Part 16

We hadden geruzied over malligheden. Ik wilde het goedmaken. Zij bleef koppen. Maar zachtjes gingen mijn armen om haar heen, zoende ’k haar op het oor, wat ze niet hebben kon, wat haar dee gillen zoo wéé als ze ’t vond.

„Judas! Met je gezoen op me oor. Hè, ’t klinkt me nog door me hersens!.... Nee toe, Alf doe ’t niet meer.”

„Zul je dan zoet zijn, Mol... anders begin ’k te bijten!” Mol was haar bijnaam geworden.

„Wat ben-jij lastig in bed. Zoo’n lastige....” In eens hield ze op.

„Ga maar door.”

„Wàt door?”

„Wat je verder wou zeggen.”

„Verder zegge—’k wou niks verder zegge.”

„Je wou wèl wat verder zeggen.”

„Op me woord niet.”

„Wou jij niet zeggen: Zoo’n lastige hé’k nog nooit ontmoet?—in bed,” dacht ik er bij.

„Hé, wat vies.”

„Hoe—vies?”

„Om zóó iets te zegge. Over die dinge moest je niet spreke, als je ’n beetje kiesch was.”

„O—Vin je dat?”

„Ja, natuurlijk.”

„Wil je je wel eens gauw omdraaien, Mol?”

„Nee.”

„Draai je je om, ja of nee?”

„Nee.”

„Denk je da’k je warme billen voor pleizier in me schoot heb? Draai je je om, of ’k knijp!”

„Nee!.... Hé, wat ben je geméén!.... Wat ben jij ruw met ’n vrouw!.... Me armen zitten vol blauwe vlekken.... Netjes voor de artieste als ’k gedekolleteerd ben!”

„Reden om je in je billen te blijven knijpen!”

„Nou, is ’t gedáán! Wat ben jij ’n sar.... Wil ik jou is knijpe, als je ’t zoo prettig vin?”

„Hier is me arm. Knijp maar raak.”

In m’n opgezette biceps probeerde ze te knijpen. ’t Ging niet.

„Hé, wat is dat eng-hard. Wacht, voel je niks?”

„Nou, maak ìk zoo’n spektakel?”

„Doet je dat heusch geen pijn?”

„Nee.”

’t Doet wèl pijn. Terwijl we verder praten gloeien de scherpe nagels in de huid, alsof ’n heete naald me gebrand heeft—en àl pratend is er ’n chagrineerende onderstrooming in m’n gedachten, dat ze niet zoo vinnig zou dóórgeknepen hebben, zoo indrukkend de nagels, als ze van me hield. En zoolang de natinteling duurt is er ’n gemelijkheid in me, ben ’k stiller, soes ’k tùsschen de woorden door over de waarheid dat een man staat tot een vrouw als een manneknijp tot een vrouweknijp. Maar mét ’t gloeien verdwijnt de geïrriteerdheid, denk ik me in—in bed zaag je wonderlijk-helder over de kleinste dingen—in haar nijdigheidsgevoel over de twee knepen in de bil en word weer opgewekt. Zoo doet ’n wijsgeer.

„Wat hè-jij ’n boeken! Kolossaal. He je die àllemaal gelezen?.... Nee wel? Dat lees je in geen eeuw uit.... Strakkies mot je ’n èrg gemeen, ’n erreg gemeen uitzoeke voor me.”

„D’r is niet één gemeen bij.... Die ’k had, heb ’k allemaal an Kokernoot verpatst, als ’k geld noodig had.”

„Nou ’r zal ’r wel één gemeen—érreg piekant bij zijn. Niet?”

„Nee.”

„Dat zeg je maar om ze mij niet te late leze! ’k Kan je d’r zóo een uitpikke, da’k zag staan.”

„Dan ben jij ’n knáppe Mol.”

„Zoo, dat zulle we zien.”

Ze springt ’t bed uit, neemt van de derde plank ’n wit-zwart boek.

„En dàt dan?”

„Breng ’t maar mee.”

Ze kruipt weer in bed met... Johannes Viator.

„Nou?”

„Ganzekop, hàhaha! hàhaha! Dat moest Van Eeden eens hooren! hàhaha!”

„Wat lach je nou! Wat is ’r nou te lachen!.... Laat mij ’t maar leze....”

„Goed lees jij ’t maar.”

„Johannes Viator.... Het Boek van de Liefde.... Zeker erreg vuil, niet?”

„Hàhaha! Hahaha!”

„Jij kan zoo beleedigend lachen!”

„Lieve snoet—ik lach om je moppigheid—’k geef je m’n woord da’k geen één vuil boek heb, geen enkle roman en”—hier scherpt m’n tong tot ’n nijdigheidje—„je hoef me ook nooit om zoo’n boek te vragen. ’k Heb ’n schrikkelijke puist an gemeene lektuur.”

„Ik niet. Als kind von ’k ’t al heerlijk. Hoe piekanter, hoe echter. Hè-je van Paul de Kock gelezen Laura of ’t ophaalgordijntje? Nee? Of Gustaaf de losbol? ’k Herinner me nog zóó die scène as-die ònder ’t bed van jonggetrouwde menschen ligt en ’t bed hoort krake”....

„Ja—je heb ’t me al eens verteld—weet je niet meer: die avond toen we naar Apollo gingen, dat je dol ben op zulke vuiligheid. Als ’k ooit zoo’n boek in je handen zie, verscheur ’k ’t.”

„Dat zal je wel late.”

„Nee dat zal ’k niet. Ik wil ’t niet.”

„Nou je wilt niet! Jij wilt niet. ’k Heb toch ook ’n wil. Mag ’k niet leze wat ’k wil?”

„Nee. Ik zal wel voor je uitkiezen”....

„Onzin. ’k Ben geen meissie van veertien jaar.”

„Hou je nou op of niet! Ik zeg je da’k elk vies boek da’k bij je vin verscheur.”

„Welzeker! En me gulden statiegeld van de leesbibliotheek?”

„Dat kan me niet schelen.”

„Dat kan jou niet schelen? Je mot nou niet zoo’n toon anslaan. Dat kan jou niet schelen! Wat-n-onzin! Da’s kinderpraat.”

„Nou-én je doet ’t niet meer!”

„Wat vlieg je toch op! ’k Schrik ’r van, zoo hard als je schreeuwt. Jij ben net zoo opvliegend als”....

„Als wie?”

„Als niemand”....

Stil liggen we naast elkander met Johannes Viator boven op de deken. Dat ze zoo verduiveld koppig is—dat ze alles beter wil weten—wat is dat hatelijk van d’r—en stom van d’r—en wat beroerd om over zoo’n misselijk onderwerp ruzie te krijgen. Warm, donzig-warm drukt haar dij tegen mijn been, gladde vleesch tegen gladde vleesch met haartjes zacht-warm er tusschen.—Je ben net zoo opvliegend—als wie?—als wie?—als wie: heeft die wie ook zoo gelegen met z’n been langs ’t glad-warme vleesch in de stilte na ’n ruzie—als wie?—als niemand—Dat liegt ze.—Als d’r vader? Als d’r broer?—Nee, dan zou ze ’t wel zeggen.—Als d’r man?—Hé jassus hoe misselijk, om van te kotsen, om an je man te denken.—Nee niet an d’r man.—Wie dan?—Wie dan? Wat ’n koppig schepsel.—Nou is kijken wie ’t eerst z’n mond open doet.—Effen anwrijven met je been.—Wat is ze toch vet.—Nou wegtrekken je been.—Ze verdomt ’t.—Nog is andouwen.—Nou trekt ze d’r dij weg.—Hé, wat haatdragend,—nog is andouwen,—effen d’r kriewelen, onder d’r voet....

„Nou! Begin je weer, sar!”

„Kom laten w’elkaar maar weer afzoenen.”

„Nee.”

„Toe nou, Mol”—en de lippen plakken op elkaar, met ’n zacht gestoot van adems, met ’n licht gekietel van pluimhaar over m’n voorhoofd.

„Als wie ben ik zoo opvliegend?” zeg ’k dan. „Hou haar vast in m’n armen.”

„Als niemand.”

„Jok nou niet.”

„Ik jok niet.”

„Denk je nog wel eens an andere mannen”....

„Zeg, ben je”....

„.... Nou ja.... We leven al veertien dagen als man en vrouw... waarom zou je me niet àlles zeggen?”

„Watte?”

„Van vroeger.”

„Dat wéét je”....

„Nee, dat weet ik niet.”

„Van me man hé’k je verteld”....

„Jawel.”

„Wat wi-je dan nòg van me.”

„Niks.”

„Geloof je da’k”....

„Ik geloof niks. Ik vráág”....

„Wat kan ’t jou schele”....

„Van me vróúw wil ’k alles weten.”

„Van je vrouw? Hou me maar voor de gek. Ik voel wel da’k hier leg als.... als ’n hoer”....

„Georgine!”....

„Denk je da’k ’t niet méér voel dan ’k ’t zegge kan, wàt ’k ben, nou ’k hier màg zijn om ’n caprice bij ’n vrijgezel”....

„Wil je je mond houen!”

„Denk je dat ’t niet schrikkelijk voor me is.... als ’k er over nadenk... da’k ’n gevallen vrouw ben... ’n gewone hóér!... Gotogot... Wat is dat geméén van je!”

Haar heete tranen glijden met stootende glijdinkjes over de haren van mijn borst; elk van haar snikjes schokt tegen de warmte van m’n arm.

„Kom, snoetje.”

„Niks begrijpe jullie. Niks! ’k Schaam me dood op je stoep, als de buren naar me kijke... En dan kom jij door je gang ansloffe.... zien ze me binnen gaan.... Strakkies mot jij weer uitkijke of ’r niemand in de straat is.... kan ’k wegsluipe langs de huizenkant... Ik ben maar je tijdverdrijf... Anders niks! Anders niks!”

„Toe, schei nou uit met je lafheden,” zeg ik booswordend.

„Daarnet heb je ook zoo iets vies gevraagd, alsof ’k ’n snol ben.... Je heb nou al minachting voor me omdat ’k gevallen ben.... Daar begin ’t mee!.... Toen je de eerste keer met me naar bed ging was je ook zoo—zonder respect—heb je me behandeld als ’n publieke vrouw”....

„Georgine, bedaar toch malle meid”....

„Nee! ’k Zal je àlles zegge.... ’t Heeft me lang dwars gezete, dat je toen je hemd heb uitgetrokke—zoo spiernaakt in bed te komme—dat was ’n beleediging voor me—zoo iets doe je niet bij ’n vrouw die je respecteert.... dat doen jullie in bordeele!”....

„Luister nou eens, mal, opgewonden kind. Luister eens goed. Ik bezweer je nòg eens bij mijn heilige fantasie van God, da’k niet anders denk dan dat je mijn vrouw ben, da’k je als mijn vrouw zal behandelen en voor de menschen zal toonen dat je mijn vrouw...”

„Dat kan toch niet! ’k Bén toch getrouwd... Doen we nou niet alles stiekem?.... En als me man uit Amerika komt”...

„Jouw man?... Ha-ha! Dàt wil ik wel zien, wie recht heeft, de man met-het-kontrakt òf de man van je vrijen wil”...

„En me kindere?”

„Die zijn van jou. Daar ben jij beter voor geweest dan hij. Die neem jij. Die zijn jóúw eigendom. Ik zal voor ze zorgen.”

„Maar als die me doodsteekt.”

„Ach schaap—je weet toch wel dat ’t verboden is wapenen te dragen... An vijf en twintig gulden boete waagt iemand zich zoo gauw niet.”

„Jij heb makkelijk spotten.”

„Je heb op één ding antwoord te geven, lieve Georgine: hou ’k van hèm of van hèm? Hou je van hém dan bedrieg ’m niet, dan zondig je niet tegen z’n kontrakt. Van wie hou je, volgens je geweten, zóó dat je erg lúchtig voelt als je ’t zegt?”

„Van jou natuurlijk. An hém denk ik heelemaal niet.”

„Praat dan ook niet verder over die vreemde man, die ons geen van twee interesseert. Vertrouw je me? Kijk me goed an—recht in de oogen—vrouw, vróúw—vertrouw je me heelemaal?”

„Als je zoo spreekt vertrouw ik je héélemáál, voel ’k me goddelijk-gelukkig.”

„En wie was nou die iemand die óok zoo opvliegend was?” vraag ik glimlachend.

„Nee—nóú niet Alf.”

„An je man moet je àlles zeggen—anders krijg je nooit een huwelijk—Wie was de.... éérste?”

„Nee... nee, lieve Alf.”

„’k Vraag niet uit nieuwsgierigheid—God nee!—en ’k zal niet vreemd opkijken—al zeg je me de ergste dingen, ’k hecht er niet aan; ’k hecht er níéts aan—maar ’k zou ’t je nooit vergeven als je nu maar éven liegen kon.—Met alles te zeggen maak je schoon schip, met te verzwijgen blijf je, wór je gevallen vrouw. Nou kindje?”

„Ach God, ’t is zoo moeilijk....”

„Zet niet ’n gezicht als de boetende Magdalena, lieve vrouw. Ik hou niet van boetende zondaars. Magdalena vin ’k ’n schááp.... Zeg nou álles.”

„Alles?”....

„Alles, als ik àlles weet, is ’t geen schande meer voor jou, kun je me altijd in de oogen zien—ben je volkomen, voor-god éérbare vrouw geworden. Mijn fantassie van God is zoo volkomen ànders dan die van heel-brave lui. Voor mijn God eerbaar kun je nu worden! Voel je dat?”

„Ik voel dat jij goed ben ... lìève jongen”....

Met de nog natte oogen bleef ze me aankijken, de minste uitdrukking in de mijne bespiedend, oog in oog, soms even ophoudend, met ’n angst dat ’k iets zeggen zou, soms aarzelend, schipperend met wóórden om te verzachten of te verbergen.

„.... Ik ben niet altijd zoo geweest, Alf.... Als jong meisje was ’k fatsoenlijk—op m’n woord van waarachtig—vraag dat maar an me moeder.... En ’k ben toch wel in verleiding geweest....—Kijk me nou niet zoo constant an! Toe!—Je mot de mensche in België kenne.... We reisden toen ... me vader, me moeder, me broer en ik—hoe lang is dat wel geleje?.... ’n jaar of vijf na de Fransch-Duitsche oorlog ... ’k herinner me nog best hoe Metz er uitzag.... Als kind van twaalef jaar keke de manne al naar me.... ’k Herinner me in Antwerpen—daar ha’k gezonge, toen d’r ’n heer naar me toekwam, die me tien franke beloofde as ’k effen met ’m meeging achter de deur—om wat te doen? zei ik—Nou dat zal je wel zien zei-die—’k zal ’t effen an me moeder zegge da’k mee-ga zei-ik en toen was-die al weg. Je kan begrijpe hoe woedend me vader was—’n Andere keer, o, ’t zijn zulke vuilike, zulke schobbers in België, bood ’r een tweehonderd franke an me moeder en dan zou-die me broer ook ’n goeie opvoeding geve.... Is me moeder dan geen brave vrouw, hè, dat ze met al d’r arremoe al die schooiers van me lijf het gehoue. As kind begreep ’k ’r niks van.—Eens hè’k de artieste zoo doen lache, toen d’r een vroeg of ’k al wist hóé de kinderen kwamme.—’k Wou toen erg wijs zijn en zei: de mensche doen net as de hondjes.—Zóóveel wist ik toen, zeg—op me woord van waarachtig. ’k Was een mooi kind hoor, vraag dat maar an me moeder—net zullek dik haar as nou en veel blonder—verleje jaar hè’k ’t geverfd en dat zit nog in me haar—zie je wel an de puntjes? Op me twaalfde jaar droeg ’k al lange rokke en zagen ze me voor zestien an.... Nou van de zake hoef ik je niks te vertelle wat ’n schrik of dat was.... Hoe oud was ’k toen?.... Dertien.... Ja dertien.... Ik an ’t huile van de schrik.... Ik dacht niet anders of ’k was ziek.... Me moeder an ’t lache! Wat heeft me dat mensch gelache! Da’s niks zei-ze: dat heeft ellek jong meissie.—Nou maar wat is ’t dan, vroeg ik huilend.—Ach niks, de prins is jarig.—De prins is jarig? vroeg ik—Ja, de prins is jarig—zoo noeme ze dat in België as ’n vrouw de regels heeft—Nou toen me vader thuis kwam, lag ik uit ’t raam en riep met zoo’n blij gezicht: vader, de prins is jarig!—Wat hè’k toen op me gezicht gehad! ’s Avonds toen zei moeder tegen me: nou za’k je nog is wat zeggen: als de prins bij ’n meissie jarig is geweest, dan mot ze erreg oppasse, anders krijgt ze ’n kind. Als ’n man je nou aanraakt of ankijkt, krijg je ’n kind, hóór.—Dus je past op hóór en je laat je door geen man anrake of ankijke.—Wil je geloove da’k tot me vijftiende jaar wegliep van me stoel op ’t tooneel—we zatte toen nog allemaal in ’n kringetje op stoele—as d’r een làng naar me keek—Dat geloof je nou niet, wel?—Vraag ’t maar gerust an me moeder, da’k niet lieg....

„Nee, ik gelóóf je wel, kind.”

„.... In de Vic kreeg ’k kennis an me man—’k zal sterreve as ’k lieg: de eerste nacht heeft ie niks bij me gedaan.... Begrijp jij zoo iets?.... Toen ’k ’t an me moeder zei, wou ze ’t niet geloove.... ’t Is ook niet om te geloove.... God, god, wat was dat een koele.... Eens in de veertien dagen dee-die wat ... en dan most j’m nog anhale.... Was dat nou ’n man om te trouwe?.... Mot ’n man trouwe as-die zoo óp is?.... Je trouwt wel niet om de heele dag in bed te legge, maar ’n blok steen, da’s toch ook niet pleizierig voor ’n jonge vrouw, wat?.... En zoo vies as die was in bed.... ’n Heel bad nam-die nooit ... z’n voete gaf die eens in ’n winter ’n beurt.... Lekker, hè? En altijd spoege op de grond. Zóó ha’k de grond gedwijld, zoo lag d’r spoeg van ’m.... Maar die éérste nacht, die éérste nacht, toen ik lag te wachte en niks zegge dorst ... en toen die slape ging omdat de wijn ’m naar z’n kop gestege was ... en ik niet inslape kon, omdat ’k ’t zoo vreemd von, die zweetende man in me bed.... Wat hè’k de volgende dag gehuild.... Verbeel-je:—dat schiet me nou te binne—’k zal geen gezond uur meer hebbe als ’k lieg—dat vloeke he’k van hèm, zeg, ik zìè wel dat je lacht—... ’k was zoo nijdig op ’m da’k de trouwacte verscheurde om ’t uit te make. Me moeder was ’r bij.... Isaac en zij an ’t lache!.... Wat was ’k toen nog onnoozel, hè?.... Net ’n gans! al ha’k al zes jaar in een café-chantant gezonge.... Om kort te gaan ’k kreeg eerst Kaatje.—De weeën begonnen toen die ’s morgens naar de fabriek ging—thuisblijve dee die niet—wat die man nou kon verdomme weet ’k nog niet—en toe-die thuis kwam ete, was de dokter net zoo wat klaar. Hij wou ’t kind Sarah noeme, naar z’n grootmoeder. Dat heeft toen nog wat ruzie gegeve, maar me moeder was d’r ook bij.—Zeg, stel je nou is voor: „Sarah je rok zakt af, moeder ’k draag ’n sleep!” Hahaha! Hahaha! Ik kreeg me zin. En toen ’t kind een half jaar oud was, had-ie geen werk, liep-ie te slentere over straat met z’n sabbatjas an. Zoo bang as-die was, hè! Dat schiet me nou ook te binne.—Eens had-ie kwestie met de bewoner van beneje—wij woonden twee hoog.—Dat was op ’n Zaterdag.—„As je de trap afkomt vuile jood, breek ’k je je nek!”—schreeuwde-die, die man natuurlijk. Denk je dattie naar beneje dorst? Tot ’s middags vijf uur bleef-die boven draaie. Toen kwamme me vader en me broer en werd-ie dapper. En de deur most op slot blijve zeg! Hahaha!—Nou, hij verdiende geen cent. Als jij weer is zinge ging zei-die. Nou daar had ’k de pest an. As je eenmaal uit ’t vak ben, kom je d’r liever niet in terug. Me moeder waarschouwde ’m—je kunt ’t ’r vrage. Maar de nood, zie je en daar zal ’k ’m geen ongelijk in geve. Ik heb toen tòch staan te zingen, zeg, met Toosje op de komst, da’k me corset niet an kon houe en zóo hartkloppinge kreeg.... En toen maakte ’k kennis met Barend ... van ’t Salon en daar wer’k verliefd op.... Ze zegge dat Toosje op ’m lijkt, maar dat liegen ze ... ’t kind is eerlijk van hèm.... Ben je boos omda’k op Barend verliefd was?”

„Wel nèe, kindje.”

„.... Zie je, die wist met me om te gaan, die was zoo lief—die had zulleke aardige maniere—die wist je zoo in te palme—die had altijd van die aardige attenties, die was zoo gesoigneerd met nèt zulleke witte tanden as jij en die had zulleke mooie handen ... en zulleke maantjes op z’n nagels—wat kijk je nou raar? Wil ’k liever ophoue? Nee?....—en die bracht me ’s avonds ’n eind weg. Van Toosje beviel ik wéér alleen, zonder dat iemand ’r bij was—’k dacht da’k stierf.—’n Paar maande later, nou, toen was ’t ’r door—toen gingen we eerst naar een rendez-vous, maar ik geneerde me niks en kwam bij ’m op z’n kamer—Gotogot wat ’n tijd was dat, zeg,—as me man an me lijf kwam was ’k vies van ’m. As die zich ’s avonds uitkleedde en in z’n hemd stond met z’n vuile voete, dan ha’k zoo wel weg kenne loope.... En as die dan wat doen wou ... dan was ’t ’n márteling ... dan hield ’k m’n oogen dicht om ’m niet te zien en as die klaargekomme was—ik kon niet meer bij ’m klaarkomme—dan veegde ’k me mond af, zoo’n walg had ’k van ’m. Gotogot wa’s dat verschrikkelijk voor ’n vrouw om in bed te legge met ’n man waarvan ze niet houdt, zeg!.... As de manne dàt is konde voele.... Een avond dacht ’k dat-ie me vermoorden zou—stop ’t dek is achter me rug.—As die ’t gedaan had, ha’k respect voor ’m gehad. Ook ’n onzin om zooiets te zeggen, hè?, alsof je ’t zal navertelle! Hahaha! Toen bracht Barend me tot an de deur en was zoo stom om me te zoene. Isaac had uit ’t raam gelege. Jeesis wat had-ie een gezicht toen ’k bove kwam. ’k Schrok er van, de schrik sloeg me in me beene, zoo wit as die was. Nou, dacht ’k—wat ken je gauw denke, as je in de ras zit hè, net tienmaal zoo gauw as anders, hè?—nou vermoordt-ie me en da’s maar goed ook, want zoo’n leven hou ’k niet vol—„Me vrouw is ’n hoer geworde! Me vrouw is ’n hoer geworde!” schreeuwde-die. Toen vloog-ie me an naar me keel. Wat von’k dat héérlijk, héérlijk toen z’n nagels in me strot stonde. Niks bang was ’k. Maar toen liet-ie me weer los en zei—dat hoor ’k ’m nòg zegge—: „’k Zal me handen niet an je vuil make. ’k Verdom ’t om voor jou de kast in te gaan.” Zoo was-die nou. Van de eerste schrik kreeg ’k ’n miskraam. Daar ben ’k zes weke mooi mee geweest. Ze dachte da’k doodbloeide.... Zeker had-ie alles an z’n moeder verteld, want dat beest—’k heb je toch verteld dat ze me eens op straat tegenkwam en me in me gezicht spoegde, omdat d’r zoon met me getrouwd en ik niet van d’r geloof was—was niet van de kamer af te slaan in die dagen. Die hoopte da’k krepeere zou. En Isaac was zóó goed voor me. As-die nijdig was gebleve ha’k nog van ’m gehoue. Maar ’n goeie man, ’n poes-lieve man... o, ’t was zoo’n aterling poes-lief te zijn omdat ik ’t gèld verdiende. De grootste ellende kwam nog. Toen ’k beter was en uitging, naar de kamer van Barend, zei dìè schooier dat ’t maar uit most weze, dat-ie toch in de eerste zes maande niks bij me doen kon, omdat-ie wat opgeloope had bij ’n del. Daar maal ’k niks om, zei ik—zoo dol was ’k toen op ’m, zoo weinig begreep ’k van die dinge!—dan zal ’k wel wachte.... ’k Hou niet enkel van je om dàt.... Maar hij wou van me af zijn.... Dat merkte ’k wel. Dat zei die ook.... Toen ben ’k van ’m weggeloope.... Da’s ’n hárde tijd geweest, Alf.—’n Paar maal hè-’k me wille verdrinke,—an me kindere dacht ’k heelemaal niet—’n Verliefde vrouw is zoo kránkzinnig!—, maar ik dorst niet. As ’k bij ’t water stond, werd ’k bang, god zoo-bang—eens wou ’k op de rails gaan legge—, maar ik dorst niet, ik dorst niet. Ik was bang om dood te gaan, dood te gaan. Een avond liep ik in den regen naar het huis waar Barend woonde, zag ’t licht in z’n kamer, z’n schaduw die telkens heen en weer ging. Zeker studeerde die ’n rol in. En dan kwam m’n haat boven, vloekte ’k ’m, vloekte ’k ’m als de pest van me leven. Een avond liep ’k de kerk in—gek hè?—hoe kwam ’k ’r toe?—probeerde te bidden, te bidden. Een avond dronk ik zooveel cognac dat ’k twee dagen lang ziek was. D’r was niks meer in me leven. Niks. Thuis kon ’k niet blijve; die kerel lag meestal te slape. Als ’k ’m bij me voelde wer ’k koud. O wat ’n straf waren die dagen, die dágen, die donkere avonde. Wat zijn de avonde donker, hè, as je verdriet heb en wat dùre de nachte!.... Vin je niet? Vin je niet? Soms lag ’k ùre te snikke, heel-zachies, dat me man ’t niet zou hoore.... Dan bad ik God.... ’k weet zelf niet wat... ’k bad maar raak om an iets anders te denke dan an die vuile komediant.... En as ’k z’n naam las in de krante, dat-ie wat moois gespeeld had, dan had ’k ’t wel van de dake kenne schreeuwe: die mán is ’n vuilik, ’n schooier, jullie motte z’n naam niet in de krante zette!—Gek, hè?—Ja zoo doe je. Da’k toen niet dood gegaan ben verwondert me nog.... O lieve, lieve Alf bedrieg me niet, bedrieg me niet, bedrieg me niet.... Denk is an da’k zoo alléén op de wereld ben, dat de wereld zoo leeg is als je van niemand houdt”....:

„Ik zal je nóóit bedriegen, kind, nooit,” zei ik en na een kleine stilte: „En toen?.... „En verder?”

„... Wàt verder?”....

„... Van anderen”....

„... Van anderen... moet je àlles, àlles wete?”

„... Alles.... Je moet nu niks overslaan, al je herinneringen zeggen alsof ’k ’n heel goed vriend, je beste vriend ben... hoor je kindje?”....