Overbetuwsche novellen

Part 23

Chapter 234,140 wordsPublic domain

Moar—Peter keek toch óók vremd toen Moor met de steert tussen de been’ achteruuttrooi. Dat wief had heel andere oog’ as ’en gewoon mins; da’j zieners hadt dat kos toch niemand tegensprêken, en....

Grietje schrikt, went veur ’t kleine roampke van de peerdstal tussen de wingerdbloai ien, doar zag ze ’t heufd van dat wief weer, alschoon ien’t duuster, umdat ’et wief noar binnen keek en de kloare zonnehemel achter heur was. Zie, in den wenkenden vinger most ’en bezondere kracht zitten, zooas ie oantrok. Grietje vuult ’et. Niewoar, doar ien de lêge peerdstal was ’t donker.... geen mins zou ’t gewoar worden; ’t was toch moar gekheid, um is te weten.... ’en oarigheidje anders niks. ’t Wief verkocht striekzwêveljes en goaren en band; Grietje kos wat goaren koopen en dan is vroagen meteen. Met de muur tussen ien, kos ’et wief toch geen kwoad doen. Peter zei ook: ’t Was laf um bang te wêzen.

En zie dan, doar steet ’t oarig boerinnekes-köpke met twee donkere oog’ ien frisse tronie, bij ’t open roampke van de duustere peerdstal; ze steet er met heur lêge geldknipje ien de eene, en heur bêvende andere hand in de gêle hand van ’t vrouwmins deur ’t roampke heer. En ze luustert, en heur harte bonst da’j ’et wel heuren kunt; en op ens word heur fleurig geloat zoo wit as ’en dooje; moar toch, toch lacht ze, zoo’n ongeleuvig lachske; en ’t wief.... ’t wief lacht ook, ze lacht as ze groetende heergoat—zoo’n grienzenden lach.

En nou—al is ’t ook al méér as ’en half uur gelêjen dat Peter noar binnen goeng, nog altied zit ie ien de keukenkoamer.

A’j, krek as Grietje deur ’t touwgoatje van de klinkdeur gekeken en gezien hadt hoe Peter en oome Jan—zonder Sanne-meu—met ’en endje piep ien de mond bij ’t vuur hadde gezeuten, dan zou’j deur ’t vergeliek, nog bêter begriep hebben gekregen, dat Grietje den blonden blauwoog al heel knap en oome Jan al heel lillik vond. Lillik, joa, moar dood-goed; mo’j arg, vreeselik arg op dood drukken. Zoo moager as ie was, zoo knap was ie, en zoo lang as ie was, zoo goed was ie.—Goed! al wel tienmoal het ie gezeid, dat ie zich niet kos begriepen woar of zuster bleef, die toch bescheid had gedoan dat ze kommen zou. Al wie weet hoe dukkels is ie noar de dêldeur gegoan um Grietje te roepen, went Peter—die zoo vrindelik was um die schoen weer te brengen, hie most toch ’en kummeke koffie drinken en ’en sneedje mik êten.

Zie, Grietje kan ’t niet ontloopen; nog eer dat ze hoastig weggevlogen buuten de dêldeur is, roept oome ien de klinkdeur heur toe: of ze nou asteblief wou binnenkommen: d’r was ’en vremde die ’en kummeke koffie zou.

Grietje most wel, en—oan ’t goeje gezicht van oome ko’j wel zien dat ie meer schik had nou Grietje d’r ien was.

Bij zich eiges had Jan-boer wel is ’en roare gedachte gehad; moar zuster....! en ’t oomschap! en Grietjes jonge joaren! Zoo’n adee begriep ie?

Niewoar, a’j oprecht bint, dan is ’t niks meklik um iemand, die oe duk um den hals had, gemergen te zeggen krek eender asof j’em alleen van de stroat en de kark kent. Oome markte niet dat Grietje en Peter ’t zoo’n klein bietje anders deejen.—Och, verdekseld! wat zou dat Grietje toch ’en oarig, bedrievig huusmoederke wêzen; denkt Peter. Wat dee ze die koffie handig ien ’t kêtelje. Toen ze ’t woater uut den grooten kêtel, die boven ’t vuur hieng, d’r ien schonk, en zoo vlak bij hem sting, toen had ie hoar wel is êfkes ien den molligen erm willen kniepen, moar—den oome met zien lange tronie zat d’r vlak tegenover. Kiek, wat goeng dat alles vlug van de hand; hoe veurnoam: ’en wit servet op ’t klap van de toafel; de mik, ’t roggebrood, de botter, alles d’r op gezet; vief, gezwiend!—Harrejennig, ’t is hum nou niet genogt dat ie Moor, die hum ’t köpke op de knie lei, langs de oor’ streelt....

„Wa’k zeggen wou, Jan-boer,” zeit Peter, asof ie uut ’en dreum kumt: „’k heb wel is geheurd da’j ien vroegere joaren, toen ie nog ien de harbarg kwiem, da’j toen zoo mooi den bromvlieg en de mug’ kost noasoezen; dat mot heel oarig gewest zin.”

„Och nee—joa—wat za’k zeggen,” hakkelt Jan-boer, en bloast groote wolken tabaksdamp um zich heer: „dat het zoo’n voart niet geloopen.”

„Joa, ’t mot toch méér as natuurlik gewêst zin,” zei Peter, „en dukkels he’k gezeid, ’k gaf ’r ’en verrel tabak veur, a’k dàt is heuren kos.”

Jan-boer striekt de beie hand’ over de broekspiepen hen en weer; kiekt strak ien ’t vuur, en bescheielik sprêkt ie: „Och, in mien jonge joaren.... moar nou.... ’k zal ’t stik zin vergêten.”

„Nee, dat kan niet woar wêzen,” zeit Peter, en dan, as ie opstaat, tot Grietje die mik snijdt: „Wat zeg gij d’r nou toe....?”

Grietje wordt rood en smuuspelt: „Nee, dat gleuf ik ook niet.”

Zóó, zoo’n bietje bedeesd, wat is ze dan oarig! Peter wordt arg verliefd. Tot Jan-boer die mot bezwieken: „Och, a’j ’t moar is êfkes prebieren woudt....?”

Jan-boer weet niet.... en grunnikt moar.... as ie Peter die zoo vrindelik was, doarmee plezieren kos, dan.... hie zal ’t prebieren; mot niet ten kwoaje rêkenen as ie ’t vergêten is.

„O nee, volstrekt niet!”

Jan-boer steet langzoam op; leit ’et piepke op de toafel; geet zoo lang as ie is, met ’en bietje kromme rug noar ’et roam; striekt zich bedeesd over ’t hoar; kniept duum en vinger asof ie ’en kluutie zal nemen: kucht twee—drie keeren; zeit nog ens dat ie ’t verechtig vergêten is; moar, as Peter: „Nee toe moar!” gezeid het, dan geet ie met de geknepen vingers langs de gloas’ van ’t roam, noar boven en onder, op zied en achteruut; en klinkt er—arg kunstig—’et soezend gesnor van den bromvlieg, en ’t kloagend getjieng van ’et mugske, dat ’et ’en wonder in oe oor is.

A’j goed hadt geluusterd en gekeken dan ha’j nog méér kunne heuren en zien.

Nou Jan-boer met den rug noar hum toesting, nou het Peter zien oarige Grietje ien de boutjes gevat; en—wat ze ook stribbelt—as Jan-boer krek duut asof ie den bromvlieg al vatte moar dat ie weer vortvloog, dan is ’t metterdoad dat Peter al drie vliegkes van ’en zacht brommend munje gesnapt het: hie kos ’et wat gauwer as Jan-boer.

Moar vrêmd! ’t is krek alsof dat eigenste munje niet lachen meer wil. Peter begriept niet woarom, en as ie allinnig op Grietje moar let, heur ien de donkere eugskes kiekt, en meint dat er treunjes ien springen, dan markt ie te loat dat Jan-boer zien bromvlieg veur ’t spiegel nog noazat, en, ’t stoan van heur bei met ’en oogslag gezien het.

Asof ’t getooverd was, sprong Peter van Grietje weg. Moar Jan-boer—alschoon ien ’t zwak gegrepen, en meuglik ien nog wat anders, lienks onder ’t wammes, Jan-boer was veuls te goejig—en nou ook verlêgen—um te sprêken van wat ie gezien had; alêvel ien ’t brommen en piepen had ie geen oarigheid meer en schee d’r mee uut. Toen Peter hum vrindelik dankte veur ’t oarige spul, toen zeidie, arg goejig: „’t Is tot oe dienst gewêst.” Zie, zóó begreep ie’t. Moar Peter, hie vuult en begriept ook, dat: toen ie um Grietje is beet te pakken, oome Jan beet nam, moar de spiegel hum beet kreeg, dat ie toen ’en lomp en oaverechts feguur het gesloagen.

Um ronduut over Grietje te sprêken is ie hier gekommen, en nou—wat most den goejigen Jan-boer nou denken van ’t lakspul!

Grietje vol schoamte is met de schort veur ’t gezicht uut de keuken geloopen; moar Peter, as Jan-boer zien piepke weer opstêkt, dan trooit ie toe um ook Jan-boer te zeggen, wat ie erst gemeind het allinnig veur ’t heugste gezag te motte bewaren, moar—krek as ie sprêken wil, dan geet de deur boven ’t keldertrap open, en kumt Sanne-meu langzaam de trooi van ’et kelderluuk af.

’En ummezienje geduld. Jan-bruur eiges keek d’r beduusd van. Moeders trouwjapon van gruune sergie, ’en arfstuk bijkant tachtig joar oud, met kort en lêg uutgesnêje bovenlief, krakte zuster Sanne um de magere lêjen, aldat ie krek as ’en zak hieng; op ’t schêve heufd sting de neiste kniepmuts met rood en gêl gemoesd lient d’r um, da’j schêf en drêjerig wier a’j ’t oanzag. Den boot met dijemant—woar Bram ens honderd doalder veur geprezentierd had—hieng heur op ’t gemoed. Bruur begreep d’r niks van, moar dat hoefde ook niet. Nou Sanne zoo’n bietje groacelik den Peter het gegroet, nou smuuspelt ze op zied tegen Jan-bruur; en Jan-bruur begreep ’et, went, hie knikte zes- zeuven keer achter mekoar; sting op, en goeng met zien dood-goeje lief de deur uut.

Peter was opgestoan toen de juffer binnenkwiem. Moor het de tand’ loate kieken: moar as Peter: koest! tegen Moor, en: gemergen! tegen de juffer het gezeid, dan houdt ie de pet veur zien mond, en ’k weet niet of ’t bleuheid of lachen is.

Nee, bleuheid is ’t niet.

„Hei’j goed gesloapen juffer Goesterman?” zeit Peter met ’en knikske: „’k Most êvel is komme zien of alles nog fris en gezond was noa giesteroavend.”

Och, wat was den Peter bij daglicht ’en knap mins; veul knapper van dichtebij as op ’en distansie.

„Joa, Mullenk,” is ’t antwoord, „wat za’k oe zeggen; d’r zin umstandighêjens dat ’en mins die sloapen zou willen, geen oog kan dichtkriegen.” Met ’en knikske: „Ge bint giesteroavend wel vrindelik gewêst....; ’k had niet gedocht, went....”

„Joa, ’k weet wel juffer da’j altied, um ouwe onneuzele proatjes ’n weerzin tegen voaders huus het gehad,” zeit Peter as die juffer op Jan-boers ploats bij ’t vuur goat zitten: „Moar ’k docht ook: siends giesteroavend da’k oe van dienst mocht wêzen, zu’j zeker wel heelegoar oan geen proatjes meer gleuven.”

„Och nee!” smuuspelt Sanne: „d’r is zoo veul blammoasie ien de wereld; moar van ou of oe voader he’k toch eigenlijk nooit....” ze zweeg en keek ien’t vuur.

Peter is heel blied dat ie dat heuren mag. Niewoar, ’t was oakelik genogt dat de minsen ien dezen tied nog zoo bijgeleuvig woaren; juffer Sanne was ook veuls te verstandig; en—as ie dan van mergen ook al doadelik was gekommen um de juffer te prezentieren wat ze verloor.... Peter ziet rond, en veur en achter zich, en—as ie den hond, die juffers stoffeschoen het beet genomen en d’r krek mee oan ’t plukhoaren is, ’et ding met ’en ruk uut den bek het getrokken, en wiejer den arg vertrampenierden schoen, woar Moortje nog noar opspringt, ien de hugt houdt, dan kiekt ie de juffer oan asof ie wil zeggen: Zie, da’s nou spietig!

Moar o, die schoen: ’t had niks te beteikenen.

Joa juffer, da’s nog zoo zeker niet, a’j moar oan veurteikens hecht.

Alêvel of ’t ook spietig is, Peter kan ’t niet gebêteren. Moortje kriegt ’en tik,—erme dier!

„Van mergen,” zeit Peter, „bin’k al vroeg de deur uutgegoan um den schoen te zuuken, moar joa—goed Bêtuws, goed rond: de schoen is eigenlik de sleutel gewêst um hier in huus te kommen.” Gemuuizoam: „Juffer Sanna, ’k bin.... verliefd, arg verliefd!”

Och lieven heere, doar ha’j’t al!

„Siends da’k Grietje ’en joar gelêjen, veur ’t erst hier ien ’t darp zag,” vervolgt Peter met klem: en sleet met de schoenzool op toafel, „he’k bij mien eiges gezeid: die mot ’t wêzen, die en geen ander!”

De juffer schrok, vreeselik arg, asof z’n weerwolf gezien had; misschien wel van die zoolslag op toafel, en ze kiekt naar umlêg onder de schorsteen, en trapt met heur voet tegen ’t houtvuur, dat ’et heelegoar deur mekoar velt.

„’t Was, toen’k bij domenei de doalioa’s zou opbeinden,” proat Peter weer: „toen was ’t dat ze mien met heur vroolikke snuutje veur ’t erst ien ’t gemoet liep. Hou! zei ik. Nee, zei ze. Joa! zei ik, en zóó goeng ’et, totdat domenei, woar ze ’en schelharst gebrocht had, uut de deur kwiem, en—vort was ze. Juffer Sanna, ’t was altied gestribbel van Grietje umda’j met voader.... ge weet wel.... En van mien was ’t geploag en gevrij um ’en huukske; moar nou, niewoar, siends da’k oe giester met die hand deur ’et huuf van de kar, misschien arg heb loate schrikken, zu’j ’t wel gevat hebben; juffer Sanne ’k bin zoadoanig verliefd op Grietje d’k verechtig....”

Moar wiejer spreken kan Peter niet, went krek as ie met ’en zoolslag ’t slotwoord verstarken wil, en Moortje nog ens opspringt noar den schoen, dan ziet Peter juffer Sanne opvliegen van heur stoel, en, as ze rukt oan ’t mooie japon, dan heurt ie heur gillen en schráuwen; „Help, help! ik stoai ien de vlam, heelegoar ien de vlam!”

En juffer Sanne as ze den zoom van ’t japon, die zeker deur ’en vlammend op zied gevallen stuk hout ien brand kwiem, met heur hand wil uutdooven, en zich doanig de vingers brent, dan gilt ze al starker en starker; loopt Peter, die toeschiet, hoast t’onderstboven; vliegt, altied schrauwend, met onzinnig geweld de dêl op, en Moortje, de dartele Moor—wat Peter ook roept, hie vliegt heur schel blaffende noa.

En zie, as ’t wonderspektoakel de kiep doet uiteenstuuven op de dêl, en de duufkes die op de deur zoaten, vortvliegen noar heur til, en de verkens uut ’t binnenschot noar buuten joagt—zóó hoastig, dat ze met heur drieën te geliek ien ’t nauwe deurke blieve stêken, dán, dán heurt Jan-boer ’t vremde geweld en ’t wekt hum uut ’en triestige moalerij.

Krek sting ie te kieken naar den grooten parzik, die giester nog zoo mooi tussen de gruune bloai’ te kleuren hieng, en woar ie nou zag dat deur zoo’n stomme lillikke wisp ’en gat as ’en duum ien gevrêten was. Zie, doar vloog de wisp met zien goudgêle lief d’r weer op toe, um ’t hart d’r oan op te hoalen. ’t Zou niks, niks geen muuite wêzen um den dief dat spulleke betoald te zetten, en ’em veurgoed te leeren dat ie zien snoavelje had kunne thuus houen, moar.... wie kos nou eksplesieren dat zoo’n parzik niet krek zoo goed veur den wisp as veur hum, veur Jan-boer was geschoapen! Hie zou den beest moar met vrêje loaten, went—Grietje most ook eiges weten....

Hoe Jan-boer van den parzik ien ens op Grietje kwiem, dat wiest ie niet krek, moar nou—nou het ie ’t lêven van zuster geheurd, en ziet ie heur gunds bij de put stoan, met ’en spektoakel asof ze den duuvel op ’t lief had.

En joa, dát had ze. Dat ie heur beet nam dat vuult ze en weet ze zéker, aldat ze ’t niet uutsprêkt. En toch, zie, den eigenste die ’t heur had oangedoan, ’t was toch ook den erste, die heur ’en emmer met putwoater over ’t brandende kleedoazie, en den blaffenden hond ’en eindwêgs op zied smeet. Nee, ze weet niet of z’em vluuken of danken mot, went, nou bruur Jan arg goejig steet te vroagen: of heur hand geen zeer deejen, en of ie ook helpen kos, en hóe of ’t gekommen was—nou komt Peter, die heel gauw noar binnen is gegoan, met Grietje uut ’t achterhuus al weerum; boakert de lillik gebrende vingers ien döpkes van watten, en as ze nou harder schráuwt van de pien, dan is ’et toch weer den eigenste Peter die heur loat drinken uut den nap, die met ’en ketting oan de put hieng. Joa joa, ze vuult ’et wel dat „de vijand” die volgens ’t planêt ien den steenbok, „bij heur tabernoakelde”—onder den schorsteen—en heur heel anders as ze gemeind had „ien vlam zette”, die ’en kiend vrijde ien stee van hoar, dat ie heur toch ook goed was, went, hie steunde heur onder den erm, en hielp hoar—nou ze op bezwiemen af is—met Grietje ’et huus in.

Da’j oe lillik de vingers kunt branden a’j onverstandig ien ’t vuur tast—doar kreeg Moortje bij vergeliek ’en kloar begriep van, went, toen ie de drie, met Jan-boer d’r achter, noar binnen zag goan, toen snapte ie noar ’en vliegske dat ien de hugt hum veurbijstreek, en stiet zien neus tegen den post van de schuurdeur.

En eer dat Peter noar huus trok, goat ie nog êfkes ien den moes- en blomhof.

A’j d’r niet tegen kunt um ’en oarig boerinneke met heur mollige frisse wengske tegen den schouwer van ’en knappe krullekop te zien leunen, as ze ielkreis de donkere oog’ deur de lange zwarte weimpers noar ’em opsloat; a’j d’r niet tegen kunt um heur henje,—zoo grof niet a’j meint,—deur de forse warkhand van den blonden krullekop te zien drukken, as ie meteen, zoo af en toe, op ’t veurheufd van ’t lieflikke dernje zien reine lippen zet; a’j d’r niet tegen kunt um ’t oan te zien, dan mo’j moar krek doen as Moortje, die oan de vuut’ van zien boas leit en de oog’ het dichtgeknepen. Alêvel ge kunt toch heuren.

En Peter Mullenk, hie zeit tegen ’t oarige zwart-eugske: joawel, dat ’et heel best zal goan. Wat ie met redenoasies zeker nooit had verwonnen, dat het ie grif metterdoad verkregen. Tante Sanne zal joa zeggen, went, zoo woar as ie Grietje hier op ’t tipke van d’r neus kust—Moortje kniept êfkes met de oog’—zoo woar is ’t ook, dat ’en mins den angst veur andermans ziel loat stêken—aldat ie ’em duuvels gleuft—as ie ’em goed het gedoan en hielp bij okkoazie van nood. Joa, ’t kan best woar wêzen, dat Grietje geliek had, toen ze van mergen meinde, dat Sanne-meu nog eiges ’en leintebluumpke op ’t platte gemoed wou, en dat ’en woarzeggerij van jonge joaren hoar nog altied beruurde; moar, zóóveul is óók zeker, dat ze bij ’et ploatvuur over Peters beduuling geen ummezienje ien de moaling is kunne blieven. Stil het ze’t oangeheurd, en ze wiest nou sekuur, dat niks anders as mooi lief hartewiefke troef was. Moortje kniept weer met de oog’. „Joa, zelfs,” zeit Peter al wiejer, „toen ik straks de juffer g’endag zei, en bêterschap wunste, toen het ze heel vrindelik, dag Mullenk en dank oe gezeid, went—ook de road van de watten was goed gewêst, en ’t woaren heur eigen watten, woar niks geen duuvelsspul mee kos gebeurd zin.”

En nou, nou mot Peter ’t liefste snuutje g’endag zeggen. Watblief....? Of woarzeggerij wel altied leugen zou zin? Of Peter d’r nooit oan geleuft.... Wel zeker, lief dierke, hie gleuft er wel oan. Weet ie wanneer? A’j op de vingers kunt noarêkenen dat ’et uutkommen zal; beveurbeild: oan ’et proffecie dat ie mergen noar B. zal goan um erst is met Grietjes moeder te proaten; en beveurbeild: dat ’et oarige zwart-eugske zien lieve wiefke zal worden, as ze moar tied van lêven het: en..... dat ie heur zeker tien munjes weerum zal geven als zij hum d’r één gêft.

En joa, ze duut ’et; en Moortje kan ’t niet loaten, um heelegoar noar den boas en zien zwart-eugske op te zien; en hie kumt overeind, went de boas kniept met de vingers en noojt ’em: „Kom Moortje, kom!” En Moortje loopt de boas achternoa, ’t hek uut, lochtig en opspringend noar de klappende vingers totdat ze soam al heel gauw vergoan veur ’t gezicht ien ’t dicht gebloart van den grooten bongerd.

En Grietje—zie, ze blieft doar allinnig bij ’t hekke stoan, en as ze tuurt naar den bongerd, en niks.... niks meer ziet, dan is ’t heur toch asof ze dat lillikke wief weer ziet, en dan heurt ze nóg ens dat woord, dat harde woord....

Moar nee, ’t woaren leugens, allegoar leugens! „De heerlikheid van den oogst zou ze zien, de kou van den weinter zou ze vuulen, en de leintebluumpkes zou ze weer ruuken; moar, aleer dat ’en nije oogst kwiem, en de twoalfde moand van heur achtiende joar zou voleind wêzen, most ze afvallen van ’t lêven as ’en korn-oar veur ’t sikkel!” Watte proatjes! Peter zou d’r zeker um lachen as ie wist dat ’et wief zóó veurspeld had. En toch—doar springen ien ens weer heur ooglee ien troan’..... Peter het gezeid dat ze zien wiefke zou worden as ze tied moar van lêven had; en Grietje, ze zucht veur zich uut: „Joa Peter, joa—a’k tied maar van lêven heb!”

As Grietje moar tied van lêven het!

Siends den frissen September-dag, toen we ’s mergens ien den blom- en moeshof van ’t Heunings-arf woaren, is ’t nog frisser geworden, en niet gering. Erst, totdat de eerdappels uut den grond woaren, het October zoo’n bietje kiekeboe met ’et zunneke gespeuld; moar op ’t letst het ie heelegoar wolken veur ’t zunneke gebloazen, dat ’et ’en arg spul veur de appel- en perenplokkers ien den bongerd is gewêst, um den oogst buuten ’t nat en de kramp buuten de vingers te houen. Wat ’et moantje belangt, ’t is deur den October, ien ’et letste veural, met vrêje geloaten, en de druufkes oan de kleine wingerds ien ’t derp die niet ziek woaren, ze hebben ’t letste zuut van ’t moantje gekregen. Grietje, alschoon dat ’et fris ien den bongerd was, ze het toch tot ’et letste toe mee appels geroapt, en ten einde toe gezien: „de heerlikheid van den oogst;” zuute druufkes geproefd dat het ze niet; op ’t Heunings-arf was de ziekte d’r ien.

November is lillik oan ’t roazen gegoan, en met zien kouen oajem het ie al vroeg, en krek in één nacht, de doalioa’s glad verflenst, dat ze groezelig zwart woaren en slap hiengen as ’en voatdoek. Keuning Doaved had ook de mooie kleurige spullekes uutgetrokken, en zou moar sloapen totdat ’et weer leinte was.

En December, aldat ie ook met zien kille hand af en toe de klisse klei op de wêgen ien steen het veranderd en witte bluumkes op de gloas’ geteikend, en ’en dun vluurke asof ’t ’en spiegel was over woaien en sloot’ het getrokken.... de Rien en de Woal tot stoan te kriegen, dat het ie oan Jannewoarie te doen geloaten.

En Jannewoarie, met scharpe noagels het ie ’et altied hollende tweespan ien d’r neusgoat’ gevat, en Rien en Woal zin op d’r achterste been’ goan stoan, en hebben geschuumd en gesloagen tegen kribben en diek. Goddank niet óver den diek.

En Febrewoarie, as ie van voader ’t bestier had overgenomen, dan het ie ’et tweespan weer losgeloaten, en Rien en Woal zin weer lieberkes oan ’t loopen gegoan; krek as ’t minsdom doar buuten weer toog oan zien wark.

De weinter was koud gewêst. Grietje had „de weinterkou gevuuld;” moar de leinte is gekommen, en wermte en wasdom het ze gebrocht, en ’t korn ien halm gezet, en den bongerd ien mooie bluumkes.

A’j Grietje op ’t Heunings-arf zuukt dan ku’j nog wel twee uren wiejer goan.

Al vief moand’ umtrent—went we schrieven nou bluuimoand—is ze niet meer bij Oome en Sanne-meu. Van lieverlee het z’en starke verzuuking noar moeders huus gekregen, zóó stark, dat oome Jan op ’en kouwe dag ien December, de kar moar iengespannen, en heur noar B. het gevoaren. Sanne-meu hadden de troan’ ien de oog’ gestoan toen ze Grietje g’endag kuste. Och! had ze niet alles gedoan um Grietje te plezieren? Op ’t gefleem en geproat van den Peter, woar ze toch ’t rechte niet van had—zoo’n vremde spitskieker as ie was—op ’t gefleem en geproat had ze gezeid: „Nou as ’t dan mot, dan mot ’et met Grietje en ou.”

Moar ’t joa is d’r pas uut gewêst, of Sanne-meu het zooveul berouw gekregen as hoaren.... nee van d’r hoaren sprak ze niet, ze het arg berouw gekregen, went, toen ’t dan vroolikheid most wêzen, toen was ’t van dag tot doage alles oakelikker en stiller geworden. Ien stee dat Grietje vrijde noar beheuren, zat of liep ze heele doag’ zonder lach of proat; zelfs as Peter kwiem dan was ze zóó wonderboarlik roar, dat Sanne d’r geen begriep van kos kriegen en in Grietjes ploats heel anders zou gewêst zin. Ien stee dat Grietje zich ’s Zundags opkleidde noar beheuren, had ze dukkels ien’t warkendoagse jak en rok geloopen, zonder noar de kark te goan; en, dat ze moager en bleik wier, dat zag ielkeen die heur tegenkwiem. Moar Grietje niet allinnig, ook Jan-boer, altied zoo goejig, is sikkeneurig en stil geworden; heele oavends had ie in ’t vuur zitte kieken, en, as zuster nog is prakkezierde van sukkeloai te drinken, woar ie altied zoo opgemonterd bij was, dan dronk ie ’t wel, soms twientig kummekes, moar—niks geen vroolikheid.