Overbetuwsche novellen

Part 22

Chapter 224,332 wordsPublic domain

Jan en Grietje hadden óok gevuuld wat juffer Sanne vuulde: ’en zachte schok van de kar die stil sting. Niet éen van drie die uut durfde sprêken wàt ’et wêzen mocht? Ielk had z’n eigen eksplikoasie, moar zéker was’t dat Grietje met de neusdoek veur den mond zat: lachen most ze, en ze durfde ’t niet.

’t Was van Peter Mullenk, die—heel toevallig?—óók B.-sche karmis had gehouen, wel ’en oarige spikkeloasie gewêst um met Jan en Sanne—die ’t niet groot op hum hadden—mee noar D. te voaren, woar ie óók thuus heurde, zonder dat ze’t gewoar wieren. Als Sanne-meu geweten had dat Grietje—toen ze ’s oavends met bruurs en zusters karmis hieuw—oan Peters erm had geloopen, ze zou heur Grietje, die ze anders zoo liefhad, heel niet vrindelik hebben oangezien. Moar Grietje! wat kos zij ’et gebêteren dat Peter óók op de karmis kwiem, en met geweld heur erm had genomen? Wat kos Grietje ’t gebêteren dat Peter ien ’t duuster achter op de kar was goan zitten; onder ’t voaren ielkreis met de hand onder ’t huuf deur was gekommen, en krek zoolang zuutjes oan ’t japon had getrokken, totdat ze héur henje in ’t ziene lee? As Grietje veul spul had gemoakt, en Peter zien zin niet gegeven, dan kos Sanne-meu ’t wel is gemarkt hebben, en—och harrejennig, dan was ’t meugelik heelegoar uut gewêst, uut met alles woar negen bruurs en zusters over jaloers kosten zin, tenwoare Grietje niet altied goed en toeschietelik veur heurluu gebleven was. Zooveul as oangenomen kiend, begriep ie!

Alêvel, juffer Goesterman had er niks van gemarkt, niks van ’t karmishouen, niks van ’t oarig stuk van ’en palfrenier, en niks van ’t henjesgeven ook niet; moar, de schok—toen Peter d’r afsprong—die kleine schok had ze gevuuld, en, noa de vluuk die ze vluukte, zat ze stief, stom, zonder ’en woord te sprêken. Dat ’et ’en weerwolf most wêzen, die achter op de kar was gesprongen, dat kos haast niet anders. Wat ze wou? Ze wou dat ze met ’et heufd onder de dêkes lei, diep, heel diep d’r onder.

’En half uur loater ha’j—as’t niet zoo duuster gewêst was—’en heel eind wiejer, veurbij den Toren en krek oan den voet van den opweg noar den diek, juffer Sanne in ’en heel ander pestuur kunne zien. Ze hing, met heur linkerzied, op den erm van ’en starke jonge boer, op den erm van Peter, die heur ielkreis vroeg: of ze wel vort kos—went, één van hoar stoffeschoen’ was onder ’t goan ien de klei blieve stêken.

Ien ’t letst.... Nee, verechtig ze kos niemeer; heur kous plekte ielkreis vast. Weer op de kar goan zitten....? Zie, met de duusternis was ze bang dat Jan ’em zou umsmieten, en êvel umdat ’et op die weg toch ook niet pluus was, had ze d’r zwoarigheid in. Al arg genogt dat Grietje d’r niet had uit gewild. Peter was wel vrindelik. Hoe toevallig dat ie heur krek was achteropgekommen.—Watblief? Op de rug goan zitten? ’t Was eigenlik als te vrindelik. Overdag zou ’t gek stoan; maar nou! Peter most niet meinen dat Jan-bruur of zij, in vroeger tied wat tegen hum hadden.—Wacht, ze zou ’t japon erst nog ’en beetje noar boven hoalen, en ’t zieden mantilie wat achterumsloan. Eén, twee, drie schökskes, doar zat ze.—Of ze niet te zwoar was?—Och heere nee, ze woog al heel licht.

En toch, juffer Sanne was niet dom, bij lange noa niet. Toen Jan met de kar ook boven op den diek sting,—woar Peter de juffer noar toe had gedroagen—toen wiest z’et—aleer ze weer ien de kar goeng stappen—zóó te regelieren, dat Peter achterop zou zitten. Woarum? Dat zei ze niet, moar slim was ze, went, as den Peter d’r op goeng zitten, dan most den ander—ge weet wel, den weerwolf, as ie d’r op zat—goan schuuven; dan had z’en schut ien de rug en kos Peter afbieten wat er gebeuren mocht.

En Jan, Jan vond alles goed wat zuster wou, en goeng—nou ie boven op den harden diek bêter zien en voaren kos—weer véúr op de kar zitten; Peter op ’t achterstuk; Sanne-meu, die zei dat Grietje moar deur most schuuven, lienks noast Grietje woar ze straks rechts had gezeuten, met natte kleivuut’, en schrikachtig; met ’en hart dat starker klopte as anders, en gluujende hand’. Van ’t letste zu’j al heel gauw rêkenschap kriegen.

Toen de torenklok met ’en spookachtig noa-getjank één had gesloagen, was de boerin van ’t Heunings-arf nog op, en allinnig ien heur sloapcel. ’t Was loat, oakelik loat geworden, en noar zuster goeng ze nooit weer as’t dóár karmis was, ten mienste as ze dan ’s oavends noar huus most.

A’j nou plezier het dan ku’j Sanne-meu is bêter bekieken. Ze is van ’en lilleke makkeloasie. Moager en schroal van oanzicht kieken heur voale oog’ altied arg schichtig ien ’t rond; heur neus—zoo had ’en ondermeister op school ens gezeid—was krek ’en vroagteiken dat niet op z’n ploats sting, en ’t heufd steet heur op den hals toezoers ’en bietje rechts op zied, krek asof ze doof was oan ’t linkeroor. Dat schêve, zeit juffer Sanne, dat het ze uut ’en schrik gehouen toen ze twientig joar oud was. Van den schrik het Jan-bruur nooit niks gemarkt, en ook het ie nooit geheurd—zooas zuster zeit, dat ze ien jonge joaren „’t reuske van ’t derp” wier genuumd, zoo mooi as ze was; moar—as zuster ’et zei, dan zou ’t wel zoo wêzen.

A’k nou nog êfkes zoo vrij bint um oe te loaten zien, hoe juffer Sanne, ien stee van de mooie Zundagse muts, ’en breeje floddermuts op d’r koale vieftigjoarige heufd zet en voorders hoe ze ien’t bonte nachtjak met anderhalve rok um de schrumpele been’ op ’en breeje pantoffelvoet noar de deur geet, ’k bin zeker dan zu’j d’r niet op verlieven.

Dóár is juffer Sanne nog zoo sekuur niet van; nog zoo sekuur niet, aldat ze niet gek genogt is um te geleuven dat ze nóg ’t reuske van ’t derp is.

Da’j ien’t duuster niet zien kunt, da’s zeker; moar da’j ien’t duuster vuulen en begriepen kunt, da’s óók zeker, zóó redeniert juffer Sanne; moar Peter, hie redeniert: Da’j tastend ien ’t duuster, arg mistasten kunt, da’s krek zoo zeker.

Hier za’k êfkes ’en punt schrieven.

Toen juffer Sanne, noadat ze heur schoen ien de klei had geloaten, weer op de kar zat, toen is ze ien’t erste heel arg geschrokken, dat ze hoast geschráuwd had, moar—ien’t begriep dat toch geen weerwolf achter op de kar kos kommen, nou Peter d’r zat, ien dát begriep het ze dat trekken oan ’t japon wel bêter verstoan. Heere minsen! zou verechtig die jong....? En—zwakke mins! bezwêken was ze; ze had zich de hand loaten drukken twee- drie keer achter mekoar, en alschoon de hand loater was weggebleven.... heur hart was ien zien hand blieve stêken krek as heur schoen ien de klei.

Op de deur van ’t kämerke—die goed was gesloten—wordt nog ’en grundel gedoan; tegen ’t vensterglas, woarachter ’en stevig luuk is, zet juffer Sanne den biebel, die op ’et toafeltje d’r veur lee, met ’t open blad noar ’t roam toe. Met ’en langen stok, die in den hoek had gestoan, stêkt ze onder de bedstee—dat duut ze ielken oavend, went, ge kost moar niet weten....! Ze stêkt lienks en rechts, en smêrt ’em hen en weer, en, as ’t richtig d’r onder is, dan kiekt ze d’r ien, en stêkt op de beddeplank, en boven ien den hoek;—nee nee, ge kost moar niet weten.

’t Is alles ien orde. Moar de boerin van ’t Heunings-arf kan, alschoon ’et loat is, nog niet ien de bedstee stappen. ’t Is heur ook al te wonderboarlik um ’t hart. Wat of ’t lot van ’en mins ien één uurke tieds toch sjanzieren kos.

Dat ze ’t vroeger niet groot op Peter gehad had, dát was woar. ’t Proatje had altied geloopen dat Peters voader weerwolfde, met den duuvel krispendierde, altied neiigheden en zêgen op alles had. Moar, hoe dat ’et ook wêzen mocht, veur ’t erst van heur lêven het juffer Sanne den Peter gesproken, en—as oe dan iemand dóár, op zoo’n weg veilig veuruut helpt, joa, op den rug droagt, en oe later—och heere minsen! met ’t henje opzuukt, dan was ’t ien ielk geval niet meugelik dat zoo iemand ien ’t duuvelsverbond met zien voader sting. Voorders: Peter warkte zelfs dukkels bij den domenei, den pastoor en burgemeister ien den blom- en moeshof, en van hum had ze nooit geheurd dat ie „van ’en slechte reis” was thuus gekomen.

„Van ’en slechte reis!” ’t Was krek of de juffer-boerin oan ’en fleske vlieg-op rook, zoo spalkte ze heur oogen. Hoastig trooit ze toe op ’en loaitoafel—moar—aleer dat ze ’en loaj opentrekt en ’en deuske d’r uut kriegt, scheen ’t wel dat ze ’en griezel kreeg, went, hoastig greep ze den stok; stootte drie, vier, vief keer d’r mee tegen ’t zolder, krek zoolang tot bruur Jan, die boven sliep, teiken van lêven gaf, en half sloapend, arg brommend, ’en stukske van den 64sten psalm zong; dóár had ze hum op gedressierd.

Juffer Sanne zit nou met een zooi pampierkes in de hand’. Veul planêt het ze ien der lêven getrokken, moar deze erste, den blauwe, die ze trok toen ze nog geen zestien joar oud was, dat kos de woare moar wêzen. Toezoers en altied het ie heur deur ’t heufd gespeuld, moar nou, ze wier d’r beduusd van zoo as ie heur toesprak. Kiek: „In den steenbok” sting d’r boven, en dan, dan steet d’r onder: „Van een slechte reize zult gij tehuis komen, als wanneer gij bij uw vijand zult tabernakelen en hij zal u ganschelijk in vlam zetten, zullende gij in den huwelijken staat bovenmate fortuinlijk zijn.”

Nee! starker kos ’en planêt niet sprêken! Moar stil, alsdat ’t ook diep ien den nacht is, ze kan ’t niet loaten um ’t buukske, dat ze noa moeders dood achter ien ’t kammenet het gevonden, nog ens op te sloan. ’t Oracúlen-buukske! ’En bietje angstig kiekt ze rond en noar boven;—Jan zong niemeer—moar dan, dan tuurt ze ien ’t ouwe smêrige oracúlen-buukske met gêl perkementen umslag, den drie en twintigsten druk noa ’t joar 1657. Bij de drie en vieftigste vroag van ’t vroagregiester steet ze stil en lêst: „Of de serviteur goeds zal doen aan zijn verkoren?”

Op ’t erste blad ien ’t rad van aventuur, leit ze heur vinger op de zes tussen spoak vief en zeuven, telt volgens de onderrechting zes ien ’t vroagregiester noar umlêg, en kriegt getal acht en vieftig. Op dát blad van ’t buukske mot ze wêzen; en doar steet: „Olympias!—Olympias!!” Bêvend met de hand telt ze weer noar onder zes en doar, doar lêst ze: „Zoo gij u voorzichtig en wijselijk zult gedragen, zult gij al krijgen van uw serviteur wat gij wilt, want hij bemint u ten hoogste.”

’t Hart schuumde juffer Sanne noar de kêl toe. Vol was ze, overvol! ’t Proffecie van de jonge joaren zou nog uutkommen, en—wonder was ’t niet dat ze nog ens noar heur hand keek, de hand die—ge weet wel.

Da’j lachen mot over ’en vieftigjoarig bijgeleuvig mins, dat nog verliefd is, doar he’k geen spiet af, êvel—went ’k heb heur gekend ien de Bêtuw—’k wil niet da’j altied over heur lachen zult,—as ze allinnig moar lillik gewêst was, dan zou j’ ’et iensgeheel niet gedoan hebben—moar ’k wou wel da’j ze ook kost bekloagen. Wat mein ie.... zal ’t kiend overdag zien koers kunne veinden, as ’t ’s oavends ien ’t duuster de weg wier gewêzen?

’t Is ’en mooie September-mergen, die de donkere nacht het weggekeken.

De groote blom- en moeshof van ’t Heunings-arf, die achter ’et huus leit, glienstert van duuzend en duuzenden dauwdröpkes ien ’t lachende zunneke, da’j de oog’ hoast mot dichtkniepen; de appelbongerd gunds oan ’t einde, ’t is krek asof d’r ’en mooie blauwe rook veurbijdrieft. A’j ien de hugt op de rooje liesterbes’ kiekt, die tegen ’t blauw van den bongerd zoo fonkelend uutkommen, dan ku’j oe wel begriepen dat ’et veugelje zich strieken loat as ze hum doarmee verlokken. Erm liesterken! of de minsen veur ou moar allinnig mooie, lekkere beskes wiesten te veinden um d’r lillikke ding mee op te sieren, woar ie oe dood ien zuukt! Erm liesterken wil ’t niet geleuven; de minsen ze doen ’t ook duk veur mekoar en—dat de mins zich o zoo dukkels loat snappen en niks wiezer as ’t liesterken is, da’s bedroevend, arg bedroevend!

Alêvel, loawwe nou geen duuster gezicht zetten. Ien den hof is ’t zoo oarig. Heel oarig, en toch is Grietje—die al sinds ’en half uur tussen ’t rieshout aan ’t plukken van snijboonen was—zoo verstandig gewêst, um ’t bonten schort um heur hals te sloan, de zwarte rok ten buutenste binnen noar boven te doen, en, ien stee van de schoen’ de klomp’ oan te trekken. ’t Is ’s mergens al fris ien deez tied van ’t joar en alles is nat. Ielke stap die ze wiejer tussen ’t rieshout duut, mot ze de spinneweb’ die vol van woaterpäreljes zitten uuteensloan. Loater, as ze den grooten körf vol boon’ het geplukt, dan kumt ze uut ’t rieshout ien ’t pad—en, as ze ’en dikke witte herfstdroad, woar ze krek tegen ienliep, uut ’et gezicht het weggegriezeld, dan steet ze stil um efkes te kieken. Lienks ien de hugt, kiekt ze noar de witte duufkes, die zich eiges op ’t natte boord van heur til zitten te wasschen, te pikken onder de vleugeljes, of mekoare kniepeugskes geven; en rechts noar de doalioa’s en zonneblom’ en harfst-sering’, die, met de asters umlêg, oan weerskant van ’t vlierpriëel stoan, ’t oarig priëel woar ’t kamperfuulie deurheer wast. Veur duufkes en blommer zou Grietje heur letste cent uut ’t knipke hebben gegeven, as Sanne-meu—zoo goed was ze—’t niet alles betoalde.

Misschien hiew Grietje zooveul van de duufkes omdat de duufkes zich eiges zoo rein bewoaren, en van de bluumpkes umdat ze ’t heufd altied noar ’t licht toekeeren. Moar ’k gleuf niet dat Grietje zoo wied gedocht het. Nou steet ze bij de doalioa’s. Weet ie van wie of Grietje die mooie keuning Doavid het gekregen, den rooje zwoare doalioa hier, woar ze krek noar kiekt? Sanne-meu ze weet ’et niet. Grietje best. Wacht, ze zal zoo’n doalioa plukken en dan.... Moar harrejennig! was dát ook schrikken! Krek toen ze de blom bij ’t stêlje wou vatten, toen riep ’et: „Ho!” ien heur oor! „ho! met den keuning Doavid, die hei’j van mien gekregen, en erst mo’k nog ’en munje d’r veur! ’t Was al te arg! Peters neus was bij de hoare gekommen en voorders.... begriep ie?

En Grietje, arg geschrokken, ze kiekt nog beduusd en ze zeit, dat ’et niks oarig is um ’en mins zoo den dood op ’et lief te joagen, foei! Peter hie most....

Wát, wát most ie.... Weggoan misschien?

Joa, nee, moar in ielk geval ’en mins niet doen schrikken. Peter wiest wel dat Grietje niet alles gleufde—veural niet van hum—wat Sanne-meu gleufde, moar, da’j uut ’en schrik ’en schêven hals kos houen as geliekweg de klok sloeg, dát ko’j eiges oan Sanne toch zien dat wóár was.

„Zêker,” meint Peter: „as Sanne ten mienste den schêven hals niet eer as den schrik had gehad.”

Heur is, Peter most nou niet alles wegredenieren; hie most.... Moar wat anders: Hoe of Peter hier ien den hof durfde kommen? Jong, as Sanne-meu ’t gewoar wier! Joa, giesteroavend, da’s woar, moar, erst het Sanne met die duusternis zeker gemeind dat ’et ’en ander was die zien hulp presentierde, beveurbeild Peter van ’t Klingelhek; loater het heur zeker te veul den angst veur den toren geploagd; en joa, wat Peter heur zeit van dat henje geven deur ’t huuf van de kar heer, ’t was wel ’en bietje kemiek, moar, Sanne-meu was toch veul te best um doar zóó um te lachen as Peter dee. Zeker het Sanne gemeind—joa, wat?—dat wiest Grietje niet krek, moar Peter most nou uutscheien met zien ondeugend lachen; ’t was al arg genoeg dat ie hier in den hof durfde kommen, en arger nog....

„Da’j oe deur mien, zoo’n duuvelskiend, is pakken loat!” roept Peter en sleet zien erm om heur poezelen hals, en drukt heur ’en heel zuut munje op ’t frissige wengske.

„Joa, da’s zeker al heel arg,” zeit Grietje as ze hum stillekes afweert, moar ze gêft toch de hand die Peter wou vatten: „Heur is Peter, ’k wil nou niet zeggen da’k krek as Sanne-meu oan dat duuvels-verbond van oe voader geleuf, nee, moar zóóveul is zeker, da’k dieper inzie hoe ’t zund is met ou nog langer verkeering te houen: verkeering um ’en huukske met ’en mins woarvan Sanne-meu....”

„Siends giesteroavend dat ie heur veurbij den Roojen Toren droeg toch wel ’en bêter begriep zal hebben,” velt Peter ien.

„En toch geleuf ik dat ze ’en schrik zou kriegen as ze ou hier zag,” zeit Grietje.

„Dat den hals weer recht kwiem te stoan?” lacht Peter.

„Nee, moar ’k roaj toch ten beste da’j heergoat,” is ’t weerwoord: „as we mekoar motte kriegen Peter, dan zal God ons wel helpen en zurgen dat Sanne....”

„Moar God helpt niet as welluu lêg zitten,” valt Peter weer in: „Heur is, ’k bin juffer Sanne giester ien ’t duuster van dienst gewêst, en....”

„Wat hei’j doar? ’en schoen?” vraagt Grietje en gliemlacht; en dan, dan kiekt ze noar ’t vlierpriëel, ’t was krek asof ze doarachter geritsel heurde—misschien ’en kat die op de loer was gewêst.

„Joa, de schoen die giester in de klei blêf stêken he’k ien de vroegte opgezocht,” zeit Peter: „Grietje ’k goa noar binnen, ’k wil heur eiges den schoen weerum geven; ze mot mien dan toch te woord stoan; en voorders....”

„Nee Peter, ik roaj oe goa niet noar binnen,” moant Grietje; „a’j zéker wiest.... moar nou, en oome....” En dan, half lachend met den vinger noar ’t hek—’et hek dat ’en eindje wiejer den hof van den weg scheidt: „Kiek is, doar hei’j weer dat wief van giesteroavend op de karmis, dat oe woarzeggen wou.”

„Verechtig!” roept Peter, „van ’t kêtellappersvolk met den grauwen hit; ’k heb ze de les gelêzen! Kiek, kiek ze is knikken, ze kent ons niemeer.”

„Geen wonder,” meint Grietje: „giester was ’t op de B.-sche karmis, en nou, hier, op ’en ziedweg wel twee uren wiejer; ze zuukt ons hier niet.”

„Wa’n lillik vrouwmins,” is ’t weerwoord van Peter: „en watte gluupse oog’! As onze burgemeister dat volk ien de goat kriegt, dan loat ie ze vast deur Gerr’t de veldwachter noar Oarem of Nimwêgen brengen.” Schráuwend, heel hard noar den kant van ’et hek:

„Wi’j is moaken da’j wegkumt!”

Grietje trekt Peter oan ’t wammes en fluustert: „Stil Peter.”

’Et vrouwmins alêvel ze frunzelt hoar gêle en gluupige tronie ien smêkende plooi, en strêkt ’en toanige schrumpele hand vol pampierkes deur ’t hekke noar veuren.

Aleer dat Grietje ’et keeren kan is Peter noar ’t hekke gegoan: „Wi’j as de weerlich is maken da’j met oe schorremorrie van hier goat!” gromt ie ’et vrouwmins toe: „he’k oe giesteroavend niet gezeid da’k oe met oe leugens liever boven oan den toren zag hangen as d’r ’en cent veur uut te geven?” Dreigend: „Zu’j goan.... of anders!”

„Dulde, dulde, schön Königsköpke,” smiechelt ’et vrouwmins met schorre stem en vrêmde sproak: „wohlselig liebes Mädchen an die Brust newoar?”

„Loop! vremd gespuus dat geen Hollands kan proaten,” gromt Peter nog ens: „mein ie dawwe gek genogt zin um noar oe leugens te heuren. Zu’j goan....? Wacht, ’k zal oe kriegen!” En, as ie rondziet dan roept ie: „Tjie.... tjie.... Moor! Moor....!” stêkt hoastig de veurste vingers ien de mond, en fluut, dat ’t schel ien ’t rond klinkt.

Zie, gunds bij den bongerd springt en zwarte hond over de breeje sloot den hof ien: vliegt, langs de koolstruuken heer, ’t andivieveld over noar deez kant van ’t arf toe; scheert voorbij de blom’ en deur ’et snijboonenrieshout tot woar zien boas steet, springt noar ’em op, en kwiespelt den steert en schudt er zien natte lief dat ’et water ien ’t rond spat.

„’t Soa Moortje, ’t soa!” roept Peter en hitst noar de vrouw. Peter weet wel dat Moortje niet biet, moar met zien snibbige tand’ die’j altied zien kunt, het ie al dukkels schuuns volk van voaders arf gejoagd. En Moortje—hie kiekt noar ’t wief, en schiet op heur toe, en grienst met de tand’; moar—wat of ’t wêzen mag, doar trooit ie achteruut, en jankt en trekt de steert tussen de been’. En ’t wief—dat ’em stief blieft oankieken met heur koolzwarte oog’, ze ziet ien ’t eind noar Peter met ’en smoailikken lach, drêjt zich um, en smuuspelt bij ’t weggoan, ’en woord—dat niemand verstoan kan.

Al siends ’en kertier is Peter noar binnen gegoan, moar Grietje, ze vuult zich zoo zwoar um ’et hart. Sanne-meu was ’et beste mins van de wereld; veur hóár as ’en moeder—alschoon ze liever had dat de minsen meinden dat Grietje ’en jongere zuster was. Joa, Sanne-meu was best en goed, moar, recht begrepen het Grietje heur nooit. ’s Zundags goeng ze tweemaal noar de kark, en meinde dat ze hiernoamoals ien ’t helse vuur zou branden as ze oversloeg, en toch—as ze Grietje, noa ’t erste gezang ’t loddereindeuske en ’en oogenblikske loater ’en pêpermunje geprezentierd had, dan goeng ze sloapen, en schrok—veural ’s namiddags—deur ’t noagezang erst wakker as domenei de predekoasie al uut had. Voorders zei Sanne altied dat ze—’k weet niet hoe dukkels, verkeering had kunne kriegen; en oome zei, dat ’et wel woar zou wêzen: moar, wie dat ’et gewêst woaren, die heur gevroagd hadden, dat wou ze niet zeggen. Sanne-meu kost ’et jongvolk dat verkeering had niet lochten of zien, en—ien ’t algemein had ze ’en hêkel oan al wat getrouwd was.

Êvel, was ’r ’en erm man gesturven, dan zou ze de wêduw en kienders goeddoen en steunen wat ze moar kos. Zie, eigenlik was ze ’en bietje onbegriepelik. Dat heur eiges den trouwlust nog ploagde....? ’t Kos toch niet woar wêzen, meint Grietje, moar, hoe ’t ook was, as Peter, die ’t meist um zien voader in zoo’n kwoaje noam sting, astrantig genogt zou wêzen um over verkeering te sprêken, dan zou ’et wel heelegoar mis zin.

Mis?—„Joa, nee, joa, nee,” telt Grietje en de kleine bloadjes van ’en palmtekske dat ze plokte fledderen noar umlêg: „joa, nee, joa nee, joa nee, joa!—Wát joa....? Zou ’t goed goan....? Ze weet niemeer wát ze bepoald had van joa of van nee.—Harrejennig! wa’n groote kruusspin, die vlak over t pad, tussen twee karseboom’, ien zien web hieng:

„Mergen spin, Slecht begin!”

—Al zoo veul spin’ het ze van mergen gezien, moar deez, deez was al ’en heel lillikke groote. Loop! ze gleufde d’r niks van. Peter schold en lachte altied over die dinger. Alêvel, Sanne-meu had toch veur drie joar al veurzeid: dat er bij Bouwels een starven zou umdat ie ’en vleermuus ien’t kippenhok had gevonden; en noú, ien’t letst van de veurige wêk is zien ouwe moeder toch ook moar krek gesturven. Dat er teikens woaren dat ko’j niet tegensprêken, en of Peter ook over alles lachte—over die proatjes van weerwolven en heksen en den Roojen Toren, dat wou ze doarloaten, moar over meer natuurlikke dinger die ielkeen geleufde, dat ko’j ook spotten nuumen, went Sanne-meu zei altied, as ’t over veurzeggings te sprêken kwiem: „En deez het de gave der gezondmaking en die der proffecie.” Zie dat sting ien den biebel en ko’j niet tegensprêken.

Zóó prakkezierend is Grietje rechts van ’t woonhuus bij de hooge schuur gekommen.

—As de keujes die ze wêteren most allegoar ien’t schot woaren dán zou ’t goed goan met Peter, moar, woaren ze d’r buuten dan.... zou.... ’et....

Nou Grietje ’t lêge deurke wil iengoan, nou vuult ze—zonder te zien—dat ’en mins uut ’et hoazelhout lienks van de schuur, hoar op zied kumt. Hoastig umgedrêjd kiekt Grietje ien’t scharpe koolzwarte oog van ’t wief, dat kort gelêjen deur Peter wier weggejoagd. Grietje wordt wit, went van dichtebij is ’t krek ’en gezicht um de kienders mee noar bed te joagen; moar gunds op ’en distansie ziet ze Knilles de errebeier ien ’t noagres heujen, en ze sprêkt zoo stief as ze kan: „Hê.... wat wou ie?”

„Iek mar weinig, schön Koniginneköpke, aber du soviel meer newoar....?”

„Hei’j niet geheurd da’j moar hoastig zoudt weggoan?” zeit Grietje en sleet heur oog’ noar umlêg.

„Habs geheurd, fries, schönes Kiend,” smêrt ’et wief: „aber iek wiest wohl das du miek heuren wolst; sonst wier iek gegoan sein; newoar?”

„Nee da’s niet woar!” spreekt Grietje: „’k Wil van oe leugens niet gediend wêzen; giesteroavond het mien.... man oe gezeid, da’j van ’en ander niks weten kunt.”

„Dulde, dulde, schön Augelein,” grienst ’et vrouwmins: „Könink Doaved soll dei Mann sein, joa newoar, as Tante den Sjoen past.”

Grietje kriegt ’en kleur zoo rood as heur halsduukske. Arg beduusd geet ze hoastig de schuur ien; smiet de deur achter zich toe, en ruts.... de grundel d’r op.

Getik op de deur.

Nee, Grietje wil d’r niks van heuren. ’t Was oakelik. Hoe kos zoo’n wild vremd mins van den doalia en den schoen weten, en boven alles dat Peter heur man niet was. Zou dat wief verechtig kunne zien of ze Peter zou kriegen of niet....?

Nee! tik moar, tik moar; ’k wil d’r geen spier mee van doen; Peter zou mien uutlachen.