Part 63

Hij juichte even gesmoord van bang genot. Los.. los! nou sou die d’r sain.... Maar weer onder ’t losschroeven bleef de lens vastzitten. Nou gloeide toch ’t koper glad in z’n zweethanden en sulde ie glibberig over den cylinder. Muurvast zat ie weer. Hij vloekte, trampelde.... Wat noù weer? Hij keek, maar kon niets vinden. Alleen zat ’t ding met ’n vreemd zijstangetje van onder in driehoek, nog maar ’n heel klein eindje vast op den schroefdraad.

Z’n kop klamde in noodzweet. Telkens rukte ie z’n baard naar achter, die ’m hinderde. Nou zat ’r toch angstjacht in z’n morsige, knellende, rukkende vingers en krakende, bevende klauwen. Elk oogenblik kon de kerel d’r zijn, was ie ’r bij. Dan maar met ’n ruk. En voor ie ’t zelf goed wist had ie de lens verbogen en afgeknapt van den schroefdraad en ’n heel end, in ’n woesten vloerkras de voorpooten van ’t zware toestel mee òpgelicht. Hij schrok ervan, toen ie daar zoo maar met ’t groote prachtbrok in z’n bezweete verwrongen morsige beefhanden stond. Hij duizelde weer. ’t Woog loodzwaar in z’n hand. Juichen wou ie, juichen, maar toen ie opkeek, en achter toestel wou uitwijken zag ie plots op ’t krijt-bleeke, kakensidderend pap-gezicht van den fotograaf, die ’m al ’n paar tellen op de handen had gezien. Achter Van Gooyen stonden twee mannen, wit-verstoven metselaars, van ’n huis-in aanbouw, naast z’n atelier. Er zat dolle stomme staroogende schrik in ouë Gerrit’s kop, en de hand waarin z’n lens knelde beefde, als smakte ie in beroerte neer. Als ’n bezetene sprong de fotograaf op ’m af, stootte hem in den nek, en donderde:

—Zoo! ouë schurk, heb ’k je dan eindelijk gepakt! Nou eens mèt getuige.... ’k wist wel dat jij me telkens bestal, maar ik had nog maar geen vastigheid...., geen durf.... Maar nou, ouë schurk.... bi-je ’r bij! Ik heb er met niemand nooit over gesproke.. maar nou zulle ze in Wiereland eens wete wat voor boef jij bint.... Want durf erais ontkenne dat jij mijn goudtientje van lest niet gestole hebt, en mijn groot platenboek met ansichten... en mijn sigarenkoker, m’n stok, m’n overschoene, m’n zilver pijpie, m’n zije doek! en.... en.... durf ’es! dùrf ’s ontkenne schelm.. schurk! ouë dief!.. Maar vandaag heb ik er op geloerd.. Nou heb ik mijn getuige.. jullie hebt ’t gezien manne.... onder eede, daar bij de burgemeester, zal jullie met mijn getuige, dat de ouë Gerrit Hassel ’n gemeene smerige dief is.—

De fotograaf ratelde. Z’n hoofd kleurde van wit, naar grauw en rood, driftte gezwollen. Hij ratelde door ’t dolle heen, in hevige nerveuze opwinding, de knuisten voor den verschrikten grijzen kinderkop van ouë Gerrit gebald, alsof ie ’m murw wou beuken. Maar hij dwong zich te beheerschen, om zelf niet gestraft te worden.—

Ouë Gerrit kon geen woord vinden. Z’n keel leek heelemaal dichtgeknepen en telkens dacht ie te stikken van benauwing. Hij was zoo gebluft, en de vent had ’m zóó overrompeld dat ie z’n verstand voelde verkillen.—Voor ’t eerst van z’n leven gesnapt, gesnapt... Dat ging maar door ’m heen.—„Gesnapt, en openbaar tentoongesteld”.—

Z’n wangen gloeiden nog dof, z’n oogen sperden dol-vergroot, z’n knieën knikten, en zenuwbang graaide één hand door z’n baard. Er kwam speekselschuim op z’n lippen, klefferig om de mondhoeken, en angstzweet parelde op z’n slapen en neus.

Nou was ie voor goed gepakt, met schande!.... Nou werd ’t bekend, bekend, dat hij ’n dief was.... ’n vuile dief. Nou was alles uit, z’n gàppe ook! z’n spulle.... z’n spulle, en z’n naam. Als die man nou geen meelij had, was alles voor eeuwig gedaan! Zoo dwarrelden hoos-angstig z’n gedachten. Hij was overrompeld, verschrikt, geslagen, in verblufte verwezenheid.—

.. Hoho.. da kwam ’t Opperweuse op sàin tait!.. Da waa’s d’r puur de straf.. daa’tie God en den Heere vloekt had op ’t land.. mit de boonestorm.. da waa’s God’s tusschekomst.. dâ had je ’t.. daa’t waa’s ’t! En hai moar docht.. nooit nie.. nooit nie pàkt te worde..

De metselaars, naast den fotograaf, bestaarden ’m, keken naar z’n hand, die in zenuwgreep nog de lens omkneld hield. Plots kermde Gerrit’s stem:

—Mehair de potegroaf.. f’rgaifing! ik heb heul slecht dáán! skrikkelek slecht! doen mi main wâ uwes wil! moar.. ’t is de sorrig! de sorrig die main slecht moakt hew! Ikke bin d’r van alle kant teuge de hiele blaft.. enne.. de boonestorm hew main kepot moakt.. enne mit ’n moand sitte main spulle an de poal!

—Dat lieg je kerel, dat lieg je schafuit! Ik weet wel dat je door de boonestorm arm geworde bint.. maar dat zijn d’r honderde mèt jou.. en die stele tòch ook niet! En dan!.. Wou je mijn op de kar zette?.. Voòr dat de boonestorm je boel vernield heb, was je al an ’t gappe.... schelm! toen was al mijn goudtientje weg; mijn overschoene, mijn pijp, mijn stok. Ik vergeef niks! ik hèb niks te vergeefe! je maakt mijn nog dol van woede.. Ik zou je in je ouë grijze kop kenne spuge.. maar ik mag mijn hande niet brande.. Straks.. dat bezweer ik je.. heb je de politie in huis.... ik heb er geen gezien.. anders ware ze d’r nou al.. Nou zijn die eerlijke kerels, op andringe met me meegegaan.. Je kon niet denke dat ik je zoo zou pakke he? Ik had alles voorzien.. Ik moèst nou wete wat vleesch ik in de kuip had.. Expres heb ik mijn lens late zitte.. zag je niet dat ik merkte hoe je daarop loerde toen ik je eens per ongeluk zei, hoeveel ie gekost had.. En mijn deur van mijn kastje is ook open gelaten.. Was je daar ook! he? schurk! zeg ’t maar!

—Ikke.. ikke,.. stotterde de Ouë, al banger in doodsnood, met een duizel van rooden dollen angst voor z’n oogen.

Maar de fotograaf was al naar z’n kamertje gehold, haalde op den tast z’n kistje eruit, voelde ’t leeg, en schreeuwde uitzinnig!

—Ook leeg! dat heeft ie dus ook gestole! zes en tachtig gulden! Hier schelm! waar heb je die duite.. dief! Schurk! schooier! waar heb je ’t geld! schùrk, schùrk, schooier!

De fotograaf gilde in dolle opwinding.—

—Hier.. hie.. ier! beefde de Ouë wijzend op z’n klepzak.

—Hoal eruit! smerige snurkert, heb je dat ook geleegd, he?.. manne.. dat is nou de fatsoenlijke ouë Gerrit Hassel! Wat ’n boef! dat gaat vriendschappelijk met je om, zuipt je koffie, iedere dag, en besteelt je op de koop toe.—

Bij stukken en brokken haalde ouë Gerrit guldens, rijksdaalders en klein geld uit z’n zak, tusschen vuilnis en zand. En met verachting rukte de fotograaf ’t geld uit z’n morsige bevende klauw.

De metselaars, witbestoven, met steen-rood bepoeierde petten en vale kielen, vloekten van verbazing en ontzetting.—

Dat hadden de kerels nooit gedacht, nooit durven denken.

—De sorrige.. de sorrige die d’r ’n mins daas moàke, jammerde ouë Gerrit’s stem, bang-listig voelend dat ie daarin ’n sterk ding voor zich had, nou heel Wiereland meelij met hem voelde.—

—Dat lieg je gemeene dief! barstte de fotograaf weer uit, rondziend overal, wat ie nog meer gestolen kon hebben,—je heb gestole.. al vóór dat je ’t ongeluk met je oogst had.. Jij vroeg mijn ’n bakkie hier te magge drinke... en ikke gèk.. hep je altijd even vrindelijk behandeld... en jij bint blijve sluipe en stele.. tot ik met mijn persumsie kwam.. Allerlei dingen heb ik gemist.. Nà en voòr de kermis.. en altijd als jij geweest was.... En nou heb ik je op heeterdaad betrapt.. nou zijn er de bewijzen! de bewijzen! En nou heb ik je! En wat heb je nòg meer? geef op.. dief, schurk, schelm.... boèf.. boe-oèf!! boè-oèf!!!

Beverig grabbelde ouë Gerrit in z’n jekker, en haalde ’r de koperen grooten knijper uit, legde ’m schuwtjes neer op den rand van ’t toestel.

—Al maar meer!—Nog wat? hoonde de fotograaf, en verblufter keken de metselaars.

—Ja mannen! dat verzuim van jullie zal ik vergoeden, ’t is hier om ’n schurk te doen he? Nòg meèr!? dreigde z’n pafkop, bleek-rood en z’n stem gilde heesch van uitzinnigheid.—

Ouë Gerrit keek al banger en huileriger. Er was inééns ’n huiver van angst op z’n gezicht gegrauwd, zoo èrg, dat de nerveuze opgewonden fotograaf schrok en vreesde dat ie dood zou vallen vóór ’t toestel.—

En akelig kermend, met traan-stikkende stem, viel ie dwars op ’n stoel neer, lam met weggezonken schouers, verwezen hoofd in de handen, en schreide!

—Ikke bin d’r dol van de sorg, hoho! ikke heb d’r nooit stole.. nooit nie.. ankeeke wat main nie waa’s! ikke bin d’r mi fesoen hier fairtig joare.... an de poer weust! Moar de sorrige hewwe d’r ’n mins daas moakt! F’rgaifing! f’rgaifing! Seg d’r de waireld niks van!.. God sel je honderd kair loone!.... ikke sel de koste betoàle!.. ikke sel d’r alles teruggaife.. Ikke hew d’r veùr de boonestorm.. d’r veur.. oòk al stikt van de sorrige! ikke sel!....

Z’n stem brak af in kermende snikken, achter de morsige handen, uit ’t heete huilende hoofd; mannenhuil, kermend en kreunend van ellende. Maar fotograaf Van Gooyen liet zich niet verteederen.

—Nee f’rdomme! nee ik laat mijn niet op de kar zette!

—F’rgaifing smeekte Gerrit’s stemmekerming er doorheen, zeg d’r niks van an de waireld!.. op main laiftait in de gefangenis! Moak main,.... en main gesin nie ongelukkig! De boonestorm hew d’r alles.. alles f’rnield! main boel komp an de poal! Sullie hewwe main uitsoge.... de netoaris, de dokter! main waif! Main jonges! mo’k nou.... op main ouë dag nog in ’t hok? hoho! hoho!

Hij smeekte, stembeefde, huilde, kermde, en z’n kop, uit z’n handendiep opgelicht, grauwbleekte onder tranen. In angstige huiver van trekjes keek ie òp naar den fotograaf, maar die bleef onverbiddelijk.

—Nee vent; jij bent ’n gevaarlijk mensch voor de omgeving! Jij mot in hande van de polisie!.. Ik geloof niet dat je nooit gestolen hebt.. jij deedt ’t met gemeen overleg.. nee.. nee.. hoe meer ik ’r an denk, hoe woedender ik word. Jij gaat naar huis, ik ga met mijn getuigen naar de polisie. De rechter zal uitmake wat jij bent voor ’n nummer.... Manne, wij gaan!.... en jij Hassel nou er uit!.. we zien jou nog wel!

Weer in smeekval, stormde ie op den fotograaf aan, dat de metselaars ’r ontsteld van keken, maar Van Gooyen, nerveus-nijdiger duwde ’m de deur uit, en dreigde dat ie op straat zou uitschreeuwen wat voor ’n vent ie was, als ie niet stil zijn weg ging.—

Van Gooyen en de metselaars, na ’t opstootje en gekonkel onder de arbeiders van ’t huis-in-aanbouw wat bekoeld te hebben, gingen Wiereland in, op sjouw naar burgervader.

Ouë Gerrit, met ’n woesten suis in z’n ooren, ’n zwarte wolk van angst voor z’n oogen, dol-bang, in schuwe loensching naar de keien, sjokte voort, klos-klos, met gebogen knieën, krommig, geschonden van angst, mummelden in een toon voor zich uit!

—Je bint snapt! snapt’ je bint snapt! snapt! je bint snapt, als ’n gek ’t zich herhalend zonder zelf meer te hooren.—

III.

Op ’t brokje straat, achter ’t erf stond Guurt vaten te spoelen nu en dan ’t keukentje inloopend, om wat op ’t fornuis te bescharrelen met pannen.—Waggelend en uitzinnig van lamlendige slapte, strompelde ouë Gerrit aan, doodsbleek, met trillende mummellippen, zenuwdoorschokten mond en bevende handen. Zonder ’n woord te zeggen waggelde ie Guurt op ’t straatje voorbij, smakte zich bij de groep van voòrstal, sprong weer op, de woonkamer instrompelend, viel weer neer op ’n ouden stoel.

Vrouw Hassel sufte aan ’t raam, starend als ’n opiumschuifster, verminkt met uitgedoofden blik, waarin donkre waanzin dwaalde. Maar vreemd, heel vreemd, als den nacht waar in ze, in krisis van schrik, plots ouë Gerrit als ’n duivel gezien had, die ’r wou wurgen en steken,—heel vreemd keek ze nù op ’t bang geslagene, angst-dolle, verschuchterde in Gerrits baard-lokkigen kop.

Guurt liep in, dacht dat d’r vader dronken was uit baloorigheid, toen ze plots den Ouë weggezonken zag zitten op z’n stoel, steenbleek, bevend aan armen en voeten. Ze schrok, denkende dat ie met ’n beroerte was ingestort, zoo als ie daar half hing op den stoel, hoofd weggezakt tusschen schouders, speekselvuil op den mond geschuimd, verkwijlend van z’n grauw-bevende lippen.

In loggen gang stapte ze op ’m af, bleekig ’n beetje van akeligheid voor ’t geval, schudde ze haar vader.—

—Waa’s d’r nou an ’t handje, Ouë, hee Ouë?—Dunnetjes klonk ’r stem.... hee foader? wat mot dâ?

Nou zag ze dat ie geen beroerte had, maar met ’t gezicht van ’n gehangene, in wurg-benauwing naar d’r opkeek, z’n oogballen half weg, griezelig in ’t wit. En klankloos mompelde ie.—

—Snapt, snapt! je bint snapt! snapt.... hoho! je bint snapt!

—Wat Ouë? wá’ leuter je klesserig, wâ nou? wâ snapt, wie snapt, je hep d’r ’t snuut van ’n doodsbidder.... mo’k de jonges van de akkers skraiwfe? doàr he’k gain kestantes van!

Guurt’s prinsesse-gezichtje stond doorgrift en doortrild van angstigen schrik. Ze voelde dat ’r iets heel ergs gebeurd was, en met één holde ’r zwaar lijf de stal in, ’t erf op, naar ’t land.—

—Hee Piet.. Dirk! de Ouë is d’r kwoaig.. hee? komp d’rais doalik kaike!

Vaag waaiden de stemmen van Dirk en Piet naar d’r toe, uit den vruchtenhoek. Ze zouen d’r t’met zijn.—

Guurt durfde niet meer alleen instappen. Ze voelde iets heel naars. De Ouë had ’r zoo vreeselijk bang aangekeken; hij zou vast sterven op z’n stoel. Ze had nooit zulke blauwe plekken op z’n wangen gezien, nooit zoo dollen schrik in z’n oogen, vol van hevigen angst, en rood van verwildering. De jongens scharrelden op, klos-klos, log, traag, landerig, Dirk met koeiïge verbazing in z’n kijk.

—Wa nou? de Ouë kwoaig? vroeg hij.—

Hij ontstelde even, toen ie ’t verbleekte bange gezicht van Guurt zag, die met d’r handen in ’r zij, ongeduldig op de beenen trampelend, voor ’t erfdeurtje stond te wachten.

—Komp d’r gauw maa’ne, daa’s vast nie pluis mit den Ouë! d’r is gain stom woord uit te kraige, en hai sit d’r tuureluurs.

Piet en Dirk waren gangetje en stal ingestapt, liepen op d’r kousen, stil op den Ouë áán. Dirk sloeg z’n groot-vuile handen vol zand en groensel, in elkaar van schrik. Zoo wezenloos had ie den Ouë nog nooit zien zitten.

—Wa nou? hee Ouë? wâ nou?

Zware bange dofheid daalde in z’n stem, ontzetting en schrik. Z’n groote groen-zwarte knuist schudde den schouder van Gerrit, dat diens kop waggelde. Maar klankloos z’n lippen bleven mummelen.

—Seg, seg! ’n mikmak? seg!

Weer ’n smeekende angstblik doolde op z’n zoons, en dof bromde ie, kortademig:

—Snapt.. snapt.. ik wort dur hoalt van pelisie.. strak-en-an,.. ik hep stole! hoho!

—Stole! stole! jai.. jài Ouë! stamelde Dirk, grauw van schrik.—

—Stole? beefde de stem van Piet, in gekke bange verbazing.—

Guurt van geweldige ontdaanheid kon geen antwoord uitbrengen. Vrouw Hassel aan ’t raam, leek soms in luistering òp te leven. Er rilden zachte gloeiingen van besef in ’r starre oogen. Ze hoorde, hoòrde, bromde en mummelde wat nu en dan. En strak bleef ’r idioot opium-vergeeld gezicht, doorgroefd van smartelijke verbazing naar d’r man gekeerd.

Aan de voordeur, waar Vrouw Hassel verschrompeld zat, luidde plots in driftigen klingel, en Van Gooyen met de twee metselaars, doorstoft en stukadoorig bekrijt, luidruchtigden in stemme-opwinding vóór ’t raampje.

Piet holde op z’n kousen naar de voordeur, in sidder van drift, bij zich zelf vast besloten die kerels er niet in te laten. Ze begrepen niet wat de fotograaf kwam doen. Dirk woelde z’n handen in z’n diepe zakken weg, ontembaar in kokender zieding van drift, al maar stom kijkend op ’t sidderende, angst-stuipende gezicht van den Ouë, die, dieper z’n kop tusschen bochelige schouders weggezonken, klankloos mummelde, verwaasd bevend:

—Snapt bi je.. snapt.. de pelisie.... snapt... fain werk! Ouë!.... snapt....—Hij staàrde naar z’n eigen woorden.—

Hij wist van angst niet meer wat ’r om ’m gebeurde.—Hij voelde flauw dat de kerels ’m zouden splijten van woede, en nou wachtte ie ’n slag, ’n vuistbons van Dirk en Piet, ’n trap van Guurt, ’n opstand van z’n wijf.

Met driftige luidruchtigheid, nerveus, stapte de fotograaf in, de witte metselaars achter ’m aan, door Piet half teruggestooten. Maar opgewonden driftte fotograaf Van Gooyen uit:

—Brand je handen niet Piet, ik raad je an ons in te late,... je vader is op heeterdaad betrapt op diefstal! De getuige zijn gehoord.... onder angifte, gehoord door den hulp-officier van justitie, de burgemeester.... we komme.... jullie.... jullie voorbereide.... ’t is verschrikkelijk, verschrikkelijk!

Van Gooyen, vrijmoedig door zenuwachtige opwinding, stapte luidruchtig de huiskamer in, en doodsbleek, druk van de jacht, en schrik, ’t hollen naar den burgemeester, om z’n getuigen te hooren, de aangifte te teekenen, om Gerrit Hassel te kunnen laten arresteeren,—begon ie stamelend, al ratelender:

—Ja.. mensche.. d’r is niks an te doen.... heel naar.. heel.... heèl naar!

Dat weet ik zelf.... maar je vader is.. is op.. op heeterdaad betrapt op mijn atelier,—dat kom ik nou maar eventjes zegge dat jullie ’r op voorbereid zijn, door mijn, en deze twee manne. Hij heeft geld gestole.... mijn geld.. liefst maar zesentachtig gulde.... had ik in ’n bakkie, ’n kissie geborge.. dan heeft ie mijn groote lens gestole, lèns van driehonderd pop!.. zóo maar rink, van de schroefdraad gebroke.. en voor.. vóor die tijd al bestole.. bestole.. Ja, kijk jullie maar als gekke.. Dat heb ik eerst ook gedaan.. Jullie wil ’t niet geloove hè? Vraag ’t ’m maar zèlf.—De burgemeester komt daar dadelijk zelf met de agente.... de getuige zijn gehoord.... jullie bent ’r gèk van hè? Ja dat is geen peperkoek! Maar ’t recht mot z’n loop hebbe.. dat zegt ieder.... de burgemeester.... de.. dokter.. ieder.... en hij lijkt krankjorem!

Dirk stond half gebogen, z’n kop stierig vooruitgebukt, z’n groote knuisten driftig verwoelend in z’n zak. Hij begreep nog maar niet; de kerels niet, den Ouë niet, den fotograaf niet.

Hij dazelde in zich zelf.... den Ouë stole? den Ouë? den airlike Ouë?.... de fesoenl’kste van Wiereland.... nooit suipe.... den Ouë.—Hij dacht dat de fotograaf, ’t heel stelletje stapel was.... ’t Draaide voor z’n oogen.. En strak bleef ie maar kijken naar den grauwen mummelmond van ouë Gerrit die angststotterde....

—Snapt.... Snapt! nou goan je hoalt Ouë!.. snapt!.. snapt!

Ontzette stilte viel er in. Niemand sprak.—De fotograaf voelde zich bang in die nare dreigende stilte. De woeste houding van Piet leek ’m niet, en de stierige verzet-stand van Dirk maakte ’m gejaagd. En nou keek waarachtig dat half dooie wijf óók, dat anders niet wist waar d’r neus hing.—Hij zou maar weer wat zeggen, om hun vijandige, zwijgende nijdigheid van zich af te dringen. Wat lam dat hij zonder agenten gegaan was. Zou ie wachten, en den schrik laten uitwerken? Maar hij hield ’t zóó vast niet uit. Straks zouen ze ’m misschien uit wraak, dat ie den Ouë aangegeven had, z’n harsens te pletter slaan, of ’n mes in z’n ribben draaien.—’t Waren de Hasseltjes, met de dolle drift, en de broers van Kees den Strooper, dien halven moordenaar! En in zenuwachtige benauwing zei ie maar weer wat, kort en stamelend,—dat ie den Ouë al lang had verdacht, maar nooit iemand iets zeggen wou. Maar dat ie ’m eindelijk beproefde om vastigheid te krijgen, om geen verkeerden te beschuldigen. Hij zei nog wat van boonestorm, ramp, ellende, maar dreigend, dat de Ouë ’n gemeene dief was.

Piet schoof al dichter op den fotograaf àf, met sidder-bleek woest nijdigen kop, z’n vuisten tot mokers op den rug bijeengeknepen.—

De Ouë zat te staar-luisteren naar den fotograaf die weer drukkig bezweet, telkens z’n pappige wangen luwde, met ’n vuilen naar zure specie riekenden zakdoek, doorratelend, bang voor de stille mokkige kerels, die ’m wel de ribben konden breken in wraakgierige drift. Hij vertelde van z’n vrindschap voor den Ouë. Dat ie vroeger voor hèm, altijd de braafste man van Wiereland was geweest; dat ie met de boonenstorm weer ontzaggelijk meelij met ’m had, ’m helpen wou, bijspringen, maar dat er te veel wantrouwen bleef, en ie ’m eindelijk op heeterdaad kon snappen.—De fotograaf zweeg, keek de twee strakke wit-bevlakte metselaars aan, die al maar knikten. En weer suisde ontzette stilte in.—Nou werd ’t den fotograaf te bang.

—Nou jonges.. ik moet weg, mèt de getuigen. Wij worden straks nog eens gehoord, op ’t stadhuis, in tegenwoordigheid van je vader.... Wij magge niet langer hier blijve.. ’t is goeiigheid dat ik hier kwam om jullie nog eens in te lichte; de burgemeester is stràk; die zegt niet veel,.. nou.. ik zal gaan hoore! kom manne.. wij gaan!—

Fotograaf Van Gooyen, z’n nerveuse kleffe handen onrustig langs z’n grof-geruit pak smerend, niet wetend hoe ie ’t had met de starende zwijgende stronkige knapen, die maar traag knikten, schoof naar ’t voordeurtje op straat, was blij dat ie ’r met z’n getuigen ongeschonden uitstapte. Aan ’t begin van ’t weggetje zag ie den burgervader al met twee agenten. Ze hielden stil voor ’t deurtje van Ouë Gerrit’s woning, treuzelden weer voor ’t raam waar vrouw Hassel zat. De klinkbel verrammelde schelle klankjes.—Piet maakte open, beefde plots van ontzag voor de vlak-bijë deftigheid der glimhelmen, achter den strakken ernst van burgervader, nù magistraatspersoon.—Burgervader, uit de hoogte, met strak gebaar, zei wat meedoogenlooze woorden van inlichting tot Piet, die bleek, verbouwereerd, op z’n paarse kousen hun vóórschuifelde in ’t vunzige gangetje, naar de verstilde woonkamer. Alles ging zwaar-deftig, zwaar-gewichtig en officiëel, met strakke gezichten. Burgervader kende de Hassels als rumoerig volkje in z’n stedeke; had ’t noodig geacht streng te zijn, en zelf mee te stappen om direkt te kunnen arresteeren.—Anders moest weer bevel van hechtenis meegegeven, als de Ouë niet woù gehoord worden, was er gevecht en tegengestribbel van de stoere vuist-knokige knapen te wachten. Bovendien maakte ie,—daar ’r geen kommissaris was in Wiereland, hij wèl hulp-officier van justitie,—graag vertoon van z’n glorige macht. Burgemeester was de lage kamer ingestapt, waar ’t duifke in ’n duister hoekje droef te koeren zat, de politiemannen achter ’m áán, in zwaren stap.—Hun helmen glommen onrustig-officiëel in ’t dood-suffe doorstoofde vertrekje, waar alles weer turvig en duf rook, en door-de-weeksche wanorde rondrommelde. Burgemeester zei wat officiëele magistraatswoorden tot de knapen en de bevende Guurt.—Achter elk traag-gewichtig uitgesproken woord, dat hangen bleef in de stilte, groeide angstige beschuldiging, tiktakte de groote staartklok, droefde gekoer van duifke, als treurend in ontsteltenis over z’n baas. Tusschen de koperen slingergewichten zat ouë Gerrit klankloos-idioot te murmelen, de handen meewarig beverig op de saamgedrukte smalle knieën.

Langzaam-officiëel, strak en magistraatsch-doordringend draaide de burgemeester zich naar ouë Gerrit om, en vroeg of hij, Gerrit Hassel, bekende te hebben gestolen op den ochtend van....

—„Joà.... Joà!” angstigde de Ouë....

Maar magistraatspersoon deftige voort, en ook ter verklaring voor ’t gezin niet wetend, dat de fotograaf en getuigen, vóór hem er al geweest waren,—begon ie gewichtig en ernst-zwaar het relaas voor te lezen, door de getuigen en Van Gooyen bijéén-gesmonzeld, en onderteekend als aangifte.—

Ouë Gerrit luisterde met bange verdonkerde oogen, en sterker overstormde ’m de angst dat ze met één, op àl die aanklachten, huiszoeking zouden doen; dat ze al z’n spullen zouden vinden, dat ze zouden zien, de dure bollen, en aan alles bemerken, dat ie al heel lang gestolen had, als ’n sluwe gemeene dief.

Burgemeester was met ernst-doorklankte stem aan ’t lezen, de glimhelmen der polisie achter ’m aan, dat Guurt dacht te sterven van schrik, en de kerels in ban van hevig ontzag, stomden en versteenden van ontroering.