Part 15
„D’eigest die’j straks met karsepit’ het geschoten,” zegt Geertje oolijk en wendt haar gelaat.
„En d’eigest die weerum het gekoatst,” zegt de jongen en knijpt een oog dicht. Iets later: „Ge hebt ’en heel oarig snuutje.”
Geertje blozend: „Loop! gij iens-geheel niet!”
„Dat wi’k niet zeggen: a’j goed kiekt dan mot ’et zoo slecht nog niet wêzen,” spreekt de jongen: „’en fijne neus, en zoo’n oarig klein munje.”
„Nou—’t is wat moois!” zegt Geertje, en ze mot toch êfkes lachen.
„Gij hiet.... Koatje....?” vischt de jongen, en terwijl hij dat zegt, ziet hij meteen dat de kleeren van het meisje door den gutsenden schuinvallenden regen ter rechterzijde geheel en al nat worden. Zonder antwoord af te wachten springt hij vlug onder de kar uit; wipt zich er op; trekt, niet zonder inspanning, het breede zijwant uit de beugels; laat dat planken beschot langs het rad naar beneden glijden, en als hij een oogenblik later—weer met de erms um de knieën—tegenover het meisje zit, dan vraagt hij nog eens, alsof er niemendal gebeurd was: „Gij hiet.... Koatje niewaar?”
Eerst heeft Geertje niet begrepen woar ie zoo gauw noar toe goeng en wat ie op de kar wou. Nu—’t was oarig, ’t was vrindelik. „Ik dank oe,” zegt ze, terwijl ze hem aanziet: „Zoo is ’t bêter, veul bêter. Hoe ik heit....? Ik heit zooveul as Geertje.”
„Dat docht ik wel!” zegt de jongen: niet dat ze Geertje heitte, moar dat ze de eugskes niet altied links zou houen: „Van mien voaders- en moederskant,” vervolgt hij: „nuumt ze mien Dorus, moar van mien eiges heit ik „de kat”.
„Da’s ’en wondere noam!” zegt Geertje, en ze ziet hem met haar blauwe eugskes vragend in de zwarte kijkers.
„Nou zou’j wel wete willen wóarum,” herneemt Dorus: „Dat za’k oe is zeggen: A’j kleine kiender heurt schrauwen, da’s niks oarig; is ’t wel? Voader is ’en best mins, moar, ’en bietje korzeleurig; en, dat ie liever de kiender sloeg as dat ie eiges woames zou kriegen, dat ku’j ’en mins zoo kwoalik niet nemen. Kleine Janske—zoo’n oarig drummelje—was pas ’en joar oud, en a’j pas ’en joarke oud bint dan hei’j nog niks geen gevuul van redenoasies. Ze schrauwde. „Zu’j stil wêzen!” zei voader. Janske begreep ’r niks van en schrauwde nog harder. „Zu’j de mond houen!” riep voader. Janske dee ’t niet, went, ze wou de borst hebben en moeder was de deur uut. Voader kreeg de kriewel in ’t lief en de vingers begosten hem te jeuken: „Duuvels ding!” zeidie, en wou ’et kleine dingske uut de wieg griepen.—Ielk zien meug, doar had ikke geen oarigheid ien; en, nog eer dat voader bij ’t wiegske was, had ik ’et kleine dernje d’r uut. Geloopen naar buuten; voader achter mien oan.—Harrejennig, ik de kiepeleer op—wrak genogt!—de geut van ’t huus langs; ’t rietendak opgeklouterd, en, eerda’k ’et wiest, zat ik op ’t uiversnest woar nooit ’en uiver op kwiem. Voader schrauwde umlêg: ik goeng oan ’t lachen; ’t klein dingske was stil.”
„Hê!” zegt Geertje met verruiming, en nog eens: „hê!” went ze was bang gewêst dat Dorus’ voader hum bij de broekspiep’ zou gevat hebben toen ie noar boven klom. En weer met een zucht: „Hê, dat was oarig!”
„Dat zou’j zoo meinen,” herneemt de jongen: „moar a’j ouwere minsen heurt dan was’t baldoajig: ’k Was vieftien joar, en a’k gevallen was dan had Janske wel dood kunne wêzen. Een uurke bin’k boven op ’t nest gewêst; toen he’n ze mien noar umlêg gehoald. Van voader he’k woames gehad—woames, da’k ’et nog twee doag’ kos vuulen; en van meister ’en ripplement; en van dommenei ’en priddekoasie; en ze hadden geliek, ’t was slecht um ’t kleine drummelje zoo te woagen, moar—slêg het ze niet gehad, doar ha’k toch schik af. ’t Bleef toen: de kat.”
„De kat!” herhaalt Geertje terwijl zij Dorus nog met bewondering blijft aanstaren.... Die neus was toch zoo dik niet; schêve mond....? ko’j niks van zien as ie sprak; mooi oogen, arg mooie oogen! „En bi’j hier veerknecht?” vraagt zij na een oogenblik, waarin alleen ’t gekletter van den regen te hooren was.
„Siends giester,” zegt Dorus, en dan, stil in zijn eiges: „Verdekseld lief snuutje!”
„En waar kom ie vandoan? en oe voader hoe heit ie!” vraagt Geertje weder.
„Voader woont te Z. oan de Woalkant, en Giesels heit ie,” zegt Dorus: „moar blied is ie da’k de deur uitkwiem. „’En appeldief minder,” zeidie eergiester toen ’k goan zou, went, ’t noajoar kon ’k ze mans worden, hoe hooger hoe liever, dàt kon ik! Niet da’k ze eiges lustte, ’k hou van geen zoere appels, moar de kleinjes, en veural Janske, die nou zes is, hê mins, die kon d’r ien bieten!”
Geertje meent dat ze die naam van Giesels.... moar ze kan ’em toch niet thuus brengen.... „Wi’j en pêpermunje?”
Dorus Giesels houdt van geen pêpermunjes, moar ’t zou niet oarig wêzen um ’t af te sloan; en, uut dat kleine deuske wil ie d’r eentje vatten; ’t henje van ’t mollig pestuurke had ie nog liever gevat, moar, hie vatte ’t pêpermunje, en stak ’t ien de mond, en ’t smiek wel roar, alêvel: „Ik dank oe,” en dan weder vragend: „Moar gij, van wie bin gij?”
„Van Harmen Langhuuzen die met de negosiekast loopt,” antwoordt het meisje.
„Zóó!” zegt Dorus: „ik ken ’em van heure zeggen, went bij ons ien’t derp kwiem ie nooit.—Zóó bi’j van die!” En dan, dan zegt hij nog hardop of, stil, dat weet ie verechtig niet, moar zeggen dat dee ie’t: „’k Wou da’j van mien was.”
Daar roept alweder de veerbel. Dorus mag geen oogenblikske tukken: „Dag oarige Geertje,” zegt hij, terwijl hij ijlings zijn schuilplaats verlaat; en dan onder ’t loopen: ’t Was goed um te vissen.... Beet hèt ie gekregen!
’t Kan wel woar wêzen.
En de rêgen was zoogoed as gedoan; en ’t karsenvolk kwiem weerum; en Geertje sting ook op om weer oan ’t plukken te goan. En—toen ze zich bokte um onder de kar uut te stappen, toen vuulde ze ’t plekske weer, woar de karsepit umstreeks van ’t hart zat, en—’t drukte wel, moar zeer dee ie niks, nee, en—’t was ’en oarige, ’en heel oarige jong!
In den namiddag is ’t een heele drukte bij Bolmans op ’t Hooge Veerhuis.
Bolmans het—noa ’t kapittelje ien den biebel—veul oan ’t heufd gehad. Op z’n kämerke het ie pampierkes zitte schrieven. ’t Most heel ander schrift wêzen as zien gewone, zoo’n bietje kriewelig, en hie schreef:
„Beveelt aan voor lid van den gemeinteraad: Antony Bolmans.”
En dan ’en T. ’r onder. Dat kos ’r ’en heele boel wêzen, beveurbeild: Teunissen, Teiskes, dommenei Teppelman, en zelfs de Roomse pastoor Takkers.—De pampierkes ien ’en pekske gedoan; dàt was één.
Toen had ie ’en brief op te stellen. ’t Was geen doageliks wark.—Zal moar beginnen:
„Zuster, Kaatje Van Bemmel. Ielken dag heef ik te strijden in het vleesch over de mistroostigheid vanwegens Gods bezoeking alsdat mijn zalige vrouw is kommen te vallen, maar de Heere is mijn Troost en Hij en doet ons niet naar onze zonden en vergeldt ons niet naar onze ongerechtigheid, want ik heef vernomen dat ik mijn hart zou stellen tot bevrediging voor u zuster Kaatje Van Bemmel, alsdat gij weduwe zijt en mijn arme Jenneke geen moeder meer heeft, en ikke geen hulpe tegenover mijn zelfs. Alsdat ik ben te rade geweest en UE den huwelijken staat voorstelle, als zullende deze twee tot één zijn. Jij hoef geen bekommering te hebben Kaatje Van Bemmel, vanwegens dat uwé neven en nichten om de erfenis verzettelijk zullen wezen en uwé kwellen, want de Heere zeit: zoo en wie een vriend der wereld wil zijn, die wordt een vijand Gods gesteld. Alsdat ik om mijn eenig kind UE dit verzoek heef te doen en ikke u lief heb en....”
Nee, ’t was onverstandig zoo’n brief. ’t Most is op sproak kommen; pas zes wêk’ noa de dood van zien vrouw. Alêvel d’r kosten koapers op de kust kommen; d’r was al geproat van Janssen gewêst. Geen wonder: Koatje Van Bemmel is al ’en half joar wêduw, en zonder kienders; zoo’n klein bietje mottig en dikke vieftig mocht ze wêzen, moar—veur twee ton uut de weg goan, dàt dee ze niet.—Eiges d’r heen goan! Kos ’t bêter besprêken. Zundag noa karktied!
’t Gekletter van den regen heeft Bolmans uit zijn mijmeringen opgewekt. Een vreemde plooi kwam er om zijn lippen spelen. Al spoedig is hij naar de deel in ’t achterhuis gegaan, en, terwijl hij daar op gemoedelijken toon het saamgescholen volkje een: Gemergen! heeft toegesproken, dwaalden zijn donkere oogen er in ’t ronde, en eindelijk, alsof hij den naam had vergeten: „Isse dinges d’r niet....?”
Of de boas Geertje Kast meinde?
Joa, krek, moar ze mosten den mins geen Kast nuumen, dat was ’en scheldnoam.
De boas was toch striekt, striekt noar beheuren.
„En loat ze zich nat rêgenen ien den bongerd?” heeft Bolmans gevraagd.
Geertje was onder de kar schuil gegoan, en Dorus de neië veerknecht was bij ’r goan zitten.
„Zóó!”
Eenige oogenblikken later heeft Bolmans voor ’t venster op zijn kamertje, door den dichten regen heen naar den boomgaard getuurd, maar—zien kos ie niks.—Met Dorus! Hij zou d’r ’en stökske veur stêken. Later, met wat erg vreemds om de lippen: „Dorus.... ’t kan ook geen kwoad!”
Toen Bolmans eenige minuten later in de gelagkamer is gekomen, toen kwam het kleine Jenneke hem te gemoet loopen: „Voader, voader, ’t bruine vulle lupt los op den diek,” heeft ze geroepen, en de vader heeft gezegd: „Zóó, oarig blond snuutje, dat mag niet wêzen.”
„Nee, dat mag krek niet wêzen,” heeft het bleeke meisje herhaald: „hie most ien de wei blieven.” Met nadruk: „Da’s ondeugend van ’t vulle. Voader mot ’em moar sloan en weer ien de wei joagen: is ’t niet voader?”
„Joa dingske, as ’t ’en klein bietje minder rêgent dan zal voader ’t vulle d’r ien joagen,” heeft Bolmans geantwoord: „Sloan dat hoeft niet, mien dernje: ’t vulle het ’t niet uut kwoadheid gedoan; ’t is nog niet wiezer.”
„Nee, krek!” sprak toen de kleine nadenkend: „’t vulle mot geen slêg hebben, went ’t is nog niet wiezer. As ’t vulle geweten had dat ’t ien de wei most blieven en dán d’r uut was geloopen, dan most ’t wel slêg hebben, is ’t niet voader?”
„Watte redenoasies!” heeft Bolmans gezegd, en toen, toen het ie niks meer gezeid. ’t Klein ding kos zoo wonderlik proaten, zoo wies, zoo.... krek of ’t wat beteikenen most. ’t Was anders zoo’n lieflik dernje. Hie most ’r is kussen.
En in den namiddag is het druk op ’t Hooge Veerhuis. In de kamer tegenover de groote gelagkamer, zit—de notoaris en zien klark met boer Teunissen en Kosterveld en Luupers, die gresverkooping houen.
In de gelagkamer en voor de deur van ’t veerhuis is ’t wondervol met boeren en arbeidsmenschen. ’t Is ’en gesoes en geproat en gedamp da’j heuren en zien zou vergoan, en ze pruuven wat, en kommendieren nóg wat, en veul ku’j ’t oanzien, dat ze ien spanning zin, went den ienzet veur de notoaris zal gliekweg beginnen.
„Wat is dat ook weer, den ienzet voader?” vraagt een jongske van omstreeks veertien jaren, die ginds tegenover zijn vader bij ’t raam aan een klein tafeltje zit.
„Den ienzet jungske,” zegt een schichtig boertje, terwijl hij een diepzinnigen blik in het bierglas werpt, dat hij juist aan de lippen wil brengen: „Dat is den ienzet, zie je, as ze ’t zooveul as ienzetten. Ge mot moar vroagen a’j weten wilt.”
„En Teunis zei dat ze den ienzet dan afmijnen en hoogen goan....?” hervat het jongske, terwijl hij de stoelsport met zijn vetleeren hakken doet kraken.
„Dat doen ze jungske,” herneemt het boertje: „As den ienzet is afgemijnd dan goan ze ’t hoogen; as ikke of gij d’r nou hoogen opzetten, dan hewwe ’t gehoogd. Mot altied moar vroagen.”
„En het ikke of gij ’t heuj dan gekocht voader?”
„Nee nee menneke,” zegt het boertje en versterkt zich met een slok voor de groote eksplekoasie: „Dan kun’ ze ’et nog weer afmijnen, begriep ie, en die ’t dan afmijnt is mijn, begriep ie?”
„En bin ikke of gij dan niet kwoad umdaww’et gehoogd hadden voader?”
„Nee jungske, stil,” zegt het boertje erg schichtig, want het schichtige boertje kent er een die nooit kumt um ’et letst af te mijnen, moar alleen um te hoogen:
Voor elken gulden, dien de eerste afmijner of inzetter boven den inzet gehoogd heeft, betaalt hem de laatste afmijner of kooper een kwartje.
Das ’en oarige spikkeloasie! Moar, as ’r geen kumt, die méér wil splindeere as d’r hoogen gezet zin, dan ku’j d’r lillik oan hange blieven!—Ge mot ’et veurzichtig doen; en ’t schichtige boertje het en goeje roadsman: de veerboas het ’r verstand af. Doar kumt ie.
„Geen dorst Pieters?”
„’t Schikt genogt Bolmans.”
Bolmans zacht: „Ge kunt best is woagen. De negen erste perceel’ tot drie en twientig afmijnen; vier hoogen op ielk perceel.”
„Zou’j denken Bolmans?”
De veerboas knikt. Hij weet ’et. ’En rechtschapen mins kan veul te wete kommen, en ielkeen kan ’t zien: Bolmans speult nooit op hoog- of op plukgeld. Als ’t boertje straks zes en dartig kwartjes zal opstrieken, dan kan ie den veerboas veur goeje road toch niks minder as vier gulden d’r van meegeven.
De inzet zal beginnen; de notaris zendt zijn klerk ter gelagkamer, en deze roept naar binnen en straks naar buiten: dat de notaris beginnen zal.—Haastig worden de glazen geleegd. Um „de notaris” kloppen de boeren d’r piepkes uut, en het dringt en hokst de deur van de verkoopkoamer binnen.
Terwijl ze hoksen en dringen, en het op menig aangezicht staat te lezen, dat ’t geldduuvelje ien’t spul zit, vat Bolmans het glas van een stevigen boer, die ’t glas ien de volte niet kwiet kos roaken, en, as de rieke Bêtuwer: „Dank oe!” zeit, dan het Bolmans vlochtig ’en woordje. Zacht smuuspelend: „’t Zeggen is Teiskes, dat ze mien as lid veur den road willen; dat mo’j tegenhouen; ’t is rezenoabel da’j d’r nou is ’en Roomse ienhoalt.”
Roomse Teiskes zegt niemendal, maar als hij vreemd opziet, dan klopt hij Bolmans op den schouder, en gaat verder. Hie was niks anders van plan gewêst; moar, de Roomse woar ie op stemmen wou, mocht goed wêzen, zóó rezenoabel as den Bolmans was ie bij langenoa niet. De veerboas mocht dan ketters zin, libberoal was ie ook!
Terwijl het volk binnen de verkoopkamer tot bij de deur opeengedrongen, zijn volle aandacht aan den loop der zaken wijdt, zien wij aan ’t einde der nu ontruimde gelagkamer een bekende. ’t Is Harmen Langhuizen.—Wanneer er in herbergen, die geen winkelhuis houden, verkoopingen zijn, en het eenigszins in Harmens weg ligt, dan laat hij er zich doorgaans vinden. De unskes tabak, de half wit- half bruine piepkes, de zakmessen en tundeldoozen vinden dan willige koopers genoeg—went, buutenshuus is ’t geld lang zoo zakvast niet as thuus bij moeder de vrouw.
Op dit oogenblik telt Harmen voor de tweede maal het straks ontvangen geld. ’t Is krek zoo: acht en veertig stuuvers het ie gebeurd en drie en veertig stuuvers most ’et moar wêzen. Nou begriep ie’t: Boer Hoogveld het hum ’en tienstuuversstukske veur ’en kwartje gegeven. Ien de gauwigheid het Harmen wel gedocht: wa’n groote, moar er toch geen arg ien gehad. Straks as Hoogveld hier weer kumt, dan zal ie hum ’t kwartje weerum geven.
Terwijl Harmen verder zijn waren in de negotiekast een weinig op orde schikt, en flink-weg door een pijpje blaast, dat men straks als verstopt heeft afgewezen, ofschoon d’r moar ’en klein kriewelje had iengezeuten; terwijl de notarisklerk aan ’t afslaan is en de boeren mijn roepen, gaat Bolmans naar buiten, en, terwijl hij op den veerknecht, die juist van ’t water terug komt, toetreedt, zegt hij geheimzinnig: „Dorus heur is.”
„Wat is ’r boas?”
Bolmans wenkt hem achter een paar ontspannen huifkarren ter zij, doch—wat hij den jongen daar zegt, vernemen wij niet; een oogenblik later evenwel zien wij den veerknecht de gelagkamer binnentreden, terwijl Bolmans den afweg naar ’t achterhuis gaat, en er—dien dag voor de tiende maal—een onderzoekenden blik in den boomgaard werpt. Geertje Langhuuzen is iens geheel niet binnen gewêst, niet um te schuilen, niet um te êten of te drinken, en noar eigen huus is ze gegoan um ’s middags te schoften.
Harmen Langhuizen staat nog, met den rug naar de deurzijde gekeerd, in zijn negotiekast te schikken, nu Dorus Giesels hem nadert. De laatste houdt het pakje in de hand waarin zich de papiertjes bevinden, die den veerbaas moeten aanbevelen als lid van den gemeenteraad.
„Koopman, ’k zou oe dit pekske geven,” zegt Dorus: „’t Kumt van ’en dikken boer zooas mien gezeid is. Toekommende wêk zou ’k oe ’en gulden brengen a’j de briefkes zoo hier en doar woar ’t ou goed docht, bezurgen woudt.
Harmen heeft reeds bij Dorus’ eerste woorden een vreemden schok door al zijn leden gevoeld. Niet aanstonds heeft hij den blik naar den boodschapper kunnen opslaan, maar, nu hij zich omwendt en den jongen aanziet, nu overtrekt een doodelijk wit zijn gelaat, nu doet hij een schrede zijwaarts, zoekt met den verminkten arm een rustpunt op het tafeltje waar zijn winkelkast opgezet is, en blijft den jongen star in de heldere oogen zien.
—Da’s ’en roare kerl, denkt Dorus: „Bi’j niet wèl koopman?” zegt hij iets later.
De man met de lijkkleur kan nog niet spreken; krampachtig bewegen zich zijn lippen; de hand, waarmede hij het pakje onwillekeurig heeft aangenomen, beeft zichtbaar.
—’t Is krek asof ie begoaves kriegt, denkt Dorus; en weder zegt hij: „A’j niet wèl bint koopman, dan za’k iemand roepen.”
Nu de jongen haastig noar de verkoopkamer wil gaan, nu vermant zich de kastlooper en zegt schijnbaar kalm: „Niemand roepen! ’t Is al bêter.”
„Bêter is wel zoo goed!” herneemt de jongen: „Den damp zal ’t ou gedoan hebben; ’k zal de roam’ wat openzetten.”
En terwijl Dorus de ramen der gelagkamer naar boven schuift, volgen de starende oogen van Harmen zijn geringste beweging, en—’t woelt en wart in zijn brein: „Gijs Giesels! en toch Gijs Giesels kan ’t niet wêzen.—Doar kumt ie weer oan.... hie is ’t! moar egoal niks ouwer geworden. Wat suuzelt mien heufd! O Geertje. Geertje! de hoat is verdommenis! verdommenis!”
En terwijl Harmen daar staat en zijn gewaanden vijand weer naderen ziet, is er geen haat op zijn doodsbleek gelaat te lezen; ’t is angst, angst voor zich zelven, en hoor hem schier smeekend: „Wi’j asteblief weggoan?”
Wi’j asteblief weggoan! ’t Mot die erme man doar boven niet pluus wêzen, meent Dorus.
Maar Dorus weet niet wat lijden zijn vader dien arme heeft berokkend; wat zieleleed bovenal dien eenvoudige heeft geteisterd. Harmen heeft niet durven opzien tot God; immers, de booze was niet geheel uit zijn hart verdreven, en—a’j dan umlêg ziet de kei oan oe voet, ku’j dan geliek zien de star oan den hemel?
Maar Dorus weet van dat lijden niet. De verminkte heeft nooit den naam van den schuldige genoemd, en Gijs Giesels heeft wel gezorgd om zelfs den schijn te vermijden alsof hij met Harmens verwonding iets gemeen heeft gehad.
Dorus weet van niks niemendal: dat ie ’en groote trek van zien voader ien’t geloat het dàt weet ie wel, moar, as ie ànders niks weet dan kos ie nog heel lang roajen.
„A’k ou hinder, dan wi’k wel goan,” antwoordt de veerknecht op Harmens zonderling verzoek; en als hij nog vernomen heeft dat de wondere man geen woater, nee niks wil gebruuken, dan treedt hij naar buiten terwijl hij zich herinnert dat ie wel is roar over die mins het heure sprêken, asof ie ’t met den duuvel hieuw.—Moar, ’t was toch de voader van Geertje, van ’t oarige köpke! Ko’j ’t ooit zoo gek prakkezieren: ’t meiske zoo lief, en hij: „Wi’j weggoan!” Nee, teugen hum persoonlijk kos’t niet wêzen: ’t is veur ’t erst van zien lêven dat ie de mins gezien het. Geertje zal ’t loater wel uutwiezen. ’t Zal ’en overval zin gewêst; hij wil ’t de veerboas goan zeggen, en dan—noar den bongerd, harrejennig noar den bongerd!
Nee Dorus, niet noar den bongerd! ’En boer van de Vêluw mo’j noar de Hoogkant overzetten; en voorders zullen ze oe met de veer-oak wel oan de proat houen. t’ Oavend zu’j zeker bloar’ ien de hand hebben. Da’s niks m’n junkske; van ’t warken doen de eeltbloar’ wel zeer, moar brandbloar’ zin arger, ’en heele boel arger.
Of hij kwoad wou....? Nee, iens-geheel niet.
’t Is oavend. De notoaris en zien klark zin al lang met de sjês noar huus toe gevoaren, en ’t volk van de gresverkooping is ook zoo zuutjes heer opgemarsierd. Ielk kreeg—zooas ze ’t nuumen—zien gerechtigheid; van sommiger zou’j bêter zeggen: heur ongerechtigheid.
’t Is weer lieflik buuten. A’j op den afweg noar den Rien stoat, dan ku’j ’t geklots van Dorus’ riemslag ien ’t effen woatervlak heuren—kling, klots—kling, klots—heur moar. En gunds, heel ien de verte, bloast Knilles de kerresier, krek as giesteroavond, op de trompet; en hie bloast ook ’t oarige deunje van Mulderkens Hanske. Dorus, die met de veer-oak van de letste vracht weerum komt, zingt ’et al roeiende noa:
Kling—klots!—Kling—klots! klonken de roeiende spoan’.
Mulderkens Hanske die kent er toch één, Een moar alleen, Knap op de been’: Goejigen Jozef! moar geld had ie geen. Harder as steen Was ie, noar ’t scheen: „Wil niet en zal niet,” zei Mulderken voar: „Jozef wordt nooit met mien Hansken ’en poar.”
Kling—klots!—Kling—klots!
Mulderkens Hanske en hiew van geen dwang, Hum lêvenslang! Kent wel ’en drang.
’t Sukkerig snuutjen op voaderkens wang, Fluustert ze lang, ’t Wordt hum zoo bang: „Wil niet en zal niet!”—Moar vuult ie heur troan’: „’t Mot dan alêvel met Jozef moar goan!”
Nu Dorus uit de veer-aak op den oever springt, nu dankt hij Knilles de kerresier, dat ie hum dat liedje het iengegeven. ’t Gaf hum kerroazie; as ’t neudig wier zou Geertje óók troantjes hebben en:
’t Zou dan alêvel met Dorus wel goan!
En—op dat zelfde oogenblik heeft Geertje troanjes ien de oog’, maar heel anders as van Mulderkens Hanske.
’En half uurke gelêje, toen ze ’t leste mandje karsen oan ’t plukken was, toen het ze den veerboas zien oankommen, krek op heur af. Ze had wel boven ien ’t töpke van den boom wille kruupen. Arg gemuujzaam zei die: G’n oavond; en toen: Komplement van d’r voader en dat ze thuus zou kommen; en toen: Of ze erst êfkes binnekwiem, went, voader had spul en dinger ien ’t veerhuus geloaten, die Geertje zou meenemen as ze gedoan had.
Nee, binnekommen dàt dee ze niet.
Dan most ze ’t loaten! en Bolmans is weerumgegoan. Moar—as voader ’t gezeid had, dan mòcht ze ’t niet loaten. Toen, toen is ze binnegegoan um spul en dinger te halen.
Mie de meid, die in de gelagkamer was—Mie wist ’r niks van; en de veerboas was er niet. Moar, op zien kämerke was ie wel. Dat ze eerder zou kommen met heergoan as met blieven, met stroefheid as met proatjes, dat had ie goed geroajen. Erst het ie ’en oog deur ’t venster noar buuten gehad. Nou is ie oan ’t oavendkapittelje lêzen. Jenneke sloapt; ’t kiend sloapt gerust.
En Geertje achter de deur het gevroagd, wát ie nou had?
Op ’t oogenblik geen tied um te sprêken.
Of ie dan asteblief moar êfkes de spul en de dinger wou wiezen, die ze veur voader mee noar huus zou nemen?
Geertje most dan moar binnekommen. En—’t oarig pestuurke is binnegegoan,
Kiek, nou het ze troanjes ien de eugskes, de mooie eugskes, die anders zoo oolik stoan. Sturm loopt ze den diek over um thuus te kommen; ’t is heur krek asof die zwoare hand heur op den schouwer drukt, de gluujende hand die heur erst ’en biebelje het gegeven, ’en biebelje, woar Bolmans’ vrouw tot heur dood toe ien gelêzen het—gelêzen: dat ’et allemoal Liefde most zin.—Liefde!—En de gluujende hand het vaster gedrukt, en die ’em drukte het zuutjes gefluusterd van Liefde Gods, en van Gods welgevalligheid ien de Liefde; en van genoade, die grooter wier as er zunde kos bestoan ien de Liefde; en—En! toen het ze ’en béving gekregen ien ’t gemoed, en ’en trilling ien den erm; met ’t buukske van Liefde het ze hum noar ’t heufd gesmeten; dóár heurde ’et thuus; ’t hart zat te lêg! En—vort is ze geloopen.
Moar zie, de hand het heur nòg ens gevat, en de mins het geroasd: wat ze wel meinde! en dat ie alles tot bestwil geproat had: Veurzichtig most ze wêzen, veurzichtig met den Dorus.
En—nou loopt ze sturm den diek over noar huus. Was ’t geen verzuuking gewest? Was ’t ien verdrag met ’et erste wat ie ’t letst had geproat; had ie ien liefde gewoarschuwd veur Dorus....? Nee! ’t was verzuuking! Troan’ ien d’r eugskes; ’t heufd bonst met sloagen!