Part 34

Lus ziet toevallig naar zijn secretaris. Hoefzoetnagel is druk aan ’t werk, maar zijn neus wijst in de richting van de deur.

„Veldwachter!” herneemt Lus deftig, en voegt er nu eens in het volle besef zijner edelachtbaarheid bij: „Vertrek!”

„As je kleine dieven loopen loat dan worden ze as groote gehangen!” grauwt Bol, met den duim op Anneke wijzende: „En as burgemeister zoo weinig um peliesje geeft, dan kan Bol wel goan hengelen in ploats van z’n eigen dood te loopen.”

De neus van Hoefzoetnagel wijst nog spitser in de richting van de deur, terwijl ’s mans oogen onveranderlijk op zijn schrijfwerk zijn gevestigd.

„Bol, geen praatjes. Dat voegt.... dat past.... niet. Ik ben burgemeester, en jij veldwachter, weet je,” zegt Lus.

De vleugels van Hoefzoetnagels neus applaudiseeren.

„Ja dat weet ik best!” zegt Bol: „moar as de secretaris z’n eiges met de affeeres bemoeit”—en hij werpt beurtelings een nijdigen blik op den schrijver en het kind—„dan motten ze hem moar in jou plaats zetten, af anders veur mien het dievenpak achter de vodde zitten.”

Een kleine tien minuten later is Anneke op vrije voeten. Zij is nog erg beverig op de beentjes, en de oogen doen haar zeer van ’t schreien, zoodat zij ze haast niet kon openhouden in de felle zon. Maar toch, zoo snel als ze op het geborsten klompje voort kan, stapt ze den dijk over tot bij den afweg die, langs kerkje en schoolhuis en kleinere woningen, naar vaders hutje voert. Gelukkig heeft burgemeester haar den zak met kruizemunt weeromgegeven, maar bitter leed doet het haar dat burgemeester, die toch op ’t laatst zoo vrindelik was, niet gleuven wou dat Bol onwoarheid sprak; ’t was slecht van Bol, heel slecht!

„Wat schêlt er oan, klein blauweugske?” zegt een blonde krullebol van dertien jaren omtrent, die in ’t gras naast het kerkhof köpken-over heeft gekeukeld, en nu met een paar luchtige sprongen op het kleintje toeschiet.

Willem krijgt een kleur van kwoadheid nu Anneke hem alles heeft verteld, en zegt dat die Bol ’en gemeene vent is, en dat ie den hals moar had motte brêken toen ie over d’r klumpke viel, en, joa, dat ie voader centen zal vroagen om veur Anneke ’en poar neië klumpkes te koopen. Anneke most maar goedsmoeds wêzen. Wacht! hij zal den zak veur hoar droagen; ze was ’en oarig dingske, dat zei meister ook, en dat zeiën ze allegoar!

Och lieve minsen, wat hêt grootje in den angst gezeuten! Om negen uur is ’t kleine liefke de deur uutgegoan, en nou, op slag van twoalven doar kumt ze pas oan. Goddank dat ze d’r weer is! Wel heere m’n tied! zoo’n veldwachter! Ze zal ’t oan Oarie vertellen, hoe ie ’t lief en oarig kruuzemuntje getemtierd hêt. „Lief klein hertelepke!” en grootje kust Anneke wel tien keer achter mekoar, zóó, dat Willem ook hoast trek kriegt um ’t blondje te kussen, moar nee: G’endag soam!—Noar huus loopt ie zoo hard as ie kan: um vader en moeder wat centen te vroagen, en t’oavend de klumpjes te brengen.

Nee grootje! nee, niet oan voader zeggen, nee! As voader kwoad was dan kon ie noa ’t êten niet sloapen; en grootje zei: „Krek zoo!” En voader mocht ook niet weten van ’t kruuzemunt um den verjoardag en de neië piep.—Net zoo, denkt Anneke en........ de snufdeus voor grootje.

De zomer is voorbij. De tabakslanden zijn kaal geplukt. De appels en peren—zelfs de heele late—zijn alle van de boomen; in één woord, de oogst is binnen. Hoe rijker de menschen zijn hoe meer dat ze lachen kunnen. Vooral de burgemeester Lus; boer Balders van ’t Bijenveld; Romein de vetweier en niet ’t minst m’nheer Van Zwiet kunnen lachen. Hun schuren en bergen zitten vol, en—’t vee is duur, en ’t koorn is duur, en veur de tabak hebben ze al twintig gulden geboojen, eerd- best- zandgoed-lompen, alles deur mekoar. Twintig gulden de honderd pond! „Wat zukke minsen riek worden!” zegt grootje.

Grootje is niet jaloersch, „nee, moar ’t is toch vremd ien de wereld,” denkt ze: „de rieken lupt alles mee, ze kriegen meer as meer, en de erme zal nog onspoed hebben ien ’t geringe.” ’t Was niet anders! ’t Klein bietje eerdappels dat ze te roojen hadden was niet meegevallen, en dan—’t was moar ’en onneuzel ding—moar, ’t kruuzemunt woar ’t kleine dernje zoo’n zoeren oogst oan gehad had, geen tien stuuvers.... geen dubbeltje.... geen rooje cent had ze bij dokter der veur kriege kunnen. Alles wat dokter ien de apteek noodig had, dat kreeg ie uut de stad zeidie; en zoo had Anneke met heur kruuzemunt weer aftrekke kunnen. Dokters juffer had heur wel noageroepen, en heur ’en poar zuute kuukskes gegeven, moar ’t kleine ding, die ze veur grootje en voader bewoarde, had ze zeker ien ploats van ien ’t zekske te stêken, der noast gestoken, went, toen ze thuus kwiem had ze geen centen en geen kuukskes ook. ’t Liep alles zoo tegen. ’t Was noarigheid!

Maar op zekeren morgen had Anneke toch een kleur van plezier. Aan ’t geval met Bol den veldwachter dacht ze niet anders dan wanneer ze hem met een norsch gelaat voorbij zag gaan, of ook, als ze somtijds naar het geborsten klompje keek, dat de klompenmaker met ’en klein houten beugeltje gemaakt had. Willem Stoete had zeker geen centen kunne kriege, went neië klumpkes had ie niet gebrocht, en, sinds dien morgen had ze hum niet gezien, went bij m’nheer Van Zwiet was ie tuinjongen geworden, en Willems voader woonde oan gundsen kant van ’t groote Van Zwiets-huis.

Moar nu—zie, nú heeft Anneke ’en kleur van plezier. Met twee schoentjes in de hand staat ze bij grootjes stoel aan de kleine klaptafel. De schoentjes zijn niet nieuw, nee, alles behalve, maar ’t zijn leeren schoentjes, zie moar, en krek zoo groot as heur vuut’! En Willem Stoete steet vlak tegen heur over; en hie kiekt er noar hoe Anneke ’t zool onder tegen ’t vuutje past; en z’n oogen gliensteren ook van plezier, went.... Mie de kindermeid had ze oan Herm den „hoazenvilder” verkocht met ouwe linten en ’en kniepmuts en kersjet; en toen, toen het ie de schoentjes van Herm veur ’en dubbeltje weerum gekocht—dát was z’n halve wêkloon;—um ze oan Anneke te geven; went—vergêten had ie Anneke en de belofte niet; en: „Niewoar, schoentjes zin nog zachter as klumpjes?”

Als Anneke wat kreeg van voader of grootje, dan kuste ze voader of grootje altied. Nou had ze Willem ook wel willen kussen; moar, Willem sting oan den overkant van de klaptoafel, en Anneke kuste grootje; en grootje zei dat Willem ’en beste jonge was; en Anneke knikte van joa! en trok de schoentjes aan, en liep—zoo zacht asof ze op de kousevuut’ liep—met een vaart naar het lage houten broodkastje; trok een bovenla open; nam er wat uit; stopte het Willem met een zenuwachtig schokje in de hand, en—voort was ze op haar schoentjes de deur uit.

„’En vuursteen!” zegt Willem en ziet grootje half vragende aan.

„Meugt ’em best houen jungske!” knikte grootje: „’t klein ding het ’em eiges ien ’en griendhoop gevonden; ’en vuurkei kent ze best uut duuzenden steen’!”

En als Willem heengaat met den ruwen steen in den zak, dan ziet hij ’t hutje nog eens rond, maar, Anneke ziet hij niet.—En grootje, als ze Anneke straks noar binnen roept, dan denkt ze: ’t Kiend is krek as de keuning uut ’t verhoalje: Goed veur goed gift ze weerum, heel anders as Bol, die gaf kwoad veur goed, en heel anders as de rieke Van Zwiet, die niks dee, en toch ien de sloot had gelêgen as Oarie z’n peerd’ niet ien ’t spoor had gehouen.

De herfst werd nat, heel nat. Overal was ’t soeperig en klesserig: op de kleiwêgen, ien ’t broek, zelfs op den grinddiek, overal. ’t Kwiem zeker van de nattigheid, meende grootje, dat zij weer zoo rimmetiekig was, en ’t kwiem ook zeker van al die natte vuut’, dat d’r zooveul krampziektes in ’t lief woaren; ze had al heure proaten dat de vrouw van Roelvink....

„Nee moeder nee! d’r wier d’r eentje verwacht,” zegt Arie: „en toen ’t kleintje d’r was, toen....”

„Och lieve heer.... is Willemke Roelvink zóó heergegoan.... Krek as Annekes moeder, mien beste Hanske!” Grootje veegt met haar boezelaar een traan weg.

Arie kan bij dat sjepieter niet lang stilstoan, dat moakt ’em altied zoo kienderachtig.

„En ’t geval bij m’nheer Van Zwiet, Oarie! Is de koetsier dan niet....?”

„Nee moeder, allegoar proatjes! Die kerl het z’n eigen overvrêten, dát het ie. Met de andere booje had ie gewed dat ie ’s middags ’t spek veur z’n vieren heel allinnig zou opêten en nog drie dikke weitemêls-koeken d’r bij. Toen ie den darden koek zoo gluujend noar binnen had, doar zakte ie in mekoar, en, veur húm had de dokter veur niks de wiesheid geleerd; dood was ie, stik! as ’en plank! Joa, ’t is wel zundig dat ’en mins ’s Heeren goeje goaven zoo dierlik misbruukt.—Wiwwe bidden....?”

„Joa!” zei grootje met een zucht, en ze vouwde de handen, liet het hoofd zoo’n beetje op zij zakken; sloot de oogen, en dacht—„En welluu? welluu hebben niks as eerdappels met ’en klein bietje azienreuzel!”

Arie drukte de pet voor de oogen, en zei ’et: Onze Voader! En Anneke, Anneke zat haast krek as grootmoeder; maar, toen ze: ’t Heere zêgen, en wat er meer volgde tusschen de roode lipjes gepreveld had, en naar de aardappels zag, die in den rooden schotel dampten, terwijl de azijn met het weinigje reuzel zoo lekker rook, toen zei ze zachtjes zoo in haar eenvoud: „Wij zullen ons niet doodêten, Goddank!”

’t Was dien zelfden avond al heel vroeg donker en erg donker ook. Het eenige licht dat er op den dorpsweg viel—waar ook Winkels’ hutje stond—kwam uit de kleine smidse. ’t Was een mooi gezicht voor de kinderen in de buurt; dat rooje vuur, en dat gloeiende ijzer, en Paul de smid met zijn bloote armen zoo hel verlicht; en dat afspatten van de vonken als hij op het ijzer sloeg: Hê, smid worden! dacht Anneke, die er ook naar keek: „as ik ’en jongen was dan wier ik ’et zeker!” Paul wischte zich juist met den ruigen blooten arm de zweetdroppels van het voorhoofd. ’t Was niet alles dat warken!

Maar toch, Paul werkte stevig door, en bemerkte niet dat Anneke en de andere kinders, die buiten stonden, de hoofden van hem hadden afgewend. De lichtglimp, die uit de smidse kwam, gleed den weg over, juist tot aan de woning van Bol den veldwachter.—Wat was doar te doen? Telkens zag Anneke in ’t glimplicht minsen hen en weer schieten, en as Paul ’en oogenblik ophiew met beuken, en de bloasbalk niet soesde, dan ko’j duudelik heuren dat er druk wier geproat.

’t Was erg klesserig op den weg, en de klompjes bleven haast steken, maar Anneke, die ’t veldwachtershuis toch voorbij moest, liep de andere kinders na, en stond weldra onder meer anderen, aan ’t eind der lange glimp uit de smidse, voor ’t veldwachtershuisje. Maar, Anneke kon niet te weten komen wat er eigenlijk te doen was. „Watte....?” zei ze een paar keeren achtereen. Maar een groote man riep: „Vort! de kinders motten noar huus toe!”

Ja, Anneke begreep ook dat ze noar huus most, went ’en schel klökske klonk in ’t veldwachtershuus, en sloeg hoastig zes. Moar ze wou toch wel weten of Bol ’en ongeluk het gekregen of wat ’et is....? Achter haar zegt een vrouw op gejaagden toon tot een andere—Anneke kan niet zien wie het zijn: „Ja ijselik is ’t! Um schiemeroavend is ie noar Van Dulms harbarg gegoan; ien de gelagkoamer het ie ’en munje vol gepruufd; toen ien ’t veurhuus riest en kluutjes gekocht en ook ’en flesch jenever. Onderwêge noar huus, mot ie weer arg trek ien ’en slukske hebbe gekregen, en de flesch oan den mond gezet.”

„Zoo’n zuuperd!” zegt de andere.

„Joa mins, doar hei’j wel geliek in,” herneemt de eerste: „en dát mot God bêter’t op oe en mien en ander volk passen dat zuinig en altied bekwoam is; moar ik zeg die God hebben wil die kan ie wel kriegen ook!”

„Nou, dat geleuf ik mins, of ie!”

„Joa, as drek en modder viel ie in mekoar. Gillend en roazend is ie bij Limpers op ’t brugske ieneengezakt, en hebben ze hum gevonden met ’en flesch vol fijtriool noast ’em; de slok fijtriool is as gluuiend iezer noar binnen gekommen. Luuster moar, luuster, nog ku’j ’em doarbinnen heuren karmen van kramp en van pienen in ’t lief.”

„Heere bewoar ons! Geen wonder, geen wonder!”

Tien minuten later staat er al meer volk voor de woning van Bol. ’t Is natuurlijk dat ze er blijven staan, want—de veldwachter zelf is nu niet present om zoo veel belangstelling met zijn stok uiteen te drijven.

„Nou wat mo’j, zeg! mo’j ’en mins de rok van ’t lief trekken, zeg!? ’t Onmundig spul mot tegenswoordig ook al overal met den neus bijwêzen. Goa sloapen, da’s bêter as neisgierig de oogen ien ’t vuur te stêken!” Zoo snibt en snauwt een klein vrouwmensch en stelt zich vierkant in de groep, om met haar breede figuur een kind dat haar ter zijde trad, den doortocht te beletten. Maar het kind heeft de onvriendelijke rede niet eens ten einde gehoord; bij de eerste tegenkanting is het al aanstonds zijwaarts omgegaan, en nu, zie—’t licht in ’t veldwachtershuisje teekent even de kleine schaar, die wauwelt voor de deur, want het licht gleed naar buiten, omdat het kind naar binnen is gegaan.

„Da’s zeker Mareitje, die noar dokters huus is gewêst,” zegt er een uit de nu weer duistere groep.

„Nee nee.... ’t is Anneke; Anneke Winkels!” roept een jongensstem.

Anneke hoort niet wat Willem Stoete en de anderen nog meer zeggen; de deur is achter haar dichtgevallen.

Daar staat Anneke in het kleine vertrek. Anders is zij zoo bang, zoo bleu en bang; moar nou, ’t is heur krek asof de man met de holle oog’, die in de bedstee krimpt en karmt van de pien, asof ie heur voader is, en krek asof d’r geen andere minsen ien de koamer zin:

„Hier! hier he’k kruuzemunt vrouw Bol.... hier!” zegt ze met een hijgend stemmetje, dat van de haast getuigt waarmee zij den tocht heeft volbracht: „Da’s goed, o zoo goed veur de krampen ien ’t lief.... Mo’j thee van zetten vrouw Bol.... veul kruuzemunt en weinig woater zei grootje,” en den vollen boezelaar met het gedroogde kruid schudt ze op den stoel naast de bedstee, en.... Bol ziet heur oan met die holle, van pien zoo oakelikke oogen, en smiet zich um ien de bedstee, en karmt: „O Heere! o God!”

En Anneke—ienéns wordt ze bang, bang en beduusd. Wat ze zeggen dat heurt ze niet, en.... dat ze buuten gekommen ’t gebeugelde klumpke ien de klei loat zitten dat vuult ze ook niet, moar thuus velt ze um grootjes hals, en bêft ze asof ze kwoad had gedoan. ’t Was oakelik gewêst, arg, vreeselik arg!

Onneuzel klein dingske! Kruuzemunt brengen oan ’en mins die zóó te pas kwiem as Bol!

Ja klein blondje, er zijn er die gelachen hebben toen ze ’t hoorden: Kruuzemunt! De veldwachter had ’et gerij niet kunne zien, en gewezen dat ze ’t weg zouwe doen. Wat zou kruuzemunt veur zoo’n pien! Moar vrêmd, loater het ie steunend en karmend um ’en tekske gevroagd en hie het ’et ien de hand genomen, en—’s andren doags lei Bol met de oog’ star en stief noar boven, en ien de vuust die op de borst lei, zat nog ’t tekske kruuzemunt, vast, heel vastgeknepen. Nou—’t was geen kwoad, en ’et tekske kon d’r wel in blieven ook.

„Arg onneuzel!” zei het dikke korte vrouwmensch, dat zich ’s avonds zoo vierkant in Annekes weg had gesteld: „Arg onneuzel!” zei ze toen ze ’t vernam: „Doar mo’j kiend veur wêzen!”

Krek, breed, dik, klein vrouwmins! doar mo’j kiend veur wêzen. Ge kent de geschiedenis niet, en doarum begriep ie ’t niet, moar, alda’j z’ook kon weten, dan begriep ie ze nog niet: Mo’j kiend veur wêzen, breed, dik, klein vrouwmins, kiend!

Willem Stoete had ’et begrepen. ’s Nachts kon hij er bijna niet van slapen. Drie- vier- vijfmaal is hij de bedstee uitgesprongen; maar in ’t laatst van November komt de zon zoo vroeg niet. ’t Was of ie de rooje lipkes van Anneke zag toen ’t rood oan den hemel kwiem; en ’t blauw dat woaren d’r eugskes, en—maar rust had hij niet, en, fluks in de kleeren, is hij al de deur uut, opweg noar.... neen—niet naar Anneke, maar op weg naar ’t groote Van Zwiets-huus, reeds lang vóórdat de zon door de openstaande bedsteegordijntjes, Anneke met een helder blinkend straaltje op het gladde voorhoofdje wakker kust.

’t Was maar goed dat ze nog wat geslapen had het lieve kind. D’r heeft een loftrompet geklonken zoo hard dat men ’t misschien in ’t hutje had kunnen hooren.

En grootje, als ze ’t kleintje daar nog slapen ziet, dan veegt ze zich een traan weg, en fluistert Arie toe, terwijl ze hem ’en kummeke koffie bij ’t morgenbrood schenkt: „Oarie, zóó’n kiend is er geen tweede ien de wêreld,” en als Arie knikt met een Goddank in ’t hart, dan zegt grootje nog bij zich zelve: „Goed voor kwoad! As zóó een ien ’en koets kwiem te zitten dan zou’j zeggen da’s rechtveerdig.... as ’t zoo wêzen kon!”

Harrejennig wat had Willem gebloazen en getoeterd; ’t heele Van Zwiets-huus op de been; zóó hard en zóó mooi dat de jonge freulekes de troan’ over de wengskes liepen, en m’nheer Van Zwiet ’em oankeek asof Willem ’en toovenoar was, die op de hark—woar ie mee in de hand stond—’en engelenzang had geblazen.

En m’nheer Van Zwiet had gevroagd woar of dat Anneke woonde; en Willem had gezeid: „Ien dat hutje ien de darpsstroat m’nheer, woar ie van ’t zomer hoast met de jonge peerds ien de sloot had gelegen.” En m’nheer Van Zwiet had lang noar den grond gekeken en niks meer gezeid....

Nou, ’t was ook zoo vremd niet dat ie ’t vergêten had.

Maar ook, nog denzelfden dag, stond m’nheer Van Zwiet met de mevrouw en de twee freulekes half en half buiten het hutje.—Grootje was d’r verlêgen mee. Verlêgen met zooveul grootheid.—Willem sting bij den pruumboom, die koal was; en de freulekes hadden ’en mooie pop en ’en groote koek veur Anneke, moar, Anneke begreep d’r niks van, en begon hoast te schreien zoo beduusd as ze was. En mevrouw Van Zwiet proatte met grootje—die zich schoamde umdat ze geen stoelen veur al die grootheid had en volstrekt ’en kêtelje koffie wou zetten, en.... van de twee rieksdoalders veur ’t oarig kruuzemuntje ook schiemerig ien de oogen wier.

En m’nheer Van Zwiet sting met Winkels bij de heg te proaten. Winkels met de pet ien de hand; en Winkels zei: „Joa m’nheer ten mienste—as boer Limpers de jonge peerds veur den boerenwoagen prebieren wil, dan het ie altied gern da’k noast ’em veurop kom zitten; zie m’nheer, de eene mins—wi’k is veronderstellen—het ’en handigheid met ’en spul, en ’en ander zoo niet!”

’t Was al schemerdonker toen in den omtrek van Winkels’ hutje, en vooral bij de smidse, het groote nieuws wordt verkondigd en bebabbeld: „Winkels kumt ien de grootheid, en misschien wel in ’t livverei van den dikken koetsier, die zich eiges te bersten at!”

Tien blijde lentes hebben sedert dien natten herfst het Betuwsche dorpje verjongd, maar—grootje is van al dat verjongen niet jonger geworden.—’t Kan d’r spieten, arg spieten dat heur lêvenstied zoo opkort. Ze het ’et zoo best, zoo kostelik best gehad in die leste tien joaren. In ’t linkervleugel van ’t Van Zwiets-huus—eigelik ’et tuinmans-gedoei, moar nou, umdat de tuinman ’en eenloopend mins is: ’t koetsiershuus—in dat knappe spul woont ze met Oarie en Anneke ien ’t vette der eerde, jong zoo’n lêven! Jammer is ’t dat die tien joaren vervlogen zin, arg spietig!

Anneke kan ’t zoo spietig niet vinden. Willem Stoete ook niet. Loat er één kommen, die zeit dat Anneke niet ’et knapste, mooiste, liefste bekske van ’t heele darp is. Och verdrêjd, ’t is zoo’n oarig blumke van twintig joar, dat blonde kruuzemuntje! En, as ze hum kust met die rooje frisse lipkes, en as ie hoar ien de eugskes kiekt, en as ie heur hartje oan zien borst vuult kloppen, dan....

Stil, grootje dribbelt onrustig heen en weer: Joa ’t zal d’r toe kommen vandoag; vandoag toe kommen; joa! Kruuzemuntje zal ien ’en koets voaren en grootje ook. M’nheer Van Zwiet zal ze met de mooie koets noar ’t roadhuus en noar de kark loate riejen. Willem en Anneke noast mekoar, en Oarie en grootje ook noast mekoar. Buys de bouwmeister zal veur deez keer koetsier wêzen. Al z’n lêven! Doar kwiem de koets al.—En—doar geet ’et. Grootje kiekt asof ze eiges ten trouw voart, en is den keuning te riek af. Ien ’en koets! en Anneke hoast as ’en juffer ien ’t pak! En Willem de goeje jong zal straks ook hoar kleinkiend wêzen; en allebei blieven ze op ’t Van Zwiets-huus, went, Willem zal d’r over drie doag’ tuinboas ien ploats van tuinknecht zin;—en—as ’t nog ens zóó wied kwiem dat grootje óvergrootje wier!!! Och harrejennig! En—zie, allegoar die ze voorbijriejen blieven stoan; sommigen nemen den hoed af, en ander’ kieken asof ze denken: Kiek, grootje ien ’en koets!—Joa minsen: grootje ien ’en koets en met al wat heur lief is op de wêreld.

’t Gaf Anneke ’en vremd gevuul toen ze doar nog ens veur de gruune toafel kwiem, woarachter burgemeister Lus zat—’en bietje ouwer—moar anders nog krek as tien joar gelêjen, en de secretoaris Hoefzoetnagel oan den lessenaar, zoo’n bietje schuins op zied.

En ’t scheen ditmaal voor burgemeester Lus geen „moeielijk geval” te zijn; ten minste zijn aanhef luidde: „’t Is mij een aangename taak om u, o edel bruidspaar, die de genoegens des huwelijks met elkander wenscht te smaken, bij dezen in den zaligen echt te vereenigen!”

Hoefzoetnagel kwam met ’en boek en wees met zien neus woar Anneke schrieven most, vlak onder Willems noam, tot twee keer toe.

En de karkklok luidde, en ien de kark wier ’t alles bezêgeld: maar, toen de goeje brave dominee, die zoo’n bietje van den ouwen stempel was, onder veel dat gepast en hartelijk mocht heeten, toch ook als naar gewoonte van de eeuwige verdoemenis sprak, en de harten zijner kudde bij steenen vergeleek—toen dacht Willem aan den steen, die ie van Anneke kreeg en altied op zak had, en had wel willen roepen: Moar ik heb ’en vuursteen dommenei!—Alêvel te roepen dat goeng niet, maar hebben is hebben en dat is ’et veurnoamste!

En bij ’t thuuskommen, toen ze uut de koets stapten, toen stonden de lui van ’t huus allegoar met blommen ien de hand, en hing er vlak boven de deur van ’et tuinmanshuus ’en loofkrans, woar binnen ien geschreven stond: Leve Willem en zijn Kruuzemuntje.

’T REUSKE VAN ’T DARP.

’t Is ’en September-oavend, en volle moan. Arg droomerig is ’t; en veural, umdat kleine zwarte wölkskes af en toe veurbij ’et moanlicht joagen.

A’j van de donkere lindeloan, bezijen ’t karkhof op den grooten weg kiekt, dan zie je den veurgevel van ’t witte schoolhuus ien ’t volle licht; en lienks—oan den schoaduwkant—doar hei’j twee strepen met rossen gloed.—’t Zin de roams; en de rosse gloed kumt van ’et lamplicht, dat nog ien de school brendt.

Joa, alschoon ’t geen schooltied is, ’t mot tóch nog schooltied wêzen. Luuster! Doar klinkt ’en lied; en de stemmen zin krachtig; en moatvol is ’t; en, a’j scharp luustert—misschien umdat ze de schooldeur al opendoen,—dan heur ie nog kloar de slotwoorden van ’t lied in diepen moar vreugdvollen toon:

„Want des werelds hoogste goed, Is de vree van ’t rein gemoed.”

Heur! Nóg ens die regels, en nou is ’t uut.

Van half acht tot negen duurde de Zoaterdag-oavond zangschool, en hoog boven de lindes gromde de karkklok, dat ’et ook lang genog, en krek tied van uutscheien was.

Of de karkklok soms van ’t jongvolk, as ’et noar huus goeng, dinger zag of proatjes heurde, woar ie—veural zoo kort tegen den Zundag—geen vree mee had;.... ’k weet niet, moar zooveul is zeker, dat de karkklok nooit zoo hoastig en korzelig bromde, as Zoaterdags oavends noa ’t zangles.—En dan, van negen tot tien; ’t was krek asof dat ouwe domme ding van ’en klok ’t er op gezet had um van ’et mooiste uurke niks meer as ’en klikke te moaken.

Dat vond Dorus Roelfsen: en terwijl het zanglievend, altemaal volwassen jongvolk het schoolgebouw uit, en de frissche avondlucht te gemoet stroomt, fluistert Dorus, die onzichtbaar een kleinere hand in de zijne houdt:

„Kom Janna, wij goan lienks. Onder de lindes bij ’t karkhof is ’t duuster en ziet ons geen mins.”

Janna zei niks; heur hand had ’et antwoord gegeven.

En um den schoaduwhoek van ’t schoolhuus zin ze al heel gauw verdwenen. ’t Was ’t duuster, droomerig duuster onder de lindes, en op ’en enkel ploatske moar, speulden iele bloadjes lochtig kantwark tegen de helblanke moan.