Part 37

Alêvel Janna zou „road weten”. Joa road weten, zeker, al kwiem de brug tot aan den hemel. De erste zal ze wêzen veur ’t heele darp en veur ’t huus van Oranje!

Toen Janna een goed kwartier later het Hemelrijk verliet, zie, toen was de vroolijke Leendert haar weer ter zij gekomen.—Hie had, zoo zeidie, noar ’t opklimmen van de moan stoan wachten, um er z’n liefke in te zien. Nou Janna êvel deur den duusteren bongerd noar huus most, nou zou ie ’t liefke en de moan moar ’en ummezienje in de stêk loaten, en Janna veilig over ’t vonder noar huus helpen.

’t Was erg vrindelik! Op ’t vonder hieuw Leendert hoar zóó muujzaam oan den arm vast, dat ’en ander—met gekkigheid ien ’t heufd—allicht ’en achterdocht zou gevat hebben. Moar met gekkigheid het Janna zich nooit afgegeven; en ook: Dorus is heur lieve, heur beste jong!

’k Weet niet wat Janna op dat smalle vonder—toen Leendert heur vasthieuw—nog meer deur ’t heufd vloog.

—Vieftig gulden veur ’t pak! En nog de versiering!—Ze zag voader zooas ie den letsten merktdag op moeder roasde umdat ze, tegen die Toonstelling, voaders hoed veur zes stuuvers had loate opstrieken, en veur zich zelf en Janna—óók um de Toonstelling—ielk ’en poar katoenen handschoenen had gekocht.—Ze zag Dorus, as ie heur toelonkt en drukt oan ’et hart; moar ook, ze heurt wat ie giesteroavend nog zei eer ie vortging: as ’t geheim wier bekroond en Janna ’t verkoos, dan kos ze goud en zied droagen zoo goed as de riekste boerin!—As ’t geheim wier bekroond!

Nou dat ko’j op de vingers noarekenen: zoo’n lomp stuk wark van ’en boerensmid zou uutblinken boven ’et groot fabrikoat! Moar al zou ’t zoo wêzen, Dorus riekdom van straks, kos nóú niet boaten; en.... was ’t niet of Onze Lieve Heer hoar toefluisterde: Janna, wie oe zoo over ’t vonder helpt, zal ’t oe ook gerust over de brug doen.

—Moar nee, nee, Janna schrok van dat woord. Zou ze Leendert um geld veur ’t kleedoazie oanspreken; zou ze zich zoo verloagen tegen hum, den rieken boerenzeun, die heur zoo hoog stelt en bovenst vereert!

—En alêvel, nou Leendert mee oan voaders woonhuus is gekommen, en wel gern zou binnengoan as ie niet ien den Toonstellingsroad most wêzen, nou ie heur hand vat en ’en oogenblik vasthoudt asof ie nog wat mooiers wou zeggen as ’t geen ie al zoo dukkels gezeid had; toen ie heur êfkes heel zacht ien den erm kneep, en zei, dat ’en nêf van ’en nicht toch zeker wel wat pretendieren mocht, toen,—ofschoon Janna de hand met forsie terugtrok, toen had ze óók ’t begriep dat eigen fremilie toch de noaste tot hulp blieft. Welzeker ze zou!.... Kom, kordoat!

„Leendert, heur is....”

„Ei wat, prinseske?”

—Prinseske!—Lieve Heer! en um vieftig gulden zou ’t prinseske hum vroagen!—Nee, nee! Vort! ze zal wel road weten; en—die hand mot ie losloaten, went Dorus, den goeje, het ze lief; joa hum en geen ander:

„Wát ik zeggen wou Leendert.... Ge mot oe moar niks ien ’t heufd hoalen, went Dorus van den smid.... Noe, g’en oavend.—Ik dank oe!”

Toen Janna al in huis was, keek Leendert nog ’en ummezienje noar de deur.

—Ge mot oe moar niks ien ’t heufd hoalen!—Watblief!? Had ie zich dan al zóó doen verstoan? Had ie ’t lief köpke, dat ielken oavend uut de Neer-Bêtuw, op ’t eigen uur noar de moan zou kieken, dan nou al verroajen!?—Veurzichtig Leendert; zoo moant ie zich eiges: Veurzichtig; ’t hart is as zwam, en ’en vonk die’j niet dooft, kan ’t al heel gauw verteren!

Toen Leendert door den boomgaard terugging, toen zag ie, langs de duustere stammen, boven ’t dauwgrauwe weiveld, ’en rosse stroal; en ’en ummezienje loater, kreeg de dauw ’en zulver en goudachtig woas, en de groote rooje moan kwiem stoatig noar boven. Zuutjes-oan klom ze al hooger, en wier al blanker en kleiner. Toen ze nog rood was, zag Leendert ook rood. Hie had weer oan Janna gedocht: Mooi prachtig snuutje! Eén kus van heur lipkes....!—Moar nee, nee, nee!—Kiek, al hooger klom de moan, en al blanker wier ze; en zie,—’t was den afsproak—Leendert plooit den mond noar boven, noar ’t ronde moangezicht, en met ’en zwonk van de hand zeit ie muujzoam: „Nacht liefke, sloap wel!”

Janna kan niet slapen.—As ze de oogen dicht had dan spoekten heur de vieftig guldens van ’t kleedoazie en de versiersels met allerlei andere dinger gestoadig deur ’t heufd. ’t Was oakelik zooas ze die guldes ielkreis zag tuulen over de toafel—hard, harder, as roazend ien ’t rond; en, as ze de hand d’r noar uutstak, dan vlogen ze, met ’n vlocht, van de toafel op den steenen vloer, ien ’en slier, as ’en zulveren slang; en de slang zat dan gunds ien den duusteren hoek op de punt van haar steert, en siste heur toe, dat ze schrok—wakker schrok, alschoon ze niet het gesloapen.

—Kiek, doar viel ’en dyamanten kruus uut de locht. Jong, jong, wat blonk ’et vol pracht!

Luuster: ’En bietje noa hoar thuuskomst, toen ze nog êfkes noar buuten gong, was Thom—heel toevallig—veurbijgegoan. Hie had heur nog toegesproken, en weer alles ten beste van Dorus geproat; zoo goed en zoo trouw as ie was. Moar toch—had Thom ook ten letste gezeid: Al was Dorus hart ook van goud, nooit zal ie ’t woare begriep van de liefde kriegen; en veural niet, wat ’en reuske as Janna—de pronk van de Bêtuw, met recht en met reden verwachten kan.

Zie, zóó had Thom gesproken, heel goejig en wóár, en ook, zonder kunsten of gekkigheid. En toen,—Janna weet zelf niet hoe ’t kwiem—toen het ze oan Thom verroajen wat ze oan Leendert niet zeggen kos, en oan Dorus niet zeggen zou willen.

En Thom had met den voet ien ’t kleizand geschreven, en strak gekeken.

En loater, toen het ie van geld en van ’en dyamanten kruus gesproken, dat van smid Roelfsens vrouw veur Dorus ien ’t kammenet wier bewoard.—Joa, hie kos en hie zou, ’et oan Dorus goan vroagen.... En—weg was ie gewêst.

Dat Thom zou sloagen en nog dien eigen oavend weerum kommen, Janna gleufde ’et niet. Moar—nou ziet ze dat kruus. ’t Is Thom—Dorus vrind—die ’t in de hand houdt. En ’t kruus wordt al grooter; wonder groot; en ’t bovenst dyamant schittert met ’en lichtstroal ien ’t rond; en as ze tuurt dan wordt ’et kruus zoo zuutjes oan.... zwart, heelegoar zwart, en zie,.... ’t is den Heere Jezus, die hoar oankiekt van ’t kruus, en.... Nou schrok ze toch doanig wakker, alschoon ze nee, weer niet gesloapen had.

Een oogenblik later was Janna het bed uit.

—Of dat ’en bestierink was gewêst!? ’t Letste gezicht het hoar op ’en ienval gebracht, went Thom zou heur toch niet helpen; dat weet ze:

—Oan ’t karkboek van grootmoeder Peters, dat voader heur bij ’t erste nachtmoal gaf, zitten twee zwoar gouwe klampen.—Ens zei dommenei dat de woare godsdienst niet besting ien de proal van priester of kark, ien sieroad van zulver en goud, zoomin veur tooiing van kruusbeeld of altoar, as van proalerij met kostlik metoal oan ’t woord van God. De tooi mocht veur de wereld wêzen, zoo zei die: veur den godsdienst was ie ’t niet.

Janna’s kämerke is blank verlicht deur de moan. Met grootmoeders biebel steet ze bij ’t roam.

—’t Most wel veur zestig gulden oan goud wêzen, had voader gezeid.—Moar ’t zal lillik stoan as die klampen d’r af zien; en ook, ’t zou ’en moet op den umslag wêzen. Alêvel ’t kos gereparierd worden; en, niewoar, ien ’t oog van God is ’en biebel zonder klampen veul mooier as met ’en pronk van goud.

—Wacht! met de punt van heur tornmes zal ze prebieren die pinnekes los te kriegen.—’t Is oarig, nou die kleine sterrekes ien ’t goud heur ien ’t oog blinken, nou kiekt ze hoastig noar de deur. Onneuzel! ze duut toch geen kwoad. ’t Is heur eigen goed.

Nog harder drukt ze; moar, ’t mes schampt af met ’en kras.

—Wonder dat ze dóár zoo van schrok. Joa as ze verstand gebruukt, dan was ’t arg kienderachtig!—Alêvel nou ’t moanlicht weer flikkert ien de sterrekes van ’t zwoare beslag, nou is ’t heur krek asof ’t nog de Zundag-mergen is dat ze veur ’t erst met ’t boek ien den schoot, oan ’t nachtmoal zat. ’t Stukske brood het heur geplekt ien den mond, en heur hand het getrild toen ze den zwoaren beker most oanvatten; en wat domenei sprak, doar het ze niks van geheurd; moar met ’t oog noar umlêg, het ze diezelfde sterrekes zien blinken, en,—toen het ze de mus’ en de spreeuw’ buuten de kark heuren tjilpen van geweld, went alles d’r binnen was nou stil as ien ’t graf. En wat die sterrekes blonken, joa, dát weet ze nog goed. Op de veurste bladzij stond ’et te lezen:

„’t Liefde-woord van God geschonken, Ook in ’t hart met goud beklonken.”

—En zou ze Gods woord dan berooven veur eigen glorie en proal!? Nee, nee! Grootmoeders karkboek—’en sieroad van bêtere doagen—zou ze ien eere bewoaren. En Janna streek met de vlakke hand over de messchramp op ’t binnenstuk, en sloot toen de klampen.

Nou tuurt ze op ’t buutenwark. Tussen de sterrekes ien ’t goud woaren bluumpkes geteikend; en ’en troan blonk heur ien ’t prachtig blauw oog: ’t Was toch arg, en ’en roadsel niewoar, dat ’en blom—’en roos en ’en lelie, zooas ien dien eigensten biebel sting,—deur God zoo mooi en zoo kleurig woaren getooid, en, dat ’et mooiste boerenkiend, die ’t reuske van ’t darp wier genuumd, nog minder as ’en onneuzele blom ien den hof is, en zelfs geen tooi of versiering kan kriegen!—Bidden?—Nee, Janna gleuft niet dat ’et helpen zal.—Alêvel, umdat ze ’t karkboek niet schond; en.... as Thom dan toch.... ’t kruus liet blinken.... en met de gouwe tientjes rammelde.... hoog ien de locht.... Wie weet!

’t Mooie köpke had driemoal geknikkebold. Op den stoel veur ’t roam was ze ien sloap gevallen.

Op ’t oogenblik dat ’et mooiste kind uut de Bêtuw oan Thom heur nood het gekloagd, en bij hum—den verschopte—te biecht most kommen, toen het hum ’t hart gebonsd ien de kêl.

—Moar veurzichtig! De verzuuking most ie weerstoan. Erst de boan nog gevêgd en ’t lokoas gewonnen!

Bij ’t schuurtje aan de waaikolk gekomen,—het ie geluusterd. Zachte hoamerslagen het ie geheurd. De vrind was oan ’et wark.

Thom most erst nog ens oajemhoalen.—Toen is ie binnengegoan.

Dorus zag op. ’t Lampje aan den muur verlicht zijn kloeke voorhoofd, dat nu toch gefronst is.—Bijkant den ganschen dag had ie gewarkt ien voaders smeejerij, snakkend noar de schofturen, en—noar den oavend veural, went God was ’t bekend hoe ’t stuk nog gereed kwiem!

Met ’en duisteren blik kiekt Dorus noar de deur. Hie wist dat Thom zou kommen, en doarum liet ie de deur open; alêvel ielkreis docht ie oan ’en voader, die—veur ’t oog as gewoon—toch niks te goed is um ’t wark van z’n kiend te verdarven.

O, Dorus geleuft ’t nou zeker, ’t was voader die ’t dee. Geen lêvende ziel het den sturm ’s nachts geheurd.—Thom, joa, Thom alleen. Um voader te spoaren misschien.

—Zie, doar was ie, den beste!

Toen Dorus zag dat ’et de vrind was, toen hief ie den hoamer weer; went vortmoaken mot ie, alschoon ’t ook lapwerk zal blieven.

„Janna gesproken?”

„Wel zeker; de groeten weerum.”

„En?”

„En.... dat ’t goed was.”

„Goed!?”

„Joa, goed of niet goed.... Wát zal ik oe zeggen!”

„’k Docht wel Thom, dat ’t heur verdrietig zou moaken. ’t Treft ook zoo kwoad as ’t kon. ’k Wou hoar, en geen mins—zelfs ou niet van ’en joawoord sprêken eer ik heelegoar kloar was; en zie, nou ’k hoar giesteren vroeg....”

„Wil ik oe wat zeggen Dorus? ’En mins die moar één fout het, het ’en groote.”

„Wat zou dat?”

„Wie van Janna ’en woord ten kwoaje dorst sprêken....”

Dorus kiekt êfkes op:

„Die zou met mien te doen kriegen!”

„Natuurlik! èn met mien. Moar is ’t óók kwoad dat Janna weet dat ze mooi is?”

„Wat mein ie doarmee?”

„Ik mein Dorus, da’j geen koek mot verliezen a’j ze eiges wilt êten. Luuster: met die prinsenbegroeting hebben ze Janna ’t heufd doen drêjen. Zie Dorus, ze had op ou gerêkend veur bijstand en versiering; maar nou gij geen tied hadt um er over te sprêken, en hoar van mergen zoo bot liet weggoan, nou most wel ’en ander....”

Dorus’ oog vonkt omhoog. De hand met den hamer blijft roerloos.

„’En ander! Wát zou hoar ’en ander!?”

—Moar Dorus most bedoard blieven. Den angst dat ie mergen niet bijtieds met ’t stuk kloar zou wêzen, de woeling ien ’t hart dat zien voader hum ’t leed had gedoan, dat miek hum wat koortsig.

„Misschien,” hernam Thom: „was ’t bêter a’k gezwegen had Dorus. Alêvel, wa’k denk dat ze ou misdoen, dat hebben ze mien misdoan.”

„Moar wat dan, um Gods wil!?”

„Noe, bedoard! ’t Was zoo arg niet.—Leendert Meermans is sedert ’en poar doag’ ien ’t darp. Um ’t vertoon van den prins het ie Janna noar ’t Hemelrijk getroond, alschoon ’t met Nela kwaad bloed was ien ’t lest. ’t Mot doar ’en vroolikke oavend gewêst zin: went, toen ik met ou boodschap dat Janna moar wat geduld most hebben—oan ’t Peters-huus kwiem, toen zag ik.... Maar nee, nee! ’t Was al wat duuster, en....”

Dorus vuult dat ’t bloed hum noar ’t hart sloat; alêvel kienderachtig was ie nooit; den drift mot ie verwinnen:

„En ie hebt toen gezien....?”

„A’k zeker wist da’j ’t Janna niet wieten zoudt?”

„Ik vroag oe, wat hei’j toen gezien?”

„Ien ’t schemerduuster zag ik heur soam den bongerd uutkommen, en Janna geleund ien Leenderts erm. ’t Scheen wel asof er bij Meermans zwoar getraktierd was, went over ’t vonder het Leendert heur stik gedroagen; en bij de deur, nou, doar most ie toch ’t loon hebben, zeidie, en toen kuste ie hoar.”

„Gelogen! zoo’n kiend te besmêlen!” roept Dorus.

Thom keek beduusd.

„Ge loat iemand niet uutsprêken Dorus. Wie zeit er ’en woord ten kwoaje van Janna! ’t Erm kiend—alschoon ien ’en soezing, ze weerde hum af, en zei dat ie goan most.”

Er klonk een geweldige slag. Met kracht had Dorus den hamer van zich weggeslingerd.

—O God, zoo’n wicht wier te zwaar!—Wie, wie durft hem noast ’t kiend van zien harsens, ook ’t kiend van zien liefde verdarven!—Vort! Thom mot op zied! Den oaterlink zal ie sprêken. Met deze hand hier, zal ie hum de harsens klooven, as ie ’t zou woagen nog ’ens ’en oog op zien liefke te sloan!

Alêvel Thom is Dorus’ beste vriend; en Thom brengt hum tot bedoaren. Niewoar, ’t was veur Janna ’en verzuuking gewêst, woar Dorus, deur ’t wark dat hum dien dag, noa zoo’n joawoord! ien huus hieuw, toch ook onwillens toe had bijgedroagen. Moar luuster, ’t woord dat Thom heur ien ’t oor het gesproken, dàt had heur tot troanen geruurd. Den toeleg van Leendert, ze had hum verstoan en veracht. „Trouw was ze,” zei Thom: „en trouw zal ze blieven: Zeg oan Dorus, zoo sprak ze bij ’t einde: da’k zien komst en zien road wel geerne gewild had; moar nou, loat hum warken met spoed, dat ’t kostelik stuk nog bijtieds wordt geleverd.—Zóó sprak ze Dorus, dus, blief nou moar rustig oan ’t wark; a’j zuumt dan kwiem ie heel zeker niet kloar. Voorts, denk van oe voader geen kwoad; maar ook, denk oan den nood die Janna mien kloagde. Wat gij niet hebt, dat ku’j oe voader vragen. Gij Dorus, gij bint er zeker de noaste wel toe.”

Toen Thom was verdwenen, goeng Dorus toch êfkes noar buuten. De frisse oavendlocht most hum ’en oogenblik speulen langs ’t gluujende heufd. Ien de richting van Janna’s woon spitst ie den blik; en ’t hart klopt met sloagen. Of ’t Hemelrijk meuglik zien hel ook zou wêzen! Maar nee! Wês rustig Dorus; a’j toegaf oan ’t koken van ’t bloed, dan was ’t met den arbeid verloren. Janna blieft oe toch trouw. Het ze ’t niet eiges gezeid: „loat hum warken met spoed, dat ’t kostelik stuk nog bijtieds wordt geleverd.”

—’t Kostelik stuk!—Bijtieds!—en mergen, klokke zes ien de vroegte, mot alles wat meedingt op ’t letste bezurgd zin! En behalve den bak mot ’et rad nog gemoakt en besmeed worden, èn, al ’et beschoadigde met vuurlak beschilderd!

—Luuster: de toren sleet negen.—Dus ook nog negen uur tied!—Negen, niks meer!—Dorus’ hand drukt het kloppende hoofd.—Moar toe dan: die gloed zal bedoaren.—Zie, ’t lichtje ien ’t schuurke ’et roept as ’t flikkert.—Toe dan! Veur tweeën mot ’et houtwark kloar wêzen, zal ie ’t rad nog bijtieds in voaders warkploats besloan.

Nou is Dorus weer binnen.

En in de stille warkploats doar heurt de doalende nacht, bij poozen, den beitel en schoaf, of ook ’et snorrende drêjwiel; of—weer den hoamer die klinkt.

Twoalf brommende sloagen dreunt de karkklok.

—Al twoalf! En ’t rad nog oan stuk!

—Wie was doar? Wie vluukt hem den ganschen tied in ’t oor dat ie niet kloar kommen zal? Wie zeit hum dat zoo’n gelapt stuk wark toch niks as ’en vod zal wêzen!?—Joa kiek, ’t is woar, dat hout zit niet hoaks; de bak veur de garf, leit op zied; zie, ’t heele ding slingert en drêjt van hum af.—Moar nee, da’s verbeilding.—En Janna en Leendert ze goan ook niet soamen doargunder over ’t vonder.—En voader gluurt niet deur de reet van ’t beschot. Nee, ’t is alles de gluujing van ’t heufd.—Kom, ’t oog flink geopend, de hand weer oan ’t wark. ’Et stuk mot gereed! Deur ’t wark zal Dorus toonen wát ie vermag—al het ie geen hand of geen kracht as zien voader.

En de nacht vervliegt, ’et drêjwiel snort, en....

Twee bromt de karkklok.

—Luuster: ’en kiend schreit van verre. Nee, ’t is de nachtwiend die suust ien den wilg bij de kolk.... En, nog giesteroavend stond ie doar buuten bij die kolk; met zien Janna; hoar kussend op ’t Mei-zuut geloat. En nou!.... Joa toch, ze schreit:

„Woarum schreit ie Janna? Da’s niet oarig. Zie moar, zie: ’t drêjrad snort; en de beitel het geen rust. Is ’t niet veur ou m’n liefke! m’n lêven!”

En Dorus oogen zijn dolken op ’t werk bij ’t flikkerend kwijnende lampje. ’t Was twee, en nog was ’et houtwark niet kloar. En.... Drie, bromt de toren.

—Goddank! met het voltooide rad en den gebogen ijzeren hoepel oan den arm, snelt Dorus nu de kleine werkplaats uit. ’t Vuur dat hem in de aderen brandt jaagt hem voort. Joa, hie zal toch nog kloar kommen, joa! Of ’t heufd ook geet bersten, zien wark zal voltooid en véur zessen bezurgd zin!

Ien den oavend is smid Roelfsen arg onrustig gewêst. Dat Dorus siends lang as dwoas het geknutseld, dat begreep, dat wiest ie.—Gekheid, domheid was ’t.—Alêvel te roazen met oe eenigst kiend, ’t was muujte en last; en—toen Anneke nog lêfde, toen was ze toch ook zoo gek met den jong!

—Loat ’em, loat ’em! had ie nog ’s mergens gedocht! as Dorus gewoon zien plicht duut, ien Godsnoam, dan loat ’em!

Moar ’t oavend is smid Roelfsen onrustig geworden. Dorus had den heelen dag bij ’t wark niet gesproken. ’s Middags oan toafel het ie geen spier gegêten! En siends den oavend,.... a’j zoo’n kiend dan niet ziet, en noar zoo’n schuurke niet goan wilt; en as zoo’n dink dat ie moakte, dan toch—zooas Thom het gezeid—kapot is gesloagen. En ook, a’j van vremden mot heuren, dat zoo’n jong zich eiges tegen ’en erm iedel dink verproatte.... niewoar....?

Roelfsen was onrustig en arg korzeleurig geworden.

— Nou, as ’t kuuken wiezer as de hen wil wêzen, en ie niemand, zelfs geen voader van nooi het; loat ’em dan, loat ’em! Moar—toen Thom hum, al vrij loat genacht zei, toen vroeg ie toch asof ie ’t niet bêter wiest:

„Dorus nog zeker noar ’t darp toe? Wat blief?”

Dát was veur Thom ’en okkoazie! Joa, siends giesteroavond dat hum ’et woord van Janna oan Dorus verraste, kookte hum ’t bloed as ’en hel, en het ie gezworen dat ’t kiend, dat hum op den letsten karmisoavend—al was ’t ook onwillens—ien zoo’n wonderen hemel brocht, de zien niet zal wêzen, al zou Gods vuur heur soam ook te pletter sloan, en hie eiges ’en Judas worden.

—Joa dit was den okkoazie! De trom van de mallemeulen en de schotse drie van ’t urgel, ze bonsden en snerpten hum ien ’t oor: Wie niet stark is mot slim zin.

„Dorus noar ’t darp boas! God gaf dat ’et woar was.”

„Woarum?”

„Boas Roelfsen, a’k oe niet alles verplicht was, ’k zou zwiegen! moar och, d’r bruujt wat kwoads, ’t is met Dorus niet goed.”

„’k Zou niet weten woarum.”

„Moar ik des te bêter.”

„Nou d’r uut as te blief!”

„Och, ge begriept ’t zelf: Dat Dorus buuten oe um bleef warken,—ien Godsnoam! En, dat ie zich eiges versmeet oan Janna van Peters, das droevig, heel droevig.”

„Nóg ens, veuruut; en kort as te blief!”

„’k Zal ’t wêzen boas Roelfsen, ien Dorus’ belang: Dorus het geld neudig; geld veur ’t stuk dat ie moakte en betoalen mot eer ie ’t lêveren mag, en geld ook veur z’n liefke, dat ze met de erste Toonstellingsdag, zied en goud kan droagen, ten pronk veur de Bêtuw en ’t Koninklik huus.”

„Geld veur zoo’n dink; zoo’n knooisel!” buldert de smid. „En geld ook veur pronk van ’en dern, die hum striekte met lokkende oog’! Geld! dát vroagt ie van mien, van mien!”

„Nee, ik vroag ’et veur hum, boas Roelfsen: A’k moar één honderd gulden kos kriegen, zei Dorus, dan was ik geburgen.—Nou boas, nou weet ie ’t; en, ’k zei ’et oe vrij veur de vuust.”

’t Was genoeg. Thom had ’et goeje woord veur Dorus gesproken.

En de uutwarking?—Of er nog twiefel kos wêzen. Smid Roelfsen had geweerlicht met de oog’; en ’en bons op de toafel had Thom de deur uutgejoagd.

Toen Thom vort was, is Roelfsen—ien stee van noar bed te goan, oan de klaptoafel, ien ’t lamplicht goan kieken.

En—ien ’t rooje vlemmeke het ie ’en snuutje gezien, zoo mooi as van zien Anne, die nou al krek tien joaren dood is; en joa, ’t was ook ’t geloat van klein Doruske; krek, op ’en prik, op ’en hoar.

—Kleine roerdomp; ’t pluummutske trekt ie van ’t heufd; de zwarte flikkerende eugskes zuuken noar ’t licht; en, as ze ’t licht niet zuuken, dan zuuken ze moeders borst.

’t Was Roelfsen asof ie kienderachtig wier; en dat was ie anders nooit; hie wreef de handpalm langs ’t oog.

—Dorus, Annekes spiegelbeeld; Annekes glorie! zucht hij hoorbaar; en dan weer zacht: ’t Most altied méér dat jong; altied wat bêters; en uutblinken!—’k Weet niet woarum de leem wiezer as de pottenbakker mot wêzen.—En dat geknutsel zou noar de Toonstelling motten! Moar nee, ’t zal niet woar zin!........

—En toch, as zu’k geknutsel—’en haksel- of streujsnijer, zei Thom—dan tussen al dat buutenlands spul parrierde, veur ’t oog van ’t darp; van de Bêtuw; joa zelfs van ’t vorstelik huus!

Steeds starende in ’t flikkerende licht, ziet Roelfsen plotseling weer een tafreeltje uit den tijd toen zijn Anna nog leefde:

—’t Klein jong had ’en poort van turven en koartpapier gebouwd, met ’en toren d’r noast. ’t Stuk stond midden ien de keukenkoamer, en ’t was oarig misschien.

—Moar, as ’t dan werm is, en druk ien de smeejerij! Roelfsen was korzeleurig gewêst, en had ’et dink uut den weg geschopt, dat de torenkroon met den uutgesneejen en vergulden hoan, op de ploat en ien ’t vuur was gevallen.

—’t Wier toen een middag van opstand en troanen. Moar ’s oavends, toen moeder Anne met rooje oogen hier oan deez’ eigenste klaptoafel zat, en ’t jong d’r noast sting, toen het voader ’t beste wiefke langs ’t kinneke gestreken, en ’t jong ’en dubbelje ien de hand gestopt, voor de kosten van ’t goudpapier van den verbranden torenhoan.—En toen, toen het ie vier oogen zien glinsteren, en bij zich eiges gezworen, dat ie ’t gebouw en geknutsel nooit meer verschoppen zou; nooit, nooit! as ’t jong moar leeren wou, en z’n plicht doen, en ’en smid worden, zoo ree as zien voader.

En turende ien ’t vlemmeke, bleven de vier oogen gliensteren, en keken hum vroagend oan.

—Of ie den hakselsnijer zien wou?—Nee, loat ’em, loat ’em! Wat Dorus buuten zien voader bestoat, doar blieft ie ook buuten.

—Alêvel, as toch meugelik zoo’n dink wier bekroond! ’t Wark van Dorus bekroond!!! ’t Wark van Annekes kiend!—En as ’t jong dan nog geld mot betoalen eer ie ’t bezurgen kan; en nou ien verlêgenheid zit!

Smid Roelfsen tuurde nog altijd in ’t licht.—D’r zat ’en dief oan de pit. Hie kneep ’em d’r af.—Zóó’n dief, dat was geen zwoarigheid. Moar....—Roelfsen keek angstig.—Hoe lang ie zoo zat, en of ie ook dummelend insliep, hie wist ’et niet. Ien ’t einde, opgestoan, liep ie van de klaptoafel noar de deur, en van de deur weer noar de klaptoafel.