Overbetuwsche novellen

Part 33

Chapter 334,072 wordsPublic domain

„Misschien weer wat veul in ’t glas gekeken.”

„Bêter in ’t boek kieken grootje?”

„Nou, sneu-dingske! nou!”

Grootje is binnengegaan, en Anneke, die nog wat lezen blijft, springt eenige minuten later haastig van het bankje op, en loopt zoo snel zij kan een man te gemoet, die met een spa over den schouder van de dorpszijde komt aanstappen. ’t Was aardig om te zien hoe de arme daglooner, wiens gelaat door de zon was verbrand, en wiens handen door den arbeid waren vereelt, het achtjarige dochtertje streelde en liefkoosde, om in ’t einde hand aan hand met zijn eenig Anneke het armoedig erfje te betreden.

„Kiek is voader wat die pruum’ al mooi worden!” zegt Anneke, terwijl ze naar den boom wijst dien ze voorbijgaan.

„De pruum’! nee dernje, riep zin ze nog niet.”

„Nee, allemoal niet voader, moar die en deez; zouwe die niet riep wêzen, voader....?”

Arie schudde aan den boom: „Ze zitten nog te vast, d’r velt er geen een!”

„Joawel, kiek.... doar velt er een tusschen de koolplant: kiek.... kiek, en doar ook een.... kiek.” Anneke zocht en vond de pruimen: „doar nóg één, dat is drie; één veur grootje, één veur voader, en één veur Anneke.”

„Kom dingske! kom, nou ’et huus ien!”

Arie bukte zich, en—terwijl Anneke hem volgde, ging hij door de lage deur zijn hutje binnen.

t Was een sober maal. Grootmoeder had wat onriepe afgevallen appels deur de eerdappels gemoesd; met ’en lengsel van mosterd en zout was ’t smoakelik genogt, en ’en snee roggebrood met wrungel—gestremde karnemelk—smiekt best veur ’en noahap.

Moar Anneke had nóg wat—veur ielk ’en pruum. Joa, ’en bietje zoer woaren ze wel, moar ’t smiek toch pruums, en de pruumboom was ’en beste!

Grootmoeder zette den boel aan kant.—Arie hikte zoo’n bietje véúrdat ie z’n half uurke goeng sloapen; en, Anneke ging haastig naar buiten, went ze heurde gerij.... de koets van ’t kastêl kwiem den darpskant af. Vlak zou ie langs ’t huuske kommen. Zie, grootje kwiem óók buuten: ze sloeg ’en poar natte voatdoek’ over de kleine doornheg, die ’t erfke van den landweg schei, zette toen de linkervuust op de heup, en hield de rechterhand boven de zestigjoarige oogen.... ’t spul zag ze groag, en van mergen, met dat verhoalje, had ze ’t rietuug van ’t kastêl den heelen tijd in de verbeilding al veur zich gehad.

„M’nheer Van Zwiet het er de jonge peerds veur,” riep Arie die ook naar buiten kwam.

„Mooie peerds voader,” zegt Anneke: „Ze loopen zoo krul en kroms met den nek!”

’En bietje schichtig, meent grootmoeder.

„Vurigheid!” zegt Arie: „Drie joar oud. Ze kosten viefhonderd zei de koetsier.”

„Viefhonderd! hê!.... Zou m’nheer Van Zwiet net zoo riek as de keuning zin?” vraagt Anneke.

„De keuning! nee, die is altied ’et riekste van allemoal,” antwoordt grootje.

„Wat speulen ze met de oor’!” zegt Arie, naderbijkomende.

Het rijtuig nadert al meer en meer.

„Da’s oarig: de peerds kieken noar ons!” zegt Anneke. Maar—terwijl Arie de pet van het hoofd neemt, en Anneke, evenals grootje, naar de lui in ’t mooie spul kiekt.... spitsen de jonge bruintjes sterker de ooren; zien met schuwen blik langs de ooglappen naar de zij van ’t hutje, en dringen eensklaps, met een rukkende beweging, naar de andere zij van den weg waar een breede sloot loopt.

Een luide kreet in het rijtuig doet het dagloonersgezin ontstellen. Arie vliegt den weg op. In ’tzelfde oogenblik dat het bijderhandsche paard slechts een voetstap van den slootkant is verwijderd, grijpt Arie den vanderhandschen bruine bij den toom. Met krachtige hand dwingt hij het paard naar het midden van den weg. Terzelfder tijd doet een duchtige zweepslag van den menner den bijderhandsche vooruitschrikken. Nog één zweepslag klinkt er. Een „Dankje, laat los!” klinkt mede.... en—met de wijd gesperde neusvleugels schier tegen de borsten, de ooren scherp vooruit, rent het den weg op.... „Harrejennig!” zegt Anneke. „God bewoare!” zegt grootje: „’t Is niet alles in zoo’n rietuug; ’t lee doar hoast ien de sloot.”

Geen twintig schreden van Winkels hutje en schuins er tegenover, stond Bol de veldwachter op den drempel van zijne kleine woning. Eer hij den heer Van Zwiet kon te hulp komen, snorde het rijtuig hem reeds voorbij; maar, de heer Van Zwiet, of althans diens echtgenoote in het rijtuig, moest zijn ijver bemerken. Zie, met een dreigend gebaar wijst hij naar Arie’s hutje, en, als het rijtuig reeds om den hoek in een stofwolk is verdwenen, dan treedt hij met een kwaadaardige uitdrukking op het gelaat, en met den veldwachtersstok naar de doornenhaag wijzende, op Arie toe:

„Mo’j met dat lorretuug op de heg te hangen, m’nheer Van Zwiet ien de sloot joagen? Altied schorremorrie oan de weg!! Nog ens, heur, dan zu’j met burgemeister te doen hebben!”

„Nou Bol, moak moar zoo’n lêven niet!” zegt Arie bedaard: „hoe kos moeder denken dat die jonge peerds veur ’en onneuzel duukske den angst zouwe kriegen.”

„Dat kos ze best begriepen as ze niet kiendsch is!” roept Bol met een leelijken vloek. „Pas op!” En weer met een vloek: „Die Bol zuukt, zal ’em veinden ook!”

Anneke keek grootje angstig vragend aan, en grootje zag haar zoon aan: Hoe de veldwachter zoo kwoad kwiem?

Toen Bol met een gesmoorde verwensching op de lippen naar zijn woning was teruggekeerd, haalde Arie de schouders op en zei: „Joa zoo is de mins: a’j iemand de woarheid zeit—al is’t ien z’n eigen belang, dan geet ie ’t oe wrêken.”

„Zeg Oarie, hei’j Bol de woarheid gezeid.... en wát hei’j gezeid?” vischte grootje.

Maar Arie zei: „Och ’t was zoo arg niet.” En grootje vischte nog wel, en Anneke keek ook wel met spitse eugskes; maar Winkels trok de pet op den neus, um nog ’en kertierke te sloapen. Niemand had er mee van noode dat ie Bol van mergen had gewoarschouwd, arnstig gewoarschouwd; umdat ie ’em giesteroavond stomdronken noar huus had zien goan.

’t Is drie uren den middag. Winkels is al lang weer naar zijn werk. Anneke heeft een mooien bos goudsbloemen met een paar boerentuin-rozen en wat vlierloof er tusschen bijeengeplukt,—veur mergen as ’t Zundag is,—en grootje zit zoo’n bietje te dummelen achter ’t verweerde roamglas.

Grootje dummelt onrustig, heel onrustig. Telkens komt er een pijnlijke trek op haar goedig gelaat, en nu en dan klinkt er door ’t kleine vertrekje een kreuntje of zucht.

Zeer zachtjes komt Anneke met den bloemruiker in een waterkan binnen, stillekes, went grootje sloapt. Nee, grootje sloapt niet:

„Da’s mooi Anneke! heel mooi!—Och heere!” zegt grootje en trekt bij die laatste woorden weer een pijnlijk gezicht.

„Och heere....!? Wat is ’r grootje?”

„Niks kiend, och niks! ’en bietje ien ’t lief.”

„Ien ’t lief? Hei’j kramp ien ’t lief, goeje grootje?”

„Joa blombluumke joa!.... O lieve heer wat kniept ’et!”

„Misschien van de pruum grootje,” zegt Anneke.

„En de appels en wrungel, alles bij mekoar,” steunt grootje: „O minsen, minsen!”

Anneke streelt grootje de wangen; maar, dat helpt haar niet. Wat zou ze doen? ’En bietje woater ophangen en ’en kummeke werme koffie zetten....?

„Woater ophangen? Joa da’s goed, dierke.—O lieve heere!—Moar koffie, nee.—Ai!—Heur is Anne.”

„Watte grootje?”

„A’j is ’en bietje kruuzemunt woudt hoalen, en....”

„Bij den dokter grootmoeder; moar dat duurt wel ’en uur zoo wied as ie woont.”

„Nee proatgauwke nee, niet bij den dokter.—O heere! nee.... ge weet wel.... toen we lest langs den diek goengen....—O!”

„O joa, joawel grootje, bij ’t veerhuus niewoar? bij de hofstee van boer Vledder?” valt Anneke in: „Joa, toen hei’j mien de kruuzemunt gewezen, die doar allegoar ien ’t wild oan dien diek gruuit. Joa, die za’k hoalen, dat was goed veur pien ien ’t lief hei’j toen gezeid, en zoo’n bloadje smiek lekker ook. ’k Zal loopen wa’k loopen kan beste grootje;” en, zonder meer wipt het vlugge ding het hutje uit, en ziet grootje—krampschommelende met ’et lief—deur de ruutjes heer hoar hartlepke noa, die den weg oploopt, noar den diek—zoo gauw as ’en hoaske!

Hijgend, gansch amechtig—met de woaterpereltjes onder ’t kleine neuske—komt Anneke, geen kwartier later in ’t hutje terug.

Grootmoeder had ’et arg te kwoad. Af en toe was ’t minder gewêst, moar dan weer.... O harrejennig!

Geen nood! nou zal ’t gauw bêter goan. Kruuzemunt het ze ien overvloed; en ze is straf genogt, joa hoast zoo straf as ’en pêpermunje.—Wacht, de bloadjes van de stengeljes afgestreupt.

„Best zoo dingske,” knikt grootje hoofdschuddende van pijn.—Ziezoo, al die bloadjes ien ’t kêtelje gedoan.... zooveul as ’t moar kos.

Veurzichtig met den zwoaren woaterkêtel; ’t is kokend, dingske, pas op! O lieve deugd!” komt de oude er weer tusschen.—Geen nood, ’t hengsel blijft aan den kettinghaak hangen; Anneke behoeft de tuit maar te richten, en zie.... ’t kokende woater kumt ook krek met ’en vollen stroal ien ’t kêtelje, en—’t ruukt al kruuzemundig!

’t Is alsof de reuk grootje al goed doet; misschien ook werkt het gezicht van Anneke mee; ’t keteltje zet zij op ’t vuur:

„’t Mot trekken, zie. Niewoar grootje?”

„Zeker liefke!”

„As ’t getrokken is dan zal ’t krek zoo goed as en drank van den dokter wêzen, niewoar grootmoeder?”

„’t Zal best wêzen Anneke.”

Annekes oogkes blijven strak en vol blijde hoop op het keteltje staren: „Zou ’t al goed zin grootjelief....?”

„Nog niet kiend!”

„Wacht, zal vast ’en kummeke kriegen. Ziezoo... Nou zal ’t wel goar zin grootmoeder; kiek moar, de woasem kumt al de tuut van ’t kêtelje uut.”

„Nou dingske, toe dan!”

Met het boezelaartje ’t warme hengseltje vattende, schenkt Anneke een kommetje van ’t groene vocht voor ’t lieve grootje in; en grootje, als zij blazende telkens een teugje neemt, knikt ze tevens Anneke toe, want Anneke ziet haar aan met een gezichtje, dat geheel en al de vragen teekent: „Doet ’et goed grootje? Ku’j’t al vuulen? Zou ’t bêter goan?”

En ’t goeng bêter, en een half uurtje later zei grootje: „Joa, klein dokterke, ’t is bêter, Goddank!” En, als zij haar mokkelt en zoent, dan heeft grootje voor ’t kleinkind haar duizend en eersten naam, en zegt ze: „Heel bêter, mien lief, mien oarig Kruuzemuntje!”

Een week verliep en ’t is weer Zaterdag. Zaterdags wordt er geen school gehouden, en Anneke die weer vrij heeft, zal heden een plan ten uitvoer brengen: ’en mooi spulleke dat ze eiges geprakkezierd het.—„Zoo’n wies dingske!” heeft grootmoeder gezegd.

Grootje staat in de schaduw van den pruimeboom, en Anneke treedt door het kleine hek in de lage doornenhaag den landweg op; ziet nog eens om, en knikt grootje toe, grootje die wuift met de hand; en dan stapt ze met iets gewichtigs in haar tred meer voorwaarts, terdege den zak omklemmende, die haar over den schouder hangt, maar, ze ziet alweer eens om, en roept zoo hard als ze kan: „Dag grootjelief! dag!!”

Grootje wuift nog van verre, maar Anneke verstaat niet best met waffer bijnoam grootje heur noaroept.

Bij ’t bruggetje gekomen, waar de zeeg onderdoor gaat, kijkt Anneke nóg eens om, heel ien de verte ziet ze nog wel ’t peerse jak van grootmoeder, moar, grootje geet krek de deur van ’t huusken ien.—Grootmoeders oog’ zin niet zoo stark as de hoare.

En Anneke stapt sneller voort. In een uur tijds zou ze terugwezen. Iedereen die ze tegenkomt zegt ze g’n dag, met ’en knikske, en allegoar—zelfs boer Balders van ’t Bijenveld—zeggen weerum: „Dag Anneke!”—De kwoaje schepershond van ’t Gouwe-erf, die heur met den schoapstroep veurbijkumt, grumt geen spier, moar striekt met z’n kouwe neus of natte tong—Anneke weet eiges niet wat—langs heur kleine hand, asof Filax heur kussen wou.

„Gemergen scheper!”

„Zoo Anneke.... goa’j gres snijen....?”

„Nee scheper, kruuzemunt!”

„Kruuzemunt.....? Zoo!—Goeje mergen!”

„Goeje mergen scheper.”

Ja, Anneke gaat kruizemunt snijden. Dat was een heerlijke inval geweest: kruuzemunt was goed veur de krampen in ’t lief. Bij ’t veerhuus bezijen den hoogen Riendiek doar sting kruuzemunt, ’en heeleboel; nooit wier ze afgeplukt.... „en”—had ze heel zachtjes in grootmoeders oor gefluisterd: „as we dan ’en heele zooi bij mekoar hebben grootje, dan zuwwe ze dreugen op de vuurploat, en oan den dokter verkoopen; en veur de centen ’en tabaksdeus veur voader koopen as ie joarig is, en—moar dat zei ze niet: ’en neië snufdeus veur grootje d’rbij.”

’t Is een belommerd gedeelte van den hoogen Rijndijk nabij het veerhuis. Aan weerszijden van den dijk staan, ongeveer ter halverwegen van de glooiing, flinke appelboomen vol pardiezen en rabouwkes, moar, riep zin de appels nog bij lange noa niet.—Even beneden de appelboomen aan de buitenzijde van den dijk is een rasterwerk, waarachter de vette ossen in de heerlijke uiterwaarden grazen tot op den oever van den frisschen Rijn; en evenzoo bevindt zich ter halverwegen van de dijkglooiing aan de binnen- of Betuwzijde, een rasterwerk ter verbinding van een op onregelmatigen afstand gescheurde doornenhaag, welke haag mét rasterwerk, de hoeve van boer Vledder—aan de dijkzijde—bepaalt.

En hier is het dat Anneke den zak van den schouder glijden en haar oogen met blijdschap over de kruizemunt-pollen weiden laat. De pollen zien d’r hoast als pollen brandnêtels uut, moar ze hebben kleinere donkerder bloadjes, en—prikken, dat doen ze niet.

Wacht—grootjes kniepmeske uut den zak gehoald, opengedoan, nou oan ’t snijen.

’t Geet langzoam, moar ’t geet toch.

„Zoo druk aan ’t wark Anneke?” roept Truitje van ’t veerhuis, die met de glimmende koperen roomkan op den rug, en een emmer aan den arm, in de hoogte op den dijk voorbijgaat.

„Joa Truitje, en ’t is werm, zelfs hier in de schaduw van den appelboom,” roept het kleintje weerom.

„Wi’j ’en munje vol room, Anneke?”

„Nou! asteblief,” zegt Anneke. Ze steekt haar mes ien den grond; klimt de glooiing op, en als zij boven is gekomen dan bukt zich Truitje, en—Anneke mag het holle deksel uut de koperen kan trekken, en uut den emmer volscheppen, en dan lêgdrinken, heelemoal lêg. Jong zoo lekker!—„Dank oe vrindelik Truitje!” zegt Anneke, en de blanke room, die nog om ’t munje glimt, striekt ze weg met den rug van ’t kleine henje.

„Tot oe dienst Anneke. Ziezoo!” De koperen stop steekt weer in de kan, en, als Truitje haar weg vervolgt dan glimt de kan nog een poosje in Annekes oog, totdat ze haar mes weer opzoekt en met vernieuwden lust aan ’t werk gaat.—De zak is nog geen darde deil vol; ’t geet langzoam, moar ’t geet toch.

Twee hoogbeladen hooikarren knarpen door ’t kiezelzand al nader en nader op den Rijndijk. Anneke ziet even naar boven. Zij ziet karraderen en paardepooten en menschebeenen, maar voor het stof knijpt ze de oogen dicht.

„Zoo, bi’j oan ’t appels zuuken!” roept een mansstem van boven: „’t Spul is niet riep,—Mot er geen êten, klein ding!”

„Nee! ’k bin oan ’t kruuzemunt snijen!” roept Anneke.

Of ’t niet verstaan was? althans de stem klinkt weerum:

„Wacht, hier hei’j ’en bêtere. ’t Is ’en vroege renet; a’j ’em nog ’en poar doag’ ien den zak houdt dan zal ie zoo mul zin as koek.” En—op ’tzelfde oogenblik ziet Anneke ’en appel, niet ver van heur af, op de diekhelling neerkommen, en, rollen noar lêger.... onder de rastering deur—’en heil eind wied, in den bongerd van boer Vledder.

„Wat zoo’n appel kan loopen, en zonder been’ oan ’et lief!” roept het van boven op wat verderen afstand.

„Dank oe!” zegt Anneke, en luider vraagt ze: „Zou ’k moar deur de rastering goan?”

„Woarum niet!” klinkt het nog eens, maar meer uit de verte, en—de wielen der hooggeladen karren hoort ze steeds minder en minder kraken in ’t kiezelzand; maar ze volgt ze niet met de oogen, want ze tuurt naar de plek waar ze meent dat de appel in ’t gras ligt.

Nog maar half besloten, staat Anneke eenige oogenblikken met den voet op den ondersten legger der rastering; maar dan—woarum niet....?—dan bukt ze ’t kleine köpke umlêg; ’t rugske krom; ’t eene beentje zet ze over ’t hout, ’t andere beentje hoalt ze met de rökskes noar zich toe, um hoastig noar de plek te loopen woar de appel leit, moar—de appel leit er niet. Hier niet, doar niet, woar is ie gebleven....?

Da’s spietig!—Anneke kan ’em niet vienden.

Nou meent ze.... moar nee, ’t is ’en roodachtig kleiwortelbloadje—Doar ziet ze.... nee, ’t is ’en kleine paddestoel tussen ’t gres. Hier.... nee, dat gruune appelje kan ’t niet wêzen, da’s afgevallen van den boom. Wacht.... doargunder....!?

„Wel doe bliksemsding! mo’j appels streupen in boer Vledders bongerd!? Herruut ze’k! herruut!”

Met een vuurrood gezichtje schrikt Anneke op. Zoo’n stem had ze nog nooit geheurd; de beentjes trillen heur onder ’et liefke. Boven op den diek steet de veldwachter, en hij kiekt zoo iesdig kwoad, en hie dreigt met den stok noar veuren, krek as loast bij voaders huuske: alêvel, toen woaren voader en grootje d’r bij, moar nou.... O lieve heer! doar kumt ie den diek af.... altied den stok noar veuren.

„Zu’j d’r uut! kleine feeks van ’en dief! zeg?” schreeuwt Bol de veldwachter opnieuw: en Anneke ziet hem, o goeje hemel! de rastering overklimmen, en wordt zoo wit als een dooje!

„Moar.... moar.... ik zocht....” brabbelt Anneke angstig.

„Appels stêlen! veur de galg opwassen! lui dievenpak!” schreeuwt Bol, steeds naderkomende en nog altied den dreigenden stok vooruit: „Herruut ze’k! Allo!”

Maar Anneke—in een wip heeft zij de klompjes van haar voetjes gesmeten, vort! en.... loopen doet ze, loopen wat ze kan, harrejennig zoo’n viefke!—Bol is woedend.

„Hier ze’k! hier!” schreeuwt hij het vluchtende haasje na, en als hij zich mede in de vaart zet om spoedig het kleintje te achterhalen, dan.... dan zwakt hij en zwikkelt, en smakt ie voorover.—Anneke ziet even angstig om. Woar was ie?—Maar zie, doarginder wordt het kleine klompje van Anneke luide verwenscht, doch door het ongeval nog meer verwoed, weer overeind gesprongen, vliegt Bol opnieuw het meisje na, dat intusschen een goed eind op haar vervolger heeft voorgekregen.

„Zu’j stoan! zu’j stilstoan....!?” schreeuwt Bol; maar Anneke den man weer ziende, snelt opnieuw weder voort, en ofschoon ze verbijsterd van angst niks, nee hoast niks meer ziet: loopen kan ze nog, loopen best!

Moar o heere! ienéns mot ze stilstoan, pal ienéns veur de breeje sloot;—en—doar kumt ie....! Zal ze rechts, zal ze lienks....? O heere doar kumt ie! ’t Schiemert heur veur de eugskes: ze sleet er de henjes veur; nou ziet ze niks meer, moar eindelik doar was ie, en ’t was hoar alsof ’en knieptang heur vast ien den erm kneep.

„Zoo kwoaje dern! he’k oe doar! Wou’j mien ontloopen zeg! Allo veuruut!” bijt de veldwachter het bevende kleintje in ’t oor, en met forschen ruk dwingt hij haar terug te keeren op haar pad, tot bij de plek waar haar klompjes liggen, ’t eene klompje van boven gebersten, straks deur den voettrooi van Bol.

En of het arme Anneke met bevend piepend stemmetje al roept dat ze niks gedoan het, en dat ze kruuzemunt snee—met al die leugens het de veldwachter niks van noode: „Vort! allo vort!”

Arm klein dingske! de leelijke veldwachter, die haar den zak heeft op den schouder gelegd, duwt haar met forsch geweld de glooiing op, en dwingt haar op den dijk voor hem uit te gaan. Met de punt van zijn stok stoot hij haar boosaardig van tijd tot tijd in de lenden, en zegt dat ze wat gauwer mot loopen. Maar Anneke kan niet gauwer, want het gebersten klompje doet haar bij iederen voettred zoo zeer op de wreef:

„Ik kan niet veldwachter, ’t vuutje duut mien zoo zeer!”

„En ik zeg oe: veuruut: doe luiwoammes,” roept Bol en stoot haar opnieuw met den stok in de lenden.

Anneke begint bitter te schreien. Ze had toch niks geen kwoad gedoan, en woarum dat de veldwachter dan zoo wreed was? Nooit van d’r lêven was iemand zoo kwoad tegen hoar gewêst; en wat zou grootje wel zeggen dat hoar klompje kapot was. En, woar zou ze noar toe motten; woar....?

„Och veldwachter, loat mien asteblief noar huus goan?” zegt ze snikkend, terwijl de tranen haar over de mollige koontjes biggelen.

Maar de veldwachter heeft een duivelachtig genoegen in de vrees en smart van het lieve kind.

Arie’s vermaning steekt hem in de borst, en die moet hij wreken; de lafaard! De postbode, die op eenigen afstand naderde, moet het hooren dat die kleine schavuut ’en appeldievegge is.

„Wat! Slim Anneke van Arie Winkels?” zegt de bode, die nu zijn geregelden tred vervolgende, het tweetal is genaderd en nu voorbijgaat: „Za’k ze dan moar mee noar stad nemen veldwachter? Doar hei’j ’en huus met dikke troalies.”

„Dát was niet kwoad bode, moar hier onder den toren hewwe ook goed lozies, en ’t is zoo duuster as ien de hel, en rotten zin d’r.... Atjuus, plezierge wandeling.”

„Atjuus!”

Anneke voelde haar knietjes knikken:

„Nee, nee! niet onder den toren veldwachter; nee!” roept ze angstig en onder het schreien door.

En weer krijgt ze een duw met den stok, en zegt de nijdige lafaard: „Allo ze’k! veuruut!”

De burgemeester van het dorp is een dikke heereboer met een rond rood en vol gezicht. Hoe het mogelijk was dat hij burgemeester is geworden begrijpt hij zelf niet, want van de ambtsbezigheden weet hij bijna evenveel als de ganzepen, waarop hij altijd kauwt indien hij een moeielijk geval heeft; en „alle gevallen” zijn in het oog van den ronden burgemeester, „moeielijk, zeer moeielijk.” Het allermoeielijkste van alle gevallen is de omstandigheid, dat juffrouw Lus—zijn echtgenoote—niet verkiest dat manlief voor het burgemeesterschap bedanken zal.

Eén ding is gelukkig voor burgemeester Lus: hij heeft een uitmuntenden secretaris, en de secretaris is altijd present—want burgemeester is roojaal—dat is ie! Ook Bol de veldwachter is een zeer bruikbare vent. Niet alleen dat Bol altijd met plezier boodschappen voor de juffer van den burgemeister doet, beveurbeeld visch uut stad hoalen, of wijn bestellen, maar hij is ook „slim op z’n vak” zeit de burgemeester; jammer dat ie een bietje veul „klaart en rooje-jenevert”, maar anders best en actief—soms al te actief.

Klein Anneke staat voor een tafel, waarover een groen lakensch kleed ligt, en waarop een hooge looden inktkoker met dito zandkoker staat. Achter die tafel zit Lus de burgervader. De secretaris Hoefzoetnagel zit aan een kleinen lessenaar bezijden de tafel, zóó dat Lus hem zien kan als hij zich even ter zij wendt.

De veldwachter staat naast Anneke.

„Zoo, heb jij appels gestolen, zoo!” zegt de burgemeester: „Zoo, heel goed! Ahja.... hoe is je naam?”

„Nee nee!” schreit Anneke: „nee burgemeister, zoo woarlik nee!”

„Zu’j stil wêzen,” zegt de veldwachter: „Heur ie niet dat burgemeister vroagt hoe da’j heit?”

„Anneke, burgemeister!”

„Anneke? Zoo, heel goed. En je ván?”

„Ván....? van voader burgemeister. Moar appels gestolen dát he’k zoo woarlik niet!”

„Zóó, maar je voaders naam wou ik weten.”

„Arie Winkels, burgemeister.”

„Winkels. Zóó, heel best! Ouderdom?”

„Watblief burg.... meister....?”

„Hoe oud da’j bint!” snauwt de veldwachter.

„Ikke.... tien joar burgemeister.”

„Beroep.... of nee.... Watblief secretaris?”

Hoefzoetnagel is den burgervader met een papier genaderd; wijst er met een vinger op, en fluistert meteen den edelachtbare wat in ’t oor.

Lus knikt, en zegt van tijd tot tijd zachtjes: „Jawel.... Ja Ja!—Sjuust! Dunkt mij ook....! Docht ik net al!”

De secretaris zit weer voor zijn lessenaar.

De burgervader knauwt op de veder van zijn pen, en, straks op den looden inktkoker turende zegt hij: „Een moeielijk geval! hum!” Dan eensklaps tot Anneke: „Zul je ’t nooit wéér doen, zeg?”

„Nee burgemeister, nee! moar ik heb niks gedoan.”

„Zu’j den mond houen met de leugens!” grijnst de veldwachter: „Zeg, zu’j!?”

De ronde blozende burgervader is te goedaardig dan dat hij—vooral na het fluisterend gesprek met zijn secretaris— geen medelijden met het lieve schreiende kind zou hebben. Den veldwachter vindt hij een beetje erg actief, ja barbaarsch.... Tedeksel.... baars....! Daar valt hem wat in. Als hij ’t vergat dan zou vrouwlief zenuwachtig worden: „Och Bol, zou jij de baars ’reis eventjes uit de kaar willen halen; we zouen ’en sausbaarsje hebben van middag. Wil je?”

„Tot je orders burgemeister, moar met je permissie burgemeister, zou ik dat galgen-oas hier, niet erst is veur ’en uur of wat onder den toren zetten? ’t Is van ’t repalje, burgemeister.”