Part 12

De jongen is erg rood geworden. De dunne lippen van Hannes zijn geheel onzichtbaar, en terwijl hij zijn broeder vertrouwelijk op den schouder klopt, zegt hij heel vriendelijk, o zoo goejig: „Toen voader stierf, toen het ie liefde gezeid, niewoar Joapik?”

„Joa krek!” is het antwoord.

„Moar weet ie wat voader óók het gezeid, den dag véúr zien starven?”

„Nee,” schudt de jongen.

„Wat ie gezeid het,” herneemt de oudste: „khem! wat ie gezeid het....? Hannes, zeidie toen ie lei te starven: Hannes, zeidie toen—as Joapik t’oavend of mergen zoo gek wier aan vrouw of oan trouw te denken, zeg ’em dan Hannes, dat voader ’t hum op zien starfbed verbooi.... umdat.... umdat ie dan diep ongelukkig zou wêzen.”

Doar steet Joapik; oakelik! Nou zou’j óók hoast zeggen: onneuzele Joapik.

Vrouw Janneke kiekt noar den grond. Was ’t woarheid of leugen....? Wat kon ze as zwiegen!

En Hannes? Genoeg veur van mergen! Hie geet weer noar ’t land toe um slekke te stêken.

Reinderts hoeve ’t Hoogeland glimt ien ’t zunneke asof ze verguld is. ’t Liekt er alles zoo oarig en tierelierig da’j schik kriegt um ’t oan te zien. Huus, hof en vee, ’t lacht van plezier; de kornbargen flonkeren; de heujbargen gliensteren; de hennekes koakelen; de kalver, gunds ien den bongerd, ze springen asof ze gek zin met de steert ien de hugt, en—Grauwke schrauwt vroolik en lochtig.

Alles lacht en het schik. Ook de uiver is komme oanvliegen, en, as ie op ’t groote nest, boven ’t huus, stillekes uut de hugt noar umlêg kiekt, dan is ’t krek asof ie wil zeggen: „Volstrekt niks te danken. ’k Het ’r krek zooveul schik af als gij,” en, heur hoe ie kleppert.

De ooievaar met zijn langen snavel weet er meer van. Zou ie misschien....?

Stil: ’en uiver op ’t huus, zêgen ien huus, dat zeggen ze ien de Bêtuw.

Stil dan, want daar ginder in de groote kamer daar is al leven genoeg; al leven genoeg voor het vrouwke in het kleine kamertje er naast, het vrouwtje dat stilte behoeft, stilte en kalmte bij haar overgroote blijdschap.

Zie Reindert, ’t is alsof hij gek is van vreugd:

Eergiesteroavend, kertier over tienen, het den uiver ’en junkske gebrocht,—zoo zeggen ze in de Bêtuw—harrejennig zoo’n jungske!—Um kwart véur tienen het Reindert ’et benauwd gekregen, miesderoabel, arg miesderoabel, moar—arger zien Riekske. Kertier over tienen: Goddank, doar was ie! Mooi jungske; rood jungske; vet jungske; harrejennig zoo’n jungske!—Kiek, erst het Reindert zuutjes gelachen en gegronnikt: toen is ie met zien jungske oan ’t bed van Riekske gekommen, en het ie gefluusterd: „Knap, dern! ik was de darde, da’s nou de vierde Reindert.” Toen, toen het ie zien wiefke op de oog’, op de neus, op ’r munje gekust, krek woar ie kos, en ’t jungske—heel zuutjes op ’t mollige snuutje. Toen, toen het ie ’t jungske weerum oan de boakster gebrocht, en is noar buute geloopen, en het ie gegreind as ’en kiend: „Dank goeje Voader, dank voor oe zêgen; woaroan he’k zooveul liefde verdiend!”

’t Is de darde dag. De jonge moeder het geen spierke koorts en ze lacht, went zie, kleine Mieke—nu elf maanden oud—kleine Mieke op Hanske-moei’s arm, leit heur kleine vingertje op bruurkes wengske, um is te vuulen of ie geen pop is.

„Nee teine Mieke, kiek moar,” zegt Hanske; en Hanske, die pas bericht heeft dat ’r volk is um de kroamvrouw te groeten, ze streelt ’t kleine vlasköpke van Mieke. En ’t jungske dat van moeder wat kriegt, zet bolleboozen; en Mieke, Mieke klapt ien hoar henjes en krêjt van plezier.

Stillekes met ’et kleine dernje, stillekes! went doargunder ien de groote koamer, doar is al lêven genogt.

Bekenden uit de buurtschap zijn bij het huiswaartskeeren van de markt, is êfkes op het Hoogeland oangevaren, um Reindert dan alêvel met de jonge zeun en de goeje afloop te fillesisteeren.

Vijf boeren oud en jong, zitten in de rondte, en rooken uit lange pijpen. Twee dikke blozende boerinnen, benevens een jonge boerendochter met niet onaardig gezichtje, kleuren de groep met haar bonte verven.

De dikke boerinnen zitten met de vuut’ op ’en kouwe stoof, breed van schoot, en kieken noar de deur, of Hanske hoast weerkumt um hoar bij de kroamvrouw te loaten. Reindert schenkt wien oan de boeren, en ’en glêske kroam-annies oan de vrouwlui. Reindert het krek ’en gezicht asof ie al z’n lêven zal lachen. Of ze ook zeggen dat de botter veul slapper oan de merkt was, en de weit lang zoo geldig niet: „Hê, hê, ’t kan wel wêzen.” En noojend: „Kom, vat nog ’en glêske.” Tot Kaatje ’t aanvallig boerinnetje: „Toe dern, drink is uut!”

„Nee dank oe,” zegt Kaatje.

„Hoe, lust ie ze niet?” roept dikke Teunis van de Velde; en Teunis zeit lachend nog meer: ’en onneuzel oarigheidje over de kroam-annies. Koatje kiekt verlêgen. Koendert—ge weet wel, Koendert uut den Oanval—ziet noar Koatje. Ze mot toch êfkes lachen, moar kiekt noar den grond. Koendert verkniept zich achter de rooje neusdoek. De dikke boerinnen zitten te schudden dat de stoel’ d’r van kroaken. De boeren—anders niet lachsch—hebben wark um de piep’ oan te houen; en Reindert—Reindert lacht ook, en hie wunst: Ielk zoo gelukkig as hie is; veur zich zelf kos ’t ook minder, moar—„kienders is zêgen, joa zêgen van God!”

Op hetzelfde oogenblik dat de gelukkige vader deze woorden spreekt, worden schier te gelijker tijd de twee deuren der groote keukenkamer geopend. Door de eene, die toegang tot de kraamkamer geeft, treedt Hanske met kleine Mieke op den arm naar binnen, en terwijl zij de boerinnen uitnoodigt—um nou moar êfkes bij zuster te kommen, ontgaat haar het knipoogje niet dat Koendert aan Kaatje geeft, aan Kaatje, die mede is opgestaan—um de kroamvrouw gendag te goan zeggen.

Door de andere—de gangdeur—komt ook een bekende naar binnen. ’t Is Janneke Lamers van de Lagekamp. Ofschoon het reeds de derde dag van zuster Riekske is, Janneke komt er voor ’t eerst, maar, ze wordt ook gevolgd door een ander, door een bleeke, een geelbleeke, die gezegd heeft—dat ze met kroambezuuk moar most wachten, went, dat ie ’t anders verdrêjde um d’r mee heer te goan.

Janneke ziet erg verlegen terwijl ze: „Gendag soame” wenscht, en slaat de oogen neer nu ze tot haar zwager zegt: „Gefillesisteerd met oe zeun, Reindert, en da’j er alle heil oan belêven meugt.”

„Dank oe, dank oe!” spreekt Reindert gulhartig. En Hannes, die na zijn vrouw een: „Van ’s gelieken” heeft gepreveld, en daarbij zooals altijd een hand heeft gegeven—da’j niet weet of ’t ’en hand of ’en voadoek is, zoo slap en zoo niks,—Hannes ziet meteen dat de boerinnen, die ook êfkes: „Gendag” hebben gezeid, heur rokken ien’t plooi trekken, en—met Hanske veuruut—ien ’t kämerke goan woar de kroamvrouw mot liggen.

Zie, die vreemden loat Reindert ien’t kämerke, en—eigen femilie loat ie achter.

„Goat ’r zitten Janneke,” zegt Reindert: „Bruur Hannes neem ’en stoel!”

Neem ’en stoel! ge kost ’em eiges goan kriegen!

„We zin eigenlik gekommen um Riekske is oan te sprêken,” zegt Hannes: „’k Het al heel weinig tied, en dóárum—toe Janneke, loawwe moar êfkes ien’t kämerke goan.”

Janneke weet niet.... of ze....?

„Asteblief Hannes, dan mo’j zoo goed wêzen nog ’en ummezienje te wachten,” zegt Reindert: „Vrouw Pieters en vrouw Van de Velde zin krek met Koatje noar binnen gegoan, ’t is de darde dag; te veul drukte op ens zou niet goed wêzen.... Nog ’en klein oogenblikske? Moar, goat ’er zitten.... Hier Janneke, hier! Toe Hannes, neem dan ’n stoel!”

Vrouw Janneke zit, en Reindert heeft de flesch al ter hand genomen—noojt z’n schoonzuster op ’en glêske, en Hannes um ook wat te drinken, en wijst den laatste op piepen en tabak, en ’t zulveren vuurkomfoor.

„’En ander de oog’ uitsteken!” denkt Hannes, en haastig zegt hij tot hem die wil schenken: „Geen drank asteblief, we zin doar bij ons niet van thuus.”

„Kom,” zegt Reindert, „Janneke zal wel ’en klein dröpke lusten.”

Janneke ziet met een oogwenk op Hannes, en antwoord zeer haastig: „Nee nee, verechtig ik dank oe!”

De komst van Hannes Lamers heeft den vroolijken toon der boeren niet weinig getemperd. Mij dunkt zij trekken scheeve gezichten, en beginnen over ’t weer te praten: dat ’t wel liekt asof ’r onweer oan de locht is, en dat ’et doarum tied wordt zoo zuutjes oan noar huus toe te voaren.

Ja er was een onweerswolk aan de lucht; maar binnen de kamer was er ook een: ’en lillikke! Hannes Lamers is wel bekend; geen wonder dan dat het stillekes wordt, en zelfs Reindert werk heeft om vroolijk te blijven.

„Moar jong, woar zit Joapik toch?” vraagt de gastheer, nadat Hannes een geruimen tijd heeft rondgekeken alsof hij geen stoel kon vinden, maar er eindelijk een gevat en plaats heeft genomen: „Ik zag ’em nog iens-geheel niet,” vervolgt Reindert: „en Riekske het al dukkels gevroagd, of ie niet kwiem.”

Noar Joapik het ze gevraagd! niet noar hum, niet noar Hannes.

„Joa,” zegt Hannes, terwijl hij een vreemde beweging met de band langs het hoofd maakt: „da’s noarigheid tegenswoordig.... hoast geen huus mee te houen.”

„Watte! Hoe zoo?” roept de zwager.

Vrouw Janneke plooit aan haar boezelaar. Aller blik is op Hannes gevestigd.

„Oakelik ien’t heufd!” zegt Hannes bedaard: „Heel dukkels sprêkt ie geen woord en dan weer roazen van geweld. Gij Janneke weet ’et.”

Aller oogen richten zich nu op de vrouw.—Janneke ziet heel erg verlegen en smuuspelt zoo wat van: „Joa, onneuzel.”

„Wel heer m’n tied!” zegt Reindert met verbazing: „doar ha’k niks van geheurd. Joapik ien’t heufd!”

„Joa, niemand wou ’t geleuven,” herneemt de boer van De Lagekamp, „moar, al joaren lang was ’t dukkels ’en spul: en nou ien de leste doagen!....” Hannes zet een gezicht da’j d’r bang van mot worden.

„Wel, wel, a’k dát had geweten, dan was ’k zeker is komme oanloopen,” zegt Reindert, en op zijn gelaat is nu geen lach meer te zien.

„’k Zou moar stillekes thuus blieven,” klinkt het uit Hannes mond: „Zoo gauw as ’r vremde kommen dan liekt ie ’en heele piet, moar—ze zin niet de deur uut of welluu kriegen ’t geroas nog tweemaal zoo arg. Niewoar Janneke?”

Janneke smuuspelt weer: „Joa!”

„Nou he’k van z’n lêven!” spreekt Reindert hoofdschuddend en voegt er nadenkend bij: „Dan zou ’t niet kwoad wêzen a’s ’k hum is ’en dag of’ vier op ’t Hoogeland hoalde; andere minsen; andere umgêving!”

„Wel weerlichs!” roept Hannes met een smadelijken lach: „asof mien Janneke en ikke met goed veur hum woaren!”

„Moar Hannes, ’t was zóó niet gemeind,” zegt Reindert haastig. „Ik docht moar allinnig.... zie, docht ik, Joapik is ’en liefhebber van blom’ en van dinger; ge weet dat Riekske ’en oarigen hof achter ’t huus het...”

„Nou, blom’ en spul hewwe eiges genogt,” valt Hannes in: „En dan, as ie roast dan kiekt ie wat noar die dinger!”

Reinderts oordeel blijft—en de boeren stemmen het toe—dat ’en verzet geen kwoad kan. Hie kos met Gart de schêper is bij de schoap’ liggen; zie, van schoap’ hiew Joapik toch ook veul, en schoap’ die had Hannes toch niet.

„’k Wiest al lang da’j schoap’ houdt,” is Hannes antwoord. „Maar,” voegt hij er opstaande bij, „we zin hier gekommen um oe vrouw gendag te zeggen; we hebben wat hoast.”

Gelukkig, daar komen de twee dikke boerinnen met Kaatje en Hanske uit de kraamkamer terug.

„Kiek! harrejennig! ze hebben nooit van z’n leven zoo’n oarig kienje gezien; wa’n mollige ermpkes, en wa’n köpke met hoar al; en de kroamvrouw, wat ziet ze d’r opperbest uut; ’t is liefhebberij um ’t oan te zien.”

„Kom Janneke,” zegt Hannes, en beiden schuiven in het vertrekje, waaruit de vrouwen zijn teruggekeerd.

„Joa joa,” vervolgt een der boerinnen: „liefhebberij um ’t oan te zien; wat mooi blauw eugskes ien’t köpke! Krek de oog’ van zien voader!”

Buiten drijft de onweerswolk nog aan den horizon, doch uit de kamer is de sombere wolk, althans voor eene wijle, verdwenen; zie maar, Reindert lacht weer: Niewoar, kleine Reindert liekt op den groote; Reindert de groote het op jungskes grootvoader geleken; Reindert de ouwe was zoalig gesturven! Joa, Reindert lacht weer.

Geen vijf minuten later hebben de bezoekers uit de buurtschap de kamer verlaten. Reindert, die noar ’t wiefke verlangde, heeft aan zuster Hanske het uitgeleide opgedragen, en—allemaal hebben ze gezeid: „Dag Hanske.” En Koendert uut den Oanval, het ook gezeid: „Dag Hanske.” En toen—toen het ie Koatje ien den erm geknepen, dat ze: „Schei uut!” riep, en hoar de tree van ’t kerreke opgedouwd met lach en gegoechel—veul niet genogt. Dat heeft Hanske gezien, en toen.... zijn de karretjes weggereden, en Hanske is naar binnen gegaan.

’t Bezoek van Hannes en Janneke bij zuster Riekske duurt kort genoeg.

„Goa’j al heer?” vraagt de jonge moeder, en Hannes antwoordt: dat ze asteblief mot begriepen dat ie van ’s mergens tot ’s oavends as ’en peerd mot warken, en dat ze toch moar rêkenen mot dat ie heur, ien stee van wienst uut te keeren, oan ’t eind van ’t joar ’en andere rêkening zal veurleggen: „’k Gun ielkeen ’et ziene,” is zijn besluit, „maar, oe dood warken veur ’en ander en eiges hongerliejen dat geet niet!”

En daarmede wil Hannes zijn zuster de kraamvrouw verlaten!

Reindert hoort die laatste woorden met bevreemding.—Had Hannes dan zóóveul onspoed gehad?—Moar, ’t was nou geen tied um over de bouwing te proaten.

„Och, kiek dan, wa’n oarig jungske!” zegt vrouw Janneke, die nog even het kindje in ’t wiegje beschouwt en een traan uit haar oog veegt.

„’k Het ’r niks geen verstand af,” zegt Hannes; „’En groote kop zou’k zoo zeggen; ’t liekt veul op Reindert. G’enoavend!”

Riekske en Reindert ze hoorden het wel, maar Riekske zegt toch: „G’enoavend Hannes.” En—nadat Janneke zacht heeft gesmuuspeld: „Bêterschap Riekske, ’t beste met oe junkske,” zegt de moeder nog goedig „Dank oe Janneke. Hadt gelluu d’r ook moar zoo een.”

„Hadt gelluu d’r ook moar zoo een!” Dat zijn de eerste woorden die Hannes Lamers bij het huiswaarts keeren doet hooren: „Wat he’k oe gezeid Janneke?” vervolgt hij: „smêlen, beschimpen, grootsprêken, dat doen ze, dát, en niks anders. Proat ze nog veur as ie kunt; de oogen uutstêken: annies, wien en wat al niet meer prezentieren; eiges brassen en ’en ander loaten warken, dát kunnen ze. Proat er niet van; woarum die zulveren stop’ op de fles’; woarum dat zulver tabakskomfoor, en ’t zwetsen op d’r mooie blomhof en op d’r schoap’? En dan—hei’j’t niet gezien hoe ze anderman veurtrekken boven eiges? Die ander koste binnengoan, welluu wachten; joa, welluu wachten! Moar arger nog Janneke, ze stêken ons ien ’t hart, ou en mien, dát doen ze, hoe langer hoe meer.” Nabootsende op sarrenden toon: „Hadt gelluu d’r ook moar zoo een! Zie je, dat is ’t eigenst asof ze wou zeggen: Ge meugt er geen kriegen. ’k Het ou wel gezeid Janneke, dat ze oe stêken zou. Joa, grein moar, nou vuul ie ’t is eiges. God zal ze kriegen, dat zal Ie.... dat mot Ie!”

Hannes Lamers zag onbeschrijfelijk geelbleek toen hij naast Janneke zijn woning betrad. En Janneke? Joa, ze wou Riekske wel veursprêken, moar, Hannes had toch geliek ien dit en ien dat; en joa.... joa, verschil was ’r veul; „Woarum ’en ander en welluu niet!”

De avond begint te vallen en ’t onweer is komen opzetten. Japik is nergens te vinden. ’t Is niet waarschijnlijk dat hij is uitgegaan, want sedert den morgen dat wij hem zagen, bekwam hij een brandwonde aan den voet, die—door Hannes onvoorzichtigheid (!) met een kokenden waterketel veroorzaakt—hem het uitgaan belette. Nu is hij voort, maar hoe en waarheen?

Toen Hannes en zijn vrouw de hoeve verlieten, toen het bruur Joapik de kriewel ien’t lief gekregen. Joa, Hannes had gezeid: „A’j die dolheid van Hanske ien ’t heufd het, dan doej zund op ’t Hoogeland te kommen, denk wat voader gewild het.”

„Ien elk geval,” heeft Japik gedacht, „woarum kan ’k toch niet noar ’t Hoogeland goan um Riekske te zien; ’t is al drie doag’ noa d’r kroam; ’k verlang zoo doanig noar Riekske.” Hannes had gezeid dat loopen heel kwoad voor de voet was; moar—die voet was zoo arg niet. „Loa’k moar! Riekske, ’t goeje Riekske! heur neie kienje!... Hanske....? Nee niet um Hanske, um Riekske! Loa’k moar!”

Japik is opgestaan. Tien passen—’t ging best met de voet! Buutenshuus—wat was ’t oarig buuten; jong! En ’t loopen—’t dee niks geen zeer.—As ie den kortsten weg nam dan zou ie misschien Hannes en Janneke tegenkommen. Links! de weg deur den bongerd!

En Japik loopt voort, doch—hoe verder hij komt en al meer de plaats zijner bestemming nadert, hoe luider dat ook de logentaal van den broeder, den reine als waarheid in ’t harte weerklinkt: „Ge goat ook um Hanske, en Joapik da’s zundig!” Moar Riekske—hij goeng toch zoo woarlik um Riekske.

De avond is gevallen; ’t is een donkere onweershemel. Achter de hoeve Het Hoogeland bevinden zich de graan- en hooibergen: vóór de woning op ’t zuiden staat Reindert naar ’t weer te zien, en hij denkt ’en boel dinger, en ook, hoe Riekske nog straks gezeid het: „As Janneke joarig is dan mowwe heur moeders warkdeus en ’t golden slot met de grenoatketting moar brengen; al kreeg ik ’t van voader en al he’k ’r ook zwak op, wij hebben zooveul!”—Moar den Hannes!? Kom, „Liefde,” zei voader!—„Goeje Riekske!—Bermhartige God!”

De avond is gevallen. Na de vermoeiing van den dag is de jonge moeder in een weldadigen slaap geraakt; ook het jongske ligt in zijn wiegje en sluimert.

Is er geen ander in dat kamertje? Ja toch, zie maar goed, daar, naast de wiege, daar zit—nu bijna onzichtbaar—de zuster van ’t huis, mooi Hanske.

Hanske tuurt door ’t kleine venster naar buiten in de donkere lucht, en ze heeft tranen in haar lieve oogen. Nu en dan ziet zij een glimpje van ’t weerlicht en verneemt ze ’t geraas van den donder. Maar hoor, klein Reinderke kriewelt en krêjt, en Hanske-moei wiegt en Hanske-moei zingt, ze zingt ’r heur liedje:

Su-joa su-joa dei-ne; Klein jungske mot er niet grei-ne; Sloapen moar zuutjes ien ’t wiegeke zacht, Sloapen tot moeder oe wacht.

En Hanske denkt: „Sloapen! Nee kienje, sloapen zou ikke niet kunnen.—’k Meinde dat den Koendert mien knap vond; dat had ie gezeid tegen Joapik; joa, dat had ie! ’k Was ’r gruts op, went Koendert, Koendert! Moar—hie lachte tegen Koatje, en kneep heur ien den erm!—Koatje is toch lillikker as ikke; ze zeggen dat ze stief en preuts is; ze zeggen....”

Klein Reinderke kriewelt en krêjt weer, en Hanske-moei wiegt en Hanske-moei zingt:

„Sujoa sujoa deine; Ge bint zoo’n oarige kleine; Engeljes speulen um ’t wiegsken ien huus, Duuveljes sloan ze met kruus.”

„Jong! wat licht ’t doar!....”

„Duuveljes sloan ze met kruus!”

„Kwoad van Koatje gleuven, da’s ook ’en duuvelje. Ien den biebel steet: Oordeile niet.—’k Was gruts op Koendert, moar, ’k mocht ’et niet wêzen. ’t Was ondank, ondank! Goeje Joapik, ’k mocht hum zoo gern; en hie—toen ie ’t zei ien den mergen, toen wier ie zoo rood; en ikke wier ook rood. Onneuzele Joapik, wóárum sprak ie dan ook van Koendert!—Woarum? umdat ie goed is en rein....”

’t Jungske kriewelt en krêjt weer, en Hanske-moei wiegt en Hanske-moei zingt:

„Sujoa sujoa deine; Klein jungske blief altied reine; Boozen die tieren bij stikduustre nacht, Reine, als ’t zunneke lacht!”

„Nee ’t was niet oarig. ’k Het Joapik afgestooten; de erme jong is weggebleven, heelegoar weggebleven. As’k hum zie, dan za’k zeggen: Joapik, ge bint ’en goeje Joapik; Joapik, doar hei’j mien hand, en dan, as God wil....”

’t Jungske kriewelt en krêjt weer, en Hanske ze wiegt en ze zingt:

„Sujoa sujoa deine; Lachen ien ’t lêven of greine; Sujoa moar kienje, klein kienje wês stil, ’t Best wat de hemel oe wil.”

„Heere minsen, wa’n licht! En wa’n slag!! De gloas’ die dreunen. En wat klettert de rêgen.—Gelukkig, Riekske sloapt ’r deur heer. Dat kan en dat mag ze.—’k Bin niet bang.—Reindert en ikke. we woaren nooit bang veur ’t onweer. ’t Onweer is ook Gods weer. Joapik is ’r net zoomin bang veur.... nee:

„Sujoa sujoa deine; Jungske wor groot moar blief reine. Liefde Gods woakt er bij dag en bij nacht, Sloap moar klein kienje, sloap zacht.”

Dat zong Hanske, het knappe aardige Hanske, daarginder binnen de kleine kamer van ’t Hoogeland; maar hier—op de hoeve De Lagekamp, hier klinkt, ofschoon niet zoo luide, een andere toon.

Hannes Lamers staat in de deeldeur zijner woning. Daar heeft hij ook gestaan toen ’t zware weer is komen opzetten. Bij het naderen van de bui en het gedreun der harde slagen heeft Hannes de deur gesloten en is hij naar binnen gegaan. Met den rug naar het venster gekeerd, heeft hij in ’t vuur gestaard, en omhoog in den zwarten schoorsteen getuurd, en ter zijde naar den zwavelbak, met de vraag—of de vuurduuveljes in dien bak woaren; ’t was gevoarlik as ze open veur ’t weer leejen. Janneke heeft: „Nee” gezegd, maar ook, dat ze wel is wou weten woar Joapik zat; ze was ien onrust over Joapik.

Hie zou wel op ’t dreuge zitten, heeft Hannes gemeend.

De bui is naar de Veluwsche bergen getrokken. Hannes Lamers staat weer in de deeldeur van zijn hoeve.

’t Flitst en rommelt nog af en toe; maar ’t arge is veurbij. Toch donkere hemel. ’t Rêgent met noppen.—Hannes staat er en denkt: „Geen hoagel; geen brand.—Gunder bij hum niet.... nergens! Bij mien kos de hoagel wel kommen nou twee joar gelêjen.—As ik de weind kos drêjen!!.... „’k Mot ’en bietje rêgen hebben,” zei Reindert. Nou het ie zien rêgen, en ikke.... met mien zoere en lêge land? bij mien zal ’t alles slek’ en slek’ zin wa’j ziet.—Weerlichsche smêler! ’t Geet ou goed, hê? Ge bint zoo gelukkig. ’t Heuj hei’j dreug ien den barg gekregen, en ’t mien—umda’k ’en bietje te loat gemêjd had, lag te drieven op ’t land. Ge bint zoo gelukkig, zoo tevrêje: twee kienders niewoar? Twee kienders, en smêlen op ’en ander, en ’t vuule loaten ielken dag, ieder uur, en ’en ander nog wille uutzuugen ook! Ge bint zoo gelukkig; ze gunnen ’t ou gern en ze hoalen oe overal ien.... Woarum? Umda’j kwêzelt en altied de mond vol van God en van liefde het; moar méér nog umda’j ’en andermans zweit in oe geldkast het zitten. Dóárum, hê hê! Ge bint zoo gelukkig!!—Had ik wat te zeggen en ’t onweer ien hand, één stroalje man! één, ge woart noar de bl....”

Daar lichtte ’t weer. „A’j d’r niet op verdacht bint, dan mo’j d’r af schrikken; moar—’t duut niks meer, geen spier; ’t is de noadonder.—Een stroalje anders, één, ien mien hand!”

Reeds een geruimen tijd houdt Hannes de hand tegen zijn broekzak gedrukt: „’k Bin niet almeugend, moar joa, toch—toch kan ik....!”

„Hannes” klinkt een stem uit het voorhuis.

Hemel! wat ontstelt de man die daar peinst, en hij roept: „Hê.... wie.... wat is ’r....?”

’t Is vrouw Janneke, en zij vraagt hem dringend dat ie noar Joapik zal onderzoek doen.

„Joa joa, dat zal ik,” zegt Hannes; en hij peinst weder, en denkt aan zijn jongsten, zijn eenigen broeder; en terwijl het weer sterker lichtte.... zingt Hanske, mooi Hanske van verre:

„Duuveljes sloan ze met kruus.”

Of de engeljes ook Hannes’ duuvelje sloegen? Neen, toen ’t licht voorbij was toen ving het weer aan:

„Waarom niet Hannes....? Veur de minsen geen gevoar! Allo, a’j niet laf bint. Toe! Toe!!”—Daar werpt hij een blik om zich heen. Er is niemand! Niemand die hem ziet! ’t Is ook duuster.

En Hanske zingt ginder:

„Boozen die tieren bij stikduustre nacht; Reinen as ’t zunneke lacht.”

Duuster, en toch licht genoeg um den bongerd deur, en ’t tabaksland over, den weg noar ’t Hoogeland te vinden. As ie achterum loopt dan kumt ie ook oan d’ achterkant van Reindert’s hofstêj. „Toe moar, toe, den rakkerd!”

Krek zoo, den rakkerd!

Behoedzaam wordt de deeldeur van binnen gesloten; door ’t kleine staldeurtje er nevens, treedt Hannes nu naar buiten en sluit het deurtje alleen met de klink. Daar gaat hij; zwarte figuur in het duister!—Daar treedt hij behoedzaam op den doorweekten kleigrond voort: „Wat steet doar....?” Scherper ziende bespeurt hij dat het een kar is, die men vergat in de schuur te bergen.

„Die lomperds!” De laatste gedachte leidt hem echter niet af. „De rakkerd stêkt hum, en—den rakkerd zal ie stêken!”

„Alles is nat—arg nat. Geen nood, dreug van binnen.—’t Liekt of de bui van de bargen weerum kumt. ’Dorie, wa’n licht! Roatelende donderslag.”

Nog zwarter figuur bij dat licht!