Overbetuwsche novellen

Part 14

Chapter 144,277 wordsPublic domain

’t Jungske zeit niks, dat kan ie nog niet, moar, as ie ’t kos, dan zou ie krek zeggen wat moederke zeit: „Dóár, dóár steet ie, en—’t is ’en beste! ’en goeje! Warkzoam altied; flinker met iederen dag. ’t Bestuur van de bouwing zoogoed as de beste. Allinnig onneuzel, onneuzel ien’t kwoaje!—Joa, zóó mot ’et jungske ook worden. Lief menneke, kom!” En ’t ronde wiefke neemt kleinen Huibert uut de huija, en doet ’et jekske los, en loat ’em klokken den kleine, en.... Joapik blieft ’r noar kieken.

Maar—nog eene ziet er naar ’t lieve, naar ’t waarlijk zoo reine tafreel: ’t is zuster Janneke; zij, de kinderlooze; ze vindt ’et óók oarig, ze het ’r ook schik ien, en—op De Lagekamp zin ze krek zoo gelukkig as op ’t Hoogeland.

Wat ouwe Huibert op ’t starfbed gezeid het, dat lachen de zunnekes van ’t oarige ronde wiefke as ze heur kienje voedstert: Liefde!

’t Is oavend. Riekske en Reindert kommen zoo stond ’en uurke proaten. Vrouw Janneke ruurt met de gluuiende pook ien ’en kêtel vol eerdeikels. Joapik kiekt ’r noar en heurt ’et sissen.... Moar, hie heurt nog wat anders, went Hanske—zien eigen, zien eenige Hanske—met den voet op de wiegtree, ze zingt as ’en liester:

„Sujoa sujoa deine; Jungske wor groot moar blief reine; Liefde Gods woakt er bij dag en bij nacht: Sloap moar klein kienje, sloap zacht.”

’T BLINKENDE HOANJE.

’t Is ’en korte, ’en heel korte nacht. Geen wonder, went giester was ’et de langste dag van ’t joar, ’en werme dag, zoo’n ouwerwetse.

Toen ’t oavend wier—gezêgende oavend!—toen hebben ze buute gezeuten, overal veur de deur ien de moaneschien. Knilles, die van z’n lêven zooveul as trompetter bij de kerresiers is gewêst, het tot heel loat, wel tien, half elf, allerlei deunjes op de trompet gebloazen, dat ’et over ’t heele darp en nog wiejer heerklonk: oarig, o zoo oarig! En—allemoal zin ze te laks gewêst um noar bed toe te goan; moar eindelik, toen Knilles ook uutschoai met bloazen, toen zin ze opgemarsierd.

En bietje loater het de klok uut den spichtigen karktoren arg dummelig twoalf gebromd, en de weerhoan, die met zijn köpke noar ’t zuud ien’t moanlicht sting te gliensteren, het de Bêtuw zien sloapen onder de glommende dauw, krek of ’t ’en dêken was. De hofstêjen en de buschkes van lindes en van peppels, die d’r boven uutkwiemen, waren grauwig zwart, en voaler en voaler wier alles, hoe meer ’t noar de locht goeng.

Één, klonk ’et uut den toren. De kikkers die nog al arg oan ’t wakken en kwakken woaren gewêst, scheejen d’r uut—’t was ook al lang genogt—en moar ’en eenige zei nog zoo af en toe: dat ie wel wakker was.

Twee, riep de karkklok. ’t Hoanje d’r boven gliensterde niemeer; die ’t hum gedoan had was ondergegoan; moar as ie ’t gekost had dan zou ie, krek as de andere manskiepen, den hoan van ’t Hooge Veerhuus wel bescheid gedoan en lochtig hebben meegekrêjd, went, nog ’en half uurke moar en ’t zou weer dagen ien’t Oost’, en hij weer gliensteren ien de hugt, jong dat ’et zoo’n oard had.—Gliensteren, mins! gliensteren dat dee ie zoo gern; met ielk wiendje dat hum drêjde dan dee ie’t en dan mochten de domme rakkers umlêg wel meinen dat ie van klinkkloar goud was; ’t roestige piepen heurden ze niet; niks as vergoldsel, iezer vanbinnen.

Drie, sleet de klok. ’t Is alles nog deinzig en voal en stil; moar zie—’en lichtglans ien’t Oost’! En, binnen ’en half uurke dan zeit ’et zunneke: Gemergen! en zal ie de dauwdröpkes noar umhoog trekken, en alles weer kleuren met zien gloed, en ’t hoanje op den karktoren loaten gliensteren alschoon ’et vergold is.

’t Is ’en klein wit huuske da’j met verdrag oan den griendweg ziet stoan. A’j goed kiekt dan zie’j ’t lêge vensterluuk noar buute stooten; en a’j bekend bint ien’t darp, en ’t witte mutske achter ’t venster gezien het, dan ku’j begriepen dat Geertje ’t gedoan het, Geertje van Harmen Kast, die eigenlik Langhuuzen heit.

Ga binnen, ’t is wel proper en net in de kleine kamer, die Harmen met zijn eenige dochter bewoont. Harmen—vijf en vijftig jaren misschien—is nog ’en kloek mansmins aldat ie wat krom en wat stram van rug is. Die bruin geverfde kast, daarginds op den grond zal de schuld hebben: Drie en ’en halfvoet is ie hoog; van boven breejer as van onder. Buutenop hangen kluwen soajet en unskes tabak ien touwen netjes; zêmellappen, stooterspiepkes, zwartwollen kousen en meer zu’k gesnor. Achteroan hei’j ’en deur; a’j ’em open doet zie’j ’en winkel ien’t klein: schappen en loajen; snuf, koffie, thee en kluutjes ien pekskes, goarens en band; knoopen, spelden en noalden, hoaken en oogen, lodderijn- pêpermunt- en snufdeuskes; scheermes’ en spiegeljes; lange fleskes met hordekelonje; zwam, tundeldoozen, breinoalden—veul niet genogt. Boven op de kast: vier stukskes sits, één diemet en twee gêl katoen. Oan den veurkant van onder, hei’j ’en lendenzekske, en hoogerop de ermsriem’ woar de kost oan gedroagen wordt. Nou zu’j’t verstoan dat Harmens rug wel wat krom en wat stram is.

Over ’t negosie kan Harmen wel proaten, en zien woar aan de man brengen kan ie ook wel, moar, a’j over wat anders begint, dan is ’t duk ’en roare. Ien de kark kumt ie nooit; en bidden, zooas ’en ander mins met den hoed of de pet veur de oog’, dat duut ie ook nooit; moar anders: goeje woar’, niks overvroagen, en, hoe ze ook kieken, geen smet op zien wandel.

Alêvel, onder ien de kast hei’j nog ’en schuufloai waar nooit van z’n lêven ’en mins in gezien het. ’t Zeggen is dat doar de duuvel ienzit, went a’j d’r noar vroagt dan proat ie al heel wonderboarlik. ’t Is doarum misschien dat veul hum „fillezoof” nuumen, en fillezoof dat beteikent ’en mins, die ’en gewoon mins niet begriepen kan.

’t Mag ’en lillikke gewoonte wêzen, moar in de Bêtuw zin ze d’r arg op gefigelierd um ’en mins met bijnoam te nuumen. Harmen het er oan twee niet genogt. De schoolblagen, die niks bang zin dat Harmen heur met zien zwoare vracht zal noaloopen, ze roepen ook dukkels: „Harmen Stomp!” En weet ie hoe zoo? Kiek moar: Nou Harmen zien kummeke koffie vat, nou duut ie ’t met de linkerhand. Woarum? Umdat de rechter op ’t karkhof leit. Da’s ’en heele geschiedenis. Ien ’t darpke D. woar ie sinds twientig joaren woont, weet’r niemand ’t rechte van, zelfs Geertje niet, zien eenige lieve Geertje. Harmen wil d’r nooit over sprêken.—Wi’j’t weten? Kom êfkes mee buuten.

Gijs Giesels was ’en lillikke jong, ’en jong met streken en kromme been’. Geertje van Wamel was ’en dingske zoo oolik a’j d’r ooit een gezien had. ’k Wil niet zeggen zoo oakelik mooi, moar zoo liefkes, zoo muujzoam, zoo oanlokkend; niet dat ze lokte, néé dat dee ze niet.

Zie, doar ha’j ’t spul oan de gang: ’t Was Gijs die d’r wou en ’t was Harmen die d’r wou. Maar Geertje, die op Harmen den flinken boerenknecht gefiksierd was, zou met Gijs Giesels wachten totdat ie alles recht had wat nou krom was, en tot zoolang met Harmen moar scheep goan. Vluuken en roazen dat hielp geen spierke. Van burgemeister kregen Harmen en Geertje de zêgen met ’en hoamerslag, van dommenei de zêgen uut de prêkstoel, en wiejer—mos de zêgen van Boven kommen. Dat kwam ie niet. Twee oavend’ véur St-Jan—toen ’t ook zooas nou ien’t kortst van de nacht’ was—toen is ’t gebeurd; hoe? dat weet geen moerzoalige mins, moar—as oe twee doag’ loater de rechterhand mot worden afgezet, dan ku’j begriepen dat ’et roak is gewêst.

Geertje, ’t muujzoame Geertje, is deur ’t ongeval verbiesterd te vroeg ien de kroam gekommen, en ’t erme wiefke, ’s anderen doags gesturven, het ’en kleine Geertje veur hoar ien de plek geloaten. En Harmen? Met weemoed ien’t hart en op stond van die woonploats vertrokken, wat kos ie meer as negosie gaan loopen!—Kom nou moar weer binnen.

Harmen Langhuuzen heeft maar weinig van het ontbijt genuttigd dat zijn dochter hem had voorgezet.

Umstreeks van St.-Jan dan at ie altied zoo sober; dan goeng ’et zoo stroef deur de kêl, en had ie ’en stuk op de moag. Nu hij opstaat om zijn pijpje te stoppen, nu roept hij: „Geertje!”

’t Meisje was aan ’t schudden van vaders stroozak in de bedstee. Zij keert zich om, en vragend zegt ze: „Wat blieft oe?”

Êfkes geduld: ’t is ’en sprêkend köpke. A’j moeder Geertje gekend hadt, dan zou’j zeggen: twee reuskes van d’eigenste stam, alschoon dat d’een nog ’en knöpke was, toen d’ander al uutviel. Oakelik mooi is Geertje óók niet, moar ’en snuutje zoo oolik en vievig, en heelegoar zoo’n mollig pestuurke.

Of er nog geen jongens....? Schei moar uut; oan voader het ze genogt, en voorders: alle hout is geen zoaghout. Dàt zal wel woar wêzen.

„Giesteroavend Geertje, het de boas van ’t Hooge Veerhuus gevroagd, of ie ’t wachten kos um vandoag mee karsen ien den bongerd te plukken,” zegt Harmen.

„Hei’j’t al verzeid voader?” loopt Geertje vooruit.

„Dat he’k!” bevestigt de vader, en terwijl hij met zijn rechterstomp de koperen tabaksdoos tegen ’t lijf drukt, en met de linkerhand zijn pijpje stopt, voegt hij er bij: „Temiddag za’k ook op ’t veerhuus kommen; ’t is gresverkooping; licht velt er negosie te doen.”

„Dan zal ’t zoo wêzen,” zegt het meisje, maar, dat ze liever thuus was gebleven, dàt ku’j oan d’r foasie wel zien.

Veur sommige minsen ku’j zoo’n houterig gevuul hebben—afketserig—da’j ze liever op de karkspits as mee oan toafel ziet zitten. Zoo’n gevuul had Geertje as ze Toon Bolmans van ’t Hooge Veer ien’t vezier kreeg. En Bolmans was toch ’en knap mins, en karkmeister en vroom; dat zeiën ze allegoar. Ook nog: Bolmans was ien’t ongeluk, went zes wêk’ gelêje had ie zien vrouw verloren, en, dat ie arg mistroostig was, moar ook arg berustend ien den Heere, dat heurde ielkeen, die op ’t veerhuus kwiem. Bolmans most natuurlik, as harbargier, tapperij houen, moar—niet een die ’em ooit ’en slukske zou zien pruuven. „Ik kan d’r niet tegen,” zeidie altied as ze zeiën: „Allo Bolmans, breng is toe,” en, den Heere verzuuken dat mocht niet.

’t Was ook wel te marken dat Bolmans niet pruufde, went met de kloare wier ie oolik beetgenomen: zu’k foezel!

Bolmans was Griffermierd en vroom en karks, moar, Rooms en Onrooms was ’em genêgen, en de Griffermierden zeiën zelfs dat z’um ien den Road moste kiezen: geen bêter as Bolmans!

A’j nou nog weet dat de boas van ’t Hooge Veerhuus ’en eenig dernje het, woar ie—zooas ielkeen zien kan—overgoejig veur is; dat ie ’en knap pestuur het en ’en goeje néring duut, dan ku’j niet begriepen hoe de dochter van Harmen zoo’n wondere smoak het; moar—Geertje kan ’t verechtig niet gebêteren, en—as zij ien de tabak werkt, dan kan zij zich niet begriepen: hoe ’en ander die bittere bloai’ ien de mond kan verdroagen en zeggen dat ’t lekker is.

„Ik bin blied d’j Bolmans wilt van dienst wêzen,” herneemt Harmen: „Bolmans is zwoar bepruufd geworden.”

„Wat gij wilt voader, dát wi’k en niks anders,” antwoordt het meisje. En hij:

„Kom is hier Geertje?”

Geertje komt. Toen haar vader straks heeft gezegd, dat ie slecht het gesloapen, toen het ze’t hum oangezien; nu bemerkt zij nog meer dat ie wonderlik bleik ziet, en zachtjes zegt ze: „Wat schort ou toch voader?”

„Eergiester bi’j twientig joar geworden Geertje, en giester veur twientig joar stierf oe moeder.” Bij het laatste woord licht Harmen de pet op.

Hij sprak van Moeder!—„Krek zoo voader!”

„Wat zou’j gedoan hebben, a’j giesteroavend de mins hadt gezien, die ou twientig joar as ’en hel ien’t gemoed lei.... Watte....??”

Geertje begrijpt het niet; „Ikke voader....?”

„Dan zou’j slecht gesloape hebben en bleik zien,” zegt Harmen haastig. Hij wou van ’t chepieter weer afwêzen.

„Nee voader, as ’k zoo’n mins kende,” spreekt Geertje, terwijl zij den man zoo oarig ien de oog’ ziet, „dan ha’k ’em gezeid: Loat ’et uut wêzen, en ’k had hum de hand gegeven, en voorders ha’k goed gesloapen.”

„Zóó, zou gij dat gedoan hebben,” zegt Harmen langzaam: „gij, da’s meugelik, moar a’j den duuvel ien’t lief hadt....” Met daling van stem: „Ik, zundig mins!”

„Ge bint zoo goed voader,” vleit Geertje.

„Goed!” schudt Harmen met pijnlijken lach.

„Moar zeg dan, wát hei’j toch en wie hei’j gezien?” klinkt het weer zacht van ter zij in zijn ooren.

„Wat.... Wie....? Niks Geertje, niks; ’k het arg gedreumd. Hei’j ook ’en kummeke woater?”

Een oogenblik later drinkt Harmen; straks wier ie zoo roar; nou is ’t bêter, ’en heeleboel bêter.

„En moeder....?” herneemt het meisje, nadat de vader gedronken heeft: „Moeder was ’en engel hei’j wel is gezeid.—Voader, toe, sprêk nòg is van moeder.”

„A’j van ’en Engel wilt sprêken dan mo’j rein wêzen,” zegt Harmen. En dan voor zich zelf: „’k Bin tot alles in stoat.”

Nee nee, dat was ie niet! Heur moar:

„Kiek is Geertje,” zegt de vader, nadat hij een droeven blik van het anders zoo vroolijke kind heeft opgevangen, en hij toont haar het dampende pijpje: „’En mins is krek as ’en piep tabak—as’ blieft ’r over, moar de rook is de geist, en de rookwölkskes goan noar boven—as de piep niet verstopt is.”

Geertje most prakkezieren; moar, toen voader noar de negosie kast goeng, toen zag z’em dampen; ’t piepke wàs niet verstopt—de rookwölkskes goengen naar boven!

Een kwartier later is de deur van het witte huisje gesloten, en ligt de sleutel in een kleine holte tusschen het vensterkozijn en den muur verborgen.

Harmen Kast—zoo laat hij zich gaarne, misschien bij voorkeur noemen—Harmen heeft met zijn zware vracht ter linkerzijde den grindweg gekozen, terwijl Geertje rechts langs het kerkje den dijk is opgegaan, om straks in den boomgaard achter ’t Hooge Veerhuis, aan vaders bestel te voldoen.—Wij bevinden ons eerder bij ’t Veerhuis dan Geertje.

’t Is halfvier in den morgen.

Zou Bolmans al op wêzen....? Wel zeker!! De begeerte des luiaards zal hem dooden: want zijne handen weigeren te warken, zeit de Heer. Krek zoo! Bolmans mot al oan ’t wark wêzen.

En echter, aan de voorzijde van ’t veerhuis, dat boven aan den dijk en op een paar honderd schreden afstands van den Rijn ligt, ziet gij wèl—in het eigenaardig morgenkleed, nat van den dauw—de houten voerbakken staan, en ziet gij wèl Bolmans veulen, uit de wei ontsnapt, nu eens zijn jeugdig gebit op een der bakken beproeven, of dan door lustig achteruitslaan het rasterwerk naast de woning met vernieling bedreigen, maar—den veerbaas ziet gij er niet. Binnen in de gelagkamer is hij evenmin. Bruine Mie veegt er de vloer, en als ze tukt en goapt tot achter de oor’, dan ziet ze erst noar de deur, en dan noar de tapkast; vat, met ’n gauwigheid ’t karafke annies, sleet de lippen um den hals van ’t karafke, en, als ’r de troan’ van ien de oog’ kommen, dan vêgt ze hoastig de mond, en gronnikt: „Wel bekomme ’t ou Bolmans!”

De veerbaas zal achter de huizing, in den tuin of in den boomgaard zijn, want, noch in een der andere vertrekken—waar wij ook in ’t voorbijgaan zijn lieve Jenneke slapende vinden—noch op den deel is hij te zien.

Zoek maar niet langer. Hier, ter zij van de deeldeur in ’t onderhuis, is het kelderluik. Acht trappen afgeklommen, dan zijt gij beneden.

’t Ruukt er stark. Noar jenever en bier. ’t Meist toch noar bier; niet zoo fris as buuten, moar ook niet lillik, ten mienste a’j van bier houdt en dorst het.

’t Is er donker genoeg: er valt een flauwe lichtstraal door het keldervenster naar binnen, want vóór dat venster staat een plank. En Bolmans....? Zie, daar loopt hij—alsof ie wat wichtigs in beide handen draagt—met krommen rug, naar den donkersten hoek der lage ruimte. ’t Is een vaatje dat hij er heen brengt. Daar, gansch in ’t duister, wordt het voorzichtig op een verhevenheid getild. Een oogenblik later verneemt gij het losdraaien eener kraan. Dat is een groote kraan. Zij steekt in den buitenmuur.—In den muur....? Ja, zie maar goed: Bolmans „het geen handen die weigeren te warken,” eiges het ie dat spul zoo oarig geknutseld: Van de rêgenton, oan de buutenkant, geet er ’en buuske deur de muur noar binnen. As ie nou woater wil hebben dan kan ie ’t kriegen zooveul as ie wil en zonder dat iemand ’t gewoar wordt. Oarig geprakkezierd, heel oarig!—Zie de kwoaje drank, den jenever, mot ie zoo’n bietje onschoailikker moaken, en, al zeggen ze soms dat ie oan geen best kantoor is, ze lusten ’em toch wel. Eiges het ie d’r wienst bij, en, dat ’r bij hum moar zeldzoam een onbekwoam uit de deur geet, dat is plezierig, arg plezierig!

De kroan weer dichtgedrêjd! Nou is pruuven of ’t ook te slap wier. Erst ’n goeje slok uut ’t moatje met kloare—dan ’en glêske van ’t oangelengde uut ’t vat.... ’t Kan nog best ’en klein bietje vêlen. De groote kroan nog is opengedrêjd. Weer is gepruufd, tegen mekoar. Zóó zal ’t goed wêzen. ’t Moatje moar lêggedronken.

Die weerlichse hoan! Van ’t gekrêj zou’j hoast schrikken. Zeker zat ie op de rêgenton.

Dàt duut ie; en as ie gekrêjd het, dan drinkt ie van ’t woater uut de rêgenton; en as ie, um te slokken, ’t köpke noar de hugt stêkt, dan kan Bolmans hoan, den weerhoan op den karktoren zien gliensteren en drêjen, moar—’t piepen van ’t roestige iezer, dat heurt ie niet, dat heurt ook geen mins.

Toon Bolmans is gereed. Alles ien orde en weer op zien ploats geburgen. De kelder uut.—Dichtgesloten.—Sleutel op zak.—Zoo’n klein bietje drêjig en soezig... van ’t aftappen.—Weet alles toch best wat ie duut; heel best. Hoeft zich niet ens, as je noar boven geet, oan de trapleuning vast te houen; iens geheel niet; dat hoefde ie giesteroavend ook niet: nooit!

In het bovenhuis, dat met de dijkkruin gelijk ligt, teruggekomen, gaat Bolmans niet de gelagkamer binnen, maar treedt in zijn slaapvertrekje dat er neven is. ’t Volk weet dat ie ’s mergens, as ie zoo het een en ander het beredderd.... ’en kapitteltje geet lêzen, en veur niemand te sprêken is.

Jenneke ligt nog te sloapen.—Bleik, oarig dernje!

Op het tafeltje ginds in den hoek, bespeurt gij een staten-bijbel; daarnevens staat een leunstoel, met den rug naar het kleine venster gekeerd, waarvoor een gordijntje hangt. „En uwé deur gésloten hebbende....” Bolmans doet het knipje op de deur, en—as ie straks ien den stoel zit, dan weet ie nog wel dat Geertje van den Stomp zal kommen, en dat ie lid van den gemeinteroad wil wêzen—moar, gauw toch vallen zijn oogen dicht, en gaat de mond open en hoort ge een leelijk gebrom.—Bolmans zeit dat kleine Jenneke, veur ’en kiend, en bezonders tegen den mergen, al wonderlik snorken kan.

’k Wil d’r uut, ’t wordt ’r dompig!

’t Is buuten zoo’n oarig bietje frisser. Ien de letste doag’ is ’t miesderoabel werm gewêst; nou zin d’r schöpkes ien de locht.

Achter ’t Hooge Veerhuus ien den karsebongerd is ’t oarigheid. Mins mins, wa’n roodböllekes tussen de gruune bloai’! Ge zoudt ’r ien biete willen, zoo vol, zoo gezwollen, zoo mooi van rood. Oarige dinger! Nou ’t ’en klein bietje wêjt, nou is ’t krek asof ze tussen de bloai’ verstöppelje speulen, en lachen: Ge zult mien niet kriegen. As ze de mus’ en de spreêuw’ meinen dan hen ze geliek, doar zal kleine Geert op passen. Kleine Geert op de bloote vuut’, en zonder pet op de gêlblonde knikker, hie schrauwt den heelen tied van geweld: Tjaa! huurruu!! en dan sleet ie met ’en hout op ’en iezeren potdekkel, tjoeng! tjoeng! dat de mus’ en de spreêuw’ meinen dat ’r onroad ien den bongerd is, en op ’en afstand blieven. „Ge zult mien niet kriegen!” lachen die rooje kleuters tussen de gruune bloai’, moar—’t zal mis wêzen. Vier, zes, zeuven mansluu en derns, zin met leeren en mandes en hoak’ gekommen. Doar geet ’et oan de gang: ze kruupen ien de boom’ en tussen de tak’ en tussen de bloai’ en de rooje sapböllekes lachen niemeer.

Ze begriepen nou dat de bluuj- en de gruujtied veurbij is, en dat ze de wereld ien motten. En—de wereld mag buuten den bongerd óók mooi wêzen, en dat ze nog lachen zullen op de toafels van riek of van erm, ’t kan woar zin, alêvel ’t zal kortjes moar duren, heel kort; en ’t was zoo mooi tussen de gruune bloai’ oan den stam, zoo mooi en zoo vroolik!

De roodböllekes hebben geliek, de jonkheid is mooi en lang, en ’t lêven al wiejer, hoe mooi ook, moar kort. ’t Begint veur de roodböllekes niks plezierig in die donkere mandes!

Wie géén plezier hebben, Geertje van Harmen kan nog lachen. Nu zij op de ladder tusschen het groen staat en ijverig de zoete meikersen plukt—nou mot ze verechtig lachen.

Wie ’em gekniept had dat wist ze niet, moar—krek op ’t oogenblik kwiem d’r ’en karsepit tegen d’r wang gevlogen, langs ’t duukske den hals ien, en, zóó noar umlêg toe. Wa’n roarig gevuul um ’et hart!

„Zou die lillikke jong doar ginds ’et gedoan hebben?” denkt Geertje: „Wacht!—Lekkere kars! Zuut!—’t Hartje d’r uut. Tussen vinger en duum. Knets, doar geet ie. En.... die was ook roak!”

„’t Is ’en lillikke jong, da’s woar, zoo’n dikke neus en zoo’n schêve mond en wat moager van pestuur, moar anders, nou ie weer umkiekt: mooi zwarte oog’ ien de kop; zoo’n oolik gezicht! Wie of ’t wêzen mag? De neie veerknecht van Bolmans misschien. Met St. Jan most ie kommen: ’t kan wel wêzen.—Doar kniept ie weer met ’en pit.—Mis man! En zie, nou zal Geertje is niet weerumkniepen: we zint um te plukken en niet um te êten.

Heur! doar klinkt de veerbel oan d’overkant van den Rien. Wa’n roare jong! Köpke-over keukelt ie den boom uut; op zien been’ kumt ie terecht.... loopen, loopen wat ie kan noar den diek.... d’r over.... vort is ie.

„’t Liekt lang zoo gezellig niet ien den bongerd.” Geertje plukt en plukt, en as ze zoo af en toe de hand op ’t gemoed houdt, dan vuult ze de karsepit nog.

„Die wondere jong!”

D’r mot veul volk op ’t veer wêzen, went zoo goandeweg is ’t al meer as ’en uur gelêje dat ie gegoan is. ’t Wordt ’en bietje duuster in de locht. As’t ’en arge bui wordt dan zal ze schuilen, gunds onder de kar. Ien’t veerhuus goan—nee, dat wil en dat zal ze niet.—Woarum niet? Da’s ook ’en geschiedenis, ’n vremde, woar ze geen kerroazie van had tegen voader te sprêken. Stil dan:

Twee wêk’ noa de dood van vrouw Bolmans, het Geertje, op verzuuk van de boas, vier doag’ answiet op ’t veerhuus met schoonmoak’ geholpen. De veerboas was vrindelik gewêst. Goed!—Over voader had ie gesproken dat ’et zoo’n beste mins was, jammer allinnig dat ie zoo weinig oan God docht en nooit ien de kark of oan „toafel” kwiem. Ook goed! went—jammer was’t, en woarheid was’t ook: over godsdienst sprak ie nooit. Verechtig, de veerboas had de noam moar ook de doad dat ie veul uit den biebel wist. Tekst’ kos ie van buuten asof ie nog op de kortegezoasie goeng. ’t Was woarheid dat ie oakelik mooi over de dood van zien vrouw kos proaten, moar woarheid was ’t ook, dat ie heur op den letsten oavend ’en biebelse proat had veurgehouen.... ’en proat! harrejennig, nee, ’t was te roar um over te sprêken. Geen mins het ’r mee van noode, moar,—bij hum weer oan huus kommen, dát nooit van z’n lêven! „Rien bovenal!” zei voader toch dukkels genogt, en voorders: „Wi’j weten wát rein is: kiek moar noar Boven, dan heur j’et van binnen.”

’t Is van lieverlede al donkerder geworden; de schöpkes werden wolken, en enkele regendroppels tikken reeds als de voorloopers van een vette bui op het groene dak der sappige vruchten.

’t Ritselt—en tikkelt en plast. De manden, die al vol zijn geplukt, worden bijééngezet, en met een dekkleed voor den regen beschut. Wa’n stroom van woater! Êfkes schuilen! De kiep’ schuilen ook; bewies dat ’t kort moar zal duren.

En de kersenplukkers ze loopen wat ze moar kunnen noar Bolmans’ achterhuis: de mansluu met opgetrokken schouwers, en de vrouwluu met de bovenrok’ over ’t heufd. Kiek—Geertje zit onder de kar. Nog zoo kwoad niet, nou had ze ’t eind niet te loopen gehad.

A’j meint dat Geertje allinnig zit, dan bi’j van de wies af. Toen ze pas êfkes goed en wel op ’t dreuge zat, toen keken twee mooi zwarte oog’ deur de spoak’ van ’t kar rad heer, en zei ’en schêve mond onder ’en dikken neus: „Mooi weertje om poaling te vangen.”

„As ie moar bieten wil,” zegt Geertje weerum, en ze vuult dat ze verschiet: ze had hum iens-geheel niet zien kommen.

„En ikke roai da’k hier ’en bietje bij ou kom zitten,” herneemt de jongen, en, als hij zich bukt en tegenover het meisje heeft plaats genomen, terwijl hij de armen om zijn opgetrokken knieën slaat, dan vraagt hij: „Wie bi’j?”