Part 24

Oan eigen gemoed het Sanne-meu al heel gauw gemarkt, dat er ’en zwarte roaf over ’t huus was gekommen, en al kort, noadat Peter dat joa kreeg, het ze kloar gevat, hoe ze: erst um eiges, en toen ter liefde van Grietje zich deur den booze liet strieken. Wat ze vroeger glippen liet, dat het ze weer beet gegrepen: die Peter die heur allen beruurde was duuvels, en met den duuvel speulde ie koart. Gerr’t de veldwachter had toch ook eiges gezien hoe Peter verleden joar bij burgemeister ien stee van mest, zout bij de sparzieplant’ had gedoan.... zout! hoe ie de boom’ met ’en vremdsoortig woater had gewasschen; boom’ te wasschen! en stuufzwoavel over den wungerd had gestreujd dat ’et ’en schand was! Wie van z’n lêven had van zukke duuvelskunsten meer geheurd! Joa, burgemeister had van alles volop ien den hof gehad, moar watblief.... dat zien jongste dernje hoast deur ’t achtereind van zoo’n sliersparzie ien’t kêlje, gestikt is.... watblief, ge most moar onneuzel genogt wêzen um ’t verband niet te zien! En—„dat den Peter krek as zien voader ook weerwolft,” had Gerr’t gezeid, „’k bin niet bang veur geen mins, moar a’k ’em ’s oavends ien’t vezier kreeg dan druk ik de hand op mien soabel en sloai ’en kruus.” Gerr’t was Rooms, juffer Sanne Griffermierd, en alschoon de juffer niet begriepen kos hoe ’en mins zoo onneuzel kos wêzen um oan de macht van zoo’n kruussloan te gleuven, asof ’t biebelboek ten binnenste buuten zetten niet heel wat bêters was, ze gleufde toch krek as Gerr’t—dat Peter weerwolfde en heur heele huus had beweerwolfd.

Hoe ’t wêzen mocht—Grietje had gegreind toen Sanne-meu heur het oangemoand um Peter zien woord weerum te geven, moar wonder bóven wonder, gevroagd of gesproken het Grietje niks, heelegoar niks. Niks het ze geproat, moar op ’en goejen dag dat ze Peter gesproken had, toen het z’em zeker effektief de woarheid gezeid, went—’s oavends lei ze lankuut met begoaves op den grond, en „de vluuk” is niemeer op ’t arf gezien.

Moar, aldat Jan-boer ook weer ’en bietje tieriger is geworden, Grietje niet. Sanne had dukkels oan Grietje gevroagd, of ze wel is ’en gevuul had asof heur ’en groote kat op den rug sprong....? Nee!—„Met de veurpoot’ hier, um de strot van de kêl heer....?” Nee! „’En koud gevuul achter over de ruggegroat, krek eender asof ’en kelderslek d’r langs heer kroop?” Nee, dat had ze nooit gevuuld. „En geen kiepevel ook niet gekregen as ze met ’t lienkeroor ’s oavends ien’t kussen lei....?” Nee! nee! Op alles was ’t nee gewêst. Nee, Peter wou ze niet weerzien. Domenei d’r over sprêken, nee, dat kos.... en den dokter hoalen dat zou iens geheel niet. Ze mankierde niks; ’t was heelegoar niks; heur, ze zong al; zie, ze goeng al oan ’t wark ze.... Moar, goandeweg is ze zóó vremd geworden, en gestoag het ze toch zóó dukkels van moeders huus gesproken, dat Sanne ien’t eind, hoast oakelik van Grietje geworden most toestoan en hêt oangezien, hoe ze, bleik en ontdoan, deur Jan-bruur niet de kar wier weggevoaren.

En nou, nou is ’t ’en mooie vroege Zundagmergen ien de Meimoand. A’j over den Rien-diek goat en bij ’t darp kumt woarachter ’t Heunings-arf leit, dan mo’j toch êfkes stoan blieven zoo vrêjig en lieflik as ’t d’r uutziet. Hier tussen de harbarg en ’t bakkershuus ien, loopt den afweg noar umlêg, en vort met ’en kronkel langs domenei’s arf noar ’t lindenbuschke woarboven de torn van ’t karkske uutstêkt. De blauwe leikes gliensteren ien ’t zunneke, krek zoo blank as de blauwe leikes van ’t kleinere karktorntje doargunds met ’en groot kruus d’r op.

Lienks en rechts, en overal ku’j ’t korn- en weiveld tussen de hoeven zien uutblinken. Over ’t grauw plankenschutting van domenei’s arf doar zie’j de gouwe-rêgen, de volle sering en de witte sneeböllekes tussen de gruune bloai oan ’t lachen, en—of ’t van dóár kumt of van de hoagedorn bij ’t bakkershuus of van de lindes gunds, ’t ruukt.... ’t ruukt zoo zuut en lieflik da’j de neus nog wiejer ien de locht veuruutstêkt. Ge zoudt ’en uur stoan kieken, ten mienste a’j niks anders heurde as ’t zacht gegons um de oor’ en ’t zuut gefluut ien de boom’, en ’t hoanje op ’t arf, en ’t oarig geklank en geklep uut de torns; hier, zes uur ien den mergen, dóár nooiend ter vroegmis.

Moar nou, nou tuur ie noar wat anders. Gunds op den diek doar geet ’en stofwölkske op. ’t Is ’en jong vrouwmins dat hoastig naar deez’ kant veuruut kumt. Heur rok’ en schoen’ zin arg bestoven; zoo af en toe vêgt ze den neusdoek deur ’t geloat, went de zweitdroppels glijen heur ’t halsduuksken ien. Ze mot wel wied en hard geloopen hebben dat ze nou al zoo werm is.

Woar ze vandoan kumt, en wie of ze wêzen mag....? Stil, doe moar asof ie Grietje niet kent. Joa, eiges weet ze ’t wel dat ze bleik en moager is geworden, oakelik, heel oakelik. Ze vuult wel dat ze hoast geen kracht en geen oasem meer het um hoastig heurs wêgs te goan; maar toch, tóch wil ze veuruut. Woar ze wêzen mot doar zal ze zin véúrdat ’et karkvolk hoar ien ’t gemoet kumt. Nee, de dokter bij moeders huus hie zou niet geleuven dat ’en mins met de têrink nog zoo wied loopen kos. Eiges begriept ze ’t ook niet; al um drie uren is ze stillekes opgestoan, heel stillekes, went, Peter zou ze toch weerzien, en de bluumkes die ie heur gaf, en de duufkes op ’t til aleer dat ze stierf.... O lieve God! wat griept heur dat woord ien de borst: Starven!

En wiejer loopt ze, tot hier bij de harbarg. Den afweg mot ze af. Van de blom’ die over domenei’s schutting hangen ziet ze niks, moar ze ruukt toch.... wat zuute locht! Niewoar.... „de leintebluumkes zou ze weer ruuken, moar, eerdat ’en neie oogst kwiem en de twoalfde moand van heur achttiende joar....” ’t Klamme zweit striekt ze vort van ’t vurheufd.

Zie, nou steet ze stil; ’en scharpen blik sleet ze óp noar de roam van ’t domenei’s-huus; de gardien’ hangen glad veur de gloas’; met ’en zwonk schiet ze ’t hek van den hof ien. Achter ’t schutting, ien de schauw van ’t sering en ander blomhout schuult ze weg, en tuurt en kiekt onder de bloajers deur, ’et sliengerpad ien, ’t pad, woar ens, veur ’t allerêrst den blonden krullekop bij ’t doalioaspark heur toesprak van joa en van nee, met heur dolde en....

Zie, nou trilt ze ien al heur lêjen. Gunds uut ’t kleine deurke van de steenen trekkast, kumt ’en manmins noar buuten; de bruuiroam’ zet ie open....; lienks kiekt ie en rechts; noar de locht kiekt ie, en noar umlêg op ’t park, woar nog heel kleine plant’ stoan bij hooge doalioastokken; ’en vroolik zwart hunje lekt hum de hand en hie strêlt ’et den kop.

En.... ’et sliengerpad kumt ie af; zie.... recht op heur toe;.... ’t blomhout veurbij, en—’t blomhout dat ritselt, as ’t kloagt: „Peter, Peter!”

En Peter ontruurt en blieft stoan; moar, goeje God! mot dát Grietje wêzen, zoo bleik van wang en hol van oog; kan ’t meugelik zin dat lieflikste dernje? Moar joa, ze is ’t; ’t is Grietje die hum verstiet, en zie, ze stêkt de bêvende hand’ noar ’em uut, en smuuspelt nog ens: „Och Peter, mien Peter!”

En Peter, aldat ie hóár Peter niemeer is; aldat ook ’en kouwe weinter hum ’t hart het bevroren, hie kumt toch noader, en as ie tegen Moortje, die blafte: koest! het gezeid, dan vroagt ie heel koel en bedoard:

„Woar kom ie vandoan Grietje? Ge bint ziek, ik kan ’t oe oanzien. Wat doe’j hier zoo vroeg ien den hof?”

Zie, ’en schuwen blik sleet Grietje noar ’em op, moar sprêken kan ze niet; heur oajem is beklemd; ’t hart sloat heur hoog ien de kêl! Niewoar, alles wou z’em gezeid hebben; alles wat ze vroeger niet durfde: dat ze hum afstiet ien ’t droeve gevuul hum nooit te beheuren; van ’t wief, dat heur woarzei den dag van heur starven; van den angst, die op stond hoar beruurde, aldat ze ’t niet geleufde; van ’t langzoam gevuulen, van ’t zuutjes vervallen, en ’t bijkant niet sloapen, van alles! van alles!! went nóú, niewoar, nou zou er den Peter, den liefste, niet lachen um ’t bijgeleuf: nóú zou ie ’t wél geleuven as ie heur zag, en zeker niet kwoad zin op Grietje, die starft ien heur schoen’.

Moar nou—zoo strak sprêkt ie heur toe, en antwoord geven dat kan ze niet. ’En lange hokkende snik glijdt heur weg van ’t gemoed; ’en stroom van troan’ schiet heur vort uut de donkere oog’, en Peter, hie griept noar heur hand, went ze duuzelt zoo vremd asof ze zou neersloan.

Peter is stark; met ielke hand honderd pond te geliek op toafel te zetten, doar moalt ie geen spier um, en as ’t gewed was dan zou ie Grietje best van hier noar ’t Heunings-arf droagen; moar nou, wat zou en wat kost ie nou doen? Tussen heur bei’ was alles gedoan; doarveur het dat malle schoap van ’en Sanne gezurgd, die zeker nee meinde, toen ze joa zei van Grietje en hum; die altied valse laffe proatjes gesteund het van voader en van hum.... dat vervluukte bijgeleuvige wief! Stil Peter, ie meugt niet vervluuken. Nee, goeje groote God ’t is wel woar, moar a’j de proatjes ien ’t darp hadt geheurd, en ’t sloan van ’et hart ien de borst, en gevuuld wat ie um Grietje gevuuld het van ’t weinter, dan—dan zou j’et begriepen, en begriepen óók: dat ’et nou heelegoar uut is met hum en met Grietje, en dat ie met hoar niet kan droagen deur ’t darp.

Woar mot ie noar toe? Ze zakt hoast ien zien erm....? Och Heere, wat kiekt ze hum lief nog ien ’t oog; wat drukt ze nog oarig zien hand.... Moar nee, ’t spulleke van liefde is uut, heelegoar uut! En, as ie beroait en dan sprêkt asof ie niks vuulde: „Ge bint muu Grietje, en ziek; ’k zal oe bij Trien ien domenei’s keuken brengen, dan bêft ze en steunt ze; „Nee Peter, nee, nee!”

Peter wier kwoad, dat wier ie meesttijds as ’en ander zou schrikken. De hoefslag van ’en peerd het ie in ’t griend op den afweg geheurd; boven ’t schutting van den hof uut, zag ie ’en manskop veurbijschieten. De manmins het Peter gezien met ’en vrouw in zien erm, en Peter het Oarie herkend, de bruur van Grietje. En Peter fronst het veurheufd en zeit: „Kom Grietje, ge most goan; oe bruur is op ’t peerd veurbijgerêjen, licht dat ie oe zuukt, wat mot ie wel denken da’j hier zoo bij mien stoat!”

Moar Grietje, ze klemt zich oan Peter vast; ze kan, nee ze wil niet noar huus. En zie, oan ’t hek ien de schutting steet Moortje tegen ’en vremde te blaffen. ’t Is Oarie—’en groote kerl. Oarie houdt zien dampende peerd bij den toom en stêkt ’en geschild stuk wilgenhout, dat zien rijzwiep is, noar veuren.

Of ie asteblief is weten mocht wat of den Peter op Zundagmergen, hier met zien zuster van doen had?

Niks.

En wat of ze dan hier dee?

Dat most ie moar oan zien zuster vragen.

Of ie niet zag dat ze ziek was en muu?

Dat kos ’en stêkebliende wel zien.

Moar of den Peter niet begreep dat moeder ien droeven angst zat; of ’t geen schand was, um ’en doodzwakke dern twee uren wied van d’r ziekbed te lokken?

„Lokken!” roept Peter, en trooit met den voet veuruut. Starke Oarie, veul grooter as Peter, trekt ’et heufd ien, en zeit zuutjes: „Kom Grietje, kom mee!”

Moar Grietje kan Peter niet loslaten, en ’t smêkt van heur lippen: „Och loat mien bij Peter: veur ’t letst mo’k ’em sprêken!”

Oarie’s moeder en Sanne-meu woaren kienders van dezelfde vrouw, van hóár, die ’t Oracúlen-buukske ien d’r kammenet had; was ’t wonder dat den Oarie ’en vremd gevuul kreeg, nou ’t scharpe oog van den Peter hum altied moar oankeek. Had Sanne-meu eiges geen brief geschreven, dat de heele ziekte van Grietje niks anders kos zin as dat den weerwolf van Peter hoar ploagde, joa, dat Peters weerwolf heur uut ’t bed gehoald en noar hier had gesleupt, ’t was kloar en bewezen.

Bij heurluu ien ’t darp ha’j óók zoo’n nietsige kerl, den Hannes Blits, die weerwolven kos. Dukkels had Coarel Hout hem gezien dat ie veur dood ien ’t heuj lei, en dan kroop hum ’en heel klein dierke den mond uut, krek ’en speldeknop groot, en ’t liep al wiejer en wiejer, en ’t wier al grooter en grooter,—of ’t ’en slengske of ’en duuvelje was, dat ko’j met ’t bloote oog niet gewaar worden, maar wél wist ie, dat ’t op ’en weerwolf goeng lieken, en dat ie dan beesten en minsen temtierde van geweld. As ’t voorders was uutgeroasd, dan kwiem ’et ding den eigenste weg weerum, en ’t wier al kleiner en kleiner, en kroop den mond weer ien, woar ’t uut was gekommen, en de kerl wier wakker en was stik veralterierd. Ens had Coarel Hout d’r oarigheid ien gehad, um ’t dooje lief van den Blits ’en heel eind wiejer te sleupen, moar dat was spektoakel! ’t Klein ding kwiem weerum op de plek woar Blits gewêst was, en drêjde en drêjde ien ’t ronde, en, as hie hum toen niet krek had gelegen op ’t stee woar ie êrst lei, dan was ’t nog de vroag of den weerwolf niet altied d’r buute gebleven en Blits wel ooit weer was lêvend geworden.

En met zulke dinger ien ’t heufd, was ’t dan vremd dat Oarie die Grietje op ’t Heunings-arf had willen zuuken—dat Oarie heur nou rukken wou uut den duuvelsklauw woarin ie heur vond? ’t Zou laf wêzen as ie terug trooi, en heftig zeit ie: „Ge zult mien zuster losloaten of anders....!” en griept noar Grietjes erm, en sleet den Peter onwillens met de zweip ien ’t gezicht.

„Oarie loat stoan! Ik kan en ik wil niet!” kloagt Grietje. En Peter—al ’t leed dat ie droeg, hie vuult ’et niemeer; dat Grietje hum nóg en verechtig liefhet, dát griept hum ien ’t hart, en alschoon ie ook mistast, hie meint nou heel zeker: dat bijgeleufsdwang van stêkebliende moagschap heur liefde versmoorde en ’t wit op heur koak’ lei:

„Nee! Grietje zal blieven, as ze eiges niet goan wil!”

En Oarie met duuzenden noald’ ien de oog’: „Dat, dát veur den weerlich! dat zal ik is kieken!”

En kiek dan, rukkende met de linkerhand oan ’t halstertoom van ’t jonge peerd, dat—altied oangeblaft deur Moortje—hoog met zien kop ien de locht, achteruut trekt, griept Oarie nog ens met de rechterhand noar zien zuster.

Peter houdt den erm as ’en schild veur trillende Grietje en trooit achteruut.

Oarie, den toom arg gerekt, duut ’en stap noar heur toe. ’t Jonge peerd sleet den kop al hooger en meer ien den nek, en—zie dan, doar knoept ’r ’en riempke van ’t heufdstel, en ’t heufdstel dat glijdt er den kop van ’et peerd af, en—Oarie ien’t trekken, hie smakt er veurover. Zie, ’t peerd loopt ien run, met ’en drêj, weer den diek op; den Oarie springt vluukend—zoo kwoad—overeinde, en vliegt dan ’et springende peerd achterna, ’et peerd dat ie leende van Knilles zien buurman.

Ge kunt wel begriepen dat ’et volk uut de harbarg en ’t bakkershuus noar buuten is gegoan, um met Oarie ’t peerd te vangen; moar, ge weet niet woar Peter met Grietje noar toe is.

Loop den griendweg moar af tot ’et lindenbuschke; ’t karkske en ’t karkhof langs, tot oan ’t eind van ’t eerdappelland; veurzichtig ’et vonderken over, den bongerd deur, dan kom ie van eiges ien ’t huus van Peters voader.

Ien ’t heldere licht van de zon, woar ’t lieflik ien ’t kämerke speult, zitten Grietje en Peter bij ouwen Mullenk oan de toafel. Grietje het twee kummekes varse room gedronken, en as Peter heur drong, het ze ’en sneedje brood gegêten. Ze zit ien den ermstoel van ouwen Mullenk, en Peter het heur ’en kussen ien den rug geleid, went, eerdat ie hoar noar ’t Heunings-arf kos brengen, most ze erst wat tot oajem kommen; slap was ze, arg slepkes.

Ze sloapt. Peter kiekt heur oan. Erm kiend! Ze het hum alles gezeid, alles! en joa, dat ze mergen verjoart, en hoe den angst hoar nou starker beruurde.

Ze sloapt. Erm kiend! Had ze moar vroeger gesproken. Zeker, Peter zou hoar de leugens uut ’t heufd hebben gejoagd. Moar, wat zeuven moand’ lang heur kneep ien de borst, dat het heur ’en têrink gezet, en—de heldere lichtstroal van Mullenks huus hie kos er de duustere stee niemeer kloaren.—Joa, ze het wel begrepen wat Peter en ouwe Mullenk heur zeiën, dat er moar Een, één Eenige was die ’s minsen lêftied bepoalde en ’t uur van zien starven; alêvel, da’j zieners hadt, dien angst, dien angst kos geen mins hoar verjoagen, en ook.... Moar, zuutjes, en ielkreis zin heur ooglee gezonken totdat ze ien sloap viel, en Mullenk en Peter ze proaten niemeer, moar schudden ’et heufd: „Erm kiend, erme Grietje!”

’k Heb ’en nachtstukske. Niewoar, ’t stuk speult arg ien ’t duuster!

’t Is denzelfden Zundag, elf uur halftwoalf, en, ’t zou niet zoo heel arg duuster wêzen—went de moan steet ien ’n erste kertier—moar ’t rêgent ’en bietje, êvel zonder veul weind.

A’j ien ’t ronde kiekt dan zie’j niks anders as grauwzwarte boom’ en hofstêjen tegen den voalen hemel uutkommen; van onder—hier en doar—zie’j ’en rood fonkellichtske deur de roam’ noar buuten blinken; en, a’j oan oe voet kiekt, dan zie’j ook ’en glimpke, ’en glimpke van ’t gliemwurmpke ien ’t natte gres, as ’t stillekes proat: da’j licht mot geven, veural ien ’t duuster.

Ge stoat op den griendweg die langs ’t Heunings-arf noar ’t darp en den diek geet. Lienks bij de wilgen doar hei’j ’en vonder, en a’j ’t overgoat dan is ’t ’en smal poadje dat vortloopt tusschen ’t rieshout van ’en tabaksland, en ’t elzenhout op den kant van ’en sloot, en ook de naaste weg noar de kom van ’t darp is.

Pas kort gelêjen zin vier mansluu zonder lanteern of lichtspul, ’t vonderke zuutjes overgegoan. ’t Leek wel asof de erste ’en polsstok en de tweede en darde ielk ’en goavel of mestgreep ien de hand hadden. Méér ku’j niks onderscheien. Gunds oan ’t eind van ’t poadje stoan ze stil. Luuster:

„Alla, veuruut Sander! we kommen niet vort,” proat zuutjes de tweede; en ’t liekt wel asof ’t de stem van Oarie, Grietjes bruur uut B. is.

„’k Zal ook niet langer veuruutloopen!” fluustert Sander, die zeker Sander de errebeier van ’t Heunings-arf zal wêzen; en angstiger proat ie nog zachter: „Doargunder, doar he’k wat gezien.”

„Woar?”

„Gunder—dóár; heel ien ’t duuster.”

„Nee, dat kan niet woar wêzen,” klinkt ’et schor uut den mond van den achtersten man: „we motten veul wiejer; bij ’t griffermierde karkhof. Toe Sander, veuruut!”

„Nee, dat verdrêj ik!” zeit Sander, want hie zweit, aldat ’et niks werm is, en weer tot zien volgman: „Toe Oarie, loopt gij moar veuruut asteblieft?”

Moar, dát was onneuzel, den Oarie uut B. hie kende hier êvel den weg niet.

„As we ook moar weerumgoengen,” fluistert doodgoejig de langste, die nommer drie van de vier loopt: „Sander schient ’en bietje bang te wêzen, en.... ’t is zoo duuster da’j hoast niks zien kunt.”

„Nee, veuruut!” bromt Oarie: „wou’j dan mien zuster, ’t erme kiend, nog langer ien den duuvelsklauw loaten!” Tot Sander: „Alla! laffe schoapskop, goa gij noar achter. Hier Gerr’t, kom gij hier!”

Nee, most niet kwoalik nemen; veur den doalder dee Gerr’t heel veul, moar veuruutgoan.... nee; as burgemeister ’t gewoar wier, dan kos ie as veldwachter zien paspoort wel kriegen; burgemeister gleufde niet ens da’j weerwolven hadt; asof d’r zelfs geen vurige veldspoken woaren! wat blief!? Moar nee, veuruutgoan dat kos ie niet, went.... met zien soabel, en.... burgemeister! Hie zou wel kommandieren van achter.

Oarie geet nou veuruut. Ge kunt straks niemeer heuren wat ze proaten, went, as Gerr’t de veldwachter krek as ’en kerperoal gekommandierd het: „Nou lienks den hoek um; dan schuuns bijhouen, ’t Willemsbroek en de heining ó.... vér!” dan goan ze ook lienks den hoek um; de langste toezoers zien oog’ op de breeje rug van Oarie, die ie nog êfkes zien kan; de veldwachter dicht achter den lange, zóó dicht, dat de lange doodgoejig vroagt, of Gerr’t hum asteblief niet op de hakke zal troojen—hie dee ’et al dukkels.

Sander de errebeier geet nou achteroan, en—krek prakkezierde ie: wàt gevoarlikker zou wêzen, um d’r bij te blieven, of moar stillekes alleen noar huus te drossen, toen ie ’en lilleke vloek vluukte, went ’en natte elzetak, door Gerr’t op zied gehouen, sloeg hum vlak ien ’t oangezicht. Och mins, was dat schrikkes!

Tien menuten loater stingen de drie veursten op zied van ’en stuk eerdappelland, tussen ’t schoolhuus en de griffermierde kark ien, achter ’t uuteinde van ’en hoagedorn en dicht bij ’t vonder, woarover Peter en Grietje ’s mergens noar ’t Mullenks-huus liepen.

Woar Sander was gebleven dat wiesten ze niet.—Ze stoan te kieken, stil, doojelik stil. Ze hebben wat gezien.... ’t kwiem den hoek van den karkmuur um. Één sleet de hand oan zien soabel en prêvelt wat tussen den board. De langste drêjde ’t heufd noar ’en anderen kant. O lieven heer! ’t was ’en heks met vurige oog’; hie zou roajen weerum te goan en ’t ding te loate loopen.

Moar nee, de veurste het bêter gezien; ’t gif sprong hum ien ’t gemoed; dóár ha’j den duuvel, die ’t hart van zien erme zuster beruurde. Zie, ’t schuffelt hoastig langs de eerdappelplant’ op ’t vonder oan. ’t Is.... Joa.... zeker! „Toe dan, veuruut!” smuuspelt ie zuutjes; moar.... hie vuult zich trekken oan ’t pand van zien jas en ’t bêft ien zien oor: „Oarie, Oarie! kom, loawwe goan!”

’En snijend en sissend gefluut schiet gunds uut de lucht, en—van de karkmuur sist ’et weerum.

Zie, doar vliegen twee manskerls—één lange en één met ’en soabel—as doojen van ’t hagedorn vort, achteruut.—Één blieft er, en schiet er noar véúr; den iesderen mestgreep houdt ie met kracht bij den houteren stêl. Een—twee trooi duut ie nog wiejer veuruut; de mestgreep smakt vort, en—roak boort ie gunds met den drietand ’et lief in!

En ’t gefluut schiet weer deur de locht, en ’t sist langs de karkmuur, en ’en oaklik gegil snijdt mee ien ’et ronde.

Gunds veur de deur van voaders huus steet Peter Mullenk. Hie heurt wel ’en vremd geschrauw, moar hie fluut toch nog ens en alweer op de vingers, en ’t liekt asof de muur van de kark ’et hum noaduut. Moortje lupt tegenswoordig wel is wat wied van huus as ie ’s oavends is uutgeloaten. Moar nou: ’en dof gejank kumt uut den bongerd al noader en noader en klienkt hoe langer hoe zwakker aldat ’et toch noader kumt. „Zou Moortje....?” denkt Peter. Efkes loopt ie den kleinen hof ien, en roept er: „Moortje! psst, Moortje, kom hier!”

En ’t hunje, half blaffend, jankt starker. Niemeer zooas anders springt ie op vlugge peutjes zien boas ien ’t gemoet; nee, hie sleupt zich veuruut, ielkreis vallend op zied. Erm hunje, goed dierke!

Ien ’t rêgen, die starker wordt, ku’j heel niks zien.

Nou, binnen ien ’t koamer wel. Doar stoan ouwe Mullenk en Peter bij ’t stoel, woar ’t anders zoo vroolikke dierke, met drie diepe goat’ ien ’et lief, heel oakelik op neerleit.

’t Zou oe oandoen a’j ’t hunje zoo zag. Voader Mullenk, die veur alles de beste road weet, umdat ie van jongs af gemeind het, dat verstandige boek’ en schriftures toch óók veur den boer zin, en misschien wel dóároan ’en deil van zien kwoaje noam te danken had, Mullenk het gedoan wat ie kos, en biendt nou den doek nog vaster, die ie um ’t erme dierke gesloagen het. Och, ’t goeje Moorke, wat het ie gejankt en gekarmd, joa, hoast ook gebeten. Moar nou as Peter, van arge kwoadheid bekommen, de troan’ ien de oog’ stoan, en, streelend zien köpke: „Mien oarige vroolikke hunje,” kniezelt, dan geet er dat steertje toch êfkes nog hen ende weer, en zien ook die kniepende eugskes nog êfkes noar Peter op asof ze doar proaten: Boas, moed houen, boas!

Alêvel de boas, wàt kos ie nog moed houen....! Nee, erm vroolikke hunje, èn Grietje—èn gij weg!”

Grietje! nee, ’t nachtstuk is nog niet uut.

Noadat Peter hoar ’s mergens ien domenei’s hof gevonden en heur ien voaders huus wat verkwikt had, het ie hoar noar ’t Heunings-arf gebrocht. Toen ze d’r oankwiem is ze van al d’r vermuujenis buuten kennis geroakt. Sanne-meu, die d’r niks van begreep, het met arg veul misboar geroasd, dat Peter zou weggoan, en geschráuwd dat Grietje d’r uutzag asof z’ien de kiest most. Loater was ze met Jan-bruur en Sander den errebeier krek oan ’t beroajen gewêst wat nou toch te doen, toen Oarie-nêf—die ’t peerd ien ’t einde weerum had gekregen—de hofstee kwiem binnengerêjen.