderdste keer geweest, dat Arie, sedert zijn huwelijk, den broeder welwillend genaderd, doch telkens, zooals nu, onheusch door hem was afgeketst.

Had ie dan dóárin zoo arg onneuzel gehandeld, dat ie Lieske, zien beste wiefke! véúr twientig joaren trouw had gegeven? Ze was moar ’en errebeidskiend gewêst en ze had veultieds beesten gehuujd, moar—had ze ook geen bekske gehad as ’en meizuuntje en ’en hartje zoo kloar as ’t woater uut den welput....? Hannes had duk, o krek zoo duk as Oarie eiges, noar Lieske gekeken, moar Lieske had ’em altied afgepoeierd en weg gekasseboend zooveul ze moar kos, went ronduut gezeid, tot trouwen zou Hannes nooit gerezelvierd hebben, doartoe zou Lieske hum veuls te min en veuls te ermoeiig gewêst zin. Hannes had ’en tikske van den weindmeulen weg, nog al ’en oarig tikske; ien stad zouwe ze zeggen: dat ie van ’t hunje gebêten was.

En Arie was met Lieske getrouwd, en Hannes was nijdig gewêst um ’t schandoal, en had eiges ’en dikke knappe dern genomen, die schijven had als hoaren op ’t heufd; ’en boerderij van moeders verstarf, ’en zwiet sloeg as ’en keuningin, moar geen bekske as Lieske had. Van ’t hartje doar wiwwe moar niet van sprêken, went ze stierf ien de kroam van ’t eerste dernje—van ’t oarige Luutje.

Dat trouwen ien ’t mindere had Hannes arg tegen zien bruur gezet, moar—of Hannes al ien onmin met Oarie was, en of Oarie ’en zwêvelstok was, tegen Hannes ’en bargroei, toch was Oarie ook krek zoomin bekanterig of jaloersch op Hannes, as ’en nachtegoal op den zang van ’en kikker; toch was Oarie met de zienen, zelfs ien bitter slechte joar’, gelukkiger dan z’n rieke bruur, en toch ook was ie veul meer de vrind van al wat goed docht, zoodat ie ’en joar gelêjen, tot karkvoogd benuumd was.

Arie tot kerkvoogd benoemd! dat was de nekslag voor de broederliefde. Oarie karkvoogd en Hannes d’r buuten! kos ’t wel arger? ’En koale hakklouwer was Oarie; zoo’n kwoazie vrome, krek as z’n wief; d’r zou nog ’en tied kommen dat Oarie met z’n zeuvenspan d’r onder deur most; dan zou Hannes ook is z’n köpke volgen, krek as Oarie met trouwen gedoan had, en zeggen: „Ielk z’n eigen gang,” dan zou ie ook schik hebben um te zeggen: „’En mooie karkvoogd die zich eiges niet bevoogden kan,” dan zou ie....

Met soortgelijke denkbeelden vervuld, zien wij den grooten Hannes met Wimpke, het hek van zijn hofstede Het Bijenveld binnengaan.

Nog altijd is het lekker buiten.

De kiepen en kalkoenen zin ook ’en kertierke langer van stok gebleven vanwegens de frissigheid. Watte mooie kiepen en kalkoenen! krielekes, kosjensiena, goudloakens, geen mooiere ien de heele Bêtuw!

„Zoo Nieuwton, zoo kerlje!” zegt Hannes en streelt een pseudo Newfoundlandschen hond, die bij de groote schuur voor ’t hok ligt; die—volgens zijn meester—’en hond is zoo as ’er nooit een op ’en boerenarf liep; ’en hond, die hum—Hannes—zou veinden onder duuzenden, en ’em uut ’t woater zou hoalen zoo a’j’t nooit geheurd hadt.

’En klein eindje wiejer zat de groote pauw, met z’n mooien steert achter, en z’n lillik wiefke noast zich, op ’en dooien tak van ’en eik, die—volgens Hannes—de oudste eik uut de Bêtuw—wat zei ie! misschien de oudste eik uut ’t heele land was, en lang véur Christus z’n tied bestoan had.

Hannes gevoelde wanneer hij dit verhaalde, altijd een schier onoverwinbare neiging om er bij te voegen: „En ’k het ’em eiges geplant mins, met deze handen toen ’k nog ’en jungske was.” Maar—gezeid had ie ’t nooit.

„Kiek is voader,” riep Wimpke, op den hooggezeten pauw wijzende: „doar hengt ’em ’en veereke los.”

„Met de nattigheid,” zei Hannes: „wacht, as ’k oe ien de hugt hou, dan zu’j d’r bij kunnen. Kom hier; veurzichtig dat ie niet op den hoal geet.”

’t Jongske, door Hannes in de hoogte getild, greep het veertje en had er schik in. En Hannes kietelde Wimpke onder zien neuske d’r mee, en ’t kriebelde wel, moar ’t was toch oarig; en speulen mocht ie d’r mee totdat ie noar bed zou. Moar toen—toen nam Balders ’t pauweveerke weerum, en docht: „As de pauw die dinger is kwiet was, wa’n lillekerd zou ie wêzen!” ’En oogenblikske loater sloeg ie den klampbiebel open; lei ’t veereke d’r ien; keek bijgeval ien ’t spiegel, en—streek zich spitsig de hoar’ op.

Reeds een paar malen noemden wij een boerinnetjesnaam zonder de eigenaresse op den voorgrond te brengen. Zie, daar zit ze; ’t is Luutje Balders; Luutje, die haar eigen moeder verloor toen ze veur ’t allererste kleerkes droeg, en veur drie joar, Willems eigen, hoar stiefmoeder mee noar ’t graf brocht; woar ze van gehouen had arg en veul, en die ze nog miste ielk oogenblik meer as ze zeggen kos.

Daar zit ze, en aan de oogen die flets staan, en aan den doek die om ’t hoofd zit geknoopt is het te zien—dat ze niet fiks is ien ’t heufd, en muu is, en af.

Als we Luutje, zelfs op dit oogenblik bekijken, dan moeten we volkomen recht laten weervaren aan het oordeel der boerenknapen, die ’t meiske onder de bovenste dierkes van ’t darp rêkenen, en zingen:

Luutje, met d’r mooie snuutje Is nog zuuter as ’en kluutje.

Daar zit ze, we hoorden ’t al; ze is met de hittekar naar stad geweest, ze is van d’r zelve geraakt, en—toen ze de oogen opsloeg, toen heeft ze Huibert van oom Arie van de Hazenkamp bij zich gezien. Huibert, de flinke, de ronde jong, de vroolikke kiewiet van school; de eerlikke Huibert, die nooit geen drie zou zeggen as ’t twee was; die schrieven en rêkenen kos as ’en meister, en spoajen en heujen as de beste arbeidsmins. Ze had Huibert noast zich gehad, Huibert, die negentien, en ’en joar ouwer dan zij was. De goeje jong had hoar verrechtig ’t lêven gered; hoe licht had Kobes—zoo heitte de hit umdat ie van buurman Kobes gekocht was—hoe licht had Kobes ’en drêj te kort nemen en ’t kerreke van den hoogen diek kunne smieten. „Goddank!” had Huibert gezeid, „Goddank! da’j de eugkes weer los duut: ’k meinde verrechtig da’j.... da’j.... Loa’k ’et niet nuumen; ’k zie arg geschrokken.”

„Woar bin’k?” had Luutje gevroagd.

„Bij mien!” had Huibert gezeid.

Luutje had ’t geheurd en begrepen, moar gezeid had ze niks. Des te meer had ze gevuuld.

En wát had ze gevuuld? Veul veur Huib, alles veur Huib; nog krek zooveul as toen ze soam véur schooltied, rondom de iepebeumkes „rooje vos wat hei’j gedoan?” speulden; nog krek zooveul as op den oavond toen Huib, noa den dood van stiefmoeder, hoar achter ’t elzenbuschke bij ’t karkhof, schreiende gevonden, en gezeid had: „Luutje, as ’r één is die oe noojer met troan’ ien de eugskes ziet as ikke, dan za’k geen Huibert hieten; loa’k z’oe afvêgen Luutje, moar gleuf mien, lêvenslank zou’k z’oe wegkussen willen, a’j moar mien henneke woart.” Krek—nee méér nog vuulde Luutje veur Huibert-nêf as toen. Hie had heur verrechtig ’t lêven gered, en—meegoan of binnekommen had ie geen ens gedorst, went voader.... A’j van den duuvel—zeit ’et sprêkwoord: voader kwiem krek de keuken ien.

„Wat schort ou weer Luutje?”

„Nog ’en bietje ien’t heufd van van middag voader.”

„Eigen schuld, eigen schuld!” gromde Balders: „Woarum den hoed thuus geloaten en bloot ien de muts op ’t kerreke goan zitten....? He’k ’em niet eiges uut stad meegebrocht? ’t Was de duurste die ’k kriegen kos, moar, ’t leek ou weer niet. Hei’j ’em wel één keer op ’t heufd gehad?”

„Noar de kark voader, moar ze lachten d’r um; de hoed steet te zwierig.”

„Ze lachten d’r um! ze lachten d’r um!” riep Hannes toornig: „wie lachten d’r um! Die koale jakhalzen hier? De derns van Pouwels misschien....? Bekanterigheid is ’t, en anders niks! Heur ie, van nou afoan zu’j oe klêjen as’t past. Dóar boven ien’t kammenet, he’k ze liggen de schijven, meer as iemand ien ’t darp. Loat ’r één uut de Bêtuw tegen Hannes Balders opstoan! Moar ou Luutje,” vervolgde hij bitter, „ou ploagt ’en geist die ien ’t gemeine velt; as ’t ien oe kroam kumt dan zu’j met ’en schooier deur ’t darp goan; dan zu’j kruupen ien hok’ en goat’, um suupkes en vleiskes te brengen. Gêven is goed, moar zóó, da’s ongodsdienstigheid, zeg ik! Ge proat van God en ’t gebod; akkoord meseu! moar dan wi’k ook da’j zult weten dat God met wiesheid standen ien de wereld het geschupt; d’r zin groote en kleine Luutje; d’r zin rieke en schroale; as ’k groot en riek bin dan he’k te kommendieren, zie je; as ’k klein en erm bin dan neem ik den hoed af en mot simonblê speulen. Hei’j’t begrepen....? Zuuk ’t fatsoen; as de derns ien ’t darp schots of sits droagen, koop dan zied, wat kan ’t mien schêlen! Wi’j meer konverzoasie? verzuuk de juffers van den burgemeister; geleuf maar vrij, die zouen meer as gern met ou willen umgoan; en Oarend, die op studie is.... die zou de kous’ van de been’ loopen um ou ien ’t hökske te kriegen.—Nou, of ie ’t heufd schudt of niet, ik zeg oe dat ’et woarheid is. ’t Was giesteren nog da’k ’em bij de woai oan ’t vissen vond. Natuurlik nam ie zien pet af. „Wês gedekt kammeroad,” zie ik.—„Hoe geet ’t meinheer Balders? zeidie: „hei’j nog geen kramp ien de vingers van ’t kepunnekes knippen? Hoe geet ’et thuus?” vroeg ie ook: „Luutje nog altied gezond? Verrechtig, meinheer Balders, doar zou’j ien Uitert op de Kaskieno’s—of hoe zeidie ook?—swiet mee sloan,” en—toen’k bij ’em goeng zitten op de heining, toen was ie o zoo verheerlikt, en prezentierde me segoartjes uut ’en buul van pauweveerkes, en zei gedurig ’t een of ander, en ook, da’k sprêkend op de gofverneur van Uitert leek, veural van achteren zeidie; en da’k is bij ’em oan most kommen as’k ien Uitert kwiem. Op z’n kast—zoo heitte zien stedeerkamer—had ie ’en sleup van oarige dingen stoan, doar ie mien eurdeil wel is over heuren wou; ’en vleugelpiejano had ie ’r ook, en—nou mo’j is heuren Luutje—hie roaide, da’k zoo’n dink ook veur ou zou koopen, dan ko’j mettertied, a’j volleerd was, op ’t meziekkerset speulen, dat dêje z’ien Uitert allegoar; en Frans en Duuts en Engels moest ik oe leere loaten zeidie, en dan lachte ie ielkreis zoo witjes; en dan docht ik: Jungske jungske, ge vist oan twee kanten; ge vist op boars en op Luutje, hê, hê, hê! „Kom moar is oanbouwen” zei ik ten leste, en ’k gaf ’em de hand; nou, of ie verheerlikt was!”

„Lachte ie gedurig voader?” vroeg het meisje met nadruk, terwijl ze even haar vriendelijke oogen opsloeg.

„Witjes! O zoo witjes!” verzekerde Balders, en met de armen op den rug en ’t hoofd in de hoogte, stapte hij deftig de kamer rond, en ’t meisje herhaalde zacht bij zich zelve: „Lachte den Oarend!” en twee groote tranen welden haar op in de oogen: De minsen, ze lachten d’r um.

Één is er nog van wien we wel gehoord maar dien we nog niet gezien hebben.

’t Is negen uren in den avond,—Huibert Balders, Arie’s oudste jongen, loopt met een roode kleur den boomgaard rond, en ’t land over, den weg op, en weer terug, en altijd ziet hij strak, en altijd ziet hij droevig.

„Woarum niet,” denkt Huibert, „woarum zou ’k ’et loaten? ’t is de eenigste kans op geluk en op veurdeil. Wat ’en ramp met dien hoagel! Die goeje voader! wat zei ie geleuvig: „Alles kumt van boven, schoai en zegen; Wêst tevrêje vrouw en kienders, ’en stukske vleis of spek te min zal niet schoaie: eerdappels genogt op ’et land, en brood zuwwe ook wel hebben.” Die beste moeder! wat zag ze bleik en wat had ze gegreind. Netje, ’t zwakke dernje, zou nou zeldzoam wat verstarkends veur de butjes kunne kriegen: ’t goeng achteruut van joar tot joar, en, toch meinden de minsen dat ze geld hadden, umdat—umdat eum Hannes óók Balders heitte.

Wóárum zou ie ’t loaten....? zien eenigste levenshoop was.... Luutje!

De eenige steun veur voader en moeder kon ’t geld worden van.... Luutje.

Is dat spulleke wel zuuver?

Nee—’t goeng um de duiten; niet allinnig veur hum as de man, moar, veur de heele femielje. En toch, ’t spulleke was zuuver. Verrechtig! as glas! Lief had ie ’t meiske, méér as ’t bloed in zien oajers, ’t geld dat onnut lag, zou steunen en weldoen.—Hiew ze van hum....? Joa! joa! dat dee ze: perjen! dat dee ze; dat had ze met d’r eugskes, met d’r henjes, met d’r lipkes gezeid: „De bovenste bin gij, en de bovenste zu’j blieven, al had ik noast ’en ander veur den prêkstoel van „joa” motte knikken.”

Noast ’en ander veur den prêkstoel „joa” knikken; zij—Luutje? Zij noast ’en ander!—Welke ander? Wie? Nee, nooit van z’n lêven! Huib is d’r ook nog; en knikken kos ze niet as ze ’t eiges niet wou. Eum Hannes kos hum misschien ’et gat van de deur wiezen,—moar as ie dan wiest dat Luutje deur hum uut ’en lillik gevoar was gered; as ie vrindelikke toal heurde, gemuujzoam en rond toch d’r bij, zou ie dan baloorig wêzen en „nee” zeggen....? Och! de minsen zin duk bêter as ze liekene willen.

Zoo dacht Huibert, en altijd liep hij rond, en, dat het al donkerder werd, daar gaf hij niet om. „Mergen, mergen!” sprak hij ten laatste bij zich zelven, „mergen, as Onze Lieve Heer ’t zunneke weer noar deez kant van zien wereld loat kieken. Wa’k doen wil is zuuver; kwoad kan ’t niet wêzen. Wat goed is wil God. Goan za’k, dát za’k!”

En met dit besluit keerde de jongen huiswaarts; wenschte den zijnen een goeden nacht; ging naar zijn kamertje; legde zich te bed, maar toch—hij sliep geen spier. Gedurig had hij wel de oogen dicht, maar dan was ’t nog erger; dan zag ie ’t mussengeweer niet langer, bij ’t schiemerlicht, ien den hoek van zien cel; de schoen’ nie meer onder den stoel stoan, en de bokspiepen d’r overhangen; dan zag ie de sterrekes nie meer, deur de ruutjes heer, ien de locht flonkeren, moar—dan zag ie tegen ’en zwarten muur uutkommen: Luutje.... oan ’t schreien: zien voader.... z’n moeder.... de bruurkes en dernjes.... oan ’t schreien; de koei’, de kalver’, de schoap’ ien ’t land, de keujes ien ’t schot.... alles oakelik oakelik, en—dan dee ie de oog’ moar weer open, dat ie liever ’t mussengeweer, en de schoen’, en de bokspiepen zag, en veural de sterrekes, die vroolik en vrindelik hum toeblonken, alsof ze doar zeien: Hier oan den Hemel is altied licht.

De morgen is aangebroken. Hannes Balders is opgestaan. Willem—zien hertlepke, die altied bij voader ien de bedstee slupt—Wimpke slaapt nog, en de appelbloesems liggen hem op de wangen.

„’En lief jungske!” denkt Hannes, terwijl hij met de handen op den rug zijn zoontje beschouwt: „da’j van zoo’n keind zoo houen kunt! ’en knap jungske ook; d’r zit wat veurnoams in zien tronie, heel wat anders as de fieselemies van andere darpskiender’. Mien neus het ie kloar: mien heuge vurheufd; alles krek! Dat zal ’en mins worden um swiet mee te sloan. Boer!? ’k Wou nog liever; nee den grooten weg zal ie op; krek as burgemeisters Oarend, noar de Uitertse akkedémie; veur offecier kan ie óók goan, krek wat ie wil.—Doar drêjt ie zich um.—Wa’n oarig kerlje toch. William Balders! Joa, joa, ’t bloed zit ’r ien.”

’t Was alsof de groote Hannes nog een voet grooter werd, toen hij op een mahoniehouten siffenjeere toetrad. De la trok hij open. Links lagen de pampieren. Met een handvol treedt hij terug, en zet zich in een groenlederen rugstoel.—Krek zóó had ie d’r een, ien stad op ’t hof, veur den president gezien.

„Hier steet ’et,” smuuspelde Hannes, terwijl hij een Oprechte Haarlemsche van eenige jaren herwaarts opensloeg. „Hier, Uut Londen:

„Lord William Balders is met een bijzondere zending van zijn gouvernement naar Frankrijk vertrokken.”

Op den eigen stond goeng d’r buuten ’en kalkoense hoan ’t roam veurbij. Puts!! Piets!!!! dee ie.——Krek z’n boas!

„Wonder wonder!” denkt Hannes: „wonder da’k ’r toch nooit ’en toal op geheurd heb. Mien brief sting op pooten;” en weder—wie weet voor de hoeveelste maal—leest hij het kladschrift van den brief dien hij schreef, den brief die luidde als volgt:

„Meseu Lord William Balders!