Part 13

—Meskien!.... meskien!.... huildrensde Ant’s stem, en plots in ’n schreeuw opspringend greep ze rood-sproetige Mietje van twee, die op den grond zat vuil te doen, bij den arm. ’t Kind spartelde in ’r hand, en zwaar ranselde ze ’t meisje in drift-rammeling.

—Jou varke.... mo je nou hier skaite.... ka je nie vroàge.. beesteboel.... woar sit je.... Dien!?.... f’r wa holp je da merakel nie op de pot.... hier pak an!.... furt jai!....—En toen weer in een tot Kees—nou, ikke mo main wasch bereddere....

—En je moeder dan, ken die nie blaife, meskien is d’r feur main wa....

—Koue larie, da seg ikke.... hai je t’met ’n afsproakie mit ’n lel.... Kees smoorde weer. ’t Taai dóórtartende kijfheete van z’n vrouw kende ie....

De kinders zaten weer te spelen, met hun bloote lijfjes en flodderige rokjes op steen-killen vloer. Plots toen ze hoorden, éven, dat vader en moeder tegelijk wegwouen, kregen ze ’t doodelijk benauwd. Want dan moest grootmoe Rams op ze passen, ’n heks voor ieder, die hen sloeg, gromde in haar halve blindheid.—Vandaag was ’t feest voor hen, nou grootmoe d’r uit was, naar den polder, bij d’r ouwere dochter. En nou kwam dàt, midden in. Wel wisten ze, dat moeder op Donderdag ’n wasch had in den polder, maar dan bleef Dientje van school en vader altijd thuis. Nou Woensdag ook.—Wimpie was geschrokken. Als vrouw Rams d’r dochter opjoeg en vuilligheidjes vertelde van Kees, schreeuwde Wimpie dat ze loog. Daarop wreekte ze zich als ze alleen in huis regeerde. Als d’r lui bij waren, kon ze vrindelijk zijn, poezig-lief tegen Wim. Maar dat was hevige huichel, dat voelde hij zelf heel diep. Ze had gloeienden hekel aan ’m, omdat ie van z’n vader hield.

Toch vertelde Wimpie nooit wat van d’r geniepigheid als zij alleen thuis de baas was. In z’n ziekelijk lijfje zat vroom, innig-simpel zieltje en diep onwetend was ie van al die vroomheid en innigheid. Soms vertelden de kinders Ant wel eens, dat Wimpie zoo gegild en gehuild had. Dan in onrust, niet begrijpend, vroeg Ant hem, maar Wim schudde z’n bleek kopje voelde zich héél sterk, wou vergeven, nu ie toch gehoord had van den kapelaan, dat ie gauw bij den Heere zou zijn. Vreemd lachte in droeve, zalige trekjes, z’n mond breeër, rimpelde z’n doodskopje, leek ie ouer in z’n kijk dan ’t groote mensch dat ’m ondervroeg, liefhad. Maar toch had ie angst voor zoo’n dag met grootmoe alleen, om de pijn en ’t gesar. Ant had doorgekeven op Kees’ vraag:

—Main moeder?.... gun je ’r nie daa’s ’n poar uur te freete hep in de polder....

—Gunne?.... f’r main blaift s’r veur de eefighait....

—Joa, jai ken d’r aa’sem nie ruike.... moar soo meroakel....

—Hou je nou moar koest.... ik blaif bij kinders.... je moer sel ’k nie roepe....

Ant was blij, maar wou niks laten merken.... Driftig riep ze Dien en Jans van ’t erf, die juist met touwtjes, aan ’t kalefateren waren, hun doorbeten modderzware mansschoenen, uit vullesbakken opgediept, voor en achter verbaggerd in gaten, rooig van kleur, wijdmannig slobberend om teer-kleine meisjesvoetjes.

—Hei skorum.... kom jullie.... goan jai stookie soeke.... furt.... d’r is vast niks meer.... murge.... furt!.... kwak de vullesbakke òm-end.... moar paa’s op in de Waik da’ de pelisie je nie sien.... En jai Jans.... àn de bel.... la je nie wègsture.... pakt an wat t’r te kraige kompt.

De twee kinders luisterden met koppige drift in d’r gezichtjes van verzet. Maar ze durfden niks zeggen. Dien had nou al twee ochtenden achtereen den heelen polderweg afgeslenterd, doodop, en gegrabbeld op de stinkaschbelt naar uitgebrande kokes, naar rotte beentjes, houtstompies; had paardevuil langs het pad bijeengeschoffeld op klein gebrekkig wagentje. Maar niks naar zin van Ant.... ’t Kind had gegriend, dat ze naar school wou, maar Ant had ’r woedend gemept.... en ’r gevraagd waar ze dan van freete moste en dat ze tog gain klompe an d’r poote vond....—En Jansje zocht al de heele week hout in bosch, onder den sneeuwmodder uit, loerde ook op stookies. Met ’r gebarsten blauw-kleumrige winterhandjes, knakte ze in jachtige onrust, takken van de padstruiken, bang voor tuinders en veldwachters, die lol hadden in ’t snappen van bedelvolk. En alles in ’n grooten zak stoppend, sjouwde ze op ’r mager kinderruggetje zware houtvrachten, in regen en windguurte, die onder ’r vodrokjes op ’r bloote lijf striemde. Dien droeg tenminste nog ’n jongensbroekie onder ’r stinkende vaal-rooie rokje.... maar Jans had nog niks. Nou mosten ze ’r weer op uit, in die nattigheid. Ze vloekten, harde vloekjes van haat en wrevel, tegen elkaar, die ze gehoord hadden, nauw verstonden, maar opluchtten toch hun verkropte woede. Want ze haatten, met afgetobde hongerlijfjes, zwerftochten in den winter, hoe lekker ze die ’s zomers ook vonden, dàn rondstoeiden op zonneplekken en gras, onder den bedel door.

VIJFDE HOOFDSTUK.

Kees was met ’n nijdigen deurslag ’t pad opgegaan. Rammelen van flauwigheid voelde ie zich nog, en als ie dacht aan wat vleesch, liep ’m ’t water over de tanden. Toch, de lucht deed ’m goed. Alle weeren joegen en sloegen om z’n karkas, die er steviger tegen hardde. Z’n armoe had ’m sober gemaakt en gezond bleef ie, sterk, door zuivere lucht, ruimte, duingeur van zomers en al z’n grondwerk. Alleen z’n kinders niet; zwakkelijk geslacht, bang en zenuwachtig. Dat had ie nou sien bij veul tuinders, allegoar bijna beverige sukkels, mit hoofdpain, angst, slecht sloape.... da was nooit soo in sain tait.

De oogenglans van Wim, dat hij thuisblijven zou morgen had ie niet gezien, in woede nog om z’n kijfwijf en schoonmoeder.

Van god-verlaten, in oneindige eenzaamheid, lag de sombere weg naar zee, in groezeligen sneeuwmiddag, zwaar van grauwte. Vroeg-decemberend vaalde stilte-schemer over lage akkers, waartegen heuvelige duinbulten paarsig en grauwig in verte vernevelden. Nou was ’t al te laat voor ’m om nog ruigte te zoeken. Waar nou heen? Nattige mistigheid en guurte zoog tusschen z’n kleeren en huid.... Wacht, aa’s tie effe bai Klaos Grint gong. Meskien had die nog wat boompies te moake.... Verduufeld, datie selfers nog gain luis had om wa tieme te koope.... Op den reutel kreeg ie niks.... Wat skoremzoodje toch tegen sàin.... Die lamme Kloas, die gluupert!

Zwaar loomde z’n gang langs ’t sneeuwmodderpad. Telkens tuurden z’n oogen even op de grauwe wijdte van akkers en paarse duinnevels. Rustig toch voelde ie zich in de eeuwig-geheime stilte die er trilde en sloop boven ’t verre middagland. Vóór ’t huisje van Grint bleef ie staan, trapte ie even tegen de deur. Gouïg lichtschuim glansreepte langs kozijnen, achter rood gordijntje, en stil, in schem’rige middag-donkering, lag daar ’n sneeuw-bevracht huisje, blank-stil, op ’t duinpad geduwd met z’n bloedend raamrood, fèl-glanzend tegen ’t wit. Dadelijk achter z’n huis had Klaas Grint àl z’n grond, z’n bessen, frambozen- en aardbeienakkers ’t meest. Grint was de knapste en sluwste tuinder-kleinpachter uit de buurt, ’s Winters, zes maanden dóór, zat ie in z’n huiskamer met vier dochters en ’n zoon, aardbei-mandjes te vlechten, uitzuigend en afbeulend z’n kinderen, om te sparen, te spàren. Vrouw Grint maakte Kees open, lachte.

—Kaik?.... daa’s Kees!.... Piet is t’r ook, en je neef Hassel van de Kuil....

Al de niet-katholieke vrouwen uit de streek hielden van Kees om z’n reuzig lijf, z’n guitige grijze oogen. Kees bromde wat, recht uit ’t gangetje doorloopend naar ’t hok, waar gewerkt werd. Vier meisjes hurkten op den grond, naast elkaar, met ruggen tegen den muur gestut, beenen dàn rechtuit, dan opgetrokken. Dwars over hen, aan kortere muurzij hurkte Klaas Grint, de tuinderpachter; en bijna op de kachel gedrongen, met z’n beenen tegen z’n vader aan, zat Jan, zoon van Grint, lange bleuïge kerel van achttien. Lui-hangerig stond Piet, naast hurkende Geertje Grint, mooie donkere tuindersmeid met prachtige gloeiende bruine oogen, vol lichtrumoer. Als ze uit ’r bukwerk naar ’m òpkeek, sterden ’r uit ’r appels rooie vonkjes, aanhalig en stoei-levendig. Achter Piet weggeduwd in benauwing, stond Jan Hassel, zoon van Dirk Hassel, Gerrits broer, tusschen wie al twintig jaar hevige vijandschap broeide. De neven kenden elkaar bijna niet. Toch werkten ze zomers soms akker aan akker, in duin op Wiereland en loerden ze op dezelfde mooie meiden van Grint. Het vlechthok van Klaas was voor alle soort bloemkweekersknechten, tuinders en losse werkers ’n inloop ’s winters, ’n honk waar de kachel brandde, en allicht ’n kop heete leut te slobberen viel.—

Kees, reuzig boven allen uit, was stil in den hurkenden werkkring gestapt, zacht groetend, met z’n hoofd de bakzoldering net rakend. ’n Klein groen glaslampje hing aan ’n spijker tegen bruin-vuil beschot, boven den kop van Klaas, rood-fel beschijnend, lankaster gordijntje van achterraampje, zwak-naar groezellicht neerschemerend over den grond en laagzittend werkgroepje in ’t hok. Spraakloos bij Kees’ komst zaten ze in arbeid verbukt te vlechten, elk afgevlochten mandje in ’n hoek kwakkend, tot groezelbruinen hoop bijéén. Telkens verbukten ze even van beschot àf, naar kachelkant, greep-grabbelend in de vooruit klaargemaakte bodems, die met hun uitpriemende, dun slingerige teenen-enden, als groote donkere spinnen over den grond dooréénwriemelden, in het zuinige lampjes-licht. De kachel pafte zwaar-gloeiend in ’t lage hokje en Jan Grint, die broeiing in z’n rug opving, zat telkens te blazen en zweet met z’n mouw vol houtsplinters, in z’n gezicht te strijken. In het bruindoffe schijnsel van muur, donkerden de gezichten, nekgebukt, naar den grond, òver de mandjes heen en in wilde bewegelijkheid dàn duisterden weg, dàn lichtten òp vlechtende handenparen, de buigzame teenen verschakelend tot mandjes.

Van ’t achter-end uit stem-vroolijkte vrouw Grint naar Kees.

—Drink je nog Kees, ’n bakkie leut? D’r is d’r nog van ’t grondje....

—Dankkie.

—Leut? lachte schamper Klaas Grint,—gaif sain de fles.. verdomd Kees, aa’s ’k je nooit nog mi stuk in je kroag sien en-hep.... en nou segge alderlei, da je suipt aa’s ’n spons...., wa heppe sullie d’r an.... da moakt moar swart.... wâ ken hoarlui bokkeme.... verdomd!—

Kees antwoordde niet, haalde schimpig z’n schouders op. Hij wist wel, dat Grint ’t zelf vertelde, die skorem, en aa’s ie ’t meende, vond ie ’t nog lammer, want hij had ’t land door zoo’n beroerling beschermd te worden. Gesprek wou niet vlotten. Piet Hassel stond stil en Jan Hassel de neef, was bij Kees’ inkomen nog bescheidener in z’n achterafje teruggetrokken. De meisjes keken maar òp naar Kees, den langen Kees, den gevaarlijken Strooper, met z’n guitige oogen en z’n stillen loer op hun handen. Dat was nou Kees, over wien ze altijd den mond vol hadden, Kees met z’n streken!—Achter dun hokjesbeschot bonsde dreunwrijf op waschplank van de meid, in schuimtobben. En klagelijk huilde ’r stem ’n smertelijk liedje, zoeterig-sentimenteel, plechtig zangsleepend door werkgroepje:

A.. àn ’t be e.. edje fan d’r krà-à-à-’n-ke liefelinggg.. Si.. i.. t moe-der neer, in sti.. il.. ge.. waieen..

—Jessis poà, wa ken die maid seure, lachte kwaad mooie Geert, daa’s nou puur ieder Dinsdag krek soo.... an de tobbe.

—Is dat nou seure? klapte Trijn, vurige jongensmeid, ’t is prêchtig.... mô je moar wachte.... tweede komplot.... aa’s God d’r kind loat stèrrèfe.... en sai ken d’r in ’t klooster goan.... prêchtig! En ’t Treurelied van de jongelingg.... ses komplotte.... aàs hai se’n maisie f’rmoord uit jeloersighait.. en van de Skeepsjonge!....

—Nou, ik wou moar da se d’r snoàter hield, driftte Jan Grint, is me da.... da singe!.... daa’s griene!.... da gemeine kreng!.... die hep nou twee hufters.... en d’r gelant is d’r van deur.... Teun de kweeker.... en nou singt sai in d’r eeuwighait van d’r liefelinge, die se t’met thuis lam ranselt....

Piet voelde ook weer zeglust:

—Nou, jullie benne ook soo got-vergete stommetje.... segge jullie d’r is wat.... gong tug gain paop f’rbij.... seg erais wá’, jai Trien, jai Geert, lach d’rais.... effetjes!....

—Stil d’r ’s;.... hoor nou d’r ’s.... zei met gespannen luistergezicht Trijntje in armgebaar Piet tegenhoudend.

Nog nimmer f’r.. i.. in d’ laik ’t so.. on licht ske.. een.. Gebukt goan se onder smart en sorrege!

Dreun-dof bonsde langs richels van waschborden rhytmisch ’t goed-gewrijf, en klagelijk huilde d’r weemoeds-stem dóór, gedempt achter beschot uitklinkend. Dat was te veel voor Piet. Zwaar opdonderend tegen ’t huilig gezang, in stem-davering, barstte ie uit, met beenporren tegen Geert en Cor:

—Bommelebom, bommelebom.. làange Jaàn mit skeele Piet!.... mottige Toon en laànge Griet.... Alle goane wai op rais.... Jào, mi selfers de dikke Gais.... En elleke jonge hep ’n maid.... bommelebom.... bommelebom!

Met voetdreun trapte ie maat en Jan opwindend er tegen in, onder stuipgelach van meisjes die met hun hoofden naar elkaar toe-neigden.

—Deesie.... Deeeesie!.... ’k Wait daa’t êe blom in main hart ontbloei.. i.. it! Deeeessie!!.... Deeee.... esie!!....

—F’rjenne, jullie werke nie.... och Piet sing sooveul aa’s je lust hep.... moar la’ hoarlie d’r gangetje.... hee?...., schreeuwde Klaas rood-driftig boven gezang uit. Niet zien kon ie, dat met ’t mirakelsche lachen, d’rlui handen stilstonden.

—Nou poà.... u is t’r ook een!.... bitste kwaadaardig Geert, nou magge wai nie lache....

—Wel neenet, da mist nie.... lach sooveul jullie wille.... moar d’r mó’ werkt-en worde.

Ontstemde stilte viel in en ’t meid-geluid vlak achter beschot, treurde weer nà in het scheemrige werkhokje, met beverige lijfschokken van wrijfbonzen, tusschen ’r zangstooten.

—Gehail allain.... moe.. et.. ik hier dwoale.... Ik vi.... ind main minnoar ni.. i.. immer weer.... Joa langsaom sa.... al.. mai.. in laife kwai.. aine.

Piet kleurde van ergernis.... dat was verduuveld weer ’n ander lied.... die maid zat nou puur vol akeligheden, en ratelvaartend er tegen in, dreunde z’n zangerige stem met café-chantantkomiek-timbre.

—Op hede.... in de groote kemedie.... Mikke hou je vàst an de slip van main hemd.... treurespel mi ketelmesiek en melaische trombom.... neutemaide aa’s swafelstokkies.—Doàmes mi klompe.... toegang ses sint.... heere f’r naige..—sel speult worde.... Te-e-e filis Skeersalf.... of.... manke Metrain mo’ je geloofe....

De meisjes gierden, koppen bijeen in donkering, met de stijf-uitpriemende teenen van hun half gevlochten mandjes elkaar beprikkend. Nou lachte Klaas zelf mee. Hij kon zich niet meer inhouen, maar woest was ie toch op Piet, dat ie z’n meiden zoo inpalmde.... dat gaf niks goed.... niks goeds....

—Nou furt an ’t werk, joeg ie weer op, dat de meisjes hun lachen inpersten maar telkens weer in licht gegichel uitproestten, aanhalend de anderen, onder nieuw geratel van Piet’s lolletjes, die op één dreun bleef gekkigheidjes zeggen.

Kees bekeek met grimmigheid Klaas, die werkte als hing er z’n leven van af. Wat kon ie die arme maide toch beule.... was da nou werk veur maide.... Hai kon ommers best ’n poar kerels doar sette.... Stinksuinige vrouw.... s’n jonge die d’r hielp en in ’t land somers nog al s’n kooters plukte.... en hai niks.... niks....

—Is da nou maidewerk Kloas, je mos je aige skame, is da nou hullie werk?

’t Was er uit bij Kees, draaide al lang in ’m rond. Klaas was woedend, hij begreep niet waar de kerel zich mee bemoeide. Jaloesie most ’t sain, dat ie ’t sain nie lie doen.

—Seg Kees, stem-goeiïgde gemaakt Klaas,—je ben d’r ’n bofenste beste.... moar ik seg moar.... da binne main soake.. jai hep je eige saoke.... dà binne maine....

Stroef was t’r uitgevenijnd, en bleekig trilden z’n neusvleugels van stille drift.

—Nou ’t is puur skande.... kaik se sweete.... d’r ruggetjes breke t’met.... die hep ’r hand weer op d’r sai, en dìe steunt aa’s ’n big.... d’r is t’met niemand in de ploats waor maide werke....

—Soo?.... nou koopman.... dan kaik ie mi je neus.... vroeger nie!.... daa’s gelaik.... moar op hede huis an huis.. Doar hejje dochter van Piet Beugel, de maide van Molenaar, van Deuter, van Renke.... de maide van.... van.... van nou noem d’r self m’r is wa’ op.... die werke t’met veul langerst aa’s sullie....

—Daa’s net, lachte Geert, moar die kraige feur ieder tientje ’n sint.... en wai.... wai.

—Da hep d’r niks van, niks van, schreeuwde Klaas onthutst, met één hand nog uitgespreid door het vinger-langzaam optellen van tuindersnamen, waar meisjes aan huis vlochten.

—Hee, d’r af daor, d’r àf!.... schreeuwde Trijn, tegen twee jochies, die uit school binnen gestormd waren en in lawaai stonden te wiebelen op de mandjes en teenen-bossen.

—D’r af, schreeuwde Klaas, wi jelui deur main goed snerte.. benne jullie heule gaor daàs....

—Wàrrimpies! Wàrrimpies’ blies Jan Grint, vlak op de kachel geduwd, met ’n akelig benauwd gezicht, zoo komiek toch, dat ze lachten, allen.

—Je hep ’n kop aa’s ’n skarretje da nie lache ken.... lolde Piet....

—Wa mo je.... goan noà je snoeptoàfel.... laileke koàketoe!....—

—Komp dan d’r is hier langerst.. lolde Piet terug, met ’n zinlijk oogknikje naar z’n zus, mooie Geert.

—Hoor!.... nou hep se ’t op d’r heupe, lachte Geert, met ’r vinger op d’r mond om te stilte-sussen, luisterend naar waschmeid, die jolig stem-tierde nù;....

—O! doch je ferempel dat maines was bai d’r.... o ho! koopman,.... kom bai de huur terecht.... se kraigt puur d’r kinders in ’t joar....

—Seg, mi fesoen Jaa’n berispte Klaas streng, die zelf ’n gemeen nieuwtje had willen vertellen, maar niet durfde, en ’t nou deftig maar gooide op ’t fatsoen....

Kees voelde zich weer gloeien. Hai, hài wist, wat ’n merakel-monster Klaas weest was, in Amsterdam, toen ze voor jàren hèr samen gevent hadde doar.... hoe se doar same de beest uithonge;.... weest ware, van d’ eene meid na d’ andere.... steeg in steeg uit.... en nou most Jan se snuut houë.

—Of ’t maines is, vroeg Trijn, se hep ’r vraier tog moar blind mit fit’r’jool gooit, bai de Gasperlaon,.... vlak bai bolleskuur van Neelis.

—Hep sài da daan?.... is sai dá’? vroeg Piet onthutst...., nou ken ik d’r fraier ook.... pàl in se lampies hep se sain raokt.... dan hep se ook vier jaor sête.... hai is stekeblind!....

—Daa’s net, bromde Klaas, se hadde d’r motte vieredeele, dá’ varke.

—Nou, driftte Geert uit, moar hai hep ’r late sitte mi twee kinders.... en alle maide ware sain.... nooit hep ie se hande thuis houe kenne.... nie Annie? nie Cor? en naige skaïve f’rdiende ie.... en nooit niks kreeg ze.... ik had t’met ook dààn.

—Wa jài.... jai hou je bek!.... jai muurvarke.... wa jài.... hep ’t hart en la’ ’t so waid komme.... jai....

—Nou speul d’r moar nie soo òp.... ik bin tog va main aige....

—Hou je bek, woedde Klaas, d’r wort je niks-en vroàgt....

—Nou, tog is ’t woar, snibbigde Geert na, blij dat ze tegenstribbelen kon.

—Nou Kees, wai kraige ook pirsinte van Poa, lachte Annie, om weer ’n beetje goeiïgen toon te krijgen in ’t gesprek.

—Pirsinte? angstigde vragend Klaas,—nee kind, da mo’ je ’m nie lappe.... dan skie ’k in.... sullie kraige t’met tien sint veur de honderd....

—t’Jonge.... t’jonge.... daa’s main ’n klodder.... daa’s gul.... en jai moàkt anderhalf sint p’r mandje, scherpte Kees.

—Soo?.... enne main tieme?.... kwartje per bossie.... de leertieme dèrtig....

—t’Jonge.... sarde Kees door, meroàkel.... moar sullie moake de heule keet!....

—Dà’ wee’k soo net nie!.... dá’ wee’k so net nie, ik moak oore en boompies, de swoarste karrewei t’met....

Onder veel rumoer werd Jo, jongste meisje van Klaas, goud-blondige krullebol, zoo uit school, met ’r kort-geknipt groote-vrouwenmanteltje nog om, uit vlechtend kringetje gerold. De jongens trokken ’r aan de reuzige paarlmoer knoopen, door de mandstapeltjes en teenbossen heen.

—F’rdomme goan jullie achter.... jullie hep hier niks.... schreeuwde Klaas ’n teen-end om zich heen zwiepend uit nerveuze heetigheid.

—Aauw! pijnde Geert, kaik toch uit, main neus raok je....

—La se dan d’r biese pakke.. ongelukke bin kwoàje kanse,.. ’t is d’r hier krek om te stikke poe, poe!! trap ze d’r uit waif.. waif!! wá’ sit je.... trap se op stroat.—

De jochies en ’t uit de werkgroep weggerolde meisje, riepen mee, om ’t hardst, of ’t alleen vrouw Grint gold.

—Moeder.... moe-der!.... Voader roept.... Poa roept!..

—Aa’s da’ kriel van skool komp, vloekte nijdig Klaas, hep je hullie binne de mikke.... Waor sit moeder nou?.... is die weer bai vrouw Doalwiek?

Er was broeiing in ’t hokje. De meisjes stutten hun ruggen met handen, onder pijnuitroepen van vermoeienis. Klaas wou ’r niet naar hooren. Hij stikte van werkbenauwing. ’t Zweet glom vettig op z’n gezicht.... Moar d’r most iets overheen gepraat worden.

—Seg Kees, hai jai ’t ooit so sout gete?.... main waif hep malle sel’dremente meroakelsoàke t’met!.... Die hep puur de duufel in d’r sielement.... Se la soo maor ’n toafel dànse.... van d’r eige self’rs.... aas se d’r an goàt sitte.... se hep se allegoar snik moakt!.... laik t’r één van ’t gekruist ras.... en bang da s’is van d’r eige ’s nachts....

—Nou poà, nou moakt u d’r óók wa van.... mokte mooie Geert, goochelvlug nieuwe teenen in ’r aarbei-mandje stekend en vervlechtend.—Haar blank gezichtje donkerde telkens weg in buk. Soms éven,—als ze op keek naar Kees en lachte, lachte, aanhalig tegen hem, met fijne grimassen en trekjes om d’r mond, doezelde er lichtschemer òver, bukte ’t weer weg, dat haardos van achterhoofd en nekblank alleen nog te zien bleef.

—O Kristus, wa’ si’k hard, zuchtte Cor zwaar, m’n stuit breekt t’met.... Neenet Kees.... poa moakt ’r ’n slòa’tje van.... se saie da moeder an ’t spirretirrem is.... da’ sai d’r senie van hep.... sien-ie?

—Hou je mond jai muurpeek, wee jai ’t weer beterder?!

—Wel neenet...., snibbigde ze geraakt, u weet ’r ommers ook niks van.... En u is t’r bang veur aa’s de dood.... Nie Jaàn? nie An? nie Geert?.... is poa nou nie.... nou freeslik.. bang?....

En met stem-zangerige stijging ging ze door naar Kees en Piet kijkend, met groote angstig-geloovige oogen....

—Moeder het spooke sien.... weet je.... spooke die je nìe sièn ken....

—Seg, is t’r nou uit mit die lamme poppekasterij.... schaterde Piet, mo jullie main of main jassie!....

—Nou, da seg ikke nou ook.... t’met moakt se hullie alle-goar daas, snauwde Klaas, blij dat Piet ’m bijviel.... ze benne veur de half hier al tuureluursch.... Spooke!.... spooke! geloof d’r gain bal van.... Aa’s sai die heule keet nie fierkant tuureluursch moak hiet ik gain Kloas meer.... Ik sien d’r gain hail in....—Gaif main die boompies effe an Jaan?.... en jai Kees wà jai?—

Kees begreep Klaas’ kwaadaardigheid. Zoo terloops had ie van Ant gehoord, dat vrouw Grint al ’n paar maanden behekst was.... da se mit de duufel en de boose geest vocht. Nou wist Kees, waarom Klaas zoo nijdigde, maar wat ie zeggen moest wist ie niet. Hij kon d’r nooit niks uitkrijgen. Zoo als ie daar stond, tegen het beschot, beenen over elkaar, vond ie ’t alleen duizelig-lekker warm, en loerde ie op ’t lieve snoetje van Geert. Als ze opkeek, lachte ie in ’r mooie lampies, waar uit telkens dat rood gevonk opspatte.—Wat ’n kiekers.... wa lekkere maid.... Dol was ie op da jonge goedje!—

Maar Piet, z’n broer had de begeerige stilheid van Kees gemerkt, z’n loeren naar Geert, waar ook hij dol op was en Jan Hassel, de neef, die als ’n stille schaduw schuwen bleef in z’n donker hoekje.—Piet kon Kees wel ’n mestvork in z’n pens steken.... Wat had ie nou mit die maid te lache!.... hai had tog se waif.... wou die Geert nou veur sain neus wegkape.... die skooier. En sai, sai lacht f’rjenne ook! die peek. Maar Klaas keek naar ’m òp, van den grond, uitstrooiend z’n nieuwtjes.

—Hai jullie hoort Piet, van die oarstitek uit de Beekstroàt, op de ploas, da’ hullie sain heppe pàk.... de p’lisie.... dat ie stoapel tuureluurs is.... se saie da’ tie puur van oàdel mo weuse.... Nou wou die veertig huisies sette op één meter, hier an de weg.... noas de sekerterie....

—Daa’s hai nie poà.... je hep ’t mis.... daa’s sain broer uit Hoarlem....

—Vast nie.... vast nie, schreeuwde Klaas, woedend dat al z’n halve nieuwtjes vermorseld werden door z’n kinders.—